BÁO cáo THỰC tập tốt NGHIỆP BỆNH VIỆN QUẬN 4

• Chức năng và nhiệm vụ cơ bản của khoa Dược Thông tư 22/2011/TT – BYT  Chức năng:  Chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh viện  Có trách nhiệm quản lý và tham mưu cho Giám Đốc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN TẤT THÀNH

Khóa: 2012 – 2015 Người hướng dẫn : DS Nguyễn Minh Tú

Ds Phan Thị Thanh Thủy

TP Hồ Chí Minh, năm 2015

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

BỆNH VIỆN QUẬN 4

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt ba tuần thực tập tại Khoa Dược – Bệnh viện Quận 4, em đã học được rất nhiều điều quý báu Từ cách tổ chức, sắp xếp và làm việc chuyên nghiệp của khoa đến cách cư xử giao tiếp với các bộ phận, truyền đạt thông tin chính xác đến bệnh nhân mà khi học trong trường chưa được biết đến Tất cả em học được tuy khoảng thời gian

ngắn ngủi nhưng em không thể hoàn thành nếu không có sự hướng dẫn chi tiết và tận tình của Thầy cô trong trường, trong khoa Dược Bệnh viện cùng tất cả cán bộ là Cô

Chú, Anh Chị Dược sĩ đang công tác tại khoa Dược bệnh viện quận 4

Qua đó, e xin chân thành cám ơn quý thầy cô giáo trong khoa Dược trường Đại học

Nguyễn Tất Thành đã giảng dạy và trang bị cho em những kiến thức cơ bản cũng như chuyên môn để em có kiến thức nền bền vững khi tiếp cận với thực tế và hoàn thành

bài thực tập tốt nghiệp này

Đồng thời, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy cô, Cô Chú, Anh chị cán bộ đang công tác tại bệnh viện Quận 4 đã tận tình hướng dẫn và nhiệt tình tạo điều kiện tốt nhấttrong suốt quá trình em thực tập tại đây

Trong quá trình thực tâp, do thời gian có hạn và trình độ còn hạn chế nên bài báo cáo

sẽ không tránh được sai sót Em rất mong được sự góp ý và chỉ dẫn của quý thầy cô

Em xin chân thành cảm ơn

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 4

Phần 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 5

1.1 Tổ Chức khoa dược bệnh viện 5

1.2 Chức trách, nhiệm vụ các bộ phận trong khoa Dược 7

Phần 2: BÁO CÁO THỰC TẬP 11

2.1 Quy định sắp xếp, phân loại thuốc trong kho 11

2.2 Quy định bảo quản thuốc trong kho bệnh viện theo GSP 13

2.3 Hội Đồng thông tin thuốc và điều trị - Hoạt động thông tin thuốc 17

2.4 Quy trình mua thuốc – Hóa chất – Vật tư y tế 19

2.5 Quy trình cấp phát thuốc 20

2.6 Nghiệp vụ dược bệnh viện 26

2.7 Một số thuốc trong bệnh viện 27

Phần 3: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 0

LỜI MỞ ĐẦU

“Đạo làm thuốc là một nhân thuật có nhiệm vụ giữ gìn tính mạng người ta, phải lo cái

lo của người, vui cái vui của người, chỉ lấy việc giúp người, làm phận sự của mình mà không cầu lợi kể công” là quan niệm y đức cũng như lời dạy của Hải Thượng Lãn Ông – Lê Hữu Trác với thế hệ Thầy thuốc

Song song đó, Bác Hồ cũng dành ra năm chữ vàng cho cán bộ Y – Dược

“Lương y như từ mẫu”

Để nhắc nhở về lương tâm người thầy thuốc về y đức, để luôn được nhân dân coi trọng

phòng điều trị lâm sàng, khoa Dược Bệnh viện đóng vai trò chuyên môn quan trọng

trong việc hậu cần cho ngành y tế giúp phân phối thuốc tân dược, đông dược; vật tư y

tế, hóa chất, cũng như theo dõi, kịp thời thông tin thuốc phục vụ cho việc khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Phần 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

Bệnh viện Quận 4

Địa chỉ: 63 – 65 Bến Vân Đồn, Quận 4, Tp Hồ Chí Minh

Điện thoại: (08)38261568Fax: 38267229Giám đốc: BS.CKII Trần Thị Chương Phương

Phó Giám đốc: BS Vũ Ngọc Hải

1.1 T Ch c khoa d ổ ứ ượ ệ c b nh vi n ệ

1.1.1 Sơ đồ tổ chức

Bảng 1.1 Sơ đồ tổ chức khoa Dược

1.1.2 Chức năng và nhiệm vụ cơ bản của khoa Dược

• Khoa dược BV Quận 4

 Phó trưởng khoa: DS Phạm Hòa An

TRƯỞNG KHOA

PHÓ KHOA

DS Công tác

DLS

DS Công tác nghiệp vụ Dược

DS Phụ trách kho cấp phát Thuốc

Nhà thuốc bệnh viện

• Chức năng và nhiệm vụ cơ bản của khoa Dược ( Thông tư

22/2011/TT – BYT)

 Chức năng:

 Chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh viện

 Có trách nhiệm quản lý và tham mưu cho Giám Đốc Bệnh viện toàn bộ công tácDược trong BV nhằm đảm bảo:

 Cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng

 Tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý

 Nhiệm vụ cơ bản

 Lập kế hoạch, cung ứng thuốc bảo đảm đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị và thử nghiệm lâm sàng nhằm đáp ứng yêu cầu chẩn đoán, điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)

 Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và các nhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu

 Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị

 Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”

 Tổ chức pha chế thuốc, hóa chất sát khuẩn, bào chế thuốc đông y, sản xuất

thuốc từ dược liệu sử dụng trong bệnh viện

 Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác

dụng không mong muốn của thuốc

 Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các

khoa trong bệnh viện

 Nghiên cứu khoa học và đào tạo; là cơ sở thực hành của các trường Đại học, Cao đẳng và Trung học về dược

 Phối hợp với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá,

giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theo dõi tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện

 Tham gia chỉ đạo tuyến

 Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu

 Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc.

 Quản lý hoạt động của Nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định

 Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra, báo cáo

về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc) khí y tế đối với các cơ sở y tế

chưa có phòng Vật tư - Trang thiết bị y tế và được người đứng đầu các cơ sở

DS Công tác nghiệp vụ Dược

DS Phụ trách kho cấp phát Thuốc

Tối thiểu là dược

sĩ đại học đối

với bệnh viện hạng đặc biệt, hạng 1 và 2

Bệnh viện hạng 3

và không phân

hạng, yêu cầu

tối thiểu là dược sĩ trung học.

 Thủ kho giữ

thuốc gây nghiện

là dược sĩ đại

học hoặc dược sĩ trung học có giấy ủy quyền

theo quy định

 Thủ kho giữ các thuốc khác có trình độ tối thiểu

a) Thực hiệncông tác kiểm traquy định chuyênmôn dược tạikhoa Dược, cáckhoa lâm sàng

và Nhà thuốc

a) Có trách nhiệmthực hiện đầy đủnguyên tắc về

“Thực hành tốt bảoquản thuốc”, đảmbảo an toàn của

làm đầu mối trong

công tác đấu thầu

thuốc; kiểm tra,

giám sát việc kê

b) Tư vấn về

sử dụng thuốc

an toàn, hợp lýcho Hội đồngthuốc và điềutrị, cán bộ y tế

và người bệnh

c) Tham giatheo dõi, kiểmtra, giám sátviệc kê đơnthuốc nội trú

và ngoại trúnhằm đẩymạnh việc sửdụng thuốc antoàn, hợp lý vàhiệu quả

d) Hướng dẫn

và kiểm traviệc sử dụngthuốc trongbệnh viện;

trong bệnh viện

b) Cập nhậtthường xuyên cácvăn bản quy định

về quản lýchuyên môn,tham mưu choTrưởng khoatrình Giám đốcbệnh viện kếhoạch phổ biến,triển khai thựchiện các quy địnhnày tại các khoatrong bệnh viện

c) Đảm nhiệmviệc cung ứngthuốc

d) Định kỳ kiểmtra việc bảo quản,quản lý, cấp phátthuốc tại khoaDược

đ) Kiểm tra việc

sử dụng và bảoquản thuốc trong

tủ trực tại cáckhoa lâm sàng

e) Đảm nhiệm

kho

b) Hướng dẫn, phâncông các thành viênlàm việc tại khothực hiện tốt nộiquy của kho thuốc,khoa Dược

c) Kiểm tra, giámsát chặt chẽ việcxuất, nhập thuốctheo quy định củacông tác khoa Dược

và báo cáo thườngxuyên hoặc độtxuất cho Trưởngkhoa về công táckho và cấp phát

d) Tham gia nghiêncứu khoa học,hướng dẫn và bồidưỡng nghiệp vụchuyên môn chocác thành viêntrong khoa và họcviên khác theo sựphân công

đ) Thực hiện một

số nhiệm vụ kháckhi được Trưởng

thanh quyết toán;

theo dõi, quản lý

g) Theo dõi, kiểm

tra việc bảo quản

được quyềnxem xét thaythế thuốc (nếuphát hiện thấy

có tương táctrong kê đơn,

kê đơn cùnghoạt chất,thuốc trongkho của khoaDược hết)bằng thuốctương đươngđồng thờithông tin lạicho khoa lâmsàng biết vàthống nhấtviệc thay thếthuốc

đ) Tham gianghiên cứukhoa học và

nghiệm, kiểmsoát chất lượngthuốc (nếu bệnhviện không tổchức bộ phậnkiểm nghiệm thìsau khi pha chếphải gửi mẫu chocác cơ quan cóchức năng kiểmnghiệm thựchiện)

g) Thực hiện một

số nhiệm vụ kháckhi được Trưởngkhoa Dược giao

h) Chịu tráchnhiệm trướcTrưởng khoaDược về nhiệm

vụ được phâncông

khoa Dược giao

e) Chịu trách nhiệmtrước Trưởng khoaDược về nhiệm vụđược phân công

h) Thông tin, tư

vấn, hướng dẫn sử

dụng thuốc cho cán

bộ y tế

i) Chịu trách nhiệm

tham gia hội chẩn

hoặc phân công

dược sỹ trong khoa

tham gia hội chẩn

khi có yêu cầu của

giảng dạy, đào tạo

chuyên môn dược

sự phân công

e) Thực hiệnmột số nhiệm

vụ khác khiđược Trưởngkhoa Dượcyêu cầu

g) Chịu tráchnhiệm trướcTrưởng khoa

nhiệm vụ đượcphân công

1.3 Bảng so sánh các Bộ phận của khoa Dược

1.4

Phần 2: BÁO CÁO THỰC TẬP

2.1 Quy đ nh s p x p, phân lo i thu c trong kho ị ắ ế ạ ố

 Theo văn bản nội quy kho của khoa dược bệnh viện đã quy định: việc sắp

xếp và phân loaị kho được thực hiện nghiêm chỉnh và đúng quy định (hình 2.1: quy định sắp xếp và phân loại thuốc trong kho)

 Thuốc được sắp xếp theo đúng quy định ở các kho

 Ở kho chẵn bệnh viện, hàng hóa trong kho được đặt lên các pallets, cách tường và trần theo đúng quy định

 Các kho nội trú, kho BHYT và nhà thuốc có trang bị kệ tủ, pallet để

thuốc và nơi ra lẻ thuốc đúng quy cách, linh hoạt

Hình 2.1: Quy định sắp xếp thuốc trong kho

 Cách thức theo dõi thuốc trong kho:

 Theo dõi chất lượng:

• Theo dõi định kì 1 tháng/ lần chất lượng mỗi lô thuốc từ khi nhập vào kho

cho đến khi xuất hết

• Kiểm tra bằng cảm quan chất lượng thuốc trên 1 đơn vị đóng gói nhỏ nhất

• Trong quá trình cấp phát/ tồn trữ nếu có nghi ngờ hay sự số gì xảy ra về chất lượng của thuốc phải báo ngay cho các kho cùng tiêu thụ lô thuốc và

Trưởng khoa Dược thu hồi tiến hành kiểm tra lại

• Theo dõi hạn dùng định kì, rà soát hạn dùng từng lô thuốc khi nhập vào và

tồn kho đến khi hết

2.2 Quy đ nh b o qu n thu c trong kho b nh vi n theo GSP ị ả ả ố ệ ệ

Đối với bảo quản thuốc trong kho được tuân thủ nghiêm ngặt và đúng quy định trong từng quy trình vận chuyển, nhập kho, tồn trữ,… nhằm đảm bảo mục tiêu chất

lượng thuốc đến tay bệnh nhân

 Một số hạn mục trong quy định bảo quản thuốc

Nhân sự • Trình độ tối thiểu DSTH, thủ kho được đào tạo kỹ năng bảo

quản theo từng phân loại thuốc, nắm rõ về Dược và có trách nhiệm cao

Nhà kho và

trang thiết bị

• Địa điểm: Lầu 3, khu A tại Bệnh viện (Cao ráo, an toàn )

• Trang thiết bị đầy đủ và đảm bảo: nhiệt kế, ẩm kế, máy lạnh,

tủ lạnh, hệ thống chữa cháy, …

• Nội quy ra vào kho được đặt ra bằng văn bản và dán tại kho

Vệ sinh • Khu vực bảo quản sạch sẽ, không có bụi rác tích tụ Cách các

khu riêng biệt Được vệ sinh hàng ngày và định kì

Bảng 2.2 Hạn mục trong quy định bảo quản thuốc

 Quy trình bảo quản trong kho:

 Nhiệt độ, độ ẩm

 Được theo dõi 2 lần/ ngày vào lúc 9h sáng và 15h chiều và ghi vào

bảng theo dõi gồm chữ ký của người kiểm tra

• Kho nhiệt độ phòng: Nhiệt độ trong khoảng 15-250C, trong từng khoảng thời gian nhiệt độ có thể lên đến 300C

• Kho mát: Nhiệt độ trong khoảng 8-150C

• Kho lạnh: Nhiệt độ không vượt quá 80C

• Tủ lạnh: Nhiệt độ trong khoảng 2-80C

• Kho đông lạnh: Nhiệt độ không vượt quá - 100C

• Độ ẩm: độ ẩm tương đối không quá 70%

 Bảo quản thuốc:

 Kiểm tra kỹ nguồn gốc, số lô, hạn sử dụng cũng như chất lượng thuốc khi nhập kho Đối với Vaccin, huyết thanh, thuốc nhạy cảm với nhiệt độ kiểm tra nhiệt độkhi nhập và trong suốt quá trình bảo quản

 Nguyên tắc nhập trước - xuất trước (FIFO- First In /First Out) hoặc hết hạn

trước - xuất trước (FEFO- First Expired/ First Out) được thực hiện

 Các điều kiện bảo quản được yêu cầu như: chủng loại bao bì, giới hạn nhiệt độ,

độ ẩm, việc bảo vệ tránh ánh sáng được duy trì trong suốt thời gian bảo quản

 Bao bì thuốc luôn được giữ nguyên vẹn trong suốt quá trình bảo quản Không

dùng lẫn lộn bao bì đóng gói của loại này cho loại khác

 Thuốc độc, thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần được bảo quản theo đúng

các qui định tại qui chế liên quan

 Các thuốc nhạy cảm với nhiệt độ như Vaccin, huyết thanh, được bảo quản ở

trong tủ lạnh

 Các thuốc có mùi phải được bảo quản trong bao bì kín, ở kho riêng

 Các chất dễ cháy, nổ phải được bảo quản tại kho riêng, đáp ứng các qui định củapháp luật

 Định kỳ tiến hành việc đối chiếu thuốc trong kho theo cách so sánh thuốc hiện còn và lượng hàng còn tồn theo phiếu theo dõi xuất nhập thuốc

 Định kỳ kiểm tra chất lượng của hàng lưu kho để phát hiện các biến chất, hư

hỏng trong quá trình bảo quản do điều kiện nhiệt độ, độ ẩm hoặc các yếu tố

khác có thể ảnh hưởng đến chất lượng thuốc, nguyên liệu

 Tất cả đều có văn bản, hệ thống sổ sách tài liệu quản lý theo dõi chặt chẽ và

được lưu trữ cản thận

 Những điểm chưa phù hợp của kho Dược Bệnh viện với qui định GSP ( theo

quyết định số 2701/2011/QĐ – BYT Ngày 29/06/2001 và Thông tư 45/2011/TT – BYT ngày 21/12/2011)

Chưa nhận ra điểm chưa phù hợp

Sơ đồ bố trí thuốc kho chẵn (hình 2.3)

Sơ đồ kho chẵn: Pallet( P) kích thước: 50x150

Cửa

Tủ lạnh (thuốc tiêm)

Thuốc truyền dịch

Vật tư y tế chương trình

Nhóm kháng sinh/

giảm đau

Thuốc tiêm truyền

Nhóm thuốc kháng sinh

Nhóm thuốc tim mạch/

huyết áp (P)

hạ sốt

Khu

biệt

trữ

Hình 2.3 sơ đồ kho chẵn

2.3 H i Đ ng thông tin thu c và đi u tr - Ho t đ ng thông tin thu c ộ ồ ố ề ị ạ ộ ố

2.3.1 Hội đồng thông tin thuốc và Điều trị (Thông tư 21/2013/TT-BYT)

 Tổ chức : do Giám đốc bệnh viện ra quyết định thành lập, hoạt động theo

chế độ kiêm nhiệm

Hội đồng có ít nhất 5 thành viên trở lên, bao gồm các thành phần sau đây:

a) Chủ tịch Hội đồng là Giám đốc hoặc Phó Giám đốc bệnh viện phụ trách

chuyên môn;

b) Phó Chủ tịch Hội đồng kiêm ủy viên thường trực là trưởng khoa Dược bệnh viện;

c) Thư ký Hội đồng là trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp hoặc dược sĩ khoa

Dược hoặc cả hai thành viên này;

d) Ủy viên gồm:

 Trưởng một số khoa điều trị chủ chốt, bác sĩ chuyên khoa vi sinh và điều

dưỡng trưởng bệnh viện;

 Các bệnh viện hạng II trở lên có thêm ủy viên dược lý hoặc dược sĩ dược

Nhóm thuốc kháng sinh (P)

Nhóm gây nghiện – hướng Tâm thần

Chức năng: Hội đồng có chức năng tư vấn cho giám đốc bệnh viện về các vấn

đề liên quan đến thuốc và điều trị bằng thuốc của bệnh viện, thực hiện tốt chính

sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện

 Nhiệm vụ:

• Xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện

• Xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện

• Xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị

• Xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc

• Giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị 

• Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc

 Hoạt động:

• Hội đồng họp định kỳ hai tháng 1 lần hoặc đột xuất do Chủ tịch Hội đồngtriệu tập Hội đồng có thể họp đột xuất để giải quyết các vấn đề phát sinh giữa các kỳ họp định kỳ của Hội đồng

• Hội đồng xây dựng quy chế làm việc, kế hoạch hoạt động và nội dung

họp định kỳ trong 1 năm

• Phó Chủ tịch kiêm ủy viên thường trực Hội đồng chịu trách nhiệm tổng hợp tài liệu liên quan về thuốc cho các buổi họp của Hội đồng Tài liệu phải

được gửi trước cho các ủy viên Hội đồng để nghiên cứu trước khi họp

• Hội đồng thảo luận, phân tích và đề xuất ý kiến, ghi biên bản và trình

Giám đốc bệnh viện phê duyệt và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt

• Hội đồng thực hiện sơ kết, tổng kết và báo cáo định kỳ 6 và 12 tháng

theo mẫu quy định tại Phụ lục 9 ban hành kèm theo Thông tư 22/2013/TT-

BYT

2.3.2 Giám sát hoạt động thông tin thuốc

Hoạt động thông tin thuốc được giám sát bởi Hội đồng thông tin thuốc và điều trị

Các thông tin thuốc được đưa tới bệnh nhân thông qua tờ thông tin của từng

thuốc đính kèm, qua bàn tư vấn của bệnh viện do Dược sĩ phụ trách Các thông

tin đảm bảo chính xác, đầy đủ và cần thiết đến Bệnh nhân về cách sử dụng

2.4 Quy trình mua thu c – Hóa ch t – V t t y t ố ấ ậ ư ế

`

Hình 2.4 Sơ đồ quy trình mua thuốc – hóa chất – Vật tư y tế

 Hồ sơ lưu trữ:

Nhập kho, nhập thẻ kho hàng tháng kế toán và thủ kho dược đối chiếu số liệu xuất nhập tồn kho

Thủ kho dược và kế toán Báo cáo số liệu nhập xuất,

thẻ kho

Nhận hàng theo phiếu đặt hàng đã được duyệt kiểm tra hàng nhập so với đơn đặt hàng

Đặt hàng theo phiếu đặt hàng được duyệt gửi phiếu đặt hàng cho thủ kho

Dược sĩ làm công tác nghiệp vụ dược Hồ sơ/ Biểu mẫu gồm: Phiếu đặt hàng thuốc, VTYT, phim Xquag

Trình phiếu đặt hàng cho Trưởng khoa Dược

Xem xét phiếu đặt hàng Đồng ý: ký duyệt

Không đồng ý: yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung Hồ sơ/ Biểu mẫu gồm: Phiếu đặt hàng thuốc, VTYT, phim Xquang

Lập phiếu đặt hàng thuốc (số lượng 01 tháng Hội đồng thuốc - Điều trị đã duyệt), hóa

chất, VTYT, phim Xquang ( số lượng, nhu cầu của khoa lâm sàng)

Dược sĩ làm công tác nghiệp vụ dược Hồ sơ/ Biểu mẫu gồm: Phiếu đặt hàng thuốc, VTYT, phim Xquang