BÀI THU HOẠCH KHOA CHI TRÊN BỆNH VIỆN CHẤN THƯƠNG CHỈNH HÌNH

đòn bằng gân gấp nông ngón 3 bàn tay cùng bên hoặc bằng chỉ không tan.- Phẩu thuật kết hợp xương đầu ngoài xương đòn bằng nẹp móc - Phẫu thuật nội soi trong các bệnh lý khớp vai: + Rách

LỜI CẢM ƠN

*****

Qua 12 tuần học tập và rèn luyện tại khoa Chi trên Bệnh viện Chấn Thương Chỉnh Hình Thành Phố Hồ Chí Minh theo sự phân công của bộ môn Chấn Thương Chỉnh Hình, em đã nhận được sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của ban Chủ nhiệm khoa cùng các thầy, các anh chị trong khoa.

Em xin chân thành cảm ơn:

- Bs Nguyễn Thúc Bội Châu - Trưởng khoa

- Bs Lê Gia Ánh Thỳ - Phó Khoa

- Bs Nguyễn Ngọc Thành – Bs hướng dẫn

- Cùng toàn thể anh chị trong khoa Chi dưới

Đã tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em học tập với lòng biết ơn chân thành!

Học viên

Văn Công Điền

PHẦN I: THU HOẠCH

2

I CÔNG VIỆC HÀNG NGÀY

• 6h30 mỗi sáng từ thứ 2 đến thứ 6: Đi khám bệnh tại bệnh phòng cùngbác sỹ hướng dẫn, nắm bắt được tình hình bệnh nhân, diễn biến bệnhtrong bệnh phòng, chỉ định điều trị Cho thuốc bệnh nhân trong ngày

• 7h đến 7h30 từ thứ 3 đến thứ 6 tham gia giao ban khoa cùng toàn thểnhân viên khoa, qua đó nắm bắt được phần nào diễn biến đêm trực,diễn biến một số bệnh nhân đặc biệt trong khoa Rút kinh nghiệmchuyên môn một số bệnh nhân được phẫu thuật ngày hôm trước

• 8h15 ngày thứ 3: Tham gia khám hội chẩn phẫu thuật tại khoa, đượcBác sỹ Châu hướng dẫn khám, cách khám và chỉ định của các bệnh

lý khoa chi trên

• 6h30 thứ 4 hàng tuần: Đi khám bệnh toàn trại

 Tham gia phụ mổ và nắm được các phương pháp phẫu thuật cơ bản:

- Phẫu thuật kết hợp xương đòn bằng đinh và nẹp vít

- Phẫu thuật nắn trật khớp cùng đòn và tái tạo dây chằng quạ

đòn bằng gân gấp nông ngón 3 bàn tay cùng bên hoặc bằng chỉ không tan.

- Phẩu thuật kết hợp xương đầu ngoài xương đòn bằng nẹp móc

- Phẫu thuật nội soi trong các bệnh lý khớp vai:

+ Rách gân cơ chóp xoay: khâu chóp xoay qua nội soi+ Trật khớp vai tái hồi: khâu sụn viền khớp vai

- Phẫu thuật mổ hở trong trật khớp vai tái hồi:

+ Chuyển một phần mỏm quạ cùng điểm bám đầu ngắn gân

cơ nhị đầu, cơ quạ cánh tay và cơ ngực bé qua bờ trước ổchảo : phẫu thuật Bristow-latarjet

+ Phẫu thuật ghép xương bờ trước ổ chảo bằng mảnh ghépxương mào chậu, điều trị cho bệnh nhân đã phẩu thuậtBristow-latarjet thất bại

- Gãy đầu trên xương cánh tay: phẫu thuật nẹp vít khóa hoặcxuyên kim kín qua da/C.ARM

- Gãy thân xương cánh tay: phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹpvít

- Gãy liên lồi cầu xương cánh tay: phẫu thuật kết hợp xươngbằng nẹp vít 1 cột, 2 cột Bắt vít xốp hoặc kim qua cột ngang

- Gãy mỏm khuỷu: phẫu thuật néo éo mỏm khủy bằng kim vàchỉ thép hoặc nẹp vít

- Gãy thân xương quay và xương trụ: phẫu thuật kết hợp xươngbằng nẹp vít

- Gãy đầu dưới xương quay: kết hợp xương bằng nẹp vít hoặc

4

xuyên kim

- Gãy xương thuyền: phẫu thuật xuyên kim

- Trật khớp quanh nguyệt, tổn thương dây chằng thuyền nguyệt:phẫu thuật nắn trật, tái tạo dây chằng thuyền nguyệt

- Gãy xương bàn và các xương ngón tay: phẫu thuật xuyên kim

- Phẫu thuật nối gân

- Phẫu thuật đục xương sửa trục trong các bệnh lý can lệch sauchấn thương ở xương cánh tay, xương quay

- Phẫu thuật cắt mạc giữ gân gập: giải phóng thần kinh giữatrong bệnh lý hội chứng ống cổ tay – có tái tạo mạc giữ gân gập hoặckhông

- Phẫu thuật giải phóng gân dạng dài duỗi ngắn ngón I trongbệnh lý Dequervain

- Phẫu thuật cắt ròng rọc A1 trong bệnh lý ngón tay bật

- Phẫu thuật tái tạo dải gân duỗi trung tâm trong đứt cũ giải gânduỗi trung tâm

PHẦN II: BỆNH ÁN

II LÝ DO VÀO VIỆN

Đau khuỷu tay Trái

III BỆNH SỬ

Bệnh nhân kể lại, lúc 16h 26/03/2016 ngày, bệnh nhân đi xe máy bị

té đập khuỷu T xuống đường, sau tai nạn, đau và biến dạng khuỷu T,được đưa vào bệnh viện An Giang sơ cứu, sau đó chuyển bệnh việnCTCH TPHCM

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

3 Cơ quan vận động

Khám khuỷu T:

- Sưng đau biến dạng khuỷu T

- Hạn chế vận động khuỷu T + hạn chế sấp ngửa cẳng tay T

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

VII TÓM TẮT BỆNH ÁN

Bệnh nhân nam 37 tuổi vào viện vì sưng đau khuỷu tay t sau té Quahỏi bệnh sử, thăm khám lâm sàng ghi nhận:

- Sưng đau biến dạng khuỷu T

- Hạn chế vận động khuỷu T + hạn chế sấp ngửa cẳng tay T

VII CHẨN ĐOÁN

Gãy kín mỏm khuỷu T độ IIa theo Morrey

VIII ĐIỀU TRỊ

Phẫu thuật KHX

Hình ảnh sau phẫu thuật:

IX Phân loại MORREY

Loại I: gãy không di lệch

Loại II: gãy di lệch, gãy vững, mảnh gãy tách rời, còn dây chằng bên ngoài Loại III: gãy di lệch, kèm trật khớp khuỷu Điều trị khó khăn và dự hậu xấu.

Loại A gãy đơn giản.

10

BỆNH ÁN 2

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Lê Đăng Hùng

Nam 19 tuổi Nghề nghiệp: Học Sinh

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

- Các ngón tay T không tê, vận động tốt

- XQ gãy lồi cầu ngoài xương cánh tay T

VII CHẨN ĐOÁN

Gãy hở lồi cầu ngoài xương cánh tay T loại 2 theo mức độ di lệch

VIII ĐIỀU TRỊ

Phẫu thuật cắt lọc + KHX

Hình ảnh sau phẫu thuật:

IX PHÂN ĐỘ

14

BỆNH ÁN 3

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Phương Văn Sang

Nữ 23 tuổi Nghề nghiệp: Công Nhân

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

3 Cơ quan vận động

Khám tay T

- Vết thương xây xát da vùng cổ tay T

- Sưng đau biến dạng cổ tay T

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

VII TÓM TẮT BỆNH ÁN

Bệnh nhân nam 23 tuổi vào viện vì sưng đau cổ tay T sau tai nạn laođộng Qua hỏi bệnh sử, thăm khám lâm sàng ghi nhận:

- Vết thương xây xát da vùng cổ tay T

- Sưng đau biến dạng cổ tay T

- Hạn chế vận động cổ tay T

- Điểm đau chói 1/3D xương quay T

IX PHÂN ĐỘ

Phân độ theo AO

BỆNH ÁN 4

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Nguyễn Văn Xuân

Nam 60 tuổi Nghề nghiệp: Buôn Bán

2 Khám cơ quan:

- Tim mạch: T1, T2 đều, rõ

- Hô hấp: phổi trong

- Tiêu hóa: bụng mềm

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

3 Cơ quan vận động

- Đau nhiều vùng vai P

- Hạn chế vận động khớp vai P

- Điểm đau chói vùng đầu trên xương cánh tay P

- Các ngón tay P không tê, vận động bình thường

- Mạch quay tay P rõ

VI CẬN LÂM SÀNG

XQuang vai P: gãy đầu trên xương cánh tay P

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

- Điểm đau chói vùng đầu trên xương cánh tay P

- Các ngón tay P không tê, vận động bình thường

- Mạch quay tay P rõ

- XQ + CT Scan: gãy 3 mảnh đầu trên xương cánh tay P

22

BỆNH ÁN 5

I HÀNH CHÍNH

24

Bệnh nhân: Ngô Văn Út

Nam 49 tuổi Nghề nghiệp: Buôn Bán

Đc: Quận Thủ Đức – TP HCM

Nhập viện lúc 13h 12/04/2016

II LÝ DO VÀO VIỆN

Đau + biến dạng cẳng tay P

III BỆNH SỬ

Bệnh nhân kể lại, lúc 10h cùng ngày, bệnh nhân té xe máy, sau tainạn sưng đau biến dạng và hạn chế vận động cẳng tay P, bệnh được sơcứu tại bệnh viện Tân Phú, sau đó chuyển bệnh viện CTCH TPHCM

- Tiêu hóa: bụng mềm

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

3 Cơ quan vận động

- Đau nhiều vùng cẳng P

- Sưng, biến dạng, cẳng P

- Điểm đau chói vùng 1/3T cẳng tay P

- Các ngón tay P không tê cử động bình thường

- Mạch quay tay P rõ

VI CẬN LÂM SÀNG

Xquang: gãy 1/3T 2 xương cẳng tay P

26

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

- Điểm đau chói vùng 1/3T cẳng tay P

- Các ngón tay P không tê cử động bình thường

- Xq: gãy 1/3T 2 xương cẳng tay P

IX PHÂN ĐỘ theo AO

BỆNH ÁN 6

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Đào Văn Nha

Nam 39 tuổi Nghề nghiệp: Nông

Đc: Long Thành – Đồng Nai

Nhập viện lúc 11h 06/04/2016

II LÝ DO VÀO VIỆN

Đau vai Phải

III BỆNH SỬ

Bệnh nhân kể lại, lúc 6h cùng ngày, bệnh nhân đi xe máy bị té đậpvai Phải xuống đường, sau tai nạn, đau vai P nhiều, hạn chế vận độngtay P, sau đó được chuyển bệnh viện CTCH TPHCM

2 Khám cơ quan:

- Tim mạch: T1, T2 đều, rõ

- Hô hấp: phổi trong

- Tiêu hóa: bụng mềm

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

Phân loại : 3 loại

- Loại 1 : gãy 1/3 trong chiếm khoảng 5% do cơ chế chấn thương va đập trực tiếp vô thành trước ngực

- Loại 2 : gãy 1/3 giữa chiếm khoảng 70–80% do cơ chế chấn thương trực

tiếp vô bờ ngoài vai.

- Loại 3 : gãy 1/3 ngoài chiếm khoảng 15% do cơ chế chấn thương va đập

vô mỏm vai, còn được chia thành 3 nhóm nhỏ

+ Nhóm 3a : gãy di lệch ít do dây chằng cùng quạ còn nguyên

+ Nhóm 3b : gãy di lệch nhiều do tổn thương dây chằng đòn quạ

+ Nhóm 3c : tổn thuơng gãy phía ngoài dây chằng cùng quạ và xâm lấn vào khớp cùng đòn

BỆNH ÁN 7

34

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Nguyễn Thị Chép

Nữ 64 tuổi Nghề nghiệp: Nội trợ

Đc: Tân Hiệp – Kiên Giang

Nhập viện 17h ngày 02/04/2016

II LÝ DO VÀO VIỆN

Đau tay Trái

2 Khám cơ quan:

- Tim mạch: T1, T2 đều, rõ

- Hô hấp: phổi trong

- Tiêu hóa: bụng mềm

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

3 Cơ quan vận động

- Đau nhiều vùng cánh tay T

- Biến dạng vùng cánh tay T

- Điểm đau chói 1/3G xương cánh tay T

- Các ngón tay T không tê cử động bình thường

- Mạch quay tay T rõ

VI CẬN LÂM SÀNG

XQuang : gãy 1/3G xương cánh tay T

36

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

- Điểm đau chói 1/3G xương cánh tay T

- Các ngón tay T không tê cử động bình thường

IX PHÂN ĐỘ theo AO

BỆNH ÁN 8

I HÀNH CHÍNH

Bệnh nhân: Nguyễn Hữu Bình

Nam 21 tuổi Nghề nghiệp: Nông

- Tiết niệu: tiểu thường, không có cầu bàng quang, chạm thận (-)

- Thần kinh: tỉnh táo, không liệt khu trú

- Cơ quan khác chưa phát hiện gì thêm

Các cận lâm sàng khác trong giới hạn bình thường

Phẫu thuật đục xương + KHX

Hình ảnh sau phẫu thuật:

42

IX TÔNG QUAN GÃY XƯƠNG BÀN TAY

Nguyên tắc chung

• Lực nén ép của vis vững hơn kim K

• Nẹp vis vững hơn vis Vis ngăn can được lực uốn bẻ trên mặt phẳng

có vis và có thể ngăn cản 1 phần lực xoay hoặc lực xé

• Nẹp nén ép ngăn cản lực uốn bẻ tốt hơn nẹp trung tính, nẹp nâng đỡ

• Nẹp đặt mặt lưng

• Vis nén ép sử dụng khi đường gãy dài ít nhất hơn 2 lần đường kính xương

• Vis tạo lực nén ép lớn nhất khi đặt thẳng góc với đường gãy

• Khoảng cách 2 vis cách nhau khoảng 2 đầu vis

KHX nẹp vít

44

Nhận xét của bác sĩ hướng dẫn:

Bs Nguyễn Ngọc Thành Nhận xét của bác sỹ Trưởng khoa:

BsTk Nguyễn Thúc Bội Châu