Vì vậy đánh giá thông số trạng thái vận hành các trạm biến áp, phát hiện ra những dữ liệu xấu, loại bỏ dữ liệu xấu ra khỏi tính toán, đánh giá thông số trạng thái của dữ liệu thu thập đư
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN TRỌNG HIẾU
ĐÁNH GIÁ THÔNG SỐ TRẠNG THÁI VẬN HÀNH TRẠM 500KV TÂN ĐỊNH, 220KV TRẢNG BÀNG
VÀ 220KV MỸ PHƯỚC
NGÀNH: KỸ THUẬT ĐIỆN – 60520202
S K C0 0 4 7 4 8
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
NGÀNH: KỸ THUẬT ĐIỆN - 60520202
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN TRỌNG HIẾU
ĐÁNH GIÁ THÔNG SỐ TRẠNG THÁI VẬN HÀNH TRẠM 500KV TÂN ĐỊNH, 220KV TRẢNG BÀNG
VÀ 220KV MỸ PHƯỚC
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN TRỌNG HIẾU
ĐÁNH GIÁ THÔNG SỐ TRẠNG THÁI VẬN HÀNH TRẠM 500KV TÂN ĐỊNH, 220KV TRẢNG BÀNG
Trang 4LÝ LỊCH KHOA HỌC
I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Họ & tên: Nguyễn Trọng Hiếu Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 07-03-1975 Nơi sinh: Tiền Giang Quê quán: Tiền Giang Dân tộc: kinh
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 22/2/6 đường 13, tổ 3 khu phố 4, phường Linh Xuân, quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh
Điện thoại cơ quan: 08.22180840
Hệ đào tạo: Chính qui
Thời gian đào tạo từ năm 1995 đến năm 2000
Nơi học (trường, thành phố): Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM
Ngành học: Điện – Điện tử
Môn thi tốt nghiệp: Quản lý dự án, PLC, Chuyên đề thông tin
Ngày thi tốt nghiệp: //2000
III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:
Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm
2001 đến 2007 Công ty Truyền Tải Điện 4 CBKT phụ trách đường dây
2007 đến nay Công ty Truyền Tải Điện 4 Điều hành viên trạm điện
Trang 5GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Tp Hồ Chí Minh, ngày … tháng 10 năm 2015
Nguyễn Trọng Hiếu
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại trường ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, với sự dạy bảo tận tình của các thầy cô trong Khoa Điện và quý thầy cô trường ĐẠI HỌC BÁCH KHOA THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH, em đã học tập được rất nhiều kiến thức quí báu và những kinh nghiệm
thực tế từ quý thầy cô Với vốn kiến thức tích luỹ này đã góp phần xây nền tảng cho
em vững tin bước vào lĩnh vực kỹ thuật trong tương lai
Xin chân thành cảm ơn TS.Lê Chí Kiên, người Thầy đã tận tình hướng dẫn và
giúp đỡ em trong suốt thời gian qua để em có thể hoàn thành luận văn này
Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn các anh chị đồng nghiệp, bạn bè và người thân trong gia đình đã luôn luôn cố gắng tạo điều kiện, giúp đỡ động viên em trong quá trình thực hiện luận văn này
TP Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2015
Người thực hiện
Nguyễn Trọng Hiếu
Trang 7GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
TÓM TẮT
Hệ thống điện có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh Quốc gia Vì vậy việc đảm bảo chất lượng điện năng rất được quan tâm trong vận hành hệ thống điện, nhất là hệ thống điện truyền tải Trung tâm điều khiển
xa là nơi thực hiện nhiệm vụ giám sát, thu thập thông tin và điều khiển thiết bị tại các trạm không người trực Vì vậy việc thu thập các thông số trạng thái vận hành đòi hỏi phải có độ chính xác cao để đảm bảo độ tin cậy và an toàn trong vận hành
Số liệu thu thập được tại Trung tâm điều khiển xa từ các máy đo luôn có sự sai
số không thể tránh được Sai số của phép đo phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó
có 2 yếu tố chính đó là sai số của chính bản thân máy đo và sai số do đường truyền
Vì vậy đánh giá thông số trạng thái vận hành các trạm biến áp, phát hiện ra những dữ liệu xấu, loại bỏ dữ liệu xấu ra khỏi tính toán, đánh giá thông số trạng thái của dữ liệu thu thập được sau khi đã loại bỏ dữ liệu xấu, nhằm giúp điều hành viên vận hành hệ thống điện từ xa có những nhận định đúng đắn về trạng thái của thiết bị đang vận hành, điều chỉnh công suất lưới, tái cấu trúc lại lưới điện và để điều độ kinh tế lưới điện Cụ thể là đánh giá thông số trạng thái vận hành trạm 500kV Tân Định, 220kV Trảng Bàng và 220kV Mỹ Phước (trạm không người trực)
Quá trình đánh giá thông số trạng thái vận hành được thực hiện như sau:
- Sử dụng những phép đo thô z j từ hệ thống để xác định các ước lượng bình
phương cực tiểu trọng số của các biến trạng thái hệ thống
j e f
1 2 2
Trang 8từ đầu, lặp lại các bước trên cho đến khi thỏa điều kiện 2,
k
f
Khi đó các
số liệu thu thập được từ các máy đo còn lại là chính xác với độ tin cậy 99.5%
- Quá trình cập nhật các thông số đang vận hành và đánh giá các thông số này như các bước đã nêu trên được diễn ra một cách liên tục
Đánh giá thông số trạng thái vận hành tại các trạm biến áp bằng phương pháp bình phương cực tiểu trọng số có xét đến vị trí và khoảng cách lắp đặt thiết bị đo, đây cũng chính là điểm mới của luận văn Khi có xét đến vị trí và khoảng cách lắp đặt thiết bị đo sẽ làm cho việc đánh giá các thông số trạng thái vận hành của các trạm biến áp tại Trung tâm điều khiển xa đáng tin cậy hơn
Phương sai của các phép đo: ' ''
i i
từ xa có những nhận định đúng về trạng thái của thiết bị đang vận hành, từ đó có những quyết định đúng đắn trong việc điều chỉnh điện áp, công suất và tái cấu trúc lại lưới điện cho phù hợp
Trang 9GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
ABSTRACT
Electrical systems have a very important role in the economic development and national security So ensuring power quality are of particular interest in the operation of the power system, particularly the electricity transmission system Remote control center which carries out the task of monitoring, information gathering and control equipment at the station which is not operated by human So the collection of parameters operating status requires high precision to ensure the reliability and safety of operation
Data collected at the control center far from the meter is always the inevitable errors Uncertainty of measurement depends on many factors, including 2 major factors that own errors and errors due to meter line
So assessing operating state parameters of transformer stations, discover bad data, bad data removed from the calculations, evaluation parameters of state data collected after removal bad data help operators operate remote power systems to get good judgment about the state of the operating equipment, adjust power grid, power grid restructuring and to economic moderation grid Specifically to evaluate parameters operating status of 500kV Tan Dinh substation, 220kV Trang Bang substation and 220kV My Phuoc substation (non-attended substation)
The evaluation process parameter operating mode is done as follows:
- Use the raw measurements z j from the system to determine the weighted least
squares estimates
i
x of the system states
- Substitute the estimates
j e f
1 2 2
Trang 10assessed again, repeat the above steps until satisfactory condition 2,
k
f
Whereas the data collected from the remaining meter with the accuracy of 99.5% reliability
- The process of updating the operating parameters and evaluate parameters such as the aforementioned steps are taking place on an ongoing basis
Assessment parameters operational status at substations with minimum error method takes into account the weight and position distance measuring equipment installation, this is also a new point of the thesis When considering the location and distance measuring equipment installation will make an assessment of the operational parameters of the state of the substation in the control center far more reliable
The variance of the measurements ' ''
i i
f is smaller and more accurated Good and correct review
of the operating status parameters will help operators operatting remote power systems to have a correct view of the state of the operating-equipment and make, right decisions in adjusting the voltage, capacity and restructure accordingly grid
Trang 11GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
MỤC LỤC
Quyết định giao đề tài
Lý lịch khoa học i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
Tóm tắt iv
Mục lục viii
Danh sách các chữ viết tắt ix
Danh sách các hình x
Danh sách các bảng xi
Chương 1: TỔNG QUAN 1
1.1 Tổng quan chung về lĩnh vực nghiên cứu 1
1.2 Mục đích của đề tài 2
1.3 Nhiệm vụ và giới hạn của đề tài 4
1.3.1 Nhiệm vụ của đề tài 4
1.3.2 Giới hạn của đề tài 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu 4
1.4.1 Phương trình chuẩn tắc NE (NORMAL EQUATION) 4
1.4.2 Phương pháp biến đổi trực giao (ORTHO) 5
1.4.3 Phương pháp hỗn hợp (HYBRID) 6
1.4.4 Phương trình chuẩn tắc có ràng buộc (NE/C) 6
1.4.5 Phương pháp ma trận mở rộng của Hachtel (HACHTEL) 7
1.4.6 Phương pháp bình phương cực tiểu trọng số (WLS) 9
1.4.7 Phương pháp giá trị tuyệt đối cực tiểu trọng số (WLAV) 10
1.4.8 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu 11
Trang 12Chương 2: PHƯƠNG PHÁP BÌNH PHƯƠNG CỰC TIỂU TRỌNG SỐ CÓ XÉT ĐẾN KHOẢNG CÁCH VÀ VỊ TRÍ ĐẶT MÁY ĐO TRÊN HỆ THỐNG
(WLS-L&D) 12
2.1 Phương pháp 12
2.2 Tính quan sát được của hệ thống và số đo giả 17
2.3 Kiểm tra dữ liệu xấu 18
Chương 3: XÂY DỰNG LƯU ĐỒ GIẢI THUẬT 38
3.1 Lưu đồ giải thuật 38
3.2 Các bước thực hiện 39
Chương 4: ĐÁNH GIÁ THÔNG SỐ TRẠNG THÁI VẬN HÀNH TRẠM 500KV TÂN ĐỊNH, 220KV TRẢNG BÀNG VÀ 220KV MỸ PHƯỚC 41
4.1 Nhập dữ liệu thông số vận hành 41
4.2 Đánh giá trạng thái vận hành của thiết bị 42
4.3 Kiểm tra, loại bỏ dữ liệu xấu và đánh giá lại thông số vận hành 56
4.4 Xuất kết quả 63
Chương 5: KẾT LUẬN 64
5.1 Kết quả đạt được 64
5.2 So sánh độ tin cậy của phương pháp này với phương pháp không có xét đến vị trí, khoảng cách lắp đặt máy đo 64
5.3 Hướng phát triển của đề tài 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
PHỤ LỤC 1: (Menugiaodien.m) 68
PHỤ LỤC 2: (Danhgiathongsovanhanh.m) 75
Trang 13GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT KÝ HIỆU VIẾT ĐẦY ĐỦ
1 SCADA Supervisory Control And Data Acquisition
2 HMI Human Machine Interface
3 RTU Remote Terminal Unit
4 NE Normal Equation
5 WLS Weighted Least Squares
6 WLS - L&D Weighted Least Squares Consider Location and Distance
7 SE State Estimation
Trang 14DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Các bước tính toán chính trong đánh giá trạng thái 8
Bảng 2.1: Tóm tắt những dạng còn lại và ma trận tương quan 20
Bảng 2.2: Bảng phân bố xác suất 2, k 23
Bảng 4.1: Dữ liệu thông số vận hành của các máy đo 41
Bảng 4.2: Kết quả các biến trạng thái đánh giá ước lượng 15 phép đo 51
Bảng 4.3: Kết quả các lỗi đánh giá ước lượng 15 phép đo 52
Bảng 4.4: Lỗi chuẩn hóa của 15 máy đo 55
Bảng 4.5: Kết quả các biến trạng thái đánh giá ước lượng 14 phép đo 58
Bảng 4.6: Kết quả các lỗi đánh giá ước lượng 14 phép đo 59
Bảng 4.7: Lỗi chuẩn hóa của 14 máy đo 62
Trang 15GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1: Đường cong xác suất (e) 13
Hình 2.2: Đặc tính tương quan hàm 2 p và phân bố xác suất 2, k cho những giá trị nhỏ của bậc tự do k 22
Hình 2.3: Sơ đồ hệ thống điện 2 nút 25
Hình 2.4: Sơ đồ mạch tương đương 26
Hình 4.1: Sơ đồ lưới điện 42
Trang 16Chương 1
TỔNG QUAN
1.1 Tổng quan chung về lĩnh vực nghiên cứu
Những năm gần đây việc thu thập dữ liệu, giám sát và điều khiển từ xa ngày càng phổ biến và phát triển, đặc biệt là trong ngành điện Hệ thống điện có vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế và đảm bảo an ninh Quốc gia Vì vậy việc đảm bảo chất lượng điện năng rất được quan tâm trong vận hành hệ thống điện, nhất là hệ thống điện truyền tải
Thông qua hệ thống SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) các thông tin về trạng thái, các thông số của lưới điện đang vận hành được thu thập và gửi về Trung tâm điều khiển xa hoặc Trung tâm điều độ hệ thống điện Hệ thống sẽ
tự động điều khiển từ xa các thiết bị đóng cắt dựa trên các dữ liệu thu thập được nhằm đảm bảo tính ổn định và độ tin cậy cho lưới điện Điều hành viên có thể quan sát các thông số vận hành, trạng thái của các thiết bị nhất thứ và nhị thứ của trạm biến áp trên các màn hình HMI (Human Machine Interface) Thông thường, cửa sổ giám sát sơ đồ nối điện chính của trạm được thể hiện trên một màn hình, các màn hình còn lại dùng để giám sát chi tiết hơn về thiết bị hoặc dùng để truy xuất dữ liệu quá khứ, chạy các ứng dụng… Ngoài ra, hệ thống còn có khả năng cảnh báo về các
sự cố, tình trạng bất thường thiết bị, quá tải và các trạng thái nguy hiểm cho các thiết bị đang vận hành
Vận hành hệ thống điện càng lớn đòi hỏi việc giám sát, thu thập, phân tích, xử
lý lượng thông tin càng nhiều và càng phức tạp Độ chính xác của việc thu thập thông số trạng thái vận hành các thiết bị còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn
Trang 17GVHD: TS Lê Chí Kiên HVTH: Nguyễn Trọng Hiếu
Đối với Trung tâm điều khiển xa (giám sát, thu thập thông tin và điều khiển thiết bị tại các trạm không người trực), cần phải có các thông số trạng thái vận hành thật chính xác tại mỗi thời điểm để đảm bảo độ tin cậy và an toàn trong vận hành Hiện nay tại các trạm biến điện thuộc trung tâm điều khiển xa đang sử dụng các đồng hồ đo công suất tác dụng P, công suất phản kháng Q, điện áp U và dòng điện I được lắp đặt trên các đường dây, các máy biến áp, trên các đường phân phối của nhà máy điện và trên các trạm phân phối của hệ thống Các đại lượng có tín hiệu tương tự (analog) qua các bộ biến đổi tín hiệu analog thành tín hiệu số (digital), sau
đó được đưa đến trung tâm điều khiển Dữ liệu nhận được ở trung tâm điều khiển được xử lý bằng hệ thống máy tính và được hiển thị trên màn hình HMI Số liệu thu được luôn có sự sai số tất yếu không thể tránh được từ các phép đo
Nguyên nhân gây sai số có thể do các yếu tố sau:
- Sai số của thiết bị đo lường
- Sai số Cosφ giữa lưới điện và hệ thống SCADA
- Sai số do tính toán các thông số P, Q, I, U
- Sai số do CT (máy biến dòng điện), PT (máy biến điện áp)
- Sai số do thiết bị đầu cuối có độ ổn định chưa cao, tình trạng các cổng giao tiếp Gateway, RTU (Remote Terminal Unit: thiết bị đầu cuối từ xa) thường xuyên
bị treo
- Sai số do tổn thất trên đường dây
- Sai số do trục trặc đường truyền
1.2 Mục đích của đề tài
Từ những sai số trên nên ta không biết được số liệu thu thập được hiển thị trên màn hình HMI (Human Machine Interface) là thực sự chính xác hay không Nếu giá trị của các thông số trạng thái đo được của các thiết bị nằm trong phạm vi cho phép thì không ảnh hưởng đến vận hành, nhưng giá trị thực tế của các thiết bị đến ngưỡng hoặc vượt qua ngưỡng cho phép mà giá trị hiển thị trên màn hình vẫn nằm trong phạm vi cho phép thì sẽ có vấn đề, có thể gây sự cố hoặc hư hỏng thiết bị Ngược lại, trường hợp giá trị thông số thiết bị thực tế vẫn nằm trong phạm vi cho