-Ngày 4-1-1995: Việt Nam nộp đơn xin gia nhập WTO. -Ngày 31-1-1995: Ban xem xét công tác gia nhập (WP) của Việt Nam được thành lập với chủ tịch là ông Eirik Glenne, đại sứ Na Uy tại WTO. -Ngày 24-8-1995: Việt Nam nộp “Bị vong lục về chính sách thương mại” và gửi tới Ban thư ký WTO. -Năm 1996: Bắt đầu đàm phán Hiệp định Thương mại song phương với Hoa kỳ. -Từ năm 1998 đến 2000: Tiến hành 4 phiên họp đa phương với Ban Công tác về Minh bạch hóa các chính sách thương mại vào tháng 7-1998, 12-1998, 7-1999, và 11-2000. Kết thúc 4 phiên họp, Ban công tác của WTO đã công nhận Việt Nam cơ bản kết thúc quá trình minh bạch hóa chính sách và chuyển sang giai đoạn đàm phán mở cửa thị trường. -Đầu năm 2002: Việt Nam gửi bản thuế quan và dịch vụ tới WTO. -Từ năm 2002 đến 2006: Bắt đầu tiến hành đàm phán song phương với một số thành viên có yêu cầu đàm phán, phải kể đến 2 mốc quan trọng: +Tháng 10-2004: Kết thúc đàm phán song phương với EU - đối tác lớn nhất +Tháng 5-2006: Kết thúc đàm phán song phương với Hoa Kỳ - đối tác cuối cùng trong 28 đối tác có yêu cầu đàm phán song phương. -Ngày 26-10-2006: Hoàn tất phiên đàm phán đa phương tốt đẹp, Ban Công tác chính thức thông qua toàn bộ hồ sơ gia nhập WTO của Việt Nam. Tổng cộng đã có 14 phiên họp đa phương từ tháng 7-1998 đến tháng 10-2006. -Từ tháng 7 đến 11-2006: WTO triệu tập phiên họp đặc biệt của Đại Hội đồng tại Geneva để chính thức kết nạp Việt Nam vào WTO. -Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 11-1-2007.
Trang 1
Ngày … tháng … năm …
Ths Trần Nguyễn Minh Ái
LỜI CẢM ƠN
Mặc dù đây là một đề tài không dễ để nghiên cứu nhưng cùng với sự trợ giúp của giảng viên, giáo viên hướng dẫn, sự tổng hợp tài liệu từ kho sách báo của thư viện và sự nỗ lực của tập thể nhóm, đã giúp chúng em hoàn thành bài tiểu luận này
Tập thể nhóm xin chân thành cảm ơn:
Ban giám hiệu nhà trường đã tạo những điều kiện học tập tốt nhất với cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại giúp quá trình nghiên cứu làm tiểu luận được
dễ dàng hơn
Các cán bộ quản lí thư viện đã tạo điều kiện tốt nhất cho chúng em vào tham khảo tài liệu, tìm kiếm thông tin từ sách báo, từ hệ thống Internet
Đặc biệt là giảng viên: Ths Trần Nguyễn Minh Ái đã hướng dẫn cặn kẽ cho
chúng em phương thức thực hiện bài tiểu luận
Đồng thời nhóm sinh viên chúng em xin cam kết bài tiểu luận này do chính nhóm thực hiện, chỉ tham khảo, không hề sao chép nguyên văn một bài tiểu luận của cá nhân
Trang 2hoặc tập thể tác giả nào khác Nhóm sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm về bài tiểu luận của mình.
song với sự giúp đỡ tận tình của thầy nhóm chúng em đã hoàn thành bài tiểu luận này
Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn!
TP Hồ Chí Minh, ngày tháng 5 năm 2011
Nhóm thực hiện:
NHÓM T.O.P
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 4
PHẦN NỘI DUNG 6
1 Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) 6
1.1 Khái quát về thông tin và lịch sử hình thành WTO 6
1.2 Mục tiêu và chức năng 6
2 Quá trình Việt Nam gia nhập WTO 7
2.1 Thời gian chuẩn bị 7
2.2 Mốc thời gian đánh dấu VN bước vào WTO 7
3 Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập WTO 8
3.1 Cơ hội 8
3.1.1 đ/v chính phủ 8
3.1.2 đ/v doanh nghiệp 9
3.1.3 đ/v người dân 10
3.2 Thách thức 11
3.2.1 đ/v chính phủ 11
3.2.2 đ/v doanh nghiệp 12
3.2.3 đ/v người dân 14
4 Việt Nam cần làm những gì khi gia nhập WTO 15
4.1 Các chính sách của Chính phủ 15
4.2 Các hoạt động của doanh nghiệp 16
4.3 Nhiệm vụ của người dân Việt Nam 16
PHẦN KẾT LUẬN 17
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 41 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
gày nay, xu thế toàn cầu hóa đang bao trùm cả thế giới Khi toàn cầu hóa về nền kinh tế đang trở thành một xu hướng khách quan thì yêu cầu hội nhập nền kinh
tế quốc tế càng trở nên cấp bách Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều các nước tham gia, buộc các nước phải thực hiện chiến lược mở cửa kinh tế nhằm tranh thủ thời cơ, phát huy những lợi thế và vượt qua thách thức thì mới có thể phát triển nhanh nền kinh tế của quốc gia mình, đóng góp chung vào tăng trưởng kinh tế khu vực và toàn cầu Đối với các nước đang phát triển (trong
đó có Việt nam) thì gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là con đường tốt nhất để rút ngắn tụt hậu so với các nước khác và có điều kiện phát huy tối ưu hơn những lợi thế so sánh của mình trong phân công lao động và hợp tác quốc tế Trong bối cảnh thế giới hiện nay, WTO là sân chơi thương mại toàn cầu và là xu thế chung của thời đại
N
Xuất phát từ vai trò và vị trí quan trọng đó của WTO đối với thương mại toàn cầu, việc gia nhập tổ chức này mang lại cho chúng ta những cơ hội to lớn như: tiếp cận thị trường thương mại toàn cầu, tăng khả năng thu hút vốn, công nghệ và học hỏi được những kỹ năng quản lý của nước ngoài Mặt khác để tận dụng những cơ hội đó phải phát huy những lợi thế cao nhất của đất nước phục vụ cho quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chủ động tích cực hội nhập kinh tế quốc tế nhằm mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” Với mong muốn góp phần làm sáng tỏ những nhận định trên đồng thời đánh giá quá
trình vận dụng từ môn học Kinh tế vĩ mô, nhóm chúng em đã chọn đề tài: “ Những cơ hội
và thách thức của Việt Nam khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO ”.
2 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
Mục đích: Trên cơ sở phân tích những lợi thế của Việt Nam khi gia nhập tổ chức
thương mại WTO, đề tài rút ra những giải pháp để phát huy những lợi thế của kinh tế Việt Nam khi gia nhập tổ chức thương mại thế giói WTO
Trang 5Nhiệm vụ: Từ những kiến thức đạt được để có thể có khả năng phân tích, đánh giá các
vấn đề liên quan một cách chính xác hơn
3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đề cương tiểu luận vận dụng phương pháp phân tích tổng hợp để có thể có được những cái nhìn cụ thể nhưng bao quát nhất: khái quát chung về tổ chức thương mại thế giới, nêu ra sự cần thiết phải ra nhập tổ chức thương mại thế giới
Để đảm bảo tính chính xác, khách quan và tính phù hợp của bài tiểu luận, nhóm sinh viên chúng em đã khảo sát thực tế, thu thập số liệu, tài liệu, chọn lọc thông tin từ báo, đài, Internet… và thực tiễn Nhóm cũng đã tham khảo ý kiến và sự hướng dẫn từ cô Trần Nguyễn Minh Ái và thông qua các buổi thảo luận của các thành viên trong nhóm
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đối tượng nghiên cứu: một số vấn đề lý luận về tổ chức thương mại thế giới, đi sâu
nghiên cứu những lợi thế của Việt Nam khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới của Việt Nam
Phạm vi nghiên cứu: đề tài chủ yếu tập trung nghiên cứu thực trạng nền kinh tế Việt
Nam dưới góc độ những lợi thế của Việt Nam khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới
5 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Hệ thống những cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập WTO, từ đó đưa ra những giải pháp để Việt Nam phát huy những lợi thế đó
Với những đóng góp trên, đề cương hy vọng có thể làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu hoặc được vận dụng vào các trường Cao đẳng và Đại học
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
1 Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)
1.1 Khái quát về thông tin và lịch sử hình thành WTO
WTO là chữ viết tắt của Tổ chức Thương mại Thế giới (World Trade Organization) - tổ chức quốc tế duy nhất đưa ra những nguyên tắc thương mại giữa các quốc gia trên thế giới được thành lập dựa trên sự kế tục và mở rộng phạm vi điều tiết thương mại quốc tế của tổ chức tiền thân, GATT - Hiệp định chung về Thuế quan Thương mại
Trọng tâm của WTO chính là các hiệp định đã và đang được các nước đàm phán và ký kết
- Ngày thành lập: 01/01/1995
- Sáng lập bởi: Vòng đàm phán Uruguay (1986 – 1994)
- Trụ sở: Geneva, Thụy Sĩ
- Thành viên: 153 (tính đến 23/06/2008), chiếm 97% thương mại toàn cầu và khoảng 30 quốc gia khác đang trong quá trình đàm phán gia nhập
- Ngân quỹ: 189 triệu franc Thụy Sĩ (năm 2009)
- Người đứng đầu: Tổng Giám đốc Pascal Lamy
- Website: http://www.wto.org/
1.2 Mục tiêu và chức năng
Mục tiêu:
Với tư cách là một tổ chức thương mại của tất cả các nước trên thế giới, WTO thừa nhận các mục tiêu của GATT trong đó có 3 mục tiêu chính như sau:
- Thúc đẩy tăng trưởng thương mại hàng hóa và dịch vụ trên thế giới phục vụ cho
sự phát triển ổn định, bền vững và bảo vệ môi trường
- Thúc đẩy sự phát triển các thể chế thị trường, giải quyết các bất đồng và tranh chấp thương mại giữa các thành viên trong khuôn khổ của hệ thống thương mại
đa phương, phù hợp với nguyên tắc cơ bản của Công pháp quốc tế; bảo đảm cho các nước đang phát triển đặc biệt là các nước kém phát triển được hưởng những lợi ích thực chất từ sự tăng trưởng của thương mại quốc tế
- Nâng cao mức sống, tạo công ăn việc làm cho người dân các nước thành viên, đảm bảo các quyền và tiêu chuẩn lao động đối thiểu
Chức năng:
Trang 7 Quản lý việc thực hiện các hiệp định của WTO
Diễn đàn đàm phán về thương mại
Giải quyết các tranh chấp về thương mại
Giám sát các chính sách thương mại của các quốc gia
Trợ giúp kỹ thuật và huấn luyện cho các nước đang phát triển
Hợp tác với các tổ chức quốc tế khác
2 Quá trình Việt Nam gia nhập WTO
2.1 Thời gian chuẩn bị
Đảng Cộng sản Việt Nam với bản chất cách mạng và tư duy chính trị nhạy bén đã khởi xướng và tiến hành công cuộc đổi mới một cách toàn diện và sâu sắc trên các lĩnh vực, cả về đổi mới cơ chế quản lý, cơ cấu kinh tế, quan hệ kinh tế đối ngoại và cải cách nền hành chính quốc gia Chính điều này không chỉ đảm bảo phát huy được nội lực của đất nước, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân mà còn tạo ra tiền đề bên trong - nhân tố quyết định cho tiến trình hội nhập với bên ngoài
Việt Nam đã phát triển mạnh quan hệ toàn diện và mở cửa buôn bán biên giới với Trung Quốc, Lào và Campuchia; gia nhập Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN), tham gia Hiệp định mậu dịch tự do ASEAN; Diễn đàn kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC); là sáng lập viên Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM) Cùng với các nước ASEAN ký Hiệp định thành lập khu vực mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc, ASEAN - Hàn Quốc, ASEAN - Ấn Độ, ASEAN - Úc và New Zealand Ký hiệp định thương mại song phương với Hoa kỳ (BTA) Đây là những bước đi quan trọng, là sự “cọ xát” từng bước trong tiến trình hội nhập
Nhận thức được toàn cầu hoá kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia, năm 1995 Việt Nam đã nộp đơn xin gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới và kiên trì đàm phán và cải tổ để được gia nhập tổ chức này
2.2 Mốc thời gian đánh dấu VN bước vào WTO
- Ngày 4-1-1995: Việt Nam nộp đơn xin gia nhập WTO
- Ngày 31-1-1995: Ban xem xét công tác gia nhập (WP) của Việt Nam được thành lập với chủ tịch là ông Eirik Glenne, đại sứ Na Uy tại WTO
- Ngày 24-8-1995: Việt Nam nộp “Bị vong lục về chính sách thương mại” và gửi tới Ban thư ký WTO
- Năm 1996: Bắt đầu đàm phán Hiệp định Thương mại song phương với Hoa kỳ
Trang 8- Từ năm 1998 đến 2000: Tiến hành 4 phiên họp đa phương với Ban Công tác về Minh bạch hóa các chính sách thương mại vào tháng 7-1998, 12-1998, 7-1999, và 11-2000 Kết thúc 4 phiên họp, Ban công tác của WTO đã công nhận Việt Nam
cơ bản kết thúc quá trình minh bạch hóa chính sách và chuyển sang giai đoạn đàm phán mở cửa thị trường
- Đầu năm 2002: Việt Nam gửi bản thuế quan và dịch vụ tới WTO
- Từ năm 2002 đến 2006: Bắt đầu tiến hành đàm phán song phương với một số thành viên có yêu cầu đàm phán, phải kể đến 2 mốc quan trọng:
+ Tháng 10-2004: Kết thúc đàm phán song phương với EU - đối tác lớn nhất + Tháng 5-2006: Kết thúc đàm phán song phương với Hoa Kỳ - đối tác cuối cùng trong 28 đối tác có yêu cầu đàm phán song phương
- Ngày 26-10-2006: Hoàn tất phiên đàm phán đa phương tốt đẹp, Ban Công tác chính thức thông qua toàn bộ hồ sơ gia nhập WTO của Việt Nam Tổng cộng đã
có 14 phiên họp đa phương từ tháng 7-1998 đến tháng 10-2006
- Từ tháng 7 đến 11-2006: WTO triệu tập phiên họp đặc biệt của Đại Hội đồng tại Geneva để chính thức kết nạp Việt Nam vào WTO
- Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 11-1-2007
3 Cơ hội và thách thức của Việt Nam khi gia nhập WTO
3.1 Cơ hội
3.1.1 đ/v chính phủ
Một là: khi gia nhập WTO, Việt Nam được tiếp cận thị trường hàng hoá và dịch vụ ở tất cả các nước thành viên với mức thuế nhập khẩu đã được cắt giảm và các ngành dịch vụ không bị phân biệt đối xử, mở rộng thị trường tiêu thụ
Hai là: Với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thực hiện công khai minh bạch các thiết chế quản lý theo quy định của WTO, môi trường kinh doanh của Việt Nam ngày càng được cải thiện
Ba là: gia nhập WTO, Việt Nam sẽ tiếp cận và tiếp nhận được nguồn nhân lực, vật lực lớn từ những nước phát triển là thành viên của WTO
Bốn là: Gia nhập WTO, Việt Nam có được vị thế bình đẳng như các thành viên khác trong việc hoạch định chính sách thương mại toàn cầu, tuân thủ quy chế WTO với tiêu chí
tự do hóa thương mại, kiên quyết xóa bỏ những rào cản bất hợp lý trong thương mại quốc
Trang 9tế, góp phần làm trong sạch bộ máy Nhà nước, nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách kinh tế của Chính phủ Việc gia nhập WTO, hội nhập vào nền kinh tế thế giới cũng thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, bảo đảm cho tiến trình cải cách của Việt Nam đồng bộ hơn,
có hiệu quả hơn
Năm là: Cùng với những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử sau 20 năm đổi mới, việc gia nhập WTO sẽ nâng cao vị thế của ta trên trường quốc tế, tạo điều kiện cho Việt Nam triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại
3.1.2 đ/v doanh nghiệp
Vì các doanh nghiệp là trung tâm của hội nhập, nên đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động vươn lên, có chiến lược phát triển sản phẩm, mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, đào tạo lại đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm để mở rộng thị trường quốc tế và chiếm lĩnh thị trường trong nước, với sự hỗ trợ cần thiết của Chính phủ
Những cơ hội mà doanh nghiệp Việt Nam có được:
Mở rộng thị trường, tăng quy mô sản xuất từ đó hưởng tính lợi ích kinh tế nhờ quy mô
Các doanh nghiệp và hàng hóa của ta sẽ không bị phân biệt đối xử so với các nước khác theo điều kiện đối xử tối huệ quốc (MFN) và đối xử quốc gia (NT) Thí dụ, ngành dệt may Việt Nam đang có chiến lược tǎng tốc, nhưng Hiệp định dệt may (ATC) đến ngày
1-1-2005 sẽ hết hạn Khi Việt Nam gia nhập WTO, các thành viên WTO sẽ phải bãi bỏ hạn ngạch đối với hàng dệt may Việt Nam Do đó, ta có nhiều cơ hội đẩy mạnh lượng hàng xuất khẩu sang thị trường quốc tế
Giảm chi phí xuất khẩu gắn với việc phân bổ hạn ngạch, từ đó làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu
Trở lại thí dụ về ngành dệt may như đã nói ở trên, theo tính toán, việc phân bổ hạn ngạch dệt may theo Hiệp định ATC đã làm tăng chi phí xuất khẩu cho doanh nghiệp, chi phí này chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng chi phí xuất khẩu của nước ta Như vậy, khi gia nhập WTO, với việc các thành viên WTO phải bỏ hạn ngạch đối với Việt Nam, hàng dệt may xuất khẩu của Việt Nam sẽ có điều kiện giảm giá xuất khẩu do không phải mất chi phí
do việc cấp hạn ngạch gây ra
Các doanh nghiệp gặp nhiều thuận lợi hơn trong thủ tục xuất khẩu, từ đó tăng kim ngạch xuất khẩu
Trang 10Cơ chế hạn ngạch làm nảy sinh những vấn đề xã hội như nạn tham nhũng, tiêu cực và sách nhiễu doanh nghiệp Trong nhiều trường hợp, các doanh nghiệp có năng lực sản xuất
và chất lượng hàng hóa tốt lại không có cơ hội xuất khẩu do không có hạn ngạch Việc xóa
bỏ hạn ngạch của các nước WTO đối với Việt Nam sẽ góp phần giải quyết dứt điểm tình trạng này, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cạnh tranh bình đẳng trong việc xuất khẩu và góp phần nâng cao uy tín về chất lượng trên thị trường thế giới
Tạo điều kiện thuận lợi hơn để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
Tư cách thành viên WTO là bằng chứng của một môi trường kinh doanh thuận lợi, và nhờ đó, sẽ thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào khu vực xuất khẩu và khu vực sản xuất cho thị trường nội địa
3.1.3 đ/v người dân
Gia nhập WTO đòi hỏi chúng ta phải sửa đổi nhiều luật lệ không phù hợp với thông lệ quốc tế, tạo ra một thể chế minh bạch hơn, tăng thêm lòng tin của nhân dân vào đường lối của Đảng và sự quản lý của nhà nước và trên cơ sở đó mới huy động được sức mạnh chính trị của nhân dân vào xây dựng nền quốc phòng toàn dân Gia nhập WTO cũng đòi hỏi mỗi
tổ chức, mỗi con người phải thay đổi những nếp nghĩ, cách làm cũ kỹ, lạc hậu, không phù hợp với thế giới văn minh, nhờ đó làm cho con người Việt Nam năng động hơn, có tác phong công nghiệp hơn, chuyên nghiệp hơn trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Đối với người lao động:
Khi Việt Nam trở thành một thành viên chính thức của WTO, trước hết vị thế của Việt Nam được nâng cao trên trường quốc tế Việt Nam sẽ có cơ hội mở rộng thị trường và đẩy mạnh xuất khẩu những mặt hàng có tiềm năng, đặc biệt trong các lĩnh vực hàng nông sản và dệt may Nông dân được tiếp cận với thị trường thông qua sản phẩm hàng hóa và khoa học công nghệ thông tin trên thế giới Với công tác truyền thông khuyến nông, người nông dân
sẽ chủ động hơn, gắn bó hơn với khoa học kĩ thuật, hiểu rộng toàn diện hơn về quá trình sản xuất, bảo quản, chế biến, thị trường tiêu thụ nông sản theo chuẩn WTO… Người dân sẽ có điều kiện làm quen với nhiều tri thức mới, do đó trình độ của họ sẽ được nâng lên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, giảm bớt nạn thất nghiệp
Đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từng bước chuyển lao động nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp và dịch vụ dẫn đến cơ cấu việc làm và cơ cấu lao động thay đổi tương ứng, từ đó làm tăng di chuyển lao động trong và ngoài nước, giữa các vùng