Kinh nghiệm tổ chức sinh hoạt chi bộ trường học

Mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng đều có vai trò uan trọng trong việc chăm sóc giáo dục hình thành ở trẻ một số nề n p thói uen vệ sinh, hành vi văn minh và ĩ năng sống đơn giản ban đầu,

MỤC LỤC

4 t uả thu được uả hảo nghiệm, giá trị hoa học 19

MỘT SỐ BIỆN PHÁP LỒNG GHÉP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẦM NON 3 – 4 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON CƯ PANG

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc Việc bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình

“Trẻ em hôm nay

Th giới ngày mai”

Việc giáo dục trẻ ngay từ hi còn nhỏ là vô cùng uan trọng trong sự nghiệp giáo dục, nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này

Chăm sóc sức hoẻ cho trẻ thơ là việc làm h t sức cần thi t Mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng đều có vai trò uan trọng trong việc chăm sóc giáo dục hình thành ở trẻ một số nề n p thói uen vệ sinh, hành vi văn minh và ĩ năng sống đơn giản ban đầu, góp phần tạo cơ hội cho trẻ sống, phát triển một cách hoẻ mạnh N u được chăm sóc tốt và hình thành những thói uen vệ sinh cá nhân cần thi t từ nhỏ thì sẽ tạo thành nền móng vững chắc về sau này

Việc rèn ĩ năng sống là một mặt giáo dục cần đặc biệt coi trọng và nhất

là trong thập ỉ XXI hi sự nghiệp giáo dục đang được đẩy mạnh Việc rèn ĩ năng sống cho trẻ đòi hỏi sự thường xuyên đồng thời cũng là đòi hỏi cấp thi t của việc hình thành nhân cách trong công tác giáo dục hiện nay Giáo dục trong nhà trường là vấn đề luôn cần được uan tâm thì việc rèn ĩ năng sống cho trẻ cũng hông ém uan trọng Qua việc rèn ĩ năng sống sẽ trang bị tri thức, hành

vi cho trẻ Đồng thời định hướng cho trẻ mầm non rèn luyện hành vi và thói uen tốt ứng xử tốt Trong sự phát triển nhân cách của trẻ, việc rèn luyện ĩ năng sống là đảm bảo cho trẻ có được bản lĩnh rõ ràng về nhân cách toàn diện

N u hông rèn ĩ năng sống thì hông những sự ứng xử trong các tình huống sẽ phức tạp, gặp hó hăn, thậm chí mắc phải sai lầm, mà việc hình thành nhân cách toàn diện của trẻ cũng bị hạn ch , phi n diện, việc xây dựng những thói uen hành vi dễ rơi vào chủ nghĩa hình thức máy móc lí trí và tình cảm hông thống nhất với nhau đó là lời nói hông đi đôi với việc làm thì dẫn đ n hiện tượng lệch lạc về nhân cách

Trong năm học này tôi được phân công giảng dạy tại lớp Mầm 4, trường Mầm non Cư Pang, hầu h t trẻ lần đầu tiên đ n trường, mọi thứ thật bỡ ngỡ, thật mới mẻ đối với trẻ, những ĩ năng sống cơ bản như vệ sinh cá nhân trẻ đều chưa nắm được, trẻ chưa có ĩ năng rửa tay bằng xà phòng, chưa đánh răng đúng cách, chưa bi t rửa mặt như th nào cho sạch… Hơn nữa các bệnh liên uan đ n

vấn đề vệ sinh thường xuyên xảy ra nhất là bệnh “Tay, chân, miệng” - Căn bệnh

mà cho đ n nay hông có thuốc để chữa mà chỉ phòng bệnh là chính Những điều đó làm cho bản thân tôi trăn trở và bằng mọi cách tôi sẽ có hướng giáo dục cho trẻ nhằm hình thành cho trẻ những thói uen tốt và phòng chống bệnh tật

Từ những lý do trên tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài sáng i n inh nghiệm “Một số biện pháp lồng ghép giáo dục ỹ năng sống cho trẻ Mầm non 3-

4 tuổi” tại trường Mầm non Cư Pang, xã Ea Bông, Huyện rông Ana, Tỉnh Đă

Lă

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

- Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ

- Giúp cho trẻ hình thành tốt nhân cách, có ý thức thói uen giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ hàng ngày

- Nhằm giúp các bậc phụ huynh nâng cao ý thức giáo dục trẻ thích nghi với những tình huống xảy ra hàng ngày, có lối ứng xử văn minh

- Góp phần giúp trẻ phòng tránh được các loại bệnh lây lan ua ti p xúc như: Bệnh chân tay miệng, cúm H5N1… Từ đó trẻ hỏe mạnh, có ý thức, tạo tâm th thoải mái nhanh nhẹn trong các hoạt động Giúp cho việc nâng cao chất lượng chăm sóc, nâng cao tỷ lệ bé sạch, tỷ lệ chuyên cần, chất lượng giáo dục ở vùng đặc biệt hó hăn Tạo nề n p thói uen sống cơ bản đầu tiên, góp phần tạo nguồn nhân lực có chất lượng cho tương lai

3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp lồng ghép giáo dục ỹ năng sống cho trẻ mầm non 3 – 4 tuổi

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- huôn hổ nghiên cứu một số biện pháp nhằm lồng ghép ỹ năng sống cho trẻ mầm non 3 – 4 tuổi

- Đối tượng hảo sát học sinh lớp Mầm 4 trường mầm non Cư Pang

- Thời gian nghiên cứu từ tháng 8 năm 2015 đ n tháng 01 năm 2016

5 Phương pháp nghiên cứu

– Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có liên uan đ n đề tài nghiên cứu

– Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Phương pháp uan sát sư phạm

Trẻ có ỹ năng nhận thức các đối tượng và

Trẻ được cô giáo và cha mẹ tạo mọi điều iện huy n

khích khơi dậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng

động, mạnh dạn, tự tin

Trẻ có thói uen lao động tự phục vụ, được rèn luyện

ỹ năng tự lập, ỹ năng nhận thức, ỹ năng vận động nhỏ,

vận động tinh thông ua các hoạt động hàng ngày trong

cuộc sống của mình

Trẻ rèn ỹ năng tự iểm soát bản thân, phát triển óc

sáng tạo, tính tự tin thông ua các hoạt động năng hi u vẽ,

Trẻ được rèn luyện ỹ năng xã hội ỹ năng về cảm

xúc, giao ti p chung sống hòa bình, và tuyệt đối hông xảy

ra bạo hành trẻ em ở trường cũng như ở gia đình

Trẻ được giáo dục, chăm sóc nuôi dưỡng tốt, được

theo dõi cân đo bằng biểu đồ phát triển

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cở sở lý luận

Thực hiện Chỉ thị số 3008/CT-BGDĐT ngày 18/8/2014 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non năm học 2014-2015, Bộ GDĐT hướng dẫn việc tổ chức giáo dục ỹ năng sống tại các cơ sở giáo dục mâm non với mục đích: đẩy mạnh hoạt động giáo dục ỹ năng sống cho học sinh theo định hướng phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của học sinh gắn với định hướng nghề nghiệp Giúp giáo viên chủ động, tích cực trong việc tự bồi dưỡng ỹ năng sống cho bản thân và giáo dục ỹ năng sống cho học sinh Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội,

tạo môi trường thuận lợi để giáo dục ỹ năng sống cho học sinh

Việc tổ chức giáo dục ỹ năng sống cho học sinh phải đảm bảo an toàn, nghiêm túc, thi t thực, hiệu uả, phát huy tính tự uản, chủ động, sáng tạo của học sinh Căn cứ điều iện của nhà trường, thực t của địa phương và đặc điểm tâm sinh lý, lứa tuổi, hả năng, nhu cầu của học sinh để tổ chức các hoạt động giáo dục ỹ năng sống cho học sinh, tránh việc tổ chức hình thức, uá tải, hiên cưỡng hông gây áp lực, hông ép buộc học sinh tham gia Thực hiện xã hội hóa giáo dục, tranh thủ sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính uyền, sự hỗ trợ của phụ huynh học sinh, các đoàn thể, các đơn vị, doanh nghiệp đóng trên địa bàn

Giáo dục ỹ năng sống là giáo dục cho người học những ỹ năng cơ bản, cần thi t, hướng tới hình thành những thói uen tốt giúp trẻ thành công, đảm bảo vừa phù hợp với thực tiễn và thuần phong mỹ tục Việt Nam vừa hội nhập uốc

t trong giai đoạn công nghiệp hoá đất nước Nội dung giáo dục ỹ năng sống phải phù hợp với từng lứa tuổi và ti p tục được rèn luyện theo mức độ tăng dần Đối với trẻ mầm non, việc giáo dục ỹ năng sống cần tập trung vào những nội dung giúp trẻ nhận thức về bản thân: sự tự tin, tự lực, thực hiện những uy tắc

an toàn thông thường, bi t làm một số việc đơn giản hình thành và phát triển các ỹ năng xã hội cần thi t: thể hiện tình cảm, sự chia sẻ, hợp tác, iên trì, vượt

hó hình thành một số ỹ năng ứng xử phù hợp với gia đình, cộng đồng, bạn bè

và môi trường

Ở Việt nam, từ năm học 2008-200 , Bộ Giáo dục- Đào tạo đã phát động phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện- học sinh tích cực”, với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của học sinh trong các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tự giác, chủ động và ý thức sáng tạo Trong năm nội dung thực hiện có nội dung tổ chức trò chơi dân gian cho học sinh đó cũng chính là rèn luyện ỹ năng sống cho học sinh

Về phía các bậc cha mẹ trẻ em luôn uan tâm đ n việc làm sao để ích thích tính tích cực học tập của trẻ, ai cũng muốn con mình được học đọc và học

vi t ngay trong những năm tháng học ở trường mầm non , đặc biệt là các bậc cha mẹ có con học lớp một

ỹ năng: Là mức độ thực hiện đòi hỏi sự tập trung chú ý cao vào các thao tác thực hiện các chi ti t

ỹ sảo: Là mức độ thực hiện các uy trình trẻ nên tự động hóa các bước thực hiện ở mức độ tin tưởng cao, Các bước thực hiện vệ sinh một cách chính xác Trẻ tin tưởng vào các bước thực hiện

Thói uen: Là uá trình hình thành chuỗi phản xạ có điều iện bởi các thao tác được lặp đi lặp lại nhiều lần dần dần thấm sâu và tạo thành phản xạ tự nhiên của mỗi người

Trẻ tuy còn nhỏ xong trẻ có thể thực hiện tốt các i n thức thông thường rồi dần dần sau đó hình thành các ỹ năng, ỹ sảo, thói uen cho bản thân

Vì vậy, các bậc cha mẹ cô giáo cần giáo dục dạy trẻ các ỹ năng, ỹ xảo, thói uen vệ sinh rửa mặt rửa chân tay cho trẻ đúng thời điểm đúng uy trình vệ sinh và thời gian biểu hợp lý từ đó hình thành nề n p thói uen văn minh trong cuộc sống Giúp trẻ phòng tránh, hạn ch các bệnh dịch ua đường tiêu hóa, qua

ti p xúc, ua đường hô hấp như bệnh chân tay miệng, cúm H5N1 tiêu chảy cấp

và đào tạo huyện rông Ana, thông ua các đợt tập huấn đã cung cấp thông tin,

i n thức giáo dục ỹ năng sống cho trẻ mầm non

* hó hăn:

100% trẻ là dân tộc thiểu số, học sinh trong lớp còn nhỏ, tuyển mới 100%, trẻ bi t ít ti ng phổ thông, trẻ nhỏ đa số là hông bi t (đầu năm học) do đó để trẻ hiểu và học được các vấn đề ỹ năng sống là việc rất hó

Trình độ dân trí thấp, đa số các bậc phụ huynh mải làm inh t nên hông uan tâm đ n việc chăm sóc nuôi dưỡng, hình thành thói uen vệ sinh và giữ gìn

vệ sinh cho con cái

Đồ dùng dạy học được trang bị còn ít, chưa thực sự đủ để đảm bảo công tác giáo dục cho trẻ

Đa số các bậc phụ huynh mải làm inh t hông đưa con đi học mà chủ

y u trẻ tự đ n lớp, do đó công tác nhắc nhở các bậc phụ huynh giáo dục cho con

em trước hi đ n lớp gặp hó hăn và chưa được thường xuyên

2.2 Thành công – hạn chế

* Thành công:

Phụ huynh đa số đã uan tâm đ n việc học của con em mình nên việc tuyển sinh trẻ ra lớp tương đối thuận lợi Lớp mầm 4 là lớp tuyển mới so với năm học 2014 – 2015, tổng số trẻ của lớp là 20 cháu

ỹ năng sống cho trẻ trong trường mầm non

Luôn học hỏi trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, bi t lắng nghe, bi t sửa sai, hông bảo thủ nên chuyên môn nghiệp vụ tương đối vững vàng

Cơ sở vật chất trang thi t bị được Ủy Ban nhân dân xã Ea Bông rất uan tâm, phân hiệu thuộc Buôn Hma tôi đan công tác trong thời gian tới sẽ được đầu

tư cơ sở vật chất đầy đủ

* Hạn ch :

Trước hi dạy trẻ vễ ỹ năng sống phải định hướng được số biện pháp, mục đích, nhiệm vụ mình cần làm , bản thân vẫn chưa phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong việc giáo dục trẻ

2.4 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động

Địa bàn của buôn rộng dân cư thưa thớt, hông tập trung, đường xá đ n lớp học xa, hó hăn, phải ua nhiều ruộng, ua đồi Đa số người dân làm nghề nông hông có điều iện đưa con đi học Trẻ đi học còn phải tự mình đi bộ tới lớp Do đó, việc trẻ đ n lớp hông sạch sẽ là điều hiển nhiên

Do các phụ huynh chưa xác định được lợi ích của việc giáo dục ỹ năng sống ảnh hưởng như th nào đ n con em mình Sự ti p xúc với cách sống văn minh, văn hóa ít i n thức về chăm sóc cũng như ỹ năng nuôi dạy hạn ch Hơn nữa việc sinh đẻ hông có hoạch, trong một gia đình có uá đông con (3

đ n 5 con) nên sự uan tâm vệ sinh chăm sóc giữ gìn vệ sinh trẻ hạn ch

2.5 Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng

Trường mầm non Cư Pang là một trường uốc lập mới được thành lập từ tháng 6/2014 với nhiệm vụ là thực hiện công tác giáo dục chất lượng ở cấp mầm non Được tách ra từ trường Mẫu giáo Hoa Sen tại địa bàn Xã Ea Bông Đây là một điễm xã nghèo của huyện rông Ana, trình độ dân trí thấp, chưa đảm bảo được mức sống cho người dân Nhận thức của một bộ phận hông nhỏ người dân chưa đúng mức về vị trí vai trò, tầm uan trọng của việc giáo dục rèn luyện

ỹ năng sống cho trẻ mầm non Coi đó là nhiệm vụ của riêng nhà trường, nhận thức này là chưa đầy đủ trong bối cảnh của giáo dục cả nước trong thời ỳ đất nước ta đang hội nhập với các nước trong hu vực và th giới

Một nguyên nhân của việc trẻ thi u ỹ năng có thể ể đ n đó là sự thi u bao bọc của các bậc cha mẹ cũng như sự thi u uan tâm đúng mực của gia đình

và nhà trường trong việc giáo dục ỹ năng sống cho trẻ Nhiều bậc phụ huynh hông sẵn sàng chia sẻ mọi hó hăn dù lớn hay nhỏ cô giáo, hi n áp lực đè nặng lên nhà trường, từ đó con cái thiệt thòi, trở nên y u ớt, thi u bản lĩnh, hó hòa nhập với cộng đồng

3 Giải pháp, biện pháp

3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Trách nhiệm giáo dục đạo đức, giáo dục ỹ năng sống cho trẻ mầm non là trách nhiệm của toàn thể hội đồng sư phạm bao gồm đội ngũ cán bộ uản lý, giáo viên, công nhân viên nhà trường chứ hông phải là trách nhiệm của một cá nhân, bộ phận nào Việc giáo dục đạo đức, giáo dục ỹ năng sống cho học sinh phải được thống nhất về nội dung, được ti n hành thường xuyên, liên tục trong từng ti t dạy, ở mọi lúc, mọi nơi và có sự phối t hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường

Lựa chọn các biện pháp, giải pháp phù hợp sẽ giải uy t được vấn đề lồng ghép giáo dục ỹ năng sống cho trẻ mầm non, từ đó giáo viên bi t cách giáo dục

và rèn luyện, bồi dưỡng hoàn thiện các hía cạnh nhân cách cho trẻ

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

3.2.1 Một số biện pháp giúp người dạy nhận thức được ý nghĩa của việc giáo dục ỹ năng sống và xác định được những ỹ năng sống cần giáo dục cho trẻ mầm non

Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều ỹ năng uan trọng

mà trẻ cần phải bi t trước hi tập trung vào học văn hoá Thực t t uả của nhiều nghiên cứu đều cho thấy các ỹ năng uan trọng nhất trẻ phải học vào thời gian đầu của năm học là chính là những ỹ năng sống như: sự hợp tác, tự iểm soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, hả năng thấu hiểu và giao ti p Việc xác định được các ỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để dạy trẻ

- ỹ năng là gì? Là hả năng thao tác, thực hiện một hoạt động nào đó

Có nhiều điều ta bi t, ta nói được mà hông làm được

VD: Trẻ bi t đánh nhau hoặc tranh giành đồ chơi với bạn là sai nhưng trẻ vẫn thực hiện hành vi đó

Hay: Trẻ bi t tập thể dục sáng rất tốt cho sức hỏe nhưng trẻ lại hông thể tập được vào mỗi buổi sáng

- Như chúng ta đã bi t hoảng cách giữa nhận thức và hành động luôn khá lớn ỹ năng sống cần có cho những hành vi lành mạnh, tích cực cho mỗi cá nhân trẻ

- Giáo dục ỹ năng sống cho trẻ mang tính cá nhân và xã hội nhằm giúp trẻ có thể chuyển tải những gì mình bi t (nhận thức), những gì mình cảm nhận (thái độ) và những gì mình uan tâm (giá trị) thành những hả năng thực thụ giúp trẻ bi t phải làm gì và làm th nào (hành vi) trong tình huống hác nhau của cuộc sống

Xác định những ỹ năng cần giáo dục cho trẻ:

+ ỹ năng tự nhận thức: Trẻ ý thức được về bản thân mình, có hả năng hiểu bi t đánh giá được bản thân mình về tính cách, sở thích, thói uen, nhận thức được về mặt mạnh, mặt y u của mình trong và ngoài nhà trường Nhận thức được tình cảm, ý tưởng và giá trị của mình, tự chấp nhận bản thân, cảm nhận sự chấp nhận của người hác và sự chấp nhận của trẻ đối với mọi người

VD: Cháu nhận bi t được tên gọi, đặc điểm của bản thân mình, bi t sở thích và những đồ dùng đồ chơi mà mình yêu thích

Qua giáo dục ỹ năng tự nhận thức, trẻ có thể tự nhận thức được về năng

hi u và hả năng đặc biệt của mình

VD: Trẻ có năng hi u vẽ và thích được vẽ Ngoài việc cho trẻ học năng

hi u vẽ thì cô giáo, cha mẹ có thể cho trẻ thêm bút màu, giấy vẽ và hãy chỉ cho trẻ cách lưu giữ các bức tranh để tạo thành một bộ sưu tập tranh vẽ của chính trẻ hoặc triển lãm tranh của trẻ ở góc nhỏ trong nhà

Hình ảnh: Bé thích vẽ gì?

- ỹ năng uan hệ xã hội: ỹ năng này trẻ phải học rất nhiều trong những năm đầu đời: trẻ học cách làm chủ ngôn ngữ, học cách nhận bi t và đối phó với cảm xúc của mình cũng như của người hác Trẻ cần được dạy cách ứng xử theo cách xã hội chấp nhận Trẻ bi t hợp tác với người hác hi làm việc nhóm, cách chia sẻ luân phiên và học cách ứng xử lịch thiệp và tôn trọng người hác bằng cách lắng nghe uan điểm của người hác, chấp nhận sự hác biệt và uy t định một cách công bằng

Trẻ cần học cách t bạn, duy trì sự tương tác và mối uan hệ tích cực với bạn cùng lứa Trẻ bi t cách làm th nào để giải uy t xung đột với bạn mình

VD: Qua các hoạt động, giờ chơi, giờ hoạt động góc, các trò chơi…trẻ được chơi cùng bạn, được trao đổi ý i n hay chia sẻ đồ chơi với bạn

Bé cùng chơi xây dựng

- Sự tự tin: giáo viên chú ý phát triển sự tự tin ở trẻ, trẻ cần được yêu thương và tôn trọng Quá đó, giúp cháu bi t mạnh dạn, hông sợ nói trước đông

người, trẻ cảm thấy tự tin trong mọi tình huống, dám làm điều mình nghĩ và bi t bày tỏ cảm xúc của mình với người hác mà hông e ngại

VD: Trẻ tự giới thiệu về bản thân mình trước bạn bè hoặc múa hát, biểu diễn văn nghệ

Trẻ tự tin múa hát

- Sự tự lập: Người lớn cần giúp trẻ bi t tự lập càng sớm càng tốt, hông

để trẻ uá phụ thuộc vào người lớn hoặc bạn bè Trẻ bi t làm mọi việc theo hả năng riêng của mình, có thể cân nhắc những lựa chọn và tự mình uy t định mọi việc

VD: Trẻ bi t tự xúc cơm ăn, bi t tự chải răng, tự mặc áo uần…

của mình, cố gắng làm h t hả năng của mình, uam tâm, chăm sóc và bi t giúp

VD: Trẻ cùng nhau vẽ một bức tranh hoặc trẻ cùng tham gia chơi ở góc xây dựng

3.2.2 Giáo dục ỹ năng sống thông ua các hoạt động giáo dục, vui chơi hàng ngày

Lồng nội dung giáo dục ỹ năng sống vào các môn học nhằm hình thành cho trẻ những thói uen, hành vi có văn hóa

Tôi dạy trẻ ỹ năng giao ti p ua đề tài: Gia đình bạn, gia đình tôi

- Trẻ bi t chia sẻ thông tin về gia đình, ể về các thành viên trong gia đình, những việc mà trẻ thường làm ở nhà