Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA

Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA Bài giảng kinh tế vi mô: Chuong 4 CHINH SACH TAI KHOA

CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA

1 Phân tích mô hình số nhân

m m

m

C - 1

1

=

k

Khi tổng cầu thay đổi một lượng là AD thì sản lượng

thay đổi một lượng Y gấp k lần AD

Y = k AD

Với AD = C+ I+ G+ X- M

1 Phân tích mô hình số nhân

1.1 Phân tích số nhân thành phần:

Số nhân của một thành phần nào đó là hệ số phản

ánh lượng thay đổi của sản lượng cân bằng khi thành

phần đó thay đổi một đơn vị

Ví dụ: Số nhân của C là hệ số phản ánh lượng thay đổi của sản lượng cân bằng khi C thay đổi 1 đơn vị

1 Phân tích mô hình số nhân

Gọi kC, kI, kG, kX-M, kTx, kTr, kT lần lượt là số nhân của C, I,

1 Phân tích mô hình số nhân

m m

m m

M - X G

I

1

= k

= k

= k

= K

= k

Số nhân của C, I, G, X - M:

Vì C, I, G, X - M là thành phần của AD, nên khi chúng

thay đổi một lượng nào đó sẽ làm cho AD thay đổi một lượng bằng đúng như vậy Điều đó có nghĩa là số nhân của C, I, G, X – M cũng chính là số nhân của tổng cầu:

1 Phân tích mô hình số nhân

Số nhân của chi chuyển nhượng:

- Khi chính phủ tăng thêm (X-M)hoặc giảm bớt) chi chuyển

nhượng một lượng là Tr thì thu nhập khả dụng sẽ tăng thêm (X-M)hoặc giảm bớt) một lượng tương ứng,

tức Yd= Tr Nếu mức tiêu dùng biên của người nhận chuyển nhượng là Cm* thì hộ gia đình sẽ tăng thêm

(X-M)hoặc giảm bớt) tiêu dùng một lượng:

C = Cm*.Yd = Cm*.Tr

1 Phân tích mô hình số nhân

m m

m m

Tr 1-C (1-T ) - I + M

*

Cm

=k

- Tiêu dùng thay đổi làm cho sản lượng thay đổi gấp k lần: Y = k.C = k.Cm*.Tr

- Hệ số (X-M)k.Cm*) chính là số nhân của Tr

hay: kTr = Cm*.k

1 Phân tích mô hình số nhân

Số nhân của thuế và thuế ròng:

- Khi chính phủ tăng thêm (X-M)hoặc giảm bớt) thuế hoặc thuế ròng một lượng là Tx hoặc T thì thu nhập khả dụng giảm bớt (X-M)hoặc tăng thêm) một lượng tương ứng, tức

Yd = - Tx hoặc Yd = - T

1 Phân tích mô hình số nhân

- Xét Tx, nếu mức tiêu dùng biên của những người bị đánh thuế (X-M)hoặc được giảm thuế) là Cm** thì hộ gia đình sẽ

giảm bớt (X-M)hoặc tăng thêm) tiêu dùng một lượng:

C = Cm**.Yd = Cm**.(X-M)-Tx)

1 Phân tích mô hình số nhân

m m

m m

Tx 1 - C (1 - T ) - I + M

*

* Cm

-= k

Y = k.C = k.Cm**.(X-M)-Tx)

Hệ số (X-M)-Cm**.k) chính là số nhân của Tx

kTx = - Cm**.k, hay:

1 Phân tích mô hình số nhân

m m

m m

T 1 - C (1 - T ) - I + M

Cm

-= k

- Xét T, Lập luận tương tự như đối với Tx, ta có:

kT = - Cm.k

1 Phân tích mô hình số nhân

1.2 Số nhân ngân sách cân bằng

Ngân sách cân bằng khi thu và chi của chính phủ bằng nhau, tức T = G

Khi chính phủ tăng G một lượng G bằng đúng lượng thuế ròng tăng thêm, tức G = T:

1 Phân tích mô hình số nhân

- T tăng một lượng T thì sản lượng sẽ giảm một lượng:

Y1 = kT.T

- G tăng một lượng G thì sản lượng sẽ tăng một lượng:

Y2 = kG.G

1 Phân tích mô hình số nhân

- Kết hợp 2 tác động đó:

Y = Y1 + Y2 = kT T + kG.G

Mà T = G, nên:

Y = (X-M)kT + kG)G = (X-M)kT + kG)T

- Tổng (X-M)kT + kG) chính là số nhân ngân sách cân bằng Gọi

kB là số nhân ngân sách cân bằng:

kB = kT + kG = - Cm.k + k = (X-M)1 – Cm)k

1 Phân tích mô hình số nhân

- Ví dụ:

Cm = 0,75 Im = 0,25 Tm = 0,2 Mm = 0,05thì k = 1/[1 – 0,75 (X-M)1 - 0,2) - 0,25 + 0,05] = 5

kB = (X-M)1 – Cm)k = (X-M)1 – 0,75) x 5 = 1,25

Giả sử chính phủ tăng T và G thêm T= G = 40,

ta xác định được:

Y = kB.T = kB.G = 1,25 x 40 = 50

1 Phân tích mô hình số nhân

- Ví dụ:

C = 100 + 0,75Yd I = 50 + 0,05Y G = 300

T = 40 + 0,2Y M = 70 + 0,15Y X = 150

Ta tìm được mức sản lượng cân bằng Y1 = 1.000

Giả sử hộ gia đình tự động giảm tiêu dùng bớt 10; doanh nghiệp giảm bớt đầu tư 5; chính phủ tăng Tx thêm 40,

tăng G thêm 60, tăng trợ cấp (X-M)Tr) thêm 18,75; xuất khẩu tăng thêm 15, nhập khẩu giảm bớt 5 Tiêu dùng biên của người nhận trợ cấp là 0,8

1 Phân tích mô hình số nhân

1 Phân tích mô hình số nhân

Tr tăng thêm 18,75 làm cho thu nhập khả dụng tăng

thêm 18,75, tức Yd = 18,75 Tiêu dùng tăng thêm:

C = Cm*.Yd = 0,8 x 18,75 = 15Tổng hợp lại đa được lượng thay đổi của tổng cầu:

AD = C+ I+ G+ X- M

= [(X-M)-10)+ (X-M)-30)+ 15]+ (X-M)-5)+ 60+ 15- (X-M)-5) = 50

Số nhân của tổng cầu:

Y = k.AD =2 x 50 = 100Sản lượng cân bằng mới:

Y2 = 1.000 + 100 = 1.100

1 Phân tích mô hình số nhân

2

= 0,15 +

0,05 -

0,2) -

0,75(1 -

1

1

= k

1 Phân tích mô hình số nhân

1 Phân tích mô hình số nhân

1 Phân tích mô hình số nhân

Y = YC + YI + YG + YX – M + YTx + YTr

= (X-M)-20) + (X-M)-10) + 120 + 40 + (X-M)-60) + 30 = 100Sản lương cân bằng mới:

Y2 = 1.000 + 100 = 1.100

2 Chính sách tài khóa

Cách thức mà chính phủ quyết định những khoản thu và chi để tác động đến các hoạt động kinh tế được gọi là

chính sách tài khóa.

- Giảm sự dao động của chu kỳ kinh doanh

- Duy trì nền kinh tế ở mức sản lượng tiềm năng

2 Chính sách tài khóa

- Khi nền kinh tế lạm phát (X-M)Ycb > Yp):

áp dụng chính sách tài khóa thu hẹp

(X-M)còn gọi là chính thắt chắt hoặc hãm cầu)

 G  AD 

 T  Yd   C   AD   Y cb 

2 Chính sách tài khóa

2.2 Định lượng cho chính sách tài khóa:

Tìm lượng thay đổi của G và T để đưa sản lượng trở

về mức tiềm năng:

Y = k.AD

Giả định sản lượng lúc đầu Y1 < Yp, phải làm tăng sản

lượng thêm Y = Yp – Y1

có 3 cách:

2 Chính sách tài khóa

- Cách thứ 1: Chỉ thay đổi G:

Tăng G một lượng G = AD

- Cách thứ 2: Chỉ thay đổi T:

Giảm thuế ròng một lượng T (X-M)T<0 )

Thu nhập khả dụng tăng thêm: Yd = - T

2 Chính sách tài khóa

Cm

AD

Δ -

= ΔT

Tiêu dùng tăng thêm:

C = Cm Yd = - Cm TTổng cầu tăng tương ứng:

AD = C = - Cm.TSuy ra, thuế ròng phải giảm bớt:

2 Chính sách tài khóa

T Δ Cm.

-= ΔAD

hay Cm

ΔAD -

=

- Cách thứ 3: Thay đổi cả G và T:

Gọi: AD1, AD2 là lượng tăng thêm của tổng cầu do

thay đổi G và T gây ra Ta có:

G = AD1

2 Chính sách tài khóa

Vì AD1 + AD2 = AD

G + (X-M)-Cm T) = AD

G - Cm T = AD

2 Chính sách tài khóa

Ví dụ:

Cho biết sản lượng cân bằng lúc đầu Y1 = 1.000, sản

lượng tiềm năng Yp = 1.180, tiêu dùng biên Cm = 0,75;

số nhân k = 3 Nền kinh tế đang trong tình trạng thất

nghiệp cao

- Tăng chi tiêu chính phủ G

Tăng thuế ròng T  Yd = - T , tiêu dùng giảm:

C = Cm Yd = - Cm.TGiữ sản lượng ở mức tiềm năng:

⇔

- Ví dụ:

Nền kinh tế đang cân bằng ở mức sản lượng tiềm năng, tiêu dùng biên Cm = 0,75 Chính phủ muốn tăng chi quốc phòng thêm 60 Hỏi chính phủ phải làm gì để sản lượng tiếp tục ở mức tiềm năng?

Tăng chi quốc phòng 60 hay G = 60 Muốn sản lượng cân bằng không đổi, chính phủ phải tăng thuế ròng:

2 Chính sách tài khóa

2.3 Nhân tố ổn định tự động

Thuế lũy tiến:

- Thuế lũy tiến đánh vào người giàu nặng hơn so với

người nghèo

- Thuế lũy tiến ngăn cản bớt sự sụt giảm của tổng cầu

trong thời kỳ suy thoái và kìm hãm bớt mức gia tăng của tổng cầu trong thời kỳ lạm phát

2 Chính sách tài khóa

Trợ cấp thất nghiệp

- Khi nền kinh tế suy thoái (X-M)Ycb < Yp), thất nghiệp tăng

lên Chính phủ tăng trợ cấp thất nghiệp để hạn chế sụt giảm của tổng cầu

- Khi Ycb > Yp thì thất nghiệp giảm, do đó trợ cấp thất

nghiệp giảm theo Từ đó hạn chế bớt một phần tổng cầu

Vì vậy giúp hạn chế bớt lạm phát