THỰC TRẠNG QUẢN LÍ VÀ SỬ DỤNG VỐN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY SƠN TRÀ

ROS càng cao ch ng t DN có các bi n pháp qu n lý chi phí hi u qu.

1

C S LÝ LU N V QU N LÝ V N L U NG VÀ HI U QU S D NG

1.1 Khái quát chung v v năl uăđ ng trong doanh nghi p

1.1.1. Khái ni m và đ c đi m v n l u đ ng

1.1.1.1 Khái ni m v n l u đ ng

Trong n n kinh t qu c dân, m i doanh nghi p đ c coi nh m t t bào c a n n

kinh t v i nhi m v ch y u là th c hi n các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh v i m c đích t o ra các s n ph m hàng hóa, lao v , d ch v cung ng cho xã h i Nh m t i đa

hóa l i nhu n, doanh nghi p có th th c hi n m t s ho c t t c các khâu t s n xu t

đ n tiêu th s n ph m, d ch v trên th tr ng

ti n hành các ho t đ ng trên, doanh nghi p c n có t li u s n xu t, đ i t ng lao đ ng, t li u lao đ ng và s c lao đ ng Quá trình s n xu t kinh doanh là quá trình

k t h p các y u t đó đ t o ra s n ph m hàng hóa, d ch v Khác v i t li u lao đ ng,

đ i t ng lao đ ng khi tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh luôn thay đ i hình

thái v t ch t ban đ u, giá tr c a nó đ c chuy n d ch toàn b m t l n vào giá tr s n

ph m và đ c bù đ p khi giá tr s n ph m đ c th c hi n Nh ng đ i t ng lao đ ng

nói trên n u xét v hình thái hi n v t đ c g i là các tài s n ng n h n, còn v hình thái

giá tr đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p T đó, TSL c a doanh nghi p

đ c chia làm hai lo i : TSL s n xu t và TSL l u thông

Quá trình s n xu t c a doanh nghi p luôn g n li n v i quá trình l u thông Trong

quá trình tham gia vào các ho t đ ng s n xu t kinh doanh, TSL s n xu t và TSL

l u thông chuy n hóa l n nhau, v n đ ng không ng ng làm cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c liên t c hình thành nên TSL s n xu t và TSL l u thông trong

doanh nghi p c n ph i có m t s v n thích ng đ đ u t vào các tài s n y, s ti n

ng tr c v nh ng tài s n đó đ c g i là v n l u đ ng c a doanh nghi p

Tóm l i, v năl uăđ ng c a doanh nghi p là s v n ngăraăđ hình thành nên tài s năl uăđ ng nh măđ m b o cho quá trình kinh doanh c a doanh nghi păđ c

th c hi năth ng xuyên, liên t c Bi u hi năd i hình thái v t ch t c a v năl uă

đ ng là tài s năl uăđ ng V năl uăđ ng chuy n toàn b giá tr c aăchúngăvƠoăl uă thông và t trongăl uăthôngătoƠnăb giá tr c aăchúngăđ c hoàn l i m t l n sau

m t chu k kinh doanh (Ngu n: PGS.TS Nguy n ình Ki m (2010) – Giáo trình Tài

chính doanh nghi p – NXB Tài chính – Trg.90)

V n l u đ ng ròng là ph n chênh l ch gi a tài s n ng n h n v i n ng n h n

Ch s cân b ng này th hi n cách th c s d ng v n l u đ ng trong doanh nghi p ây

là ch s đ đo l ng hi u qu ho t đ ng c ng nh n ng l c tài chính trong ng n h n

c a Công ty

V n l u đ ng ròng = Tài s n ng n h n – N ng n h n

T đ nh ngh a t ng quát, ta có th th y s liên t c trong chu k kinh doanh là y u

t tiên quy t t o nên thành công c a doanh nghi p B i v y c n đ m b o qu n lý h p

lý và xác đ nh đúng v n l u đ ng, các bi n pháp đ nhanh chóng thu h i v n

1.1.1.2 c đi m v n l u đ ng

V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a tài s n ng n h n nên đ c đi m c a VL

luôn ch u s chi ph i b i nh ng đ c đi m c a tài s n ng n h n, v n l u đ ng c a các

doanh nghi p c ng không ng ng v n đ ng qua các giai đo n c a chu k kinh doanh :

d tr s n xu t, s n xu t và l u thông Quá trình này đ c di n ra liên t c và th ng

xuyên l p l i theo chu k và đ c g i là quá trình tu n hoàn, chu chuy n c a v n l u

đ ng

S đ 1.1 Quá trình tu n hoàn, chu chuy n c a v n l u đ ng

S n xu t

(Ngu n: Qu n tr Tài chính Doanh nghi p – ThS Bùi Anh Tu n – NXB: Lao đ ng )

Gi iăngh aăs ăđ :

Theo dõi s đ trên, ta có th nh n th y hình thái s khai c a v n l u đ ng đ c

th hi n b ng ti n t , qua các giai đo n nó đ c chuy n thành các s n ph m d dang

hay bán thành ph m Khi đ t đ n giai đo n cu i cùng c a quá trình s n xu t kinh

doanh, v n l u đ ng đ c chuy n hóa vào s n ph m cu i cùng Và khi s n ph m này

đ c bán trên th tr ng s l i thu đ c ti n t hình thái ban đ u c a v n l u đ ng

Tóm l i v n l u đ ng có hai đ c đi m:

Th nh t, v n l u đ ng tham gia vào m t chu k s n xu t kinh doanh và b hao

mòn hoàn toàn trong quá trình s n xu t đó Giá tr c a nó chuy n h t m t l n vào giá

3

1.1.2. Vai trò c a v n l u đ ng đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong

doanh nghi p

V n trong các doanh nghi p có vai trò quy t đ nh đ n vi c thành l p, ho t đ ng

và phát tri n c a m i doanh nghi p V n l u đ ng là m t trong nh ng b ph n vô

cùng quan tr ng quy t đ nh đ n chu k kinh doanh c a doanh nghi p đ c th hi n

qua nh ng vai trò ch y u:

M t là: ti n hành s n xu t, ngoài TSC nh máy móc, thi t b , nhà x ng,

doanh nghi p ph i b ra m t l ng ti n nh t đ nh đ mua s m hàng hóa, nguyên v t

li u ph c v cho quá trình s n xu t Nh v y, v n l u đ ng là đi u ki n đ u tiên đ

doanh nghi p có th đi vào ho t đ ng và c ng chính là đi u ki n tiên quy t đ doanh

nghi p b t đ u quá trình s n xu t kinh doanh

Hai là: V n l u đ ng còn đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p

đ c ti n hành th ng xuyên, liên t c N u v n l u đ ng b thi u hay luân chuy n

ch m s làm nh h ng đ n vi c mua bán hàng hóa, làm cho các doanh nghi p không

th m r ng th tr ng hay có th gián đo n chu trình s n xu t kinh doanh, d n đ n l i

nhu n gi m nh h ng x u đ n doanh nghi p

Ba là: V n l u đ ng còn có kh n ng quy t đ nh đ n quy mô ho t đ ng c a

doanh nghi p Bên c nh các ngu n v n khác, mu n m r ng quy mô, doanh nghi p

Trong đó: V: Nhu c u VL c a Công ty

M: M c tiêu dùng bình quân 1 ngày c a lo i VL đ c tính toán

N: S ngày luân chuy n c a lo i VL đ c tính toán

i: S khâu kinh doanh (i=1,k)

j: Lo i v n s d ng (j=1,n)

Nhu c u VL xác đ nh theo ph ng pháp này t ng đ i sát và phù h p v i các

DN trong đi u ki n ngày nay Tuy v y nó có h n ch vi c tính toán t ng đ i ph c

t p, kh i l ng tính toán nhi u và m t nhi u th i gian

ây là ph ng pháp khá đ n gi n nh ng đ chính xác c ng không cao và d b

sai l ch b i các doanh nghi p khác

 Tr ng h p hai: D a vào tình hình th c t s d ng v n l u đ ng th i k g n

nh t c a doanh nghi p đ xác đ nh nhu c u chu n v VL cho các th i k ti p đó;

Ph ng pháp này d a vào m i quan h gi a các y u t h p thành nhu c u v n

l u đ ng bao g m: HTK, n ph i thu t khách hàng và n ph i tr nhà cung c p (s n

ph i tr có tính ch t t đ ng và tính ch t chu k ) v i doanh thu thu n c a k v a qua

đ xác đ nh t l chu n nhu c u v n l u đ ng tính theo doanh thu và s d ng t l này

đ xác đ nh nhu c u v n l u đ ng cho k ti p theo

Công th c xác đ nh:

Trong đó:

V1: Nhu c u v n l u đ ng n m k ho ch

V0: S d bình quân v n l u đ ng n m báo cáo

F1, F0: T ng m c luân chuy n v n l u đ ng n m k ho ch và n m báo cáo

T: T l gi m (t ng) s ngày luân chuy n v n l u đ ng n m k ho ch so v i

n m báo cáo

T ng m c luân chuy n v n l u đ ng ph n ánh t ng giá tr luân chuy n v n c a doanh

nghi p th c hi n trong k , đ c xác đ nh b ng t ng doanh thu tr đi các kho n thu gián

thu (thu TT B, thu xu t kh u) và các kho n chi t kh u, gi m giá hàng bán,

T l gi m (t ng) s ngày luân chuy n VL v n m k ho ch so v i n m báo cáo

đ c tính theo công th c:

5

Trong đó:

K1, K0: K luân chuy n v n l u đ ng n m k ho ch và n m báo cáo

Tuy nhiên, trong th c t , đ n gi n h n các doanh nghi p th ng s d ng ph ng

pháp tính nhu c u v n l u đ ng d a trên t ng m c luân chuy n v n và s vòng quay

c a VL

Tóm l i, ph ng pháp nào c ng có đi m u và đi m nh c c a chúng Quan

tr ng là ng i s d ng c n ph i n m rõ đ c đi m và tr ng thái c a doanh nghi p đ

đ a ra ph ng pháp cho k t qu chính xác g n nh t

1.1.4. Phân lo i v n l u đ ng

1.1.4.1 Phân lo i theo vai trò t ng lo i v n l u đ ng

V n l u đ ng trong khâu d tr s n xu t: bao g m giá tr các kho n nguyên

v t li u chính, v t li u ph , nhiên li u, đ ng l c, ph tùng thay th , công c d ng c

V n l u đ ng trong khâu s n xu t: bao g m các kho n giá tr s n ph m d

dang, bán thành ph m, các kho n chi phí ch k t chuy n

V n l u đ ng trong khâu l u thông: bao g m các kho n giá tr thành ph m,

v n b ng ti n (k c vàng, b c, đá quý, ), các kho n v n đ u t ng n h n (đ u t

ch ng khoán ng n h n, cho vay ng n h n,….) các kho n th ch p, ký c c, ký qu

ng n h n, các kho n v n trong thanh toán (ph i thu, t m ng,…)

D a vào cách phân lo i này ta th y vai trò và s phân b c a v n l u đ ng trong

t ng khâu c a quá trình s n xu t kinh doanh T đó doanh nghi p có kh n ng đi u

V n l u đ ng khác bao g m: Các kho n chi phí tr tr c ng n h n, c m c , ký

qu , ký c c,…

Phân lo i theo tiêu chí này giúp các doanh nghi p có th xem xét, đánh giá m c

t n kho d tr , đ m b o kh n ng thanh toán c a doanh nghi p M t khác, thông qua

cách phân lo i này giúp các doanh nghi p tìm ra bi n pháp phát huy ch c n ng c a

thành phân v n và bi t đ c k t c u v n l u đ ng theo hình thái bi u hi n, giúp đi u

ch nh h p lý có hi u qu và đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p đ c di n ra liên t c

1.2 Chính sách qu n lý v n trong doanh nghi p

1.2.1. Chính sách qu n lý v n l u đ ng

Chính sách v n l u đ ng c a doanh nghi p có th nh n bi t thông qua mô hình

qu n lý TSL và mô hình qu n lý n ng n h n c a DN Khi k t h p hai mô hình này,

ta có 3 ki u chính sách : c p ti n, th n tr ng và dung hòa

Hình 1.1 Chính sách v n l u đ ng c p ti n, th n tr ng và dung hòa

(Ngu n: Bài gi ng Qu n tr tài chính doanh nghi p, Gv.)

1.2.1.1 Chính sách c p ti n

M c d tr TSL : qu n lý theo tr ng phái c p ti n th ng kéo theo duy trì

m c th p c a toàn b TSL Khi theo đu i tr ng phái c p ti n thì các doanh nghi p

th ng ch có m t m c t i thi u ti n và ch ng khoán kh th và d a vào chính sách

qu n lý có hi u qu và kh n ng vay ng n h n đ đáp ng nhu c u v ti n không d báo tr c Ngoài ra do d tr m t l ng tài s n l u đ ng th p kéo theo d tr hàng t n

kho và ph i thu khách hàng c ng m c th p

Th i gian quay vòng ti n: Chính sách qu n lý v n l u đ ng c p ti n rút ng n th i

gian quay vòng ti n h n chính sách qu n lý tài s n ng n h n th n tr ng Chính sách qu n lý

TSNH c p ti n, thông qua gi m m c trung bình c a các ph i thu khách hàng và hàng l u

7

kho làm t ng vòng quay và rút ng n th i gian quay vòng Do đó rút ng n chu k kinh doanh

c a doanh nghi p và d n t i vi c rút ng n th i gian quay vòng ti n

Chi phí th p h n ế n t i l i nhu n sau thu cao h n: vi c gi m chi phí là do doanh

nghi p d tr ti n, hàng t n kho, ph i thu khách hàng m c th p C th : vi c d tr ti n

m c th p d n đ n gi m chi phí c h i, chi phí d tr c a vi c gi ti n, d tr hàng t n kho

m c th p giúp doanh nghi p gi m b t chi phí l u kho, ph i thu khách hàng th p d n đ n

gi m chi phí thu h i n , chi phí chi t kh u, chi phí s d ng v n

Vì r i ro cao h n nên thu nh p theo yêu c u c ng cao h n: nh ng r i ro g n

v i tr ng thái qu n lý tài s n ng n h n c p ti n bao g m kh n ng c n ki t ti n, hay là không có đ ti n đ th c hi n chính sách qu n lý có hi u qu Doanh thu có th b m t

khi h t hàng d tr do m c d tr hàng l u kho th p R i ro g n v i chính sách ph i

thu khách hàng c p ti n c ng có th gây m t doanh thu n u m c này c ng đ c d tr

th p Nh ng r i ro này đánh đ i b i chi phí th p h n nên m c k v ng c ng t ng lên

Tóm l i chính sách này đem l i thu nh p cao nh ng đ ng th i c ng có r i ro cao

1.2.1.2 Chính sách qu n lý th n tr ng

M c d tr TSL : doanh nghi p có m c d tr TSL cao Trong đó d tr v n

b ng ti n, d tr hàng t n kho, ph i thu khách hàng c a doanh nghi p đ u t ng

Th i gian quay vòng ti n dài do các nguyên nhân: th nh t là hàng t n kho t ng

d n đ n gi m vòng quay c a hàng t n kho khi n cho t ng th i gian luân chuy n kho

trung bình Th hai, ph i thu khách hàng t ng làm gi m vòng quay các kho n ph i thu tác đ ng d n đ n t ng th i gian thu n trung bình

Chi phí cao h n d n t i l i nhu n sau thu th p h n: vi c d tr ti n, hàng t n

kho và các kho n ph i thu khách hàng m c cao s làm t ng các kho n chi phí c a

doanh nghi p nh : chi phí c h i, chi phí d tr ti n, chi phí l u kho,

1.2.1.3 Chính sách qu n lý dung hòa

V i hai ki u chính sách trên, DN ch có th đ t đ c thu nh p cao v i m c r i ra

cao (chính sách c p ti n) ho c m c r i ro th p nh ng thu nh p l i th p (chính sách

th n tr ng) dung hòa gi a hai ph ng án, DN có th l a ch n chính sách dung

hòa: k t h p qu n lý tài s n th n tr ng v i n c p ti n ho c k t h p qu n lý tài s n c p

ti n v i n th n tr ng Chính sách này d a trên c s nguyên t c t ng thích: TSL

đ c tài tr hoàn toàn b ng ngu n ng n h n và TSC đ c tài tr b ng ngu n dài

h n Tuy nhiên, trên th c t , đ đ t đ c s k t h p này không h đ n gi n do v p

ph i nh ng v n đ nh s t ng thích k h n, lu ng ti n hay kho ng th i gian, do v y

chính sách này ch c g ng ti n t i tr ng thái t ng thích, duy hòa r i ro và t o ra m c

thu nh p trung bình

T nh ng đ c đi m v các mô hình qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p,

m i doanh nghi p có th l a ch n cho mình m t chính sách riêng phù h p v i đ c

đi m và tính ch t c a doanh nghi p mình Tuy nhiên, v c b n, n i dung chính c a

ng nhu c u v thanh toán cho các kho n n c a doanh nghi p ho c mua s m v t t đ

s n xu t hàng hóa ng th i v n b ng ti n c ng là k t qu c a vi c mua bán và thu

h i các kho n n c a donh nghi p Chính vì th vi c qu n lý v n b ng ti n là vô cùng quan tr ng trong công tác qu n lý tài chính doanh nghi p

Mô hình Baumol

xác đ nh l ng ti n m t t i u c n d tr trong doanh nghi p, chúng ta có th áp

d ng mô hình Baumol Mô hình này xác đ nh m c ti n m t mà t i đó, t ng chi phí là nh

nh t Các gi đ nh đ i v i mô hình là: nhu c u v ti n trong doanh nghi p là n đ nh, không

có d tr ti n m t cho m c đích an toàn, doanh nghi p có hai hình th c d tr là ti n m t và

ch ng khoán kh th , không có r i ro trong ho t đ ng đ u t ch ng khoán

Mô hình này xác đ nh m c ti n m t mà t i đó, t ng chi phí c a vi c gi ti n là

nh nh t T ng chi phí (TC) bao g m chi phí giao dch (TrC) và chi phí c h i (OC);

Chi phí giao d ch (TrC) là chi phí chuy n ch ng khoán thành ti n m t đ đáp ng

nhu c u chi tiêu m t n m

(Ngu n: Qu n tr tài chính doanh nghi p – NXB: Lao ng)

t ng chi phí là nh nh t thì đ o hàm c p m t c a TC ph i b ng 0 và m c d

tr ti n m t t i u là:

Trong đó: C* chính là m c d tr ti n m t mà t i đó chi phí c h i b ng chi phí

giao d ch và t ng chi phí c ti u

Theo mô hình Baumol, khi v n b ng ti n xu ng th p, doanh nghi p bán ch ng

khoán đ thu ti n v , t đó doanh nghi p ph i m t chi phí giao d ch cho m i l n bán

ch ng khoán Ng c l i, khi doanh nghi p d tr v n b ng ti n thì doanh nghi p m t

kho n ti n thu đ c do không đ u t ch ng khoán hay ti n g i ti t ki m

Ngoài mô hình Baumol chúng ta còn có th áp d ng mô hình Miller Orr đ xác

đ nh m c d tr ti n t i u

Mô hình Miller Orr, v i các gi đ nh:

Thu chi ti n m t t i doanh nghi p là ng u nhiên

Lu ng ti n m t ròng bi n đ ng theo phân ph i chu n

Hình 1.3 Mô hình Miller Orr

(Ngu n: Qu n tr tài chính doanh nghi p – NXB: Lao ng)

Trong đó, chênh l ch gi a gi i h n trên và gi i h n d i ph thu c vào ba y u

t : s bi n đ ng c a dòng ti n hàng ngày t i Công ty, phí giao d ch trên th tr ng tài

chính, lãi su t c a các ngu n huy đ ng v n

Vi c s d ng mô hình Miller Orr giúp Công ty có c s đ xác đ nh đ c m c

d tr ti n m t t i u cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh, phù h p v i đi u ki n phát

tri n thông qua ho t đ ngt ính toán m c d tr theo công th c:

nghi p Doanh nghi p có th thay đ i tiêu chu n tín d ng đ ki m soát kho n ph i thu

sao cho phù h p v i s đánh đ i gi a l i nhu n và r i ro H th p tiêu chu n tín d ng

có th kích thích đ c nhu c u d n t i gia t ng doanh thu và l i nhu n, nh ng s làm

phát sinh kho n phái thu, vì th c n xem xét s đánh đ i này

1.2.3.2 Phân tích n ng l c tín d ng c a khách hàng

th c hi n vi c c p tín d ng cho khách hàng thì đi u đ u tiên doanh nghi p

ph i phân tích đ c n ng l c tín d ng c a khách hàng Sau khi đã phân tích n ng l c

tín d ng, doanh nghi p s xem xét các kho n tín d ng mà khách hàng đ ngh d a vào

ch tiêu NPV

Mô hình c b n:

CFt = [S x (1 – VC) – S x BD – CD] x (1 – T) Trong đó:

CFt: Dòng ti n sau thu m i giai đo n

Cfo: Giá tr doanh nghi p đ u t vào kho n ph i thu khách hàng

VC: T l chi phí bi n đ i trên doanh thu

S: Doanh thu d ki n m i k ACP: Th i gian thu ti n bình quân tính theo ngày BD: T l n x u trên dòng ti n t bán hàng CD: Lu ng ti n ra t ng thêm c a b ph n tín d ng

T: Thu su t thu thu nh p doanh nghi p K: T l thu nh p yêu c u sau thu

Sau khi tính toán NPV, doanh nghi p d a trên ch tiêu sau đ quy t đ nh

NPV > 0 : C p tín d ng

NPV = 0 : Bàng quan

NPV < 0: Không c p tín d ng

Quy t đ nh tín d ng khi xem xét c hai ph ng án tín d ng

B ng 1.1 Quy t đ nh tín d ng không s d ng thông tin r i ro

Quy t đ nh tín d ng k t h p s d ng thông tin r i ro tín d ng

B ng 1.2 Quy t đ nh tín d ng có s d ng thông tin r i ro tín d ng

Doanh nghi p đ a ra quy t đ nh d a trên c s so sánh NPV1 và NPV2

NPV1 > NPV2 : Không c p tín d ng s d ng thông tin r i ro tín d ng

NPV1 = NPV2 : Bàng quan

NPV1 < NPV2 : C p tín d ng s d ng thông tin r i ro tín d ng

1.2.4. Chính sách qu n lý hàng t n kho

Trong v n l u đ ng, HTK đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh di n ra

liên t c nh ng c ng là kho n m c có tính thanh kho n th p nh t Vì th , doanh nghi p

v a c n tích tr HTK m c h p lý giúp cho ho t đ ng SXKD c a doanh nghi p đ c

liên t c, v a đ m b o kh n ng thanh toán nhanh hay kh n ng thanh toán t c th i c a

doanh nghi p

Trong công tác qu n lý HTK, có 2 mô hình th ng đ c s d ng:

Mô hình EOQ (The Economic Order Quantity model): Mô hình quy t đ nh

l ng đ t hàng kinh t

Mô hình EOQ : Là mô hình qu n lý hàng t n kho nh m đ n m c đích đ t đ c

v i t ng chi phí t n kho là nh nh t Mô hình EOQ d a trên các gi đ nh: Nhu c u

hàng t n kho n đ nh, giá mua hàng m i l n b ng nhau, không có y u t chi t kh u

th ng m i, không tính đ n d tr an toàn

i m đ t hàng: Là đi m mà t i đó doanh nghi p nên ti n hành đ n đ t hàng m i

sao cho s n xu t kinh doanh không b gián đo n

i măđ t hàng = Th i gian ch trong ngày x S l ng s d ng

Hình 1.4 Mô hình t n kho EOQ

(Ngu n: Qu n tr tài chính doanh nghi p – NXB: Lao ng)

Trong mô hình EOQ ta có nh ng ch s sau:

Chi phí đ t hàng = S l n đ t hàng * Chi phí cho m t l n đ t hàng

Chi phí d tr = M c l u kho TB * Chi phí l u kho đ n v

T ng chi phí = Chi phí đ t hàng Chi phí d tr

Chi phí d tr

Chi phí đ t hàng

S l ng đ t hàng Q*

Chi phí

15

i m đ t hàng:

(*) N u không có d tr an toàn thì Qantoàn = 0

Mô hình qu n lý hàng t n kho ABC

Là mô hình qu n lý HTK d a trên c s áp d ng m c đ qu n lý khác nhau v i các nhóm l u kho có giá tr cao th p khác nhau

Hình 1.5 Mô hình qu n lý hàng l u kho (ABC)

(Ngu n: Qu n tr tài chính doanh nghi p, NXB: Lao đ ng)

Chú gi i: Tr c tung là giá tr HTK

Tr c hoành là s n l ng HTK Trong ph ng pháp phân tích ABC phân lo i toàn b v t t d tr thành 3 nhóm: Nhóm A, Nhóm B và Nhóm C C n c vào m i quan h giá tr hàng n m v i s l ng

 Nhóm C: G m nh ng lo i v t t có giá tr th p, giá tr d tr ch chi m kho ng

5%-15% so v i t ng giá tr v t t d tr , nh ng s l ng chi m kho ng 50% 60%

t ng s v t t d tr

K thu t phân tích ABC trong công tác qu n tr c n tuân th nh ng đi u ki n sau:

T l t n kho (%)

 Các ngu n v n dùng đ mua v t t Nhóm A c n ph i nhi u h n so v i Nhóm

C, do đó c n s u tiên đ u t thích đáng vào qu n tr Nhóm A;

 Các lo i v t t Nhóm A c n có s u tiên trong b trí, ki m tra, ki m soát hi n

v t Vi c thi t l p các báo cáo chính xác v Nhóm A ph i đ c th c hi n th ng

xuyên nh m đ m b o kh n ng an toàn trong s n xu t

Trong d báo nhu c u d tr , c n áp d ng các ph ng pháp d báo khác nhau

cho nhóm v t t khác nhau, Nhóm A c n đ c d báo c n th n h n so v i các nhóm

khác

1.3 Hi u qu s d ng v năl uăđ ng

1.3.1. Khái ni m v hi u qu s d ng v n l u đ ng trong doanh nghi p

Hi u qu qu n lý và s d ng v năl uăđ ng là m t ph m trù kinh t nh m đánhăgiáătrìnhăđ qu n lý và s d ng v năl uăđ ng c a doanh nghi păđ h ng

t i k t qu cao nh t ậ t iăđaăhóaăgiáătr tài s n c a doanh nghi p

K t qu đ u ra: là l i nhu n (k t qu )

u vào: là v n l u đ ng (chi phí)

Công th c trên ph n ánh m i quan h gi a đ u vào và đ u ra c a quá trình s n

xu t kinh doanh thông qua vi c thu chi c a doanh nghi p K t qu thu đ c càng cao

so v i chi phí b ra thì hi u qu s d ng v n càng l n Qua vi c đánh giá hi u qu

qu n lý và s d ng v n l u đ ng ta có th ph n nào xác đ nh đ c hi u qu c a ho t

đ ng s n xu t kinh doanh nói chung và trình đ qu n lý, s d ng v n l u đ ng trong

doanh nghi p nói riêng

1.3.2. Tính c n thi t c a vi c s d ng hi u qu v n l u đ ng

u tiên, xu t phát t đ c đi m ho t đ ng c a v n l u đ ng là luân chuy n

nhanh, cho phép s d ng linh ho t trong quá trình s n xu t kinh doanh, t đó t o ra

m t kh i l ng s n ph m l n cho doanh nghi p Vì th , vi c t ng c ng qu n lý và

nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng đ m b o cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh

đ c di n ra liên t c

17

Th hai, xu t phát t vai trò c a v n l u đ ng trong quá trình s n xu t kinh

doanh V n l u đ ng là m t b ph n c a v n s n xu t kinh doanh, do vi c nâng cao

hi u qu s d ng v n l u đ ng c ng làm cho hi u qu s d ng v n kinh doanh t ng

lên Doanh nghi p nào thi u v n thì vi c chuy n hóa hình thái s g p khó kh n, đ ng

th i v n l u đ ng c ng không luân chuy n và quá trình s n xu t s b gián đo n S

v n đ ng c a v n l u đ ng thông qua s v n đ ng c a v t t , s v n nhi u hay ít ph n

nh s v n d tr các khâu là nhi u hay ít Tuy nhiên s chu chuy n c a v n đ c

ph n ánh b ng hình th c giá tr , không ph i lúc nào c ng đ ng nh t v i s v n đ ng

c a v t t Ví d , doanh nghi p mua nguyên v t li u thanh toán b ng ph ng th c

nh n tr tr c thì ph i tr ti n tr c đ mua v t t , hàng hóa hay khi bán hàng thì hàng

đã giao cho khách hàng nh ph i m t th i gian sau m i nh n đ c ti n T đó, giúp

cho doanh nghi p n m rõ h n tình hình ho t đ ng c a v t t , thúc đ y doanh nghi p

gi m d tr , gi m đ ng nh m đ m b o cho quá trình ho t đ ng s n xu t

Cu i cùng, xu t phát t yêu c u b o toàn v n l u đ ng đ i v i ho t đ ng s n

xu t kinh doanh M c tiêu ho t đ ng c a doanh nghi p là t i đa hóa l i nhu n Do

v y, v i đ c đi m v n l u đ ng chuy n hóa toàn b m t l n vào giá thành s n ph m

và s bi n đ i không ng ng c a nó càng khi n cho doanh nghi p ph i đ u t h n vào

vi c qu n lý và s d ng ngu n VL h p lý B o toàn v n l u đ ng, th c ch t là b o

toàn cho s v n cu i k đ mua m t l ng v t t , hàng hóa t ng đ ng v i đ u k khi giá hàng hóa t ng lên Chính vì th , vi c s d ng t t VL s ti t ki m t i đa chi phí đ i giá c a hàng hóa, duy trì n đ nh ngu n v n chung cho doanh nghi p

Tóm l i, vi c nâng cao hi u qu qu n lý và s d ng v n l u đ ng là m t v n đ

vô cùng c n thi t đ i v i m i doanh nghi p K t qu ho t đ ng s n xu t c a doanh

nghi p có đem l i l i nhu n cao hay không là ph thu c vào nh ng quy t đ nh s d ng

VL h p lý và khôn khéo c a chính doanh nghi p đó

1.3.3. N i dung phân tích hi u qu s d ng v n l u đ ng

1.3.3.1 Các ch tiêu đánh giá chung v tình hình tài chính c a doanh nghi p

 Các ch tiêu v kh n ngăthanhătoán

 Kh n ng thanh toán ng n h n (Current Ratio):

Là ch tiêu đo kh n ng thanh toán ng n h n c a DN, ph n ánh 1 đ ng n ng n

h n c a DN đ c b o đ m b i bao nhiêu đ ng TSL và đ c xác đ nh b ng công

th c:

Ch tiêu này cao ph n ánh kh n ng thanh toán các kho n n đ n h n c a DN là

t t Tuy nhiên, không ph i h s này càng cao là t t vì có th gây đ ng v n và t o ra chi phí c h i không c n thi t khi d tr tài s n l u đ ng quá nhi u thay vì đ u t sinh

l i Do đó, tính h p lý c a kh n ng thanh toán hi n hành còn ph thu c vào t ng

ngành ngh hay góc đ phân tích DN

 Kh n ng thanh toán nhanh (Quick Ratio):

Kh n ng thanh toán nhanh c a m t doanh nghi p đ c đo l ng b ng m c đ

thanh kho n c a các lo i tài s n, tính thanh kho n c a m t lo i tài s n là kh n ng

nhanh chóng chuy n đ i thành ti n mà không làm gi m đáng k giá tr c a tài s n đó

Hàng t n kho là kho n m c có tính thanh kho n th p nh t trong danh m c tài s n ng n

h n, vì v y đ đánh giá kh t khe h n v kh n ng thanh toán c a m t doanh nghi p ta

s d ng t s thanh toán nhanh, t s này cho bi t bình quân m t đ ng n ng n h n

đ c đ m b o b ng bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n nh ng không bao g m HTK

 Kh n ng thanh toán t c th i:

H s thanh toán t c th i cho bi t doanh nghi p có bao nhiêu đ ng v n b ng ti n

đ s n sang thanh toán t c th i cho m t đ ng n ng n h n T l thanh toán b ng ti n

càng l n thì kh n ng thanh toán n đ n h n c a doanh nghi p càng cao; tuy nhiên, h

s này quá cao c ng không t t, vì doanh nghi p s m t đi chi phí c h i đ u t sinh

l i

 Ch tiêuăđánhăgiáăkh n ngăsinhăl i

 T s l i nhu n trên doanh thu (ROS):

Là ch s đo kh n ng t o l i nhu n t doanh thu, ph n ánh 1 đ ng doanh thu có

th t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n ròng (sau thu ) ROS càng cao ch ng t DN có

các bi n pháp qu n lý chi phí hi u qu

 T s l i nhu n trên t ng tài s n (ROA):

Là ch s đo kh n ng t o l i nhu n đ u t tài s n, ph n ánh 1 đ ng đ u t vào

tài s n có th t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Nói chung, ROA càng cao

ch ng t hi u qu s n xu t c a tài s n càng cao

19

ThỀo ph ng pháp Dupont thì ROA đ c tính b ng:

Nh v y, ROA ch u tác đ ng c a 2 y u t là ROS và vòng quay tài s n t ng

ROA, DN c n thúc đ y ROS ho c t ng vòng quay tài s n Các bi n pháp c th đó là

c n ph i t ng l i nhu n ròng b ng cách ti t ki m chi phí và t ng giá bán Mu n t ng

vòng quay tài s n c n t ng doanh thu b ng cách gi m giá bán, nh ng gi m giá bán s

kéo theo ROS gi m N u t ng giá bán cùng v i t ng ch t l ng s n ph m thì s đ c

th tr ng ch p nh n, đ m b o doanh thu v n t ng bên c nh đó DN t ng c ng các

ho t đ ng xúc ti n bán hàng c ng nh các bi n pháp s d ng chi phí h p lý nh t

 T s l i nhu n trên VCSH (ROE):

T s này ph n ánh 1 đ ng VCSH t o ra bao nhiêu l i nhu n sau thu ROE càng

cao ch ng t kh n ng c nh tranh c a DN càng m nh ây là th c đo hi u qu nh t

đ đánh giá kh n ng sinh l i c a DN

Ho c thỀo ph ng pháp Dupont thì ROA đ c tính b ng:

Nh v y, ROE ch u tác đ ng c a ROS, vòng quay tài s n và vi c s d ng đòn

b y tài chính Mu n đ y m nh ROE, DN c n đánh giá đúng kh n ng tr n c a mình

đ đ a ra quy t đ nh v vi c có nên t ng ngu n v n vay hay không T s ROE và ROA th ng đ c đem ra so sánh đ đánh giá hi u qu vi c s d ng đòn b y tài

chính T s ROE > ROA th hi n vi c s d ng đòn b y tài chính c a DN đã có nh ng

tác d ng tích c c Ch s ROE càng cao thì c phi u c a DN càng h p d n nhà đ u t

1.3.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng

 Nhóm ch tiêu v t căđ luân chuy n v năl uăđ ng

 Vòng quay VL :

Cho bi t trong 1 th i k nh t đ nh VL luân chuy n bao nhiêu l n S l n luân

chuy n VL càng l n cho th y 1 đ ng VL t o ra càng nhi u doanh thu thu n, cho

th y DN ho t đ ng t t

 K luân chuy n VL :

Là th i gian c n thi t đ hoàn thành 1 vòng luân chuy n VL K luân chuy n

VL càng ng n ch ng t VL luân chuy n càng nhanh; hàng hoá, s n ph m ít b

đ ng; DN thu h i v n nhanh

 Kh n ng sinh l i VL (ROSA):

Là ch tiêu ph n ánh k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a DN, cho bi t 1

đ ng VL t o ra đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu này cao cho th y

DN s d ng VL có hi u qu Ng c l i, ch tiêu này th p ngh a là l i nhu n trên 1

đ ng v n nh , DN c n xem l i ph ng pháp qu n lý VL

Là do t ng t c đ luân chuy n v n nên DN có th ti t ki m đ c m t s VL ,

có th rút ra kh i luân chuy n đ s d ng vào vi c khác

 M c ti t ki m VL t ng đ i:

Là do t ng t c đ luân chuy n v n nên DN có th t ng thêm t ng m c luân

chuy n v n, song không c n t ng thêm ho c t ng thêm không đáng k quy mô VL

Trong đó: Vtktđ: VL ti t ki m tuy t đ i

21

Vtktg: S VL có th ti t ki m hay t ng thêm do s thay đ i c a

t c đ luân chuy n VL c a k k ho ch v i k báo cáo

Mo, M1: T ng m c luân chuy n v n k k ho ch, k báo cáo

Ko, K1: K luân chuy n VL k k ho ch, k báo cáo

Lo, L1: S l n luân chuy n VL k k ho ch, k báo cáo

 Phân tích t su t sinh l i v năl uăđ ng theo Dupont (ROSA)

T công th c trên ta th y ROSA ch u nh h ng b i hai y u t đó là ROS và

Vòng quay VL t ng ROSA, DN c n thúc đ y ROS ho c vòng quay v n l u

 H s l u kho: là s l n mà hàng hóa t n kho bình quân luân chuy n trong k

Ch s này càng cao vi c kinh doanh đ c đánh giá càng t t, b i l DN ch c n đ u

t cho HTK th p nh ng v n đ t đ c hi u qu kinh doanh cao Tuy nhiên, ch s

này quá cao c ng không t t vì nh v y ngh a là l ng hàng d tr trong kho không

nhi u, có th làm gián đo n s n xu t, không đáp ng k p khi nhu c u th tr ng t ng

đ t ng t

 Th i gian luân chuy n kho trung bình: cho bi t s ngày trung bình c a 1 vòng

quay kho hay s ngày hàng hóa đ c l u t i kho

Th i gian luân chuy n kho càng nhanh cho th y ho t đ ng SXKD c a DN có

hi u qu vì hàng hóa tiêu th nhanh, tránh đ c tình tr ng l i th i, hao h t t nhiên

Tuy nhiên, th i gian luân chuy n kho quá ng n c ng không t t vì nh v y ngh a là DN

không d tr đ hàng trong kho đ đáp ng nhu c u th tr ng, có th làm gián đo n

ho t đ ng s n xu t kinh doanh, m t doanh thu

 Các kho n ph i thu

 H s thu n : ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n ph i thu thành ti n m t

Ch s này càng cao thì t c đ thu h i các kho n n càng t t, DN càng ít b chi m

d ng v n

 Th i gian thu n trung bình (ACP): cho bi t 1 đ ng bán ch u chi ra sau bao lâu

s thu h i đ c; ph n ánh hi u qu và ch t l ng qu n lý các kho n ph i thu

Theo dõi s thay đ i c a th i gian thu n trung bình s giúp DN k p th i đ a ra

đi u ch nh v chính sách tín d ng và thu ti n Tuy nhiên, ch tiêu này không có hi u

qu khi s d ng n i b đ theo dõi thu ti n c a DN Vì đ ng trên ph ng di n thanh toán, đây là m t th c đo chung và b n đi nhi u s khác bi t riêng l gi a các khách

 H s tr n : Cho bi t vòng quay các kho n ph i tr trong k là bao nhiêu

vòng; ph n ánh t c đ và công tác trong vi c tr n c a doanh nghi p

23

Là ch s cho bi t sau bao nhiêu ngày thì s v n DN đ c quay vòng đ ti p t c

ho t đ ng s n xu t kinh doanh k t khi DN b v n ra

(Ngu n: Qu n tr tài chính doanh nghi p, NXB: Lao đ ng)

1.4 Nh ng nhân t nhăh ng t i hi u qu s d ng v năl uăđ ng trong doanh

nghi p

1.4.1. Nhân t ch quan

M t trong nh ng nhân t quan tr ng tác đ ng tr c ti p đ n hi u qu s d ng v n

l u đ ng c a doanh nghi p là k t qu s n xu t kinh doanh c a chính doanh nghi p,

hay nói cách khác là doanh thu và l i nhu n c a doanh nghi p Doanh thu và l i nhu n

cao hay th p ph n ánh v n l u đ ng s d ng hi u qu hay không hi u qu Do đó nhân

t ch quan chính là nh ng quy t đ nh c a doanh nghi p có tác đ ng tr c ti p đ n

doanh thu và l i nhu n c a b n thân doanh nghi p đó C th :

 Xác đ nh nhu c u VL :

Khi doanh nghi p xác đ nh m t nhu c u v n l u đ ng không chính xác và m t c

c u v n không h p lý c ng gây nh h ng không nh t i hi u qu s d ng v n

 L a ch n d án:

Vi c l a ch n d án và th i đi m đ đ u t c ng có m t vai trò không nh đ i

v i hi u qu s d ng v n N u doanh nghi p bi t l a ch n m t d án kh thi và th i

đi m đ u t đúng lúc thì s giúp t i thi u hóa chi phí và t i đa hóa l i nhu n, t đó góp

ph n nâng cao hi u qu s d ng v n nói chung và v n l u đ ng nói riêng

 Qu n lý v n l u đ ng:

T/g luân chuy n

T/g thu n TB

Chu k

Ch t l ng công tác qu n lý v n l u đ ng c ng có nh h ng r t l n đ n hi u

qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p B i vì, công tác qu n lý v n l u đ ng s

giúp cho doanh nghi p d tr đ c m t l ng ti n m t t t v a đ m b o đ c kh n ng

thanh toán, v a tránh đ c tình tr ng thi u ti n m t t m th i ho c lãng phí do gi quá

nhi u ti n m t ng th i vi c qu n lý t t ngu n v n l u đ ng c ng các đ nh đ c

m t l ng d tr h p lý h n giúp cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

di n ra liên t c, không b d th a gây đ ng v n Thêm vào đó, qu n lý v n l u đ ng

hi u qu còn làm t ng đ c s l ng s n ph m tiêu th chi m l nh th tr ng thông qua chính sách th ng m i

 Qu n lý ngu n nhân l c:

Qu n lý ngu n nhân l c là m t công vi c h t s c quan tr ng đ i v i m i doanh

nghi p Lao đ ng c a doanh nghi p đ c nhìn nh n d i c hai góc đ : lao đ ng qu n

lý và lao đ ng tr c ti p s n xu t kinh doanh

Lao đ ng qu n lý là lao đ ng c a các nhà lãnh đ o, qu n lý doanh nghi p Trong

m t doanh nghi p, quy t đ nh c a các nhà lãnh đ o là quy t đ nh cu i cùng , tr c ti p

nh h ng t i m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Ng i lãnh đ o

là ng i quy t đ nh s s d ng v n l u đ ng nh th nào, đ u t vào đâu, v i s

l ng bao nhiêu, v i c c u v n l u đ ng ra sao Do v y, trình đ , trách nhi m c a

ng i lãnh đ o có nh h ng l n t i hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p Lao đ ng c a công nhân nh h ng tr c ti p t i k t qu c a vi c s d ng v n

V n đ c đ u t vào các y u t đ u vào c a s n xu t kinh doanh, còn ng i lao đ ng

s s d ng đ u vào đó đ t o ra đ u ra, thu nh p c a doanh nghi p Lao đ ng có trình

đ tay ngh , tâm huy t và có ý th c trách nhi m là ngu n v n l n nh t c a doanh

nghi p, nó là y u t giúp doanh nghi p nâng cao n ng su t lao đ ng, tránh đ c nh ng

lãng phí, góp ph n nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p

 C s v t ch t k thu t:

Doanh nghi p mu n v n hành t t thì các đi u ki n k thu t ph i đ m b o cho quá

trình s n xu t kinh doanh Các đi u ki n k thu t bao g m: nhà x ng, máy móc thi t

b,… Do đó doanh nghi p c n ph i không ng ng nâng cao, c i ti n c s v t ch t k

thu t trong doanh nghi p đ mang l i hi u qu s d ng cao nh t

 M t đ áp d ng công ngh :

Trong th i kì khoa h c công ngh phát tri n nh v bão hi n nay thì vi c áp d ng

hi u qu công ngh hi n đ i vào s n xu t s giúp t ng s c c nh tranh trong doanh

nghi p Vi c áp d ng công ngh tiên ti n không nh ng ch gi i phóng s c lao đ ng

c a con ng i mà còn giúp tránh đ c lãng phí nâng cao n ng su t lao đ ng M t đ

25

áp d ng công ngh th p s làm kéo dài th i gian s n xu t c a s n ph m, làm gi m ch t

l ng c a s n ph m, làm th t thoát lãng phí nhi u trong quá trình s n xu t T t c

nh ng đi u đó làm cho v n l u đ ng c a Công ty không đ c s d ng hi u qu

1.4.2. Nhân t khách quan

 Các chính sách v mô

Trên c s lu t pháp, các chính sách kinh t , Nhà n c luôn t o môi tr ng cho

các doanh nghi p phát tri n s n xu t kinh doanh S thay đ i trong ch đ chính sách

Th tr ng đ u ra là m c tiêu s ng còn c a doanh nghi p trong c ch th tr ng,

nó có tác đ ng tr c ti p lên hi u qu s d ng v n l u đ ng N u nhu c u tiêu dùng

l n, doanh thu tiêu th cao, doanh nghi p s t n d ng đ c t i đa công su t c a v n

l u đ ng, gi m t i thi u th i gian đ ng v n Ng c l i, nh ng bi n đ ng b t l i v

nhu c u s gây đ ng v n l n, nh h ng x u đ n hi u qu s d ng v n l u đ ng c a

doanh nghi p Do v y, đ có ho t đ ng t t, doanh nghi p c n ti n hành n m b t th

tr ng thông qua vi c nghiên c u Có nh v y thì doanh nghi p m i t o l p đ c k

ho ch s d ng v n l u đ ng có hi u qu nh t

 Tình hình cung ng đ u vào

Bi n đ ng th tr ng đ u vào v l ng, v giá đ u làm hi u qu s d ng v n l u

đ ng t ng hay gi m Giá c nguyên v t li u t ng, cung v nguyên v t li u gi m đ u s

có nh ng tác đ ng nh t đ nh đ n l ng hàng t n kho c a doanh nghi p, t đó nh

h ng đ n công tác nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng V n đ c a doanh

nghi p là ph i n m b t k tình hình th tr ng đ u vào đ có k ho ch mua s m phù

h p

 Ti n b khoa h c công ngh

Ngày nay, khoa h c đang ti n b không ng ng, nhi u phát minh m i ra đ i thay

th nh ng cái c , l c h u Công ngh có tác đ ng r t l n t i hi u qu s d ng v n l u

đ ng Công ngh m i s làm rút ng n th i gian v n l u đ ng b đ ng trong s n xu t,

t ng thêm vòng quay cho nó Do đó, doanh nghi p c n ph i th ng xuyên c p nh t

nh ng công ngh m i đ c i ti n quy trình s n xu t c a mình thì m i nâng cao đ c

hi u qu ho t đ ng qu n lý v n l u đ ng

 L m phát

Do tác đ ng c a n n kinh t có l m phát, s c mua c a đ ng ti n b gi m sút, đ c

bi t trong giai đo n hi n nay d n đ n vi c t ng giá các lo i v t t , hàng hóa Vì v y,

n u doanh nghi p không đi u ch nh k p th i thì giá tr c a v n l u đ ng s b tr t giá

theo s l m phát c a ti n t

 Yêu t thiên nhiên:

Thiên nhiên có nh h ng sâu s c t i cu c s ng c a con ng i, d n đ n s thay

đ i trong nhu c u hàng hóa Thiên nhiên có tác đ ng r t l n đ n doanh nghi p, và đa

s là nh ng tác đ ng b t l i Vì v y, đ ch đ ng đ i phó v i các tác đ ng c a y u t

t nhiên các doanh nghi p c n phân tích, d báo, đánh giá tình hình thông qua các c

quan chuyên môn, ph i có bi n pháp đ phòng gi m thi u r i ro t i m c nh nh t có

th

 Chính sách nhà n c:

Không th không nh c t i các chính sách kinh t c a Nhà n c, đây là nhân t có

t m nh h ng l n đ n hi u qu s n xu t kinh doanh nói chung và hi u qu s d ng

v n l u đ ng nói riêng Tùy theo t ng th i đi m, theo t ng m c tiêu phát tri n n n

kinh t chung c a đ t n c mà Nhà n c có nh ng chính sách u đãi v v n v thu

và lãi su t ti n vay đ i v i nh ng ngành ngh c th Tuy nhiên, có nh ng chính sách

khuy n khích đ i v i ngành ngh này nh ng l i đem l i h n ch cho các ngành ngh

khác Vì th khi ti n hành s n xu t kinh doanh, b t c m t doanh nghi p nào c ng c n

quan tâm và ph i tuân th đúng chính sách c a ng và Nhà n c

K t lu năch ngă1: Ch ng 1 đã gi i thi u m t cách t ng quan v VL , hi u

27

TH C TR NG QU N LÝ VÀ S D NG V N L U NG T I

CÔNG TY C PH N MAY S N HÀ 2.1 T ng quan v Công ty C ph n MayăS năHà

2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty

 Tên Công ty: Công ty c ph n May S n Hà

 Tên giao d ch: SonHa garment join stock company

S n Hà đã phát tri n qua nhi u giai đo n:

Ti n thân là Xí nghi p May i n S n Tây đ c thành l p ngày 5/6/1969 là m t

đ n v h ch toán đ c l p tr c thu c S Công Nghi p Hà Tây

N m 1989, do yêu c u c a th c t , Xí nghi p v a s n xu t hàng quân ph c v a

nh n hàng gia công xu t kh u theo đ n đ t hàng theo Ngh đ nh th gi a Vi t Nam – Liên Xô và các n c ông Âu

N m 1992, Xí nghi p đ i tên thành Xí nghi p May M c S n Tây

Ngày 29/4/1993, theo Quy t đ nh s 223/Q -UB c a UBND t nh Hà Tây, Xí

nghi p May M c S n Tây đ i tên thành Công ty may thêu XNK S n Hà thu c Ban tài

chính qu n tr t nh Hà Tây

Ngày 4/4/2003 UBND t nh Hà Tây ra quy t đ nh s 403/Q -UB chuy n doanh

nghi p nhà n c – Công ty May Thêu XNK S n Hà thành Công ty c ph n May S n

Hà Công ty có đ y đ t cách pháp nhân, ho t đ ng theo lu t Doanh nghi p Vi t

Nam

Là ng i đ i di n theo pháp lu t c a Công ty Ch t ch H QT có nhi m v sau:

l p ch ng trình ho t đ ng c a H QT; t ch c thông qua quy t đ nh c a H QT; theo

dõi quá trình t ch c th c hi n các quy t đ nh c a H QT; ch t a các đ i h i c đông;

đ c h ng th t ng đ ng G Công ty; các quy n và nhi m v khác theo quy đ nh

c a pháp lu t

 Giám đ c đi u hành:

Là ng i đi u hành m i ho t đ ng c a Công ty; xây d ng chi n l c phát tri n

Công ty, ph ng án ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t ch c b máy Công ty và các

gi i pháp nâng cao s c m nh c nh tranh trên th tr ng, trình H QT phê duy t; quy t

đ nh b nhi m, mi n nhi m và khen th ng; đ i di n cho Công ty trong vi c kh i ki n

hay nh ng công vi c có liên quan t i pháp lu t

 Phòng t ch c hành chính: (g m 8 ng i)

29

Có nhi m v ti p khách ph trách công tác t ch c b máy phòng, các phân

x ng c a Công ty có nhi m v ki m tra giám sát công vi c, đ ng th i s p x p b trí

B ph n kho hàng, lái xe, b ph n XNK: Có trách nhi m tham m u cho giám

đ c trong vi c ký h t h p đ ng s n xu t kinh doanh Nhi m v c a phòng XNK là

khai thác m i kh n ng ti m tàng c a th tr ng trong n c và ngoài n c ng th i

ph i th ng xuyên theo dõi và giám sát vi c th c hi n k ho ch c a Công ty

 Các phân x ng s n xu t: có 3 phân x ng g m 22 t may và 3 t c t

 Ban ki m soát: Là t ch c thay m t c đông, đ ki m soát m i ho t đ ng kinh

doanh và đi u hành c a Công ty

2.1.4. c đi m ngành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n may S n Hà

Công ty đang áp d ng hai hình th c kinh doanh ch y u: may gia công xu t kh u

và mua nguyên li u bán s n ph m xu t kh u (FOB)

 Ho t đ ng gia công đ n thu n là “nh n nguyên v t li u và giao l i thành ph m”

Khi th c hi n gia công theo hình th c này khách hàng cung c p nguyên v t li u, ki u cách, m u mã, tài li u k thu t, Công ty ch có nhi m v gia công theo yêu c u c a

khách hàng sau đó xu t đ n các n c mua hàng theo ch đ nh c a khách hàng ây là

ho t đ ng đ c quan tâm hàng đ u c a Công ty, chi m t i 80%-90% t ng doanh thu

c a Công ty hàng n m;

 C ng nh các doanh nghi p khác trong ngành d t may khi thâm nh p vào th

tr ng th gi i b c đi đ u tiên là t s n xu t gia công, tuy nhiên đây ch là nh ng

b c đi đ u đ tích l y kinh nghi p và thâm nh p vào th tr ng qu c t , v lâu dài

Công ty s ti n t i xu t kh u tr c ti p các s n ph m c a mình;

 Hi n nay ho t đ ng xu t kh u tr c ti p “mua nguyên li u bán thành ph m”

(FOB) c a Công ty đang chi m kho ng 45% đ n 50% s n l ng hàng n m th c

hi n xu t kh u tr c ti p, sau khi th a thu n v i khách hàng v m u mã, ch ng lo i s n

ph m, Công ty ph i b m t kho ng v n khá l n ra đ nh p nguyên ph li u v s n

xu t (tr giá nguyên ph li u chi m trong 1 s n ph m kho ng 75%-80%, trong khi đó

n u gia công đ n thu n giá gia công ch chi m 20%-25%) ây là m t ho t đ ng n u

th c hi n t t s có hi u qu h n may gia công đ n thu n, tuy nhiên n u hàng hóa ch t

l ng không đ m b o, giao hàng không đúng ti n đ thì thi t h i v tài chính không

ph i là nh Vì th , Công ty c ng đang th n tr ng t ng d n t tr ng hàng n m

 Nh ng m t hàng ch y u c a Công ty:

Ngành may có m t đ c đi m là mã hàng thay đ i liên t c, có nh ng hàng có vài

tram s n ph m, th m chí có vài ch c s n ph m S n ph m chính c a Công ty là áo Jacket Ngoài ra, Công ty còn s n xu t nhi u s n ph m khác nh : áo Jilee, qu n sooc,

qu n bò, áo s mi, áo n ,…trong quá trình s n xu t Công ty luôn b o đ m v s l ng,

ch t l ng và th i gian giao hàng nên đã gi đ c khách hàng truy n th ng và m

r ng thêm nhi u khách m i

Ngoài ra, Công ty đã và s m r ng thêm m t s ho t đ ng kinh doanh khác nh

d y ngh may, s n xu t và kinh doanh xu t nh p kh u m t hàng da giày, đ i lý mua

bán và ký g i hàng hóa, mua bán v t li u xây d ng, đi n t … nh m đa d ng hóa ho t

83.6 16.4

2013

TSNH TSDH

92.7 7.3

2014

TSNH TSDH

31

Tình hình tài s n c a Công ty c ph n may S n Hà đ c th hi n chi ti t thông

qua B ng cân đ i k toán c a Công ty qua các n m Trong giai đo n 2012 – 2014, t ng

tài s n c a Công ty duy trì m c cao, c th n m 2012 tài s n c a Công ty là

148.032,62 tri u đ ng, n m 2013 là 207.041,88 tri u đ ng t ng 39,86% t ng ng

t ng 59.009,26 tri u đ ng so v i n m 2012, n m 2014 tài s n c a Công ty là

323.916,42 tri u đ ng t ng 24,69% t ng ng t ng 116.874,54 tri u đ ng so v i n m

2013 C c u tài s n c a Công ty có s chênh l ch rõ nét v TSNH và TSDH, trong đó

TSNH luôn chi m t tr ng cao h n so v i TSDH, do đ c thù kinh doanh chính c a

Công ty là s n xu t kinh doanh m t hàng may m c nên t tr ng có m c chênh l ch

nh v y là h p lý Ta đi vào phân tích c th tình hình tài s n Công ty trong giai đo n

2012 – 2014:

B ng 2.1 B ng phân tích tình hình tài s n giai đo n 2012-2014

33

Tài s n ng n h n: Theo báo cáo tài chính c a Công ty, nh n th y trong giai đo n 3

n m 2012 – 2014 t tr ng t ng TSNH chi m ph n l n h n nhi u so v i t ng tài s n dài

m t hàng áo phao và đ ng ph c h c sinh, khi n cho nhu c u ti n t ng cao, l ng ti n m t

d tr đ c huy đ ng đ u t trong quá trình th c hi n khi n cho l ng ti n và t ng

đ ng ti n gi m m nh N m 2014, l ng ti n và t ng đ ng ti n t ng lên m nh, t ng

1.552,41% t ng đ ng t ng 9.159.971.849 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân c a

vi c t ng đ t ng t này là do tình hình s n xu t may m c g p ph i c nh tranh l n t nh ng

đ i th ngoài n c, Công ty c n d tr l ng ti n l n nh m chi tr các kho n phát sinh

đ t xu t và đ phòng r i ro L ng ti n và t ng đ ng ti n bi n đ ng lên xu ng qua các

n m cho th y Công ty không có s n đ nh trong quá trình kinh doanh, đ u t và s d ng

ti n Tuy nhiên, đ i v i ngành may m c có đ c đi m ph thu c nhi u vào th hi u th

tr ng thì đi u này là r t d g p ph i, nh ng Công ty nên có nh ng chính sách t t h n đ duy trì l ng ti n m t h p lý nh m phát tri n doanh nghi p đ c t i đa h n

u t tài chính ng n h n: Kho n m c này có xu h ng t ng đ u qua các n m

trong giai đo n 2012-2014 N m 2013, đ u t tài chính ng n h n là 131.100.000.000

đ ng, t ng 72,73% t ng đ ng 55.200.000.000 đ ng so v i n m 2012 Ti p đó n m

2014, kho n m c này là 191.200.000.000 đ ng, t ng 45,84% t ng ng v i 60.100.000.000 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân c a vi c t ng trong m c đ u t tài

chính ng n h n là vì Công ty không mu n gi l ng ti n m t d th a không t o ra l i

nhu n, thay vào đó là đ u t cho các ho t đ ng tài chính ng n h n nh đ u t cho th

tr ng ch ng khoán nh m t o ra l i nhu n thêm cho Công ty

Các kho n ph i thu ng n h n: N m 2013, các kho n ph i thu là 32.339.048 đ ng

t ng 20.110.489.957 đ ng t ng ng 164,46% so v i n m 2012 Nguyên nhân là do t

đ u n m 2013, h p đ ng ký k t đ c quy n may m c và s n xu t đ ng ph c h c sinh v i các tr ng c p 1, c p 2, c p 3 khu v c S n Tây … đã b t đ u vào giai đo n cho ra s n

ph m và thu đ c l i nhu n Thêm vào đó, d án m r ng quy mô s n xu t s n ph m áo

phao c a Công ty đ t đ c thành công khá n t ng, đ c bi t là s n ph m áo phao siêu

nh c a Công ty đã đáp ng đ c xu h ng th tr ng và đ tiêu chu n đ tiêu th t i các

th tr ng l n h n khu v c trung tâm Hà N i Tuy nhiên, vi c t ng các kho n ph i thu

ng n h n này c ng khi n Công ty đ ng tr c m t thách th c đó chính là vi c qu n lý các

kho n n , các kho n thanh toán s tr nên ph c t p và thách th c h n, thêm vào đó ngu n

v n b chi m d ng s làm gi m kh n ng đ u t và thanh toán c a Công ty, đi u nay hoàn

toàn có th nh h ng đ n l i nhu n và uy tín c a S n Hà trong th i gian ti p đó

N m 2014, các kho n ph i thu ng n h n là 72.936.253.624 đ ng ti p t c t ng 125,54% t ng ng 40.597.205.529 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân là do th i

đi m đ u 2014 các chính sách m c a giao th ng đ c tri n khai d n đ n s xu t hi n

c a r t nhi u đ i th c nh tranh ngoài n c trên th tr ng may m c n i đ a, đ gi khách

hàng và thu n theo xu th chung, Công ty đã th c hi n n i l ng chính sách tín d ng, gia

h n th i gian thanh toán và linh đ ng h n cho các doanh nghi p đ i tác nh m duy trì

nh ng m i quan h làm n lâu dài Tuy nhiên, chính sách này c ng s khi n Công ty ph i

đ i m t v i nh ng r i ro l n trong vi c thu n và kh n ng thanh toán

Hàng t n kho: N m 2013, HTK c a Công ty m c 6.175.147.862 đ ng t ng 172.99% t ng ng 3.913.125.069 đ ng so v i n m 2012 Nguyên nhân chính là do trong

n m 2013 Công ty th c hi n nhi u h p đ ng l n v i các tr ng h c quanh khu v c S n Tây, làm cho l ng nguyên v t li u, thi t b đang s d ng, ph c v cho quá trình s n xu t

đ ng ph c h c sinh c a Công ty t ng d n đ n chi phí s n xu t kinh doanh d dang c a

Công ty l n N m 2014, HTK ti p t c t ng m nh 252,89% t ng ng 15.616.417.416

đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân chính là do n m 2014 Công ty đã không k p n m b t

xu h ng c a th tr ng may m c, vì th m t s m t hàng m c không ph bi n nh Áo

Jile, qu n v i, qu n nhung r i vào tình tr ng khó tiêu th , s c mua gi m, khi n nguyên v t

li u và chi phí s n xu t kinh doanh d dang trong n m 2014 t ng lên

Tài s n ng n h n khác: Tài s n ng n h n khác có xu h ng t ng trong giai đo n

20122014 Giai đo n 2012-2013, tài s n ng n h n khác duy trì khá n đ nh, có s t ng

nh t 2.089.693.311 đ ng n m 2012 lên 2.859.213.867 đ ng trong n m 2013, t ng ng

35

t ng 36,83% n n m 2014, kho n m c tài s n ng n h n t ng lên m t cách đáng k h n,

c th n m 2014, tài s n ng n h n khác là 4.488.854.122 đ ng t ng 57% t ng ng t ng 1.629.640.246 đ ng so v i 2013 Nguyên nhân c a vi c t ng này là do Công ty S n Hà có

s t ng nh c a các kho n chi phí tr tr c ng n h n và các kho n thu ph i thu khi th c

hi n h p đ ng v i các tr ng h c khu v c S n Tây

T b ng trên ta th y kho n m c tài s n ng n h n khác có xu h ng t ng d n qua các

n m N m 2013, kho n m c này là 2.859.213.876 đ ng, t ng 36,83% t ng đ ng 769.574.565 đ ng so v i n m 2012 Ti p đó, n m 2014 tài s n ng n h n khác c a Công ty

là 4.488.854.122 đ ng, t ng 57% t ng đ ng 1.629.640.246 đ ng so v i n m 2013

Nguyên nhân c a vi c t ng lên trong kho n m c này là do k ho ch m r ng quy mô s n

xu t và đa d ng hóa s n ph m c a Công ty

Tài s n dài h n: Trong giai đo n 2012-2014, TSDH c a Công ty có nhi u bi n

đ ng, nh ng ch y u là bi n đ ng theo chi u gi m d n N m 2013, TSDH c a Công ty là 33.978.421.317 đ ng gi m 22,92% t ng ng 10.10309580268 đ ng so v i n m 2012

Ti p đó, ch tiêu này gi m còn 23.749.731.831 đ ng trong n m 2014, t ng ng gi m

30.10% so v i n m 2013

Tài s n c đ nh: N m 2013, TSC là 7.814.782.718 đ ng gi m 46.77% t ng ng

6.867.027.047 đ ng so v i n m 2012 N m 2014 TSC c a Công ty là 11.891.352.788

đ ng t ng tr l i 52,16% t ng ng 4.076.570.070 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân

là cu i n m 2013, Công ty đã th c hi n d án m r ng quy mô s n xu t và đa d ng hóa

ho t đ ng SXKD C th : d y ngh may m c, s n xu t kinh doanh XNK m t hàng da dày,

đ i lý mua bán và ký g i hàng hóa, mua bán v t li u xây d ng, đi n t , khi n cho chi phí

xây d ng c b n d dang đ u n m 2014 t ng cao, ngoài ra đ đáp ng cung c p đ s n

ph m cho h p đ ng v i các tr ng h c Công ty còn đ u t thêm nhi u máy móc ph c v

cho các ho t đ ng may m c nh : máy may, máy c t, máy s i… làm cho tài s n h u hình

c a Công ty t ng

Các kho n đ u t tài chính dài h n: Kho n m c này có xu h ng gi m d n trong

ba n m 2012-2014 C th : N m 2013, đ u t tài chính dài h n c a Công ty là 21.273.224.187 đ ng, gi m 25,58% t ng đ ng 7.312.112.096 đ ng so v i n m 2012

Ti p đó, n m 2014 kho n m c này là 9.318.723.383 đ ng, gi m 56,20% t ng đ ng 11.954.500.804 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân c a s gi m liên t c c a kho n m c

đ u t tài chính dài h n là do Công ty không mu n đ i m t v i r i ro đ u t dài h n, thêm

vào đó Công ty c n ngu n v n ng n h n đ đ u t vào các d án m r ng s n xu t và đa

d ng hóa s n ph m c a mình

Tài s n dài h n khác: N m 2013, tài s n dài h n khác là 4.890.414.412 đ ng t ng 499,88% t ng đ ng 4.075.180.875 đ ng so v i n m 2012 Nguyên nhân t ng cao trong

kho n m c này là do n m 2013, các kho n ti n đem ký qu , ký c c dài h n c a Công ty

t ng lên N m 2014, kho n m c này là 2.539.655.660 gi m 48,07% t ng đ ng 2.350.758.752 đ ng so v i n m 2013 Nguyên nhân c a vi c gi m đi trong n m 2014 là

do Công ty đã thu h i l i các kho n ký qu , ký c c dài h n nh m t p trung v n đ u t

cho kho n sinh l i ng n h n

59009,2582 tri u đ ng so v i n m 2012 S d quy mô v n n m 2011 t ng lên là do các

h p đ ng may m c c a Công ty, ch y u là h p đ ng v i các tr ng h c đang đi vào giai

đo n th c hi n nên Công ty ph i đ m b o m t l ng v n l n, c đ nh ph c v cho s n

xu t, vì th mà ngu n v n ch s h u và ngu n n ng n h n c a Công ty t ng đ u qua các n m N m 2014, ngu n v n c a Công ty m c 323.916.425.743 đ ng ti p t c t ng 56,44% t ng ng 116.874,54 tri u đ ng so v i n m 2013 Ngu n v n t ng nh m ph c

v k ho ch đa d ng hóa ho t đ ng SXKD c a Công ty v i các l nh v c m i nh : s n

xu t và kinh doanh XNK m t hàng da giày, mua bán v t li u xây d ng, đi n t Ta có th

xem xét c th h n tình hình c a ngu n v n qua b ng sau:

Ph i tr ng i bán 5.006.958.574 5.039.028.530 14.695.505.563 32.069.956 0,64 9.656.477.033 191,63 Thu và các kho n

 N ph i tr : Nhìn t ng quan thì t tr ng n ph i tr c a Công ty trong giai đo n

2012-2014 có xu h ng t ng N m 2013, n ph i tr là 96.347.442.471 đ ng t ng 63,60%

so v i n m 2012 N m 2014, kho n m c này ti p t c t ng t 96.347.442.471 đ ng lên đ n

146.884.414.673 đ ng, t ng 52,41% t ng ng v i 50.496.972.166 đ ng C th :

 N ng n h n: n m 2013 n ng n h n là 96.347.442.471 đ ng t ng 63,60% so v i

n m 2012 do Công ty đã huy đ ng thêm 24.227.920.002 đ ng t ho t đ ng vay ng n

h n đ t ng ngu n v n trong Công ty, giúp Công ty duy trì n đ nh ph c v cho các

h p đ ng m i ký k t, m r ng ho t đ ng SXKD và thêm c h i đ u t các h ng m c

sinh l i khác nh góp v n liên doanh, liên k t N m 2014, n ng n h n c a Công ty

ti p t c t ng m c 146.844.414.673 đ ng t ng 52,41% t ng ng 50.496.972.166

đ ng so v i n m 2013 nguyên nhân chính là do m c dù Công ty đã và đang nh n đ c

doanh thu t nh ng h p đ ng may m c nh ng Công ty v n đang trong th i k đ u t

cho d án m r ng s n xu t kinh doanh ng th i chính sách n i l ng tín d ng đ

đ m b o khách hàng trung thành và đ i phó l i v i đ i th c nh tranh khi n Công ty không có đ ngu n v n đ chi tr các kho n n d n đ n n ng n h n v n ti p t c t ng trong n m 2014 ây m c dù không ph i tín hi u t t cho vi c qu n lý ngu n n ng n

h n c a Công ty, nh ng l i là vi c mà Công ty ph i đ i m t v i khi lên k ho ch m

đ ng so v i 2013 Vi c kho n m c này t ng lên m t cách đáng k nh v y có cùng lý

do v i vi c doanh nghi p c n huy đ ng v n trên Tuy nhiên, ph i tr ng i bán là

m t kho n m c đ i m t v i khá nhi u r i ro, nh t là r i ro v uy tín c a doanh nghi p

Vì th , Công ty nên xem xét l i v vi c đi u ti t kho n m c này sao cho h p lý mà v n

có th đáp ng đ c nhu c u m r ng s n xu t

 V n ch s h u: Theo dõi b ng phân tích ngu n v n ta th y ngu n v n ch s h u

có xu h ng t ng d n qua các n m trong giai đo n 2012-2014 N m 2013 VCSH là 110.694.437.718 đ ng t ng 24,18% t ng ng 21.553.791.550 đ ng so v i n m 2012;

n m 2014 VCSH là 177.072.011.106 đ ng t ng 59,96% so v i n m 2013 Nhân t chính

t o nên s t ng thêm này là v n đ u t khác c a ch s h u và ngu n l i nhu n sau thu

39

ch a phân ph i t ng lên, trong n m 2013 đ ph c v d án m r ng quy mô s n xu t,

Công ty c ng nh n đ c nh ng ngu n v n tài tr t các c đông nh m m c tiêu chung làm t ng l i nhu n Thêm vào đó ngu n l i nhu n sau thu ch a phân ph i c ng góp ph n

(Ngu n: Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p)

Qua ph bi u đ trên, ta ph n nào th y đ c tình hình t ng tr ng doanh thu thu n

và l i nhu n sau thu c a Công ty trong giai đo n 2012-2014 Nhìn chung, doanh thu và

l i nhu n ròng 3 n m 2012-2014 đ u t ng tr ng n m sau cao h n n m tr c c bi t trong giai đo n 2013-2014 các ch tiêu v doanh thu và l i nhu n đ u t ng m nh, ch ng

t Công ty đã có s ti n b rõ trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh và chi n l c qu n lý

ngu n v n hi u qu h n n m rõ h n v s t ng tr ng này, chúng ta cùng phân tích

c th ho t đ ng kinh doanh c a Công ty giai đo n 2012-2014:

B ng 2.3 B ng phân tích ho t đ ng kinh ếoanh giai đo n 2012-2014

n v tính: VN đ ng

(%) Doanh thu bán hàng và cung c p

L i nhu n t ho tăđ ng kinh

Chi phí thu thu nh p doanh nghi p 6.842.849.676 9.258.089.479 20.519.362.347 2.415.239.803 35,30 11.261.272.868 121,64

L i nhu n sau thu thu nh p

(Ngu n: Báo cáo tài chính doanh nghi p)