Quan đi m tínhătoƠnădi năvƠătínhăh ăth ngătrongăvi căxemăxétă hi uăqu ăkinhădoanhăc aădoanhănghi p 16 1.2.2.. Quan đi m s ăth ngănh tăgi aăhi uăqu ăkinhădoanhăc aădoanhănghi păvƠăl iăíc
Trang 1NỂNGăCAOăHI U QU KINH DOANH T I
Hà N i – N m 2015
Trang 2B GIỄOăD CăVÀă ÀOăT O
-
NỂNGăCAOăHI U QU KINH DOANH T I
Trang 3M C L C
L IăCAMă OAN
DANHăM CăCÁCăB NGăBI U
DANH M CăCÁCăS ă , BI Uă
DANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T
6 K tăqu ăđóngăgópăc aăđ ătƠi
7 K tăc uălu năv n
8
1.1.3.ăVaiătròăc aăvi cănơngăcaoăhi uăqu kinh doanh 15
1.2 M TăS ăQUANă I Mă ÁNHăGIÁăHI UăQU ăKINHăDOANHă
C AăDOANHăNGHI P
16
1.2.1 Quan đi m tínhătoƠnădi năvƠătínhăh ăth ngătrongăvi căxemăxétă
hi uăqu ăkinhădoanhăc aădoanhănghi p
16
1.2.2 Quan đi m s ăth ngănh tăgi aăhi uăqu ăkinhădoanhăc aădoanhănghi păvƠăl iăíchăxưăh i
16
Trang 41.2.3 Quan đi m s k tăh păgi aăhi uăq aăkinhădoanhăc aădoanhă
nghi păv iăl iăíchăc aăng iălaoăđ ng
1.3.2.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i 21
1.4 CÁCă NHỂNă T ă NHă H NGă Nă HI Uă QU ă KINHă
1.4.2.1 Nhân t thu c ngu n l c tài s n đ u t 30
1.4.2.2 Nhân t thu c ngu n l c tài chính 30
Trang 51.4.2.3 Nhân t thu c v quy mô, c c u ch t l ng ngu n nhân l c 30 1.4.2.4 Nhân t thu c v chính sách - bi n pháp qu n tr kinh doanh (Tài s n, ngu n v n, chi phí, k t qu , vay, n , thanh toán…)
2.1.4.ăNhi măv ăkinhădoanh,ăth ătr ngăvƠăth ăph năkinhădoanh 36
2.1.6.ă căđi măkinhăt ă- k ăthu tăậ tƠiăchínhă(chínhăsách, n iădungă
qu nălỦăvƠăph ngăth căqu nălỦ)
39
2.2 TH CăTR NGăHI UăQU ăKINHăDOANHăC AăCÔNGăTYă
C ăPH NăTH NGăM IăT NGăH PăS NăTỂY
57
Trang 62.3.2.2 Nhân t tình hình tài chính c a công ty 60
2.3.2.3 Nhân t v kh n ng t ch c qu n lý và ngu n nhân l c 65
CH NGă 3:ă NH NGă GI Iă PHÁPă NH Mă NỂNGă CAOă HI Uă
QU ăKINHăDOANHăC AăCÔNGăTYăC ăPH NăTH NGăM Iă
T NGăH PăS NăTỂY
70
3.1.ăD ăBÁOăHO Tă NGăKINHăDOANHăC AăCÔNGăTYăC ă
PH NăTH NGăM IăT NGăH PăS NăTỂYăT IăN Mă2020
70
3.1.1 K ho chăkinhădoanhăđ ti năvƠoăth tr ng cung c p s aăt iă
BaăVì
70
3.1.3.ăM cătiêuăc ăb năđ năn mă2020
Trang 785
3.2.6.ă y m nhă côngă tácă marketingă vƠă khaiă thácă th tr ng kinh
doanh
86
3.3 M TăS ăKI NăNGH ă I V I C QUAN QU N Lụ NHÀ
N C V ă I Uă KI Nă TH Că HI Nă CÁCă GI Iă PHÁPă NỂNGăCAOă HI Uă QU ă KINHă DOANHă T Iă CÔNGă TYă C ă PH Nă
TH NGăM IăT NGăH PăS NăTỂY
87
Trang 95 B ng 2.5: T căđ luơn chuy năhƠngăt n kho 51
6 B ng 2.6: T căđ luơnăchuy n v năthanhătoán 53
7 B ng 2.7: Ch tiêuăđánhăgiáăkh n ngăsinhăl i 55
8 B ngă2.8:ăTìnhăhìnhătƠiăchínhăc aăCôngătyă2012-2014 61-64
Trang 105 th 2.5: T căđ luơnăchuy năhƠngăt n kho 50
6 th 2.6: T căđ luơnăchuy n v năthanhătoán 52
7 th 2.7: Ch tiêuăđánhăgiáăkh n ngăsinhăl i 54
8 Ng i tiêu dùng l c quan v s h i ph c kinh t 58
9 Nh ng m t hƠng thi t y u đ c u tiên mua s m trong
th i gian t i
58
Trang 131
1.ăTínhăc p thi t c aăđ tƠi
Vi tăNamăđangăchuy năsangăgiaiăđo n m i c aăquáătrìnhăh i nh păvƠătoƠnăc uăhóaăv i vi c gia nh păvƠoăt ch căTh ngăm i th gi i (WTO),
kh i ASIAN ho c vi căkỦăk tăcácăhi păđ nh t doăth ngăm i v i cácăn c phátătri năvƠăcácăn n kinh t m nhătrênăth gi i,ăđi uănƠyăđ ngăngh aăv i
vi c t oăraăchoăchúngătaănhi uăc ăh iăvƠătháchăth c m i.ăH nălúcănƠoăh t cácădoanhănghi p Vi t Nam ph iăđ i m iăđ thíchă ng v iăđi u ki n m i Khôngăng ngănơngăcaoăn ngăl c c nh tranh c aămìnhătrongăn căvƠăQu c
t ăQuaăđóănơngăcaoăhi u qu vƠăkh n ngăc nh tranh c a n n kinh t t
n cătrongăquáătrìnhăh i nh p v i khu v căvƠăth gi i
Trongătìnhăhìnhăc nh tranh hi n nay, t t c cácădoanhănghi păđ u
ph iătìmăki măcácăgi i phápăđ nơngăcaoăhi u qu ho tăđ ng kinh doanh
c aămình.ăMu n th c hi năđ c nh ngăđi uănƠyăc n ph iăxácăđ nhăcácătiêuă
chu n, ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh c a doanh nghi p m tăcáchă
trung th c, khoa h c,ătrênăc ăs đóăđ raăcácăgi iăphápăt iă uănh tăđ nơngă
cao hi u qu kinh doanh c a doanh doanh nghi p
Xu tăphátăt đòiăh i c p thi tăđó,ătácăgi ch năđ tƠi:ă “Nâng cao
hi u qu kinh doanh t i Công ty c ph n th ng m i t ng h p S n Tây” lƠmăđ tƠiănghiênăc u cho lu năv năTh c s c aămình
2 T ng q uanănghiênăc u
Trong nh ng n m g n đơy, vi c phơn tích hi u qu kinh doanh c a
công ty đư đ c nhi u h c gi quan tơm nghiên c u, c ng nh đ c các
ch doanh nghi p coi lƠ nhi m v quan tr ng hƠng đ u nh m đ a ra nh ng
đ nh h ng ho t đ ng đúng đ n cho doanh nghi p Tác gi Lê Vinh Quang
v i đ tƠi lu n v n th c s ắNơng cao hi u qu kinh doanh t i Công ty
TNHH Hòa BìnhẰăđư ti p c n đánh giá hi u qu kinh doanh d a trên các
Trang 14ch tiêu đ nh tính vƠ ch tiêu đ nh l ng Trong quá trình phơn tích tác gi
ch a phơn tích sơuăđ c các nhơnăt ă nhăh ngăđ năhi uăqu ăkinhădoanhă
c a doanh nghi p Hay trong công trình nghiên c u c a tác gi ng Thùy
D ng v i đ tƠi lu n v n th c s : ắNơngăcaoăhi uăqu ăkinhădoanhăt i Công
ty c ph n xi m ng La HiênẰ phơn tích hi u qu kinh doanh c a doanh
nghi p d a trên các nhóm ch tiêu hi u qu kinh doanh t ng h p vƠ nhóm
ch tiêu hi u qu kinh doanh b ph n Tuy nhiên ph n phơn tích các ch
tiêu đánh giá hi u qu kinh doanh ch ng II so v i ph n lỦ thuy t c a
ch ng I còn ch a có s nh t quán v m t b c c T nh ng h n ch c a
các đ tƠi trên tác gi quy t đ nh ch n đ tƠi “Nâng cao hi u qu kinh
doanh t i Công ty c ph n th ng m i t ng h p S n Tây” đ có cái nhìn
m i m vƠ sơu s c h n trong v n đ nơng cao hi u qu kinhădoanhăđ ng
th i đi sơu vƠ phơn tích ho t đ ng c a m t doanh nghi p c th trong đi u
ki n kinh t kém phát tri n nh hi n nay l i lƠ m t v n đ th c ti n t ng
đ i m i m ă có th đ nh h ng đ c nh ng b c đi đúng đ n trong
giai đo n hi n nay đòi h i ng i ch doanh nghi p ph i có nh ng quy t
đ nh sáng su t d a trên nh ng phơn tích hi u qu ho t đ ng kinh doanh
c a công ty trong c m t giai đo n
C năc vƠoătìnhăhìnhăth c t c aăCôngătyăc ph năth ngăm i t ng
h păS năTơyăcùngăv i y u t môiătr ng kinh doanh kháchăquan v i m t
công ty ho t đ ng trên đ a bƠn nh , kinh t m i đang trong giai đo n phát
tri n thìănhuăc uăắNơngăcaoăhi u qu kinhădoanhẰălƠăm t v năđ vôăcùngă
b c thi tătrongătìnhăhìnhădoanh nghi p nênăTácăgi l a ch nănghiênăc u
cácăv năđ liênăquanăđ năắhi u qu kinh doanh c aăcôngătyẰ.ăT c ăs lỦă
lu n th c ti năđ đ aăraăđánhăgiáăv hi u qu kinh doanh c aăcôngătyăc
ph năth ngăm i t ng h păS năTơyătrongăgiaiăđo năn mă2012-2014ătrênă
cácăm tănh :ăđ uăt ,ămarketing,ătƠiăchínhăk toán,ăt ch c b máyăvƠănhơnă
Trang 15H th ng hóa c s lỦ lu n v hi u qu kinh doanh c a doanh
nghi p trong n n kinh t
Kh ngăđ nh s c n thi tăkháchăquanăc a vi căphơnătích các ch tiêu
trên báo cáo tƠi chính vƠ c n c vƠo tình hình s d ng laoăđ ng vƠ kinh
doanh c a doanh nghi p đ đánh giá hi u qu kinh doanh t đó đ a ra các
nhơn t nh h ng đ n hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
Phơnătích,ăđánhăgiáătìnhăhìnhăvƠăth c tr ng hi u qu kinh doanh c a Côngătyăc ph năth ngăm i t ng h păS năTơyăquaăcácăn mă2012,ă2013,ă2014
T đó đ a nh ng k tăqu ,ăh năch ătrongăth căhi năm cătiêuăhi uăqu ăkinhădoanhăt iădoanhănghi p
xu tăcácăgi iăphápănơngăcaoăhi u qu kinh doanh c aăCôngătyăc
ph năth ngăm i t ng h păS năTơyătrongăth i gian t i
4.ă iăt ng vƠăph măviănghiênăc u
iăt ngănghiênăc u: lu năv nănghiênăc u v hi u qu kinh doanh
c aăCôngătyăc ph năth ngăm i t ng h păS năTơyăcácăn mă 2012,ă2013,ă
2014
Ph măviănghiênăc u:ăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh c aăCôngătyăc
ph năth ngăm i t ng h păS năTơyăthôngăquaăcácăch tiêuăđánhăgiáăhi u
qu kinh t xưăh i, hi u qu tƠiăchính,ăhi u qu s d ngălaoăđ ng,ăcácăy u
t nhăh ngăđ n hi u qu kinh doanh c aăCôngătyăd aătrênăcácăs li u thu
th pătrongăcácăn mă2012,ă2013,ă2014
5.ăPh ngăphápănghiênăc u
Trang 16NgoƠi các ph ng pháp c b n th ng đ c s d ng trong nghiên
c u kinh t (duy v t bi n ch ng, duy v t l ch s , th ng kê, t ng h p, phơn
tích so sánhầ)ăđ nghiên c u lỦ lu n phơn tích hi u qu kinhădoanh,ăđ tƠi
còn s d ng các ph ng pháp c th nh sau:
- Ph ng pháp thu th p t li u th c t : Nh ng d li u liênăquanăđ n
quá trình phơn tích đ tƠi đ c thu th p t các phòng, ban c a công ty cung
c p ch y u t : B ng cơnăđ i k toán, báo cáoăk t qu ho t đ ng s n xu t
kinh doanh, l u chuy n ti n t NgoƠi ra còn có nh ng tƠi li u thu th p t
sách báo, internet Các ph ng pháp th ng dùng đ thu th p s li u:
+ Ph ng v n: LƠ k thu t bao g m vi c đ t cơu h i tr c ti p b ng
mi ng v i ng i đ c h i theo cá nhơn hay theo nhóm Có th ti n hƠnh
v i m c đ linh ho t khác nhau
+ Th o lu n nhóm: lƠ m t k thu t quan tr ng trong nghiên c u đ nh
tính M c đích lƠ thuăđ c các thông tin sơu v các khái ni m, nh n th c,
ni m tin c a nhómăđ i t ng nghiên c u
+ Quan sát: lƠ k thu t bao g m l a ch n, theo dõi vƠ ghi nh n m t
cách h th ng nh ng hƠnh vi đ c đi m c a th c th s ng,ăđ i t ng ho c
hi n t ng
+ NgoƠi ra còn các ph ng pháp khác dùng đ thu th p t li u th c
t nh : nghiên c u tr ng h p, phơn tích đ i t ng trong b i c nh,ăđ i
t ng t ghi nh t kỦ, ghi chép, ghi ơm, quay phim, ch p nh, v b năđ ầ
- Ph ng pháp phơn tích nhơn t : LƠ ph ng pháp đ c s d ng
nghiên c u s nhăh ng c a các nhơn t đ n ch tiêu kinh t - tƠi chính
c n phơnătích.ăTrên c s m i quan h gi a ch tiêuăđ c s d ng đ phơn
tích vƠ các nhơn t nhăh ng đ c thi t l p b i công th c toán h c, mƠ s
d ng h th ng các ph ng pháp xác đ nh m c đ nh h ng c a t ng
Trang 17Khi nghiên c u nh p đ bi n đ ng, t c đ t ngătr ng c a các ch
tiêu, s g c đ so sánh lƠ ch tiêu k tr c
Khi nghiên c u nh p đ th c hi n nhi m v kinh doanh trong t ng
kho ng th i gian trong n măth ng so sánh v i cùng kỦ n mătr c
Khi nghiên c u kh n ng đáp ng nhu c u c a th tr ng có th so
đ i cùng xuăh ng bi n đ ng c a ch tiêu phơn tích
M c đ bi n đ ng tuy t đ i:ăđ c xác đ nh trên c s so sánh tr s
c a ch tiêu gi a hai k : k phơn tích vƠ k g c
M c đ bi n đ ng t ngăđ i: lƠ k t qu so sánh gi a s th c t v i
s g c đư đi u ch nh theo m t h s c a ch tiêu có liênăquanătheoăh ng
quy mô c a ch tiêu phơn tích
Trang 18+ So sánh tuy t đ i: s tuy t đ i lƠ m c đ bi u hi n quy mô, kh i
l ng giá tr v m t ch tiêu kinh t nƠo đó trong th i gian vƠ đ a đi m c
th n v tính lƠ hi n v t, giá tr , gi công M c giá tr tuy t đ i đ c
xác đ nh trên c s so sánh tr s ch tiêu gi a hai k
+ So sánh t ngăđ i: M c đ bi n đ ng t ngăđ i lƠ k t qu so sánh
gi a th c t v i s g c đư đ c đi u ch nh theo m t h s ch tiêu có liên
quan theo h ng quy t đ nh quy mô c a ch tiêu phơn tích
S so sánh bình quơn ta s đánh giá đ c tình hình chung, s bi n
đ ng v s l ng, ch t l ng trong quá trình s n xu t kinhădoanh,ăđánh giá
đ c xuăh ng phát tri n c a doanh nghi p
- Ph ng pháp d đoán: LƠ ph ng pháp phơn tích tƠi chính doanh
nghi p s d ng báo cáo tƠi chính doanh nghi p Có nhi u ph ng pháp
khác nhauăđ d đoán các ch tiêu kinh t tƠi chính trong t ng lai
- Ph ng pháp đ th : Ph ng pháp đ th s d ng đ ph n ánh tr c
quan các s phơn tích b ng bi u đ ,ăđ th , qua đó mô t xuăh ng, m c đ
bi n đ ng c a các ch tiêu nghiên c u hay th hi n m i quan h k t c u các
b ph n trong m t t ng th Ph ng pháp đ th g m nhi u d ng nh đ
th hình c t, hình trònầăph ng pháp nƠy có u đi m th hi n rõ rƠng,
tr c quan s bi n đ ng t ng gi m hay m i liên h gi a các ch tiêu vƠ s
d ng máy tính h tr s r t hi u qu
6 K t qu đóngăgópăc aăđ tƠi
Trang 197
Tácăgi nêuăb tălênăđ căkháiăni măvƠăb n ch t th c s c a hi u qu kinhădoanh.ă ng th iăTácăgi c ngănêuălênăvi căđánhăgiáăhi u qu kinh
doanh c a doanh nghi păcóă2 quanăđi m c ăb năth ng hay g pălƠ:ăđánh
giá th c tr ng quy mô hi u qu kinh doanh vƠ th c tr ng ch t l ng hi u
qu kinh doanh
Tácăgi nêuăth c tr ng t t c cácăm t trong ho tăđ ng kinh doanh
c aăCôngătyănh :ăđ uăt ,ămarketing,ătƠiăchínhăk toán,ăt ch c b máyăvƠ nhơnăs ,ăđánhăgiáăhi u qu tƠiăchính
Xu tăphátăt th c tr ng hi u qu kinh doanh c aăCôngătyăhi n nay,
d aăvƠoăđ nhăh ngăvƠăm cătiêuăc aăCôngătyăc ngănh ăd báoăth tr ng kháchăhƠng,ăTácăgi đưăđ aăraăcácăgi iăphápăchínhăđ nơngăcaoăhi u qu
kinh doanh
7 K t c u lu năv n
NgoƠiăph n M đ u, K t lu n, vƠ các ph n b c c khác, ph n n i
dung c a lu năv năđ căchiaălƠmă3ăch ngănh ăsau:
Ch ngă1:ăNh ngălỦălu năc ăb n v hi u qu kinh doanh c a doanh
nghi pătrongăc ăch th tr ng
Ch ngă 2:ă Th c tr ng hi u q a kinh doanh c aă Côngă tyă c ph n
th ngăm i t ng h păS năTơyă
Ch ngă3:ăNh ng gi iăphápănh mănơngăcaoăhi u qu kinh doanh c a Côngătyăc ph năth ngăm i t ng h păS năTơy
Trang 20CH NGăI:ăNH NGăLụăLU NăC ăB N V HI U QU
KINH DOANH C A DOANH NGHI Pă TRONGă C CH
đánhăgiáăhi u qu kinh doanh c a m t doanh nghi p m tăcáchă
đ yăđ ,ăchínhăxác,ătrongăn iădungăch ngă1ănƠyătácăgi nêuălênănh ngălỦă
lu nă c ă b n v hi u qu kinh doanh c a doanh nghi pă trongă c ă ch th
tr ng hi n nay, bao g m nh ng v năđ c ăb nănh :ăKháiăni m, b n ch t, Ủăngh a,ăvaiătròăc a hi u qu kinhădoanh,ăquanăđi măvƠăh th ngăcácăch tiêuăkinhăt ,ăxưăh i,ătƠiăchính, các ph ng pháp thích h p đ đánhăgiáăhi u
qu kinh doanh c a doanh nghi p C th nh ăsau:
1.1 KHỄI NI M VÀ B N CH T C A HI U QU KINH DOANH
1.1.1 Kháiăni m v hi u qu kinh doanh
Hi u qu kinhădoanhălƠăm t ph mătrùăkinhăt ph năánhătrìnhăđ s
d ngăcácăy u t đ uăvƠoăc aăquáătrìnhăs n xu t kinh doanh trong doanh
nghi p nh măthuăđ c k t qu cao nh t v i m tăchiăphíăth p nh t Hi u
qu kinhădoanhăkhôngăch lƠăth căđoătrìnhăđ t ch c qu nălỦăkinhădoanhă
mƠăhi u qu kinhădoanhălƠăv năđ s ngăcònăđ i v i m i doanh nghi p
Hi nănayăcóăr t nhi uăquanăđi măkhácănhauăv hi u qu kinh doanh
Tu theo t ngăl nhăv cănghiênăc uămƠăng i taăđ aăraăcácăquanăđi măkhácă
nhau v hi u qu kinhădoanh.ăD iăđơyălƠăm t s quanăđi m v hi u qu
kinh doanh:
NhƠăkinhăt h căng i Anh, Adam Smith, cho r ng: "Hi u qu lƠăk t
qu đ tăđ c trong ho tăđ ng kinh t ,ădoanhăthuătiêuăth hƠngăhoá".Theo
quan đi mănƠyăc aăAdamăSmithăđưăđ ng nh t hi u qu v i ch tiêuăph n ánhăk t qu s n xu t kinh doanh H n ch c aăquanăđi mănƠyălƠăk t qu
s n xu tăkinhădoanhăcóăth t ngălênădoăchiăphíăs n xu tăt ngăhayădoăm
r ng s d ngăcácăngu n l c s n xu t N u v iăcùngăm t k t qu s n xu t
Trang 219
kinhădoanhăcóăhaiăm căchiăphíăkhácănhauăthìătheoăquanăđi mănƠyăc ngăcóă
hi u qu ăQuanăđi mănƠyăch đúngăkhiăk t qu s n xu tăkinhădoanhăt ngă
v i t căđ nhanhăh năt căđ t ngăc aăchiăphíăđ uăvƠoăc a s n xu t
Quanăđi m th hai cho r ng: "Hi u qu kinhădoanhălƠăquanăh t l
gi a ph nă t ngă thêmă c a ph n k t qu vƠă ph nă t ngă thêmă c aă chiă phí" Quanăđi mănƠyăđưăxácăđ nh hi u qu trênăc ăs soăsánhăt ngăđ i gi a k t
qu đ tăđ c v i ph năchiăphíăb raăđ cóăđ c k t qu đó.ăNh ngăxétătrênă
quan ni m c a tri t h căMác-Lêninăthìăs v t hi năt ngăđ uăcóăquanăh rƠngăbu căcóătácăđ ng qua l i l n nhau ch khôngăt n t i m tăcácăriêngăl
H năn a s n xu tăkinhădoanhălƠăm tăquáătrìnhăt ngăthêmăcóăs liênăh m t
thi t v iăcácăy u t cóăs n.ăChúngătr c ti p ho căgiánăti pătácăđ ngălƠmăk t
qu s n xu tăkinhădoanhăthayăđ i H n ch c aăquanăđi mănƠyălƠănóăch xemăxétăhi u qu trênăc ăs soăsánhăph năt ngăthêmăc a k t qu vƠăph n
t ngăthêmăc aăchiăphí,ăvƠănóăkhôngăxemăxétăđ n ph năchiăphíăvƠăph n k t
qu banăđ u.ăDoăđóătheoăquanăđi mănƠyăch đánhăgiáăđ c hi u qu c a
ph n k t qu s n xu tăkinhădoanhămƠăkhôngăđánhăgiáăđ cătoƠnăb hi u
qu ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Quanăđi m th ba cho r ng: "Hi u qu kinhădoanhăđ căđoăb ng
hi u s gi a k t qu vƠăchiăphíăb raăđ đ tăđ c k t qu đó" Quan ni m nƠyăcóă uăđi mălƠăph năánhăđ c m i quan h b n ch t c a hi u qu kinh
t ăNóăg năđ c k t qu v iătoƠnăb chiăphí,ăcoiăhi u qu lƠăs ph năánhătrìnhăđ s d ngăcácăy u t s n xu t kinh doanh.ăTuyănhiênăquanăđi mănƠyă
ch aăph năánhăđ căt ngăquanăv l ngăvƠăch t gi a k t qu vƠăchiăphí.ă
ph năánhătrìnhăđ s d ngăcácăngu n l căchúngătaăph i c đ nh m t
trong hai y u t ho c k t qu đ u ra ho căchiăphíăb ra,ănh ngătrênăth c t thìăcácăy u t nƠyăkhôngă tr nhătháiăt nhămƠăluônăbi năđ iăvƠăv năđ ng
Trang 22Quanăđi m th t ăchoăr ng: "Hi u qu kinhădoanhălƠăm căđ tho mưnăyêuăc u quy lu tăc ăb n c a ch ngh aăxưăh i, cho r ng qu tiêuădùngă
v iăt ăcáchălƠăch tiêuăđ i di n cho m c s ng c a m iăng i trong doanh
nghi p".ăQuanăđi mănƠyăcóă uăđi mălƠăbámăsátăm cătiêuătinhăth n c aănhơnădơn.ăNh ngăkhóăkh nă đơyălƠăph ngăti năđóănóiăchungăvƠăm c s ngănóiăriêngălƠăr tăđaăd ngăvƠăphongăphú,ănhi uăhìnhănhi u v ph năánhătrongăcácă
ch tiêuăm căđ tho mưnănhu c u hay m căđ nơngăcaoăđ i s ngănhơnădơn
Quanăđi m th n măchoăr ng: "Hi u qu kinhădoanhălƠăch tiêuăkinhă
t -xưăh i t ng h păđ l a ch năcácăph ngăánăho căcácăquy tăđ nh trong
quáătrìnhăho tăđ ng th c ti n m iăl nhăv căkinhădoanhăvƠăt i m i th i
đi m B t k cácăquy tăđ nh c năđ tăđ căph ngăánăt t nh tătrongăđi u
ki năchoăphép,ăgi iăphápăth c hi năcóătínhăcơnănh c,ătínhătoánăchínhăxácăphùăh p v i s t t y u c a quy lu tăkháchăquanătrongăt ngăđi u ki n c
th ".
Theoăquanăđi mănƠyăhi u qu đơyăhi uătrênăm t s n i dung sau:
+ Hi u qu lƠăk t qu ho tăđ ng th c ti n c aăconăng i
+ Bi u hi n c a k t qu ho tăđ ngănƠyălƠăcácăph ngăánăquy tăđ nh
+ K t qu t t nh tătrongăđi u ki n c th lƠmă sángă t b n ch tă vƠă điă đ n m tă kháiă ni m hi u qu kinh
doanhăhoƠnăch nhăchúngătaăph i xu tăphátăt lu năđi m c a tri t h căMácă- LêninăvƠănh ng lu năđi m c aălỦăthuy t h th ng
Hi u qu kinh doanh, ch y uăđ c th măđ nh b i th tr ng,ălƠătiêuă
chu năxácăđ nhăph ngăh ng ho tăđ ng c a doanh nghi p
Nh ăv y hi u qu kinh doanh ph năánhătrìnhăđ s d ngăcácăngu n
l c (bao g mă nhơnăl c,ă tƠiăl căvƠă v t l c)ăvƠoăho tăđ ng s n xu t kinh
doanhăđ cóăđ c k t qu cao nh t v iăchiăphíăth p nh t
Trang 23K t qu đ uă raă cóă th đoă b ngă cácă ch tiêuă nh :ă giáă tr t ng s n
l ng, doanh thu thu n, l i nhu n thu n, l i t c g p ăCònăy u t đ uăvƠoă
bao g m:ălaoăđ ngăđ iăt ngălaoăđ ng, v n ch s h uăvƠăv n vay
Côngăth c (1) ph năánhăs c s n xu t (m c sinh l i) c aăcácăy u t
đ uăvƠoăđ cătínhăchoăt ng s vƠăriêngăchoăgiáătr giaăt ng.ăCôngăth cănƠyă
cho bi t c m tăđ năv đ uăvƠoăđ c s d ngăthìăchoăraăbaoănhiêuăk t qu
đ u ra
Côngăth că(2)ăđ cătínhăngh chăđ o c aăcôngăth c (1) ph năánhăsu t haoăphíăcácăch tiêuăđ uăvƠo,ăngh aălƠăđ cóăm tăđ năv k t qu đ uăraăthìă
c năcóăbaoănhiêuăđ năv y u t đ uăvƠo
T các quan đi m trên ta có th đ a ra khái ni m v hi u qu kinh
doanh c a doanh nghi p nh sau:
Hi u qu kinh doanh c a doanh nghi pălƠăm t ch tiêuăkinhăt t ng
h p ph năánhătrìnhăđ s d ngăcácăy u t ngu n l c c aăquáătrìnhăs n xu t
Hi u qu kinh doanhăcònăth hi n s v n d ngăkhéoăléoăc aăcácănhƠăqu n
tr doanh nghi p gi aălỦălu năvƠăth c t nh măkhaiăthácăt iăđaăcácăy u t
c aăquáătrìnhăs n xu tănh ămáyămócăthi t b ,ănguyênăv t li u,ănhơnăcông,
ti n v n đ nơngăcaoăl i nhu n V y hi u qu kinh doanhălƠăm t ch tiêuă
Trang 24kinh t t ng h p ph năánhătrìnhăđ s d ngăcácăngu n v t l c,ătƠiăchínhă
c a doanh nghi păđ đ t hi u qu cao nh t
Nơngăcaoăhi u qu kinhădoanhălƠăm t trong nh ng bi năphápăc c k
quan tr ng c aăcácădoanhănghi păđ thúcăđ y n n kinh t t ngătr ng cao
m tăcáchăb n v ng Do v yăphơnătíchăhi u qu kinhădoanhălƠăm t n i dung
c ăb n c aăphơnătíchătƠiăchínhănh măgópăph n cho doanh nghi p t n t iăvƠăphátătri năkhôngăng ng M tăkhácăhi u qu kinhădoanhăcònălƠăch tiêuăđánhăgiáă k t qu kinh doanh c aă cácă doanhă nghi p,ă gópă ph nă t ngă thêmă s c
c nhătranhăchoăcácădoanhănghi pătrênăth tr ng
Khiăphơnătíchăhi u qu kinhădoanhăcácăch tiêuăc năđ căxemăxétă
g n v i th iăgian,ăkhôngăgianăvƠămôiătr ng c aăcácăch tiêuănghiênăc u
M tăkhác,ăhi u qu kinh doanh c a doanh nghi păcònăđ t trong m i quan
h v i hi u qu xưă h iă vƠă tráchă nhi m b o v môiă tr ngă vƠă ngu nă tƠiă
nguyênăc aăđ tăn c
Phơnătíchăhi u qu kinh doanh c n ph i k t h p nhi u ch tiêuăhi u
qu cácăb ph n,ăcácăm t c aăquáătrìnhăkinhădoanhănh ăch tiêuăhi u qu
s d ngătƠiăs nădƠiăh n,ătƠiăs n ng n h n, ngu n v n ch s h u, ngu n
v năvay,ăchiăphíầăTaăc ngăcóăth điăphơnătíchăt ch tiêuăt ng h păđ n ch tiêuăchiăti t, t đóăkháiăquátăhóaăđ đ aăraăcácăthôngătinăh uăíchălƠăc ăs
đ aăraăcácăquy tăđ nh ph c v quáătrìnhăkinhădoanh
1.1.2 B n ch t c a hi u qu kinh doanh
i v i t t c các doanh nghi p, các đ n v s n xu t kinh doanh ho t
đ ng trong m t n n kinh t , v i các c ch qu n lỦ khác nhau thì có các
nhi m v m c tiêu ho t đ ng khác nhau Ngay trong m i giai đo n phát
tri n c a doanh nghi p c ng có các m c tiêu khác nhau Nh ng có th nói
r ng trong c ch th tr ng n c ta hi n nay, m i doanh nghi p ho t
đ ng s n xu t kinh doanh (doanh nghi p nhƠ n c, doanh nghi p t nhơn,
Trang 2513
Công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h nầ)ăđ có m c tiêu bao trùm
lơu dƠi lƠ t i đa hóa l i nhu n.ă đ t đ c m c tiêu nƠy m i doanh
nghi p ph i xơy d ng cho mình m t chi n l c kinh doanh vƠ phát tri n
doanh nghi p thích ng v i các bi n đ ng c a th tr ng, ph i th c hi n
vi c xơy d ng các k ho ch kinh doanh, các ph ng án kinh doanh, ph i
k ho ch hóa các ho t đ ng c a doanh nghi p vƠ đ ng th i ph i t ch c
th c hi n cho chúng m t cách có hi u qu
Trong quá trình t ch c xơy d ng th c hi n ho t đ ng qu n tr trên,
các doanh nghi p ph i luôn ki m tra đánh giá tính hi u qu c a chúng
Mu n ki m tra đánh giá các ho t đ ng s n xu t kinh doanh chung c a toƠn
doanh nghi p c ng nh tình l nh v c, t ng b ph n bên trong doanh
nghi p thì doanh nghi p không th không th c hi n vi c tính hi u qu kinh
t c a các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đó V y b n ch t hi u qu kinh
doanh c a doanh nghi p lƠ gì?ă hi u đ c ph m trù hi u qu kinh doanh
thì tr c tiên chúng ta tìm hi u xem b n ch t hi u qu kinh t nói chung lƠ
gì T tr c đ n nay có r t nhi u tác gi đ a ra quan đi m khác nhau v
hi u qu kinh t :
+ Theo P.Samerelson vƠ W.Nordhaus thì:ăắhi u qu s n xu t di n ra
khi xư h i không th t ng s năl ng m t lo t hƠng hóa mƠ không c t gi m
m t lo t s năl ng hƠng hóa khác M t n n kinh t có hi u qu n m trên
gi i h n kh n ng s n xu t c a nóẰ.ăTh c ch t c a quan đi m nƠy đư đ
c p đ n khía c nh phơn b có hi u qu các ngu n l c c a n n s n xu t xư
h i Vi c phơn b vƠ s d ng các ngu n l c s n xu t trênăđ ng gi i h n
kh n ng s n xu t s lƠm cho n n kinh t có hi u qu cao Có th nói m c
hi u qu đơy mƠ tác gi đ a ra lƠ cao nh t, lƠ lỦ t ng vƠ không có m c
hi u qu nƠo cao h n n a
Trang 26+ Có m t s tác gi l i cho r ng hi u qu kinh t đ c xác đ nh b i
quan h t l gi a s t ng lên c a hai đ i l ng k t qu vƠ chi phí Các
quan đi m nƠy m i đ c p đ n hi u qu c a ph n t ng thêm ch không
ph i c a toƠn b ph n tham gia vƠo quy trình kinh t
+ M t s quan đi m l i cho r ng hi u qu kinh t đ c xác đ nh b i
t s gi a k t qu đ t đ c vƠ chi phí b raăđ có đ c k t qu đó i n
hình cho quan đi m nƠy lƠ tác gi Manfred Kuhn, theo ông:ăắăTính hi u
qu đ c xác đ nh b ng cách l y k t qu tính theo đ n v giá tr chia cho
chi phí kinhădoanhẰ ơy lƠ quan đi m đ c nhi u nhƠ kinh t vƠ qu n tr
kinh doanh áp d ng vƠo tính hi u qu kinh t c a các quá trình kinh t
+ Hai tác gi Whole vƠ Doring l i đ a ra hai khái ni u v hi u qu
kinh t ó lƠ hi u qu kinh t b ng đ n v hi n v t vƠ hi u qu kinh t
b ng đ n v giá tr Theo hai ông thì hai khái ni m nƠy hoƠn toƠn khác nhau.ăắM i quan h t l gi a s n l ng tính theo đ n v hi n v t (chi c, kgầ)ăvƠ l ng các nhơn t đ u vƠo (gi laoăđ ng, đ n v thi t b , nguyên
v t li uầ)ăđ c g i lƠ tính hi u qu có tính ch t k thu t hay hi n v tẰ,
ắM i quan h t l gi a chi phí kinh doanh ph i chi ra trong đi u ki n
thu n l i nh t vƠ chi phí kinh doanh th c t ph iăchiăraăđ c g i lƠ tính
hi u qu xét v m t giá tr Ằ
+ M t khái ni m đ c nhi u nhƠ kinh t trong vƠ ngoƠi n c quan
tơm chú Ủ vƠ s d ng ph bi n đó lƠ: hi u qu kinh t c a m t s hi n
t ng (ho c m t quá trình) kinh t lƠ m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
đ l i d ng các ngu n l c đ đ t đ c m c tiêu đư xác đ nh ơy lƠ khái
ni m t ngăđ i đ y đ ph n ánh đ c tính hi u qu c a ho t đ ng s n xu t
kinh doanh
T các quan đi m v hi u qu kinh t thì có th đ a ra b n ch t c a
hi u qu kinh doanh c a các doanh nghi p nh sau:
Trang 2715
Th c ch t c a hi u qu kinhădoanhălƠăs soăsánhăgi aăcácăk t qu
đ u ra v iăcácăy u t đ uăvƠoăc a m t t ch c kinh t đ căxemăxétătrongă
m t k nh tăđ nh,ătùyătheoăyêuăc u c aăcácănhƠăqu n tr kinhădoanh.ăCácă
ch tiêuătƠiăchínhăph năánhăhi u qu kinhădoanh,ălƠăc ăs khoa h căđ đánhăgiáătrìnhăđ c aăcácănhƠăqu nălỦ,ăc năc đ aăraăquy tăđ nh trongăt ngălai.ăSongăđ chínhăxácăc aăthôngătinăt cácăch tiêuăhi u qu phơnătíchăluôn tùy
thu căvƠoăngu n s li u th iăgianăvƠăkhôngăgianănh t đ nh
Cácăch tiêuăph năánhăhi u qu kinhădoanhăth ng th hi n m t k
ho t đ ng, do v y s li uădùngăđ đánh giá cácăch tiêuănƠyăc ngălƠăk t qu
c a m t k kinh doanh.ă Nh ngă tùyă theoă m că đíchă c a vi c xem xét vƠă
ngu n s li u s năcó,ăkhiăđánh giá cóăth t ng h păcácăs li u đ tính toán
các ch tiêu hi u qu t thôngătinăk toánătƠiăchínhăvƠăk toánăqu n tr mƠ
doanh nghi p cung c p
1.1.3 Vaiătròăc a vi c nơng cao hi u qu kinh doanh
Nơngăcaoăhi u qu kinhădoanhăcóăỦăngh aăquanătr ng,ăđ c bi tălƠătrongăquáătrìnhăh i nh p kinh t hi nănay.ăVaiătròăc a hi u qu kinh doanh
đ c th hi n c ba m tăsauăđơy:
i v i n n kinh t qu cădơn:ăHi u qu c a n n kinh t qu cădơnă
ph thu căvƠoăhi u qu kinhădoanhăcáăbi t c aăcácădoanhănghi p N u hi u
qu kinh doanh c a t ng doanh nghi păđ cănơngăcaoăs gópăph nănơngă
cao hi u qu c a n n kinh t qu cădơn,ăgópăph n t o s t ngătr ng kinh
t ,ănơngăcaoăm c s ngăxưăh i, gi v ng tr t t anăninhăxưăh i
i v i doanh nghi p: Hi u qu kinh doanh bi u hi năquaăcácăch tiêuăđánhăgiáăhi u qu ,ăđ c t iăđaăhoáăvƠănóăph thu căvƠoămôiătr ng kinh doanhătrìnhăđ côngăngh , qu nălỦăv n vƠăngu n l c c a doanh nghi p
Trongăc ăch th tr ng, hi u qu kinhădoanhăđóngăvaiătròăh t s c
quan tr ng,ă nóă quy tă đ nh kh n ngă c nhă tranhă vƠă phátă tri n c a doanh
Trang 28nghi p.ăKhiăcóăhi u qu c a doanh nghi p m iăcóăkh n ngătáiăđ uăt ăđ
đ i m iăcôngăngh , nơngăcaoăn ngăsu t ho tăđ ng, nơng cao ch tăl ng s n
ph m, gi măgiáăthƠnh đ t ngăkh n ngăc nh tranh c a doanh nghi pătrênă
th tr ng
i v iăng iălaoăđ ng: Khi doanh nghi păkinhădoanhăcóăhi u qu
s mang l iăchoăng iălaoăđ ngăcôngăvi căvƠăthuănh p n đ nh,ăđ i s ng
v t ch tăvƠătinhăth n,ăđi u ki năvƠămôiătr ngălƠmăvi c c aăng iălaoăđ ng
ngƠyăcƠngăđ c c i thi n,ănơngăcao.ăM tăkhácăkhiăng iălaoăđ ng yênătơm,ă
g năbóăv i doanh nghi păthìăh s toƠnătơmătoƠnăỦăv iăcôngăvi c,ăkhiăđóă
n ngăsu tălaoăđ ng s t ngălênăgópăph năvƠoăvi cănơngăcaoăhi u qu ho t
1.2.1 Quan đi m tính toƠnă di nă vƠă tínhă h th ng trong vi că xemă xétă
hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
Chúngătaăc năchúăỦăđ năcácăm t,ăcácăkhơu,ăcácăy u t trongăquáătrìnhă
s n xu t kinh doanh; ph iăxemăxétăcácăgócăđ khôngăgianăvƠăth iăgian;ăcácă
gi iăphápănơngăcao hi u qu kinh t hi n t i ph iăphùăh p v i chi năl c phátătri nălơuădƠiăc a doanh nghi p
1.2.2 Quan đi m s th ng nh t gi a hi u qu kinh doanh c a doanh
nghi p v i l iăíchăxưăh i
Ngh aălƠănơngăcaoăhi u qu kinh doanh c a doanh nghi p ph iăphùă
h păvƠăth ng nh t v i s phátătri n c a n n kinh t qu cădơn,ăv i m cătiêuă
chi năl c c aănhƠăn c.ăVìăm i doanh nghi pălƠăm t t bƠoătrongăc ăth
c a n n kinh t chung c aăđ tăn c,ănênăkhiătínhătoánăcácăgi iăphápănơngă
Trang 29v i l iăíchăc aăng iălaoăđ ng
Xu tă phátă t vi c l yă conă ng iă lƠmă trungă tơm,ă coiă conă ng iă lƠă
ngu n l că vƠă v nă quỦă nh t c a doanh nghi p, b iă vìă suyă choă cùngă thìă
nh ngăthƠnhăcôngăhay th t b iătrênăth tr ngăđ uăcóănguyênănhơnăt con
ng iăvƠăy u t conăng i v aălƠăđi u ki n v aălƠăm cătiêuăho tăđ ng kinh
doanh
tínhăvƠăđ nhăl ng
Trongăđóăv đ nhătínhăhi u qu kinh doanh ph năánhăs c g ng n
l c ph năđ u,ătrìnhăđ qu nălỦăkinhădoanhăc a m iăkhơu,ăm i b ph n, m i
c p trong s n xu tă vƠă nóă cònă ph nă ánhă s g nă bóă trongă vi c gi i quy t
nh ng m cătiêuăv kinh t v i nh ng m cătiêuăchínhătr xưăh i
DOANH NGHI P
Cácă ch tiêuă đánhă giáă hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p bao
g m: Ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu s d ng ngu nănhơnăl căvƠăb ph n v n
kinh doanh; Ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu kinh doanh c a v năvƠătƠiăs n kinh
doanh
1.3.1 Ch tiêuăđánhăgiá hi u qu s d ng ngu n nhơn l c vƠ b ph n
v n kinh doanh
1.3.1.1 Hi u qu c a vi c s d ng lao đ ng
Trang 30 K t qu s n xu tătrênăm tăđ ngăchiăphíăti năl ng
K t qu s n xu t kinh doanh trên m t đ ng chi
phí ti n l ng
=
Doanh thu tiêu th s n ph m trong k
T ng chi phí ti n l ng trong k
Ch tiêuănƠyăchoătaăbi t c m tăđ ngăchiăphíăti năl ngătrongăk thìă
t oăraăbaoănhiêuăđ ng doanh thu trong k
L i nhu năbìnhăquơnătínhăchoăm tălaoăđ ng
L i nhu n bình quơn tính
cho m t laoăđ ng =
L i nhu n trong k
T ng s laoăđ ngăbìnhăquơnătrongăk
Ch tiêuănƠyăchoătaăbi tăbìnhăquơnăm tălaoăđ ng trong k thìălƠmăraă
đ căbaoănhiêuăđ ng l i nhu n trong k đó
Ch tiêuănƠyăchoătaăbi t m tăđ ng v n c đ nh trong k thìăs t o ra
đ căbaoănhiêuăđ ng doanh thu trong k đó.ăS c s n xu t c a v n c đ nh tínhăraăcƠngăl n ch ng t hi u qu s d ng v n c đ nhăcƠngăcao,ăng c l i
n u s c s n xu t c a v n c đ nh th păthìăhi u qu khôngăcao
S c sinh l i c a v n c đ nh
L i nhu n trong k
Trang 3119
S c sinh l i c a v n c đ nh = V n c đ nhăbìnhăquơnătrongăk
9, Tr.71
Ch tiêuănƠyăchoătaăbi t c m tăđ ng v n c đ nh trong k thìăt o ra
đ căbaoănhiêuăđ ng l i nhu n trong k đó.ăTr s c a ch tiêuănƠyăcƠngăcaoăthìăhi u qu s d ng v n c đ nhăcƠngăcaoăvƠăng c l i
Phơnătíchăhi u su t s d ng v n kinh doanh trong k c a m i doanh
nghi p nh măđánhăgiáăm tăcáchăkháiăquátăcôngătácăphơnăb , qu nălỦ,ăs
Trang 32d ng v n c a doanh nghi păcóăh pălỦ,ăhi u su t s d ng v năcóăphùăh p
v iă đ că thùă c aă ngƠnhă ngh kinhă doanhă hayă khôngă doanhă nghi pă đangă
qu nălỦ,ăs d ng v n t tăhayăkhôngăt t, tr ngăđi m c năxemăxét,ăqu nălỦă
nh mănơngăcaoăhi u su t s d ng v n kinh doanh c a doanh nghi p trong
T c đ luơn chuy n hƠng t n kho
HƠng t n kho lƠ v n d tr hƠng hóa c n thi t c a m i doanh nghi p ,
đ c bi t lƠ doanh nghi p s n xu t vƠ th ng m i V n hƠng hóa th ng
chi m t tr ng l n trong tƠi s n ng n h n, vì v y c n gi i h n m c d tr
c a t ng lo i c ng nh t ng s hƠng t n kho m c t i u (c n thi t m c
t i thi u), m t khác ph iăth ng xuyên đánh giá t c đ luơn chuy n hƠng
t n khoăđ tìm bi n pháp t ng đ c vòng quay c a chúng góp ph n t ng
t c đ luơn chuy n v n c a doanh nghi p
Trang 3321
S vòng quay hƠng t n kho (SVtk) = Giá v n hƠng bán
Tr giá hƠng t n kho bình quơn
5, Tr.190
T c đ luơn chuy n v n thanh toán
V n thanh toán lƠ ph n v n doanh nghi p đang t m th i b các bên có
liên quan chi m d ng trong khơu thanh toán nh m th c hi n đ c m c tiêu
mua vƠ bán hƠng hóa c a m i bên nh ng ch a ph i đ i ng ngay b ng
ti n Lo i v n nƠyăth ng chi m t tr ng không nh trong v n kinh doanh
c a doanh nghi p nên s thayă đ i c a v n thanh toán c ng nhă h ng
không nh t i hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p V n thanh toán
phát sinh m t cách t t y u trong quá trình ho t đ ng kinh doanh, n u qu n
tr các lo i v n nƠy không t t doanh nghi p có th m t tr ng c v n g c vƠ
giá tr gia t ng c a m i chu k s n xu t kinh doanh Phơn tích t c đ luơn
chuy n v n thanh toán đ cung c p thông tin cho các nhƠ qu n tr doanh
1.3.2.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng sinh l i
Kh n ng sinh l i c a v n kinh doanh ph n ánh hi u qu c a đ ng
v n đư đ u t vƠo doanh nghi p, ph n ánh hi u qu qu n lỦ, khai thác s
d ng tƠi s n hình thƠnhăsauăđ u t Kh n ng sinh l i c a v n cho bi t r ng
n ng l c t ch c, qu n lỦ, đi u hƠnh ho t đ ng c a b máy qu n tr doanh
nghi p trong vi c b o toƠn vƠ gia t ng s c sinh l i c a v n đư đ u t vƠo
kinh doanh m i th i k nh t đ nh
Trang 34 H s sinh l i c b n c a v n kinh doanh (BEP)
BEP ph năánhăbìnhăquơnăm iăđ ng v n kinhădoanhăthamăgiaăvƠoăquáătrìnhăs n xu t kinh doanh trong m i th i k nh tăđ nh s t oăraăbaoănhiêuă
đ ng l i nhu n,ăkhôngătínhăđ n nhăh ng c a ngu n g c v n kinh doanh
vƠăthu thu nh p doanh nghi p;ăhayănóiăcáchăkhácăch tiêuănƠyăph năánhă
kh n ngăsinhăl i c a v năkinhădoanhăkhiăkhôngătínhăđ n ngu n g căhìnhăthƠnhăc a v năkinhădoanhăvƠăthu thu nh p doanh nghi p
H s sinh l i c b n c a VKD = LNătr c thu vƠ lưi vay (EBIT)
VKD bình quơn
BEP = EBIT
*
T ng luơn chuy n thu n
T ng luơn chuy n thu n VKD bình quơn
BEP = H s sinh l i ho tăđ ng
tr călưiăvayăvƠăthu * Hi u su t s d ng VKD
BEPă=ăHđăxăSVlđăxăHhđ
Trongăđó: - HđălƠăh s đ uăt ăng n h n
- SVlđălƠăs vòngăluơnăchuy năVL
- HhđălƠăh s sinh l i ho tăđ ngătr călưiăvayăvƠăthu
5, Tr.196
H s sinh l i r òng c a v n kinh doanh (ROA)
ROA ph năánhăbìnhăquơnăm iăđ ng v n kinh doanh sau m i th i k
nh tăđ nh t oăraăđ căbaoănhiêuăđ ng l i nhu n sau thu N u ch tiêuănƠyă
ngƠyăcƠngăl n ch ng t kh n ngăsinhăl iăròngăc a v năkinhădoanhăngƠyă
cƠngăcao,ăquaăđóăđánhăgiáăđ cătrìnhăđ qu nălỦăs n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p
Trang 3523
H s sinh l i ròng c a tƠi s n (ROA) = LN sau thu (NP)
T ng tƠi s n bình quơn
ROA = LN sau thu * T ng luơn chuy n thu n
T ng luơn chuy n thu n T ng tƠi s n bình quơn
Kh n ngăsinhăl iăròngăc a v n kinh doanh ph thu căvƠoăhi u su t
s d ng v năkinhădoanhăvƠăkh n ngăsinhăl i ho tăđ ng Th c t haiănhơnă
t nƠyăluônăt n t iăbênănhauănh ăhaiăm tăđ i l p trong m i doanh nghi p
N u doanh nghi p nƠo có hi u su t s d ng v n cao thì th ng có h s
sinh l i ho t đ ng th p vƠ ng c l i, n u hi u su t s d ng v n th p thì h
s sinh l i ho t đ ng th ng caoăđ cùng ti n t i m t k t c c lƠ kh n ng
sinh l i kinh t luôn giaoăđ ng xung quanh h s sinh l i bình quơn c a th
tr ng Tình hình đó ch u s tác đ ng b iă đ c đi m ngƠnh ngh kinh
doanh vƠ quy lu t bình quơn hóa l i nhu n trong n n kinh t th tr ng
Trang 36doanh nghi p trong m i th i k ơy lƠ ch tiêuăđ c các ch s h u vƠ
các nhƠ đ u t quan tơm vƠ k v ng khiăđ u t v n vƠo doanh nghi p
Trongăđó:ăROSălƠăh s kh n ngăsinhăl i doanh thu ho tăđ ng
HđălƠăh s đ uăt ăng n h n
SVlđălƠăs vòngăquayăv năl uăđ ng
HtălƠăh s t tƠiătr
HcpălƠăh s chiăphí
5, Tr.180
Ch tiêu nƠy cho bi t bình quơn m iăđ ng v n ch s h u s d ng
trong k t o raăđ c bao nhiêuăđ ng l i nhu n ròng N u h s sinh l i
v n ch s h u cƠng l n thì doanh nghi p cƠng có kh n ngă huyă đ ng
thêm v n th tr ng tƠi chínhăđ tƠi tr cho ho t đ ng kinh doanh vƠ
ng c l i Tuy nhiên, không ph i lúc nƠo kh n ng sinh l i trên v n ch s
h u c ng cao, b i vì có th lỦ do t tr ng v n ch s h u nh trong t ng
quy mô v n huyăđ ng nên doanh nghi p đang t n d ng u th đòn b y tƠi
chính đ khu ch đ i h s kh n ng sinh l i c a v n ch vƠ khi đó m o
hi m tƠi chính c ng cao, n u doanh nghi p b l trong kinh doanh thì s
suy gi m c a quy mô v n ch s h u s x y ra v i t c đ l n
Trang 3725
C A DOANH NGHI P
Cácănhơnăt nhăh ngăđ n k t qu kinh doanh c a doanh nghi p bao
g măcácănhơnăt bênăngoƠiăvƠăcácănhơnăt bênătrong.ăC th nh ăsau:
1.4 1.ăCácănhơnăt bênăngoƠi
Cácănhơnăt bênăngoƠiălƠăcácănhơnăt t n t iăvƠătácăđ ngăđ n s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi pămƠăkhôngăph thu căvƠoăỦăchíăch quan c a
doanh nghi p
Cácă nhơnă t bênă ngoƠiă g m r t nhi uă nhơnă t khácă nhau,ă cóă nh
h ng r t l năđ n ho tăđ ngăvƠăhi u qu kinh doanh c a doanh nghi p
1.4.1.1 i th c nh tranh
Bao g măcácăđ i th c nhătranhăs ăc pă(cùngătiêuăth cácăs n ph m
đ ng nh t)ăvƠăcácăđ i th c nh tranh th c p (s n xu tăvƠătiêuăth nh ng
s n ph măcóăkh n ngăthayăth ) N u doanh nghi păcóăđ i th c nh tranh
m nhăthìăvi cănơngăcaoăhi u qu kinh doanh s tr nênăkhóăkh năh năr t
nhi u B iă vìă doanhă nghi pă lúcă nƠyă ch cóă th nơngă caoă hi u qu kinh
doanh b ngăcáchănơngăcaoăch tăl ng, gi măgiáăthƠnhăs n ph măđ đ y
m nh t că đ tiêuă th ,ă t ngă doanhă thuă t ngă vòngă quayă c a v n,ă yêuă c u
doanh nghi p ph i t ch c l i b máyăho tăđ ngăphùăh p t iă uăh n,ăhi u
qu h năđ t o cho doanh nghi păcóăkh n ngăc nh tranh v giáăc , ch t
l ng, ch lo i, m uămư ăNh ăv yăđ i th c nhătranhăcóă nhăh ng r t
l năđ n vi cănơngăcaoăhi u qu kinh doanh c aăcácădoanhănghi păđ ng th i
t o ra s ti n b trong kinh doanh, t oăraăđ ng l căphátătri n c a doanh
nghi p Vi c xu t hi nă cƠngă nhi uă đ i th c nhă tranhă thìă vi că nơngă caoă
hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p s cƠngăkhóăkh năvƠăs b gi m m t cáchăt ngăđ i
Trang 38C nhătranhăngƠyănayăcƠngăngƠyăcƠngăgayăg tăvƠăquy t li t Trong xu
th h i nh p v i n n kinh t th gi i, ph m vi c nhătranhăkhôngăch v iăcácă
doanh nghi păcùngăngƠnhătrongăn cămƠăcònăđ c m r ng ra ph m vi
qu c t Do v yăcácădoanhănghi p mu n t n t iăđ cătrênăth tr ng ph i duyătrìăl i th c nh tranh c aămình.ă óălƠădoanhănghi p ph i t ngăb c nơngă caoă ch tă l ng, gi mă giáă thƠnhă c a s n ph m d ch v c a doanh
nghi p nh mănơngăcaoăkh n ngăc nhătranhătrênăth tr ngătrongăn căvƠă
qu c t
1.4.1.2 Nhân t v kinh t
Cóă th t oă raă đi u ki n thu n l i cho vi că xơmă nh p m r ng th
tr ng, ngƠnhăhƠngănƠyănh ngăl i h n ch s phátătri n cu ngƠnhăhƠngă
khác.ăCácăy u t kinh t nhăh ngăđ n s c mua, s thayăđ i nhu c uătiêuădùngăhayăxuăh ngăphátătri n c aăcácăngƠnhăhƠng, các y u t kinh t bao
g m :
+ Ho tăđ ng ngo iăth ng:ăXuăh ngăđóng m c a n n kinh t có nhă h ngă cácă c ă h iă phátă tri n c a doanh nghi pă ,cácă đi u ki n c nh
tranh, kh n ngăs d ngă uăth qu c gia v côngăngh , ngu n v n
+ L măphátăvƠăkh n ngăđi u khi n l măphátă nhăh ngăđ n thu nh p, tíchălu ,ătiêuădùng,ăkíchăthích ho căkìmăhưmăđ uăt ă
+S thayă đ i v c ă c u kinh t nhăh ng đ n v tríăvaiă tròă vƠă xuă
h ngăphátătri n c aăcácăngƠnhăkinhăt kéoătheoăs thayăđ i chi uăh ng phátătri n c a doanh nghi p
+ T c đ t ngătr ng kinh t : Th hi năxuăh ngăphátătri n chung c a
n n kinh t liênă quană đ n kh n ngă m r ng hay thu h pă quyă môă kinhă
doanh c a m i doanh nghi p
Cácăy u t trênăthu c t măv ămôăvƠăm căđ nhăh ngăđ n ho tăđ ng
c a doanh nghi pă c ngă khácă nhau,ă nênă doanhă nghi p c n ph i d ki n,
Trang 3927
đánhăgiáăđ c m căđ tácăđ ngăc ngănh ăxuăh ngătácăđ ng (t t, x u) c a
t ng y u t đ n doanh nghi pămình.ăM i y u t cóăth lƠăc ăh i c a doanh
nghi pănƠy,ăc ngăcóăth lƠănguyăc ăc a doanh nghi păkhác.ăVìăv y m i
doanh nghi p ph iăxơyăd ngăph ngăánăđ iăphóăm tăcáchăch đ ng khi tìnhăhu ngăđóăx y ra
1.4.1.3 Nhân t v lu t pháp
NhƠăn căđi uăhƠnhăn n kinh t qu căgiaăthôngăquaăh th ngăphápă
lu t bao g măcácăb lu t,ăcácăchínhăsách.ăDoăho tăđ ngătrongămôiătr ng đóănênăcácădoanhănghi p ph iătuơnăth cácălu t l ,ăchínhăsáchăc aănhƠăn c đưăđ ra.ă Nhơnăt v lu t phápăđ c th hi n qua lu tă th ngă m i, lu t
doanh nghi p, lu t v tƠiănguyênămôiătr ng, lu t ho căcácăquiăđ nh v cácă
lo i thu vƠă phí,ă lu tă laoă đ ng, lu t h i quan, lu t khuy nă khíchă đ uă t ătrongăn c, lu t khuy n khíchăđ uăt ăn căngoƠiầ
Cácăy u t thu cămôiătr ngăchínhătr - phápălu t chi ph i m nh m
đ n ho tăđ ng kinh doanh c a doanh nghi p S năđ nhăchínhătr đ căxácă
đ nhălƠăm t trong nh ng ti năđ quan tr ng cho ho tăđ ng kinh doanh c a
doanh nghi p S thayăđ i c aămôiătr ngăchínhătr cóăth nhăh ngăcóă
l i cho m tănhómădoanhănghi pănƠyănh ngăl iăkìmăhưmăs phátătri nănhómă
doanh nghi păkhácăho căng c l i H th ngăphápălu tăhoƠnăthi n,ăkhôngăthiênăv lƠăm t trong nh ng ti năđ ngoƠiăkinhăt c a kinh doanh M căđ hoƠnă thi n, s thayă đ iă vƠă th că thiă phápă lu t trong n n kinh t cóă nh
h ng l năđ n vi c ho chăđ nhăvƠăt ch c th c hi n chi năl c kinh doanh
c a doanh nghi p.ăMôiătr ngănƠyănóătácăđ ng tr c ti p đ n hi u qu kinh
doanh c a doanh nghi p B i vìămôiătr ngăphápălu t nhăh ngăđ n m t hƠngăs n xu t,ăngƠnhăngh ,ăph ngăth c kinh doanh c a doanh nghi p Khôngănh ng th nóăcònătácăđ ngăđ năchiăphíăc a doanh nghi păc ngănh ălƠăchiăphíăl uăthông,ăchiăphíăv n chuy n, m căđ v thu ăđ c bi tălƠăcácă
Trang 40doanh nghi păkinhădoanhăXNKăcònăb nhăh ng b iăchínhăsáchăth ngă
m i qu c t , h n ng chădoănhƠăn c giao cho, lu t b o h choăcácădoanhă
nghi p tham gia ho tăđ ngăkinhădoanh.ăTómăl iămôiătr ngăchínhătr - lu t phápă cóă nhă h ng r t l nă đ n vi că nơngă cao hi u qu kinh doanh c a
doanh nghi p b ngăcáchătácăđ ngăđ n ho tăđ ng c a doanh nghi păthôngă
qua h th ngăcôngăc lu tăpháp,ăc ng c v ămô
1.4.1.4 Nhân t v khoa h c và công ngh
Doătácăđ ng m nh m c aăcácăcu căcáchăm ng khoa h c k thu t,ăđ c
bi tălƠătrongănh ngăn măg năđơy,ăkhoaăh căcôngăngh đưăphátătri n mang tínhăđ t bi năvƠătr c ti p tr thƠnhăl căl ng s n xu tăcóă nhăh ng l n
đ n s phátătri n c a n n kinh t t ng qu căgiaăvƠăt ng doanh nghi p
Nh ng d ngăcácăthƠnhăt u m i c a khoa h c côngăngh , nhi u doanh
nghi păđưăt o ra m tăn ngăsu t r t cao, v iăcácăs n ph măcóăch tăl ng t t vƠăgiáăthƠnhăh ,ăđemăl i kh n ngăc nhătranhăvƠăhi u qu kinh doanh cho
doanh nghi pămìnhăt tăh n
M tă khác,ă cùngă v i s phátă tri nă nhanhă chóngă c a khoa h c côngă
ngh c ngă cóă khiă lƠă nguyă c ă đemă đ n cho doanh nghi p,ă doă đóă doanhă
nghi p c n ph iăchúăỦ,ăđóălƠăs l c h u r tănhanhăchóngăc aăcôngăngh vƠăcácă thi t b k thu tă mƠă doanhă nghi pă đangă có.ă Vìă v y, khi ho chă đ nh
chi năl c kinh doanh c aămình,ăđ c bi t lƠăkhiătínhătoánăđ uăt ăcôngăngh
m i ho c s n xu t s n ph m m i doanh nghi p ph i d aă trênă c ă s xu
h ngăphátătri năcôngăngh c aăngƠnhămìnhăđangăs n xu t kinh doanh
1.4.1.5 Nhân t v v n hoá xã h i
S t n t iăvƠăphátătri n c a doanh nghi păluônăg n li n v i th tr ng,
do v y doanh nghi p ph iăchúăỦăđ nănhơnăt v năhoáăxưăh i,ăvìănóăcóă nh
h ng l nă đ nă hƠnhă viă muaă hƠngă c aă ng iă tiêuă dùngă th tr ngă mƠă
doanh nghi pătiêuăth s n ph m