PHẦN MỞ ĐẦUVới mục đích tìm hiểu cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính, tiền tệ, Đông Nam Á - Châu Á Thái land năm 1997 và khủng hoảng tài chình Hoa Kỳ năm 2008 để tìm ra được nguyên nhân
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT LÝ TỰ TRỌNG
KHOA ĐIỆN –ĐIỆN TỬ Khoa Lý Luận Xã Hội
BÀI TIỂU LUẬN
Nhóm 3
Đề tài: Cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 &2008
Thành viên : Nguyễn Viết Mạnh Đặng Thanh Bình
Nguyễn Phi Hào
Trang 2
II Sơ lược về cuộc khủng hoảng tài chính 1997 & 2008.
1 Sơ lược , đặc điểm
III Thực trạng khủng hoảng tài chính ĐNÁ 1997
& HOA KỲ 2008
1 Nguyên nhân
2 Diễn biến
3 Tác động tới Việt Nam
IV So sánh nét tương đồng giữa 2 cuộc khủng hoảng 1997&2008
V Kết luận, kiến nghị, đề ra giải pháp khắc phục
1 Kết luận
2 ĐNÁ & HOA KỲ đối phó với cuộc khủng hoảng
3 Bài học rút ra cho VIỆT NAM
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Với mục đích tìm hiểu cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính, tiền tệ, Đông Nam
Á - Châu Á (Thái land) năm 1997 và khủng hoảng tài chình Hoa Kỳ năm
2008 để tìm ra được nguyên nhân , diễn biến , hậu quả của khủng hoảng gây
ra , so sánh sự khác nhau giữa 2 cuộc khủng hoảng Nhóm chúng tôi đã chọn đề tài này nhằm làm sáng tỏ những luận điểm đã nói trên đây
Cuộc khủng hoảng kinh tế, tài ch
Trang 4Cuộc khủng hoảng kinh tế, tài chính, tiền tệ, Đông Nam Á - Châu Á (Thái lan)
và các giá trị tài sản khác Sự đổ vỡ trầm trọng các bộ phận của thị trường Tàichính tiền tệ kéo theo sự vợ nợ hàng loạt của các ngân hàng và tổ chức tàichính do sự sụt giảm nhanh chóng về giá tài sản mà kết quả cuối cùng của nó là
Trang 5sự đông cứng và bất lực của thị trường tài chính ,sự sụt giảm nghiêm trọng cáchoạt động kinh tế.
Khủng hoảng tài chính châu Á là cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu từ tháng 7 năm 1997 ở Thái Lan rồi ảnh hưởng đến các thị trường chứng khoántrung tâm tiền tệ lớn, và giá cả của những tài sản khác ở vài nước châu Á nhiềuquốc gia trong đó được coi như là "những con Hổ Đông Á" Cuộc khủng hoảng
này còn thường được gọi là Khủng hoảng tiền tệ châu Á.
Khủng hoảng tài chính Hoa Kỳ 2007-2009 là cuộc khủng hoảng trong nhiều
lĩnh vực tài chính (tín dụng, bảo hiểm, chứng khoán )diễn ra từ năm 2007 cho
đến tận nay Cuộc khủng hoảng này bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tín dụng
nhà ở thứ cấp Và bản thân nó lại là nguồn gốc trực tiếp của cuộc khủng hoảngtài chính toàn cầu 2007-2010
a Nguyên nhân khủng hoảng 1997.
Nền tảng kinh tế vĩ mô yếu kém
- Các dòng vốn nước ngoài kéo vào
- Những thay đổi bất lợi của nền kinh tế thế giới
- Tấn công đầu cơ và rút vốn đồng loạt
Nguyên nhân đầu tiên gây ra cuộc khủng hoảng này là do Thái Lan và một sốnước Đông Nam Á là việc vừa cố định giá trị đồng tiền của mình vào Dollar Mỹvừa cho phép tự do hóa tài khoản vốn và sự nới lỏng chính sách tiền tệ của cácngân hàng Trung ương để bảo vệ tỉ giá cố định Kết quả là cung tiền tăng gây rasức ép lạm phát, và chính sách vô hiệu quá đã được sử dụng để chống lạm phát
và làm dòng tiền chảy vào nền kinh tế ngày càng nhiều
b Nguyên nhân khủng hoảng 2008.
Trang 6Nguyên nhân sâu xa của cơn địa chấn tài chính bắt nguồn từ khủng hoảng tíndụng và nhà đất tại Mỹ Bong bóng bất động sản càng lúc càng phình to đã đặtthị trường nhà đất và tiếp đó là tín dụng tại Mỹ cũng như nhiều quốc gia châu
Âu vào thế nguy hiểm Cho vay dưới chuẩn tăng mạnh là khởi điểm cho quảbong bóng tại thị trường nhà đất Các ngân hàng cho vay cầm cố bất động sản
mà không quan tâm tới khả năng chi trả của khách Dư nợ trong mảng này nhảy
từ 160 tỷ USD của năm 2001 lên 540 tỷ vào năm 2004 và bùng nổ thành 1.300
tỷ vào năm 2007 Theo ước tính vào cuối quý III năm 2008, hơn một nửa giá trịthị trường nhà đất Mỹ là tiền đi vay với một phần ba các khoản này là nợ khóđòi Trước đó, để đối phó với lạm phát, FED đã liên tiếp tăng lãi suất từ 1% vàogiữa năm 2004 lên 5,25% vào giữa năm 2006 khiến lãi vay phải trả trở thành áplực quá lớn với người mua nhà Thị trường bất động sản thời điểm này bắt đầu
có dấu hiệu đóng băng và sụt giảm
2 Diễn biến :
a Diễn biến năm 1997.
Thái Lan
Từ năm 1985 đến năm 1995, kinh tế THÁI LAN tăng trưởng với tốc độ bình
quân hàng năm là 9% Cuối năm 1996, báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của
IMF đã cảnh báo nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng quá nóng và bong bóng kinh
tế có thể không giữ được lâu Cuối năm 1996, thị trường chứng khoán Thái Lanbắt đầu có sự điều chỉnh Cả mức vốn hóa thị trường vốn lẫn chỉ số thị trườngchứng khoán đều giảm đi
Ngày 14 tháng 5 và ngày 15 tháng 5 năm 1997, đồng baht Thái bị tấn công đầu
cơ quy mô lớn Ngày 30 tháng 6, thủ tướng Thái Lan ChavalitYongchaiyudh tuyên bố sẽ không phá giá baht, song rốt cục lại thả nổi baht vàongày 2 tháng 7 Baht ngay lập tức mất giá gần 50% Vào tháng 1 năm 1998, nó
đã xuống đến mức 56 baht mới đổi được 1 dollar Mỹ Chỉ số thị trường chứngkhoán Thái Lan đã tụt từ mức 1.280 cuối năm 1995 xuống còn 372 cuối năm
1997 Đồng thời, mức vốn hóa thị trường vốn giảm từ 141,5 tỷ USD xuống còn23,5 tỷ USD Finance One, công ty tài chính lớn nhất của Thái Lan bị phá sản.Ngày 11 tháng 8, IMF tuyên bố sẽ cung cấp một gói cứu trợ trị giá 16 tỷ dollar
Mỹ cho Thái Lan Ngày 20 tháng 8, IMF thông qua một gói cứu trợ nữa trị giá3,9 tỷ dollar
Tác động tới châu Á
Cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu từ tháng 07 năm 2007 tại Thái Lan, sau đólan ra một số quốc gia ở Châu Á(còn gọi là khủng hoảng tiền tệ Châu Á) Cácquốc gia bị ảnh hưởng năng nhất của cuộc khủng hoảng này gồm: Inđônêsia,
Trang 7Hàn Quốc và Thái Lan Đại Lục Trung Hoa, Đài Loan, Singapore và Việt Namkhông bị ảnh hưởng Các quốc gia còn lai bị ảnh hưởng một phần như: HồngKông, Malaysia, Lào, Philippines……
Khủng hoảng đã gây ra những ảnh hưởng vĩ mô nghiêm trọng, gồm mất giá tiền
tệ, sụp đổ thị trường chứng khoán, giảm giá tài sản ở một số nước châu Á.Nhiều doanh nghiệp bị phá sản, dẫn đến hàng triệu người bị đẩy xuống dướingưỡng nghèo trong các năm 1997-1998
b Diễn biến năm 2007.
Tháng 8 năm 2007, một số tổ chức tín dụng của Mỹ như New Century FinancialCorporation phải làm thủ tục xin phá sản Một số khác thì rơi vào tình trạng cổphiếu của mình mất giá mạnh như Countrywide Financial Corporation Nhiềungười gửi tiền ở các tổ chức tín dụng này đã lo sợ và đến rút tiền, gây ra hiệntượng đột biến rút tiền gửi khiến cho các tổ chức đó càng thêm khó khăn Nguy
cơ khan hiếm tín dụng hình thành Cuộc khủng hoảng tài chính thực thụ chínhthức nổ ra.Từ Mỹ, rối loạn này lan sang các nước khác Ở Anh quốc ngânhàng Northern Rock bị chao đảo vì người gửi tiền xếp hàng đòi rút tiền gửi củamình ra.Trước tình hình đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã tiến hành các biệnpháp nhằm tăng mức độ thanh khoản của thị trường tín dụng chẳng hạn nhưthực hiện nghiệp vụ thị trường mở mua vào các loại công trái Mỹ, trái phiếu cơquan chính phủ Mỹ và trái phiếu cơ quan chính phủ Mỹ đảm bảo theo tín dụngnhà ở Tháng Chín 2007, Cục Dự trữ Liên bang còn tiến hành giảm lãi suất cho
vay qua đêm liên ngân hàng (Fed fund rates) từ 5,25% xuống 4,75% Trong khi
đó, Ngân hàng Trung ương Châu Âu đã bơm 205 tỷ Dollar Mỹ vào thị trườngtín dụng để nâng cao mức thanh khoản
Tháng 12 năm 2007, cuộc khủng hoảng tiến sang nấc trầm trọng hơn khi nhữngbáo cáo kinh tế cuối năm cho thấy sự điều chỉnh của thị trường bất động sảndiễn ra lâu hơn dự tính và quy mô của khủng hoảng cũng rộng hơn dự tính Tìnhtrạng đói tín dụng trở nên rõ ràng Hệ thống dự trữ liên bang cố gắng giảmmạnh lãi suất liên ngân hàng vào tháng 12/2007 và tháng 2 năm 2008 nhưngkhông có hiệu quả như mong đợi.Tháng 3 năm 2008, Ngân hàng dự trữ liênbang New York cố cứu Bear Sterns, nhưng không nổi Công ty này chấp nhận
để JP Morgan Chase mua lại với giá 10 dollar một cổ phiếu, nghĩa là thấp hơnrất nhiều với giá 130,2 dollar một cổ phiếu lúc đắt giá nhất trước khi khủnghoảng nổ ra Việc Ngân hàng dự trữ liên bang New York cứu không nổi BearSterns và buộc lòng để công ty này bị bán đi với giá quá rẻ đã khiến cho sự longại về năng lực can thiệp của chính phủ cứu viện các tổ chức tài chính gặp khókhăn Sự sụp đổ của Bear Stern đã đẩy cuộc khủng hoảng lên nấc thang trầmtrọng hơn.Tháng 8 năm 2008, đến lượt Lehman Brothers một tổ chức tài chínhvào loại lớn nhất và lâu đời nhất của Mỹ, bị phá sản Tiếp sau Lehman là một số
Trang 8công ty khác Tháng 9 năm 2008, Thượng viện Hoa Kỳ thông qua Đạo luật Ổnđịnh Kinh tế Khẩn cấp 2008 cho phép bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ chi tới 700
tỷ USD cứu nền tài chính của nước này bằng cách mua lại các khoản nợ xấu củangân hàng, đặc biệt là các chứng khoán đảm bảo bằng bất động sản
Hoa Kỳ năm 2008
Cuộc khủng hoảng này là nguyên nhân chính làm cho kinh tế Hoa Kỳ rơivào suy thoái từ tháng 12 năm 2007 NBER dự đoán đây sẽ là đợt suy thoáinghiêm trọng nhất ở Hoa Kỳ kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai Bình quânmỗi tháng từ tháng 1 tới tháng 9 năm 2008, có 84 nghìn lượt người laođộng Hoa Kỳ bị mất việc làm
Hàng loạt tổ chức tài chính trong đó có những tổ chức tài chính khổng lồ và lâuđời bị phá sản đã đẩy kinh tế Hoa Kỳ vào tình trạngđói tín dụng Đến lượt nó,tình trạng đói tín dụng lại ảnh hưởng đến khu vực sản xuất khiến doanh nghiệpphải thu hẹp sản xuất, sa thải lao động.cắt giảm các hợp đồng nhập đầuvào Thất nghiệp gia tăng ảnh hưởng tiêu cực đến thu nhập và qua đó tới tiêudùng của các hộ gia đình lại làm cho các doanh nghiệp khó bán được hànghóa.Nhiều doanh nghiệp bị phá sản hoặc có nguy cơ bị phá sản, trong đó có cả 3nhà sản xuất ô tô hàng đầu của Hoa Kỳ là General Motors, FordMotor và Chrysler LLC Các nhà lãnh đạo 3 hãng ô tô này đã nỗ lực vậnđộng Quốc hội Hoa Kỳ cứu trợ, nhưng không thành công.[20] Hôm 12 tháng 12năm 2008, GM đã phải tuyên bố tạm thời đóng cửa 20 nhà máy của hãng ở khuvực Bắc Mỹ.[21] Tiêu dùng giảm, hàng hóa ế thừa đã dẫn tới mức giá chung củanền kinh tế giảm liên tục, đẩy kinh tế Hoa Kỳ tới nguy cơ có thể bị giảm phát
Cuộc khủng hoảng còn làm cho dollar Mỹ lên giá Do dollar Mỹ là phương tiệnthanh toán phổ biến nhất thế giới hiện nay, nên các nhà đầu tư toàn cầu đã muadollar để nâng cao khả năng thanh khoản của mình, đẩy dollar Mỹ lên giá Điềunày làm cho xuất khẩu của Hoa Kỳ bị thiệt hại.[
Đối với thế giới:
Hoa Kỳ là thị trường nhập khẩu quan trọng của nhiều nước, do đó khi kinh tếsuy thoái, xuất khẩu của nhiều nước bị thiệt hại, nhất là những nước theo hướngxuất khẩu ở Đông Á Một số nền kinh tế ở đây như Nhật Bản, ĐàiLoan, Singapore và Hong Kong rơi vào suy thoái Các nền kinh tế khác đềutăng trưởng chậm lại.Châu Âu vốn có quan hệ kinh tế mật thiết với Hoa Kỳ chịutác động nghiêm trọng cả về tài chính lẫn kinh tế Nhiều tổ chức tài chính ở đây
bị phá sản đến mức trở thành khủng hoảng tài chính ở một số nướcnhư Iceland, Nga Các nền kinh tế lớn nhất khu vực là Đức và Ý rơi vào suy
Trang 9thoái, và Anh, Pháp, Tây Ban Nha cùng đều giảm tăng trưởng Khu vực đồngEuro chính thức rơi vào cuộc suy thoái kinh tế đầu tiên kể từ ngày thành lập.[28]
Các nền kinh tế Mỹ Latinh cũng có quan hệ mật thiết với kinh tế Hoa Kỳ, nêncũng bị ảnh hưởng tiêu cực khi các dòng vốn ngắn hạn rút khỏi khu vực và khigiá dầu giảm mạnh Ecuador tiến đến bờ vực của một cuộc khủng hoảng nợ
Kinh tế các khu vực trên thế giới tăng chậm lại khiến lượng cầu về dầu mỏ chosản xuất và tiêu dùng giảm cũng như giá dầu mỏ giảm Điều này lại làm cho cácnước xuất khẩu dầu mỏ bị thiệt hại.[30] Đồng thời, do lo ngại về bất ổn định xảy
ra đã làm cho nạn đầu cơ lương thực nổ ra, góp phần dẫn tới giá lương thực tăngcao trong thời gian cuối năm 2007 đầu năm 2008, tạo thành một cuộc khủnghoảng giá lương thực toàn cầu.Nhiều thị trường chứng khoán trên thế giới gặpphải đợt mất giá chứng khoán nghiêm trọng Các nhà đầu tư chuyển danh mụcđầu tư của mình sang các đơn vị tiền tệ mạnh như dollar Mỹ, yên Nhật, francThụy Sĩ đã khiến cho các đồng tiền này lên giá so với nhiều đơn vị tiền tệ khác,gây khó khăn cho xuất khẩu của Mỹ, Nhật Bản, Thụy Sĩ và gây rối loạn tiền tệ
ở một số nước buộc họ phải xin trợ giúp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế.[Hàn Quốc rơivào khủng hoảng tiền tệ khi won liên tục mất giá từ đầu năm 2008
3.Tác động tới Việt Nam :
Lần thứ ba đất nước ta lại đang đứng trước thách thức của cơ chế thị trường vàhội nhập, sau khi vượt qua lần đầu vào những năm 1986-1992, lần hai vào năm1997-1998… 3 cuộc khủng khoảng thế giới, khu vực tác động đến Việt Nam và
là dịp bộc lộ Trí tuệ và Bản lĩnh Việt Nam, đồng thời cho phép rút ra nhiều bàihọc quý…Lựa chọn con đường đổi mới và chủ động hội nhập quốc tế để đẩynhanh và nâng cao chất lượng phát triển theo hướng bền vững, Việt Nam đã,đang và sẽ còn phải tiếp tục đối diện với nhiều thử thách đa dạng, trong đó cócác cú sốc và thậm chí không loại trừ cả các cuộc khủng hoảng kinh tế với cáctính chất và quy mô tác động khác nhau, xuất phát từ trong ra, cũng như từngoài vào, như là một tất yếu kinh tế và giá phải trả cho quá trình phát triểntrong một thế giới ngày càng “phẳng” hơn, có tính liên kết mở và cạnh tranhhơn…
Cuộc khủng hoảng những năm cuối thập kỷ 80, đầu thập kỷ 90 của thế kỷ XX
có liên quan với sự đổ vỡ mô hình kinh tế Xô Viết, kết thúc chiến tranh lạnhtrên phạm vi toàn cầu, mở đầu cho thời kỳ đổi mới và chuyển sang mô hìnhkinh tế thị trường của Việt Nam Đây là giai đoạn khó khăn nhất, liên quan đến
sự an nguy, “ tồn tại hay không tồn tại” của thể chế, với việc mất đi nhiều nềntảng truyền thống, chỗ dựa về tư tưởng, kinh tế, quân sự và cả tinh thần của Việt
Trang 10Nam…Bằng sự thông minh, dũng cảm và bản lĩnh cách mạng, dựa vào sự đồngthuận và tin tưởng của nhân dân, Đảng và Nhà nước ta đã lãnh đạo đất nướcvượt qua những năm tháng khó khăn to lớn, mới mẻ, chưa có tiền lệ lịch sử cả ởphạm vi quốc gia, cũng như trên thế giới …
Cuộc khủng hoảng tài chính-tiền tệ những năm 1997-1998, khởi đầu từ sự đổ vỡ
hệ thống tỷ giá cố định duy ý chí đồng Bạt Thái Lan do thị trường bất động sản
từ phát triển quá nóng dựa trên các khoản vay tín dụng quốc tế “rẻ” bị đột ngộtchuyển sang đình trệ và cộng hưởng bởi sự phá hoại của đầu cơ tiền tệ quốc tế,
đã bùng phát và lan toả trên toàn Châu Á, ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp và giántiếp đến các nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam Cũng bằng sự bình tĩnh,
tự tin, năng động và cả một chút “măy mắn” do chưa hội nhập khu vực sâu,chúng ta đã vượt qua với phí tổn ít nhất so với các nước khu vực…
Cuộc khủng hoảng tài chính Mỹ hiện nay khởi đầu từ sự lạm dụng cho vay kinhdoanh bất động sản dưới chuẩn và sự bùng nổ của các chứng khoán nợ phái sinhđang cho thấy những hệ luỵ và các chi phí giải cứu đắt đỏ toàn cầu với các
“gói” giải pháp trị giá hàng ngàn tỷ USD của Mỹ, cũng như của các nước Châu
Âu, Châu Á và nhiều nước khác trên thế giới Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tụcchịu các tác động của cuộc khủng hoảng này từ nhiều phía, trước hết liên quanđến khó khăn về thị trường xuất khẩu, sụt giảm nguồn cung ngoại tệ từ xuấtkhẩu, kiều hối, đầu tư gián tiếp trên thị trường chứng khoán và FDI; ngoài ra,cuộc khủng hoảng còn làm phức tạp thêm lời giải trong cuộc chiến với lạm phátđang trong giai đoạn quyết định ở Việt Nam…Tuy nhiên, thực tế cho thấychúng ta đang đi đúng hướng và chắc chắn sẽ vượt lên một cách an lành nhưnhững cuộc khủng hoảng trước Hơn nữa, điều kiện hiện nay của Việt Nam cónhiều điểm thuận lợi hơn trước kia, cả về thế và lực, cũng như về bản lĩnh vàkinh nghiêm đối phó với khủng hoảng…
Cả 3 cuộc khủng hoảng đều cho thấy sự bình tĩnh, tự tin, năng động và sáng tạo
sẽ cho phép Việt Nam tìm ra lời giải tối ưu xử lý các vấn đề trong nước và gópphần tích cực vào sự phát triển ổn định chung của khu vực và thế giới
Mỗi khi có khủng hoảng, Trí tuệ và Bản lĩnh Việt Nam lại được dịp bộc lộ vàphát huy, tinh thần đoàn kết và sự đồng thuận trong cộng đồng Việt Namlạiđược dịp thử thách và củng cố, sự chỉ đạo về mặt Nhà nước được tăngcường,trở nên tập trung, nhất quán hơn và có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cáccấp, ngành và địa phương, sử dụng đồng bộ và linh hoạt hơn các giải pháp hànhchính và thị trường theo hướng toàn diện và “sốc” hơn;
Những chủ trương và quyết sách được đề ra vào các thời điểm này cũng thườngminh mẫn, đúng đắn, đồng bộ, thiết thực và có ý nghĩa lâu dài hơn Tuy nhiên,điều cốt lõi là mỗi quốc gia, mỗi Chính phủ phải có đủ dũng cảm để thực hiệnmột cách đầy đủ những quyết sách của mình có hiệu lực, hiệu quả thường xuyên