GV: Trong trờng hợp có nhiều góc, để phân biệt các góc ngời ta vẽ thêm một hay nhiều vòng cung nhỏ để nối hai cạnh của góc... Để biết chúng có bằng nhau hay không ta cần biết Để biết số
Trang 1GIÁO ÁN HèNH HỌC KỲ II
CHỦ ĐỀ 5 : NỬA MẶT PHẲNG, GểC
A MỤC TIấU CHỦ ĐỀ
1.Kiến thức
- HS hiểu về mặt phẳng, khái niệm nửa mặt phẳng bờ a Làm quen với cách phủ nhận một khái niệm
- Nhận biết tia nằm giữa hai tia theo hình vẽ HS hiểu đợc góc, góc bẹt là gì?
- Công nhận mỗi góc có một số đo xác định Số đo góc bẹt là 1800 Biết định nghĩa góc vuông, góc nhọ, góc tù
- HS nắm đợc “ Trên nửa mặt phẳng có bờ chứa tia Ox, bao giờ cũng vẽ đợc một vàchỉ một tia Oy sao cho x0y = m0 (00 < m < 1800)
- Học sinh nắm đợc khi nào ∠xOy +∠yOz = ∠xOz ? Nắm đợc các khái niệm: hai góc kề nhau, bù nhau, phụ nhau, kề bù
- Học sinh hiểu đợc thế nào là tia phân giác của góc ?
- Đờng phân giác của góc là gì ?
2 Kỹ Năng
- Biết cách gọi tên nửa mặt phẳng, biết vẽ tia nằm giữa hai tia
- Biết vẽ góc, đặt tên góc, kí hiệu góc Nhận biết điểm nằm trong góc
- Biết đo góc bằng thớc đo góc Biết so sánh hai góc
- Biết vẽ góc cho trớc số đo bằng thớc thẳng và thớc đo góc
- Rèn luyện kĩ năng tính lôgíc, dùng thớc đo góc, nhận biết quan hệ giữa hai góc
- Học sinh biết vẽ tia phân giác của góc
- Rèn luyện cho HS tính cẩn thận chính xác khi đo vẽ
Bài 4: Vẽ gúc cho biết số đo
Bài 5: Khi nào thỡ ∠xOy +∠yOz = ∠xOz?
Bài 6: Tia phõn giỏc của gúc
Bài 7: Thực hành đo gúc trờn mặt đất
2 Cấu trỳc logic nội dung chủ đề.
Trang 2Phần I: Nửa mặt phẳng
Phần II: Góc
Phần III: Số đo góc
Phần IV: Vẽ góc cho biết số đo
Phần V: Khi nào thì ∠xOy +∠yOz = ∠xOz?
Phần VI: Tia phân giác của góc
Phần VII: Thực hành đo góc trên mặt đất
3 Thời gian thực hiện ( 9 tiết).
STT theo chủ đềTiết dạy Tiết dạy theo kếhoạch dạy học Nội dung Ghi chú
5 5 20 Khi nào thì ∠xOy +∠yOz = ∠xOz?
Trang 3HS : Đọc và nghiên cứu bài, thớc thẳng.
C Tiến trình bài giảng:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ
GV : nêu yêu cầu
- Vẽ một đờng thẳng và đặt tên
cho đờng thẳng đó
- Vẽ 2 điểm thuộc đờng thẳng,
2 điểm không thuộc đờng
- Đờng thẳng a vừa vẽ(KTBC) đã chia mp bẳng ra làm mấy phần ?
HS : Đờng thẳng a vừa vẽ đã chia mặt phẳng bảng ra làm 2 phần
GV : Chỉ vào hình và giới thiệu nửa mặt phẳng bờ a
Vậy thế nào là nửa mp, bài học hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu
Hoạt động 1: Xõy dựng khỏi niệm nửa mặt phẳng.
Trang 4(I) (II)
*************************************@*********************************riêng biệt:
- Một phần giới hạn bởi a và phần mp chứa kẻ
xọc
- Phần còn lại giới hạn bởi a và phần mp
không có kẻ xọc
Ngời ta nói rằng hai phần mặt phẳng riêng
biệt đó gọi là các nửa mặt phẳng bờ a.
Vậy thế nào là nửa mp bờ a ?
Hai nửa mặt phẳng có chung bờ đợc gọi là hai
nửa mặt phẳng đối nhau.
GV: nêu các K/n nằm cùng phía, khác phía
Hai điểm M, N nằm cùng phía với đờng
thẳng a
Hai điểm M, N nằm khác phía với đờng thẳng
a
GV :yêu cầu học sinh làm ?1.
a, Hãy nêu các cách gọi tên khác của hai nửa
nằm cùng phía đối với a
Đoạn MP cắt a ⇔M, P nằm cùng phía đối với
a
Chốt: Đây chính là cách cm 2 hay nhiều điểm
cùng thuộc nửa mp hay không thuộc nửa mp
a
Khái niệm:
Hình gồm đờng thẳng a và một phần mặt phẳng bị chia ra bởi a đợc gọi là một nửa mặt phẳng bờ a.
mp (II)) là 2 nửa mp đối nhau
2 Bất kì một đờng thẳng nào nằm trênmặt phẳng cũng là bờ chung của hainửa mặt phẳng đối nhau
đ-Hoạt động 2: Tia nằm giữa hai tia
GV : Tia gốc O là gì ? vẽ hình minh họa.
Trang 5z x
x
y z
y x
ở mỗi hình vẽ trên, hãy cho biết:
Vị trí tơng đối của tia Oz và đoạn thẳng MN
HS: Trả lời
GV : ở hình a ta thấy tia Oz ∩MN tại điểm
nằm giữa đoạn thẳng MN, khi đó ta nói: Tia
Oz nằm giữa hai tia Ox và tia Oy
HS: Chú ý nghe giảng.
GV : Yêu cầu học sinh làm ?2.
- ở hình 3b, tia Oz có nằm giữa hai tia Ox và
- Yêu cầu học sinh lên bảng lấy một ví
dụ bất kì về tia nằm giữa hai tia
Nhận xét:
ở hình a ta thấy tia Oz ∩MN tại điểmnằm giữa đoạn thẳng MN, khi đó tanói: Tia Oz nằm giữa hai tia Ox và tiaOy
?2
- ở hình 3b, tia Oz có nằm giữa hai tia
Ox và tia Oy
- ở hình 3c, tia Oz không cắt đoạnthẳng MN Tia Oz có không nằm giữahai tia Ox và tia Oy
Trong các hình sau, chỉ ra tia nằm
giữa 2 tia còn lại
Trang 6a2 a1
Vẽ 4 tia chung gốc rồi chỉ ra các tia nằm giữa 2 tia khác
Vẽ đờng thẳng xy, lấy 2 điểm E, F thuộc 2 nửa mp đối nhau bời xy
2 Kiểm tra bài cũ
GV : nêu yêu cầu
HS1.Thế nào là nửa mp bờ a ?
Trang 7mp có chung bờ là đờng thẳng d ?
HS2 : Vẽ 2 tia Ox, Oy Trên hình vừa vẽ
có những tia nào ? Các tia đó có đặc
điểm gì ?
HS : nhận xét bài của bạn
GV : đánh giá
- Nửa mp bờ d chứa điểm O
- Nửa mp bờ d không chứa điểm OHS2:
- Trên hình có 2 tia chung gốc Ox và Oy
3 Bài mới
ĐVĐ : Phần KTBC của HS2 ta thấy 2 tia chung gốc tạo thành một hình, hình này
đợc gọi là góc xOy Vậy thế nào là góc xOy bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiều
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Góc là hình tạo bởi 2 tia chung gốc.
GV: giới thiệu và kí hiệu góc
HS: chú ý nghe giảng và ghi bài
Lu ý: khi viết góc, đỉnh của góc phải đợc viết
Góc xOy hoặc góc yOx hoặc góc O
Ký hiệu: ∠xOy hoặc∠yOx hoặc ˆONgoài ra còn có các kí hiệu:
O hoặcyOx;
đọc thay góc xOy là : Góc MON hoặcgóc NOM
GV: nêu bài tập Điền vào chỗ trống
Trang 8y x
đỉnh U
đỉnh V
đỉnh T
Cạch UT, UVCạch VU, VTCạch TV, TU
HS: hai tia Ox và Oy đối nhau
GV: Khi hai tia Ox và Oy đối nhau thì góc tạo
bởi chúng là góc bẹt
Vậy thế nào là góc bet ?
HS: Góc bẹt là góc có hai cạnh là hai tia đối
nhau
GV: đây cũng chính là định nghĩa về góc bẹt
GV : Yêu cầu học sinh làm ?.
Hãy nêu một số hình ảnh thực tế của
Độ mở của compa, chùm ánh sáng,bàn đạp chạy,…
HS : Chú ý và vẽ theo giáo viên.
GV: Trong trờng hợp có nhiều góc, để phân
biệt các góc ngời ta vẽ thêm một hay nhiều
vòng cung nhỏ để nối hai cạnh của góc
Ví dụ : ∠O1 và ∠O2
Trang 9Hoạt động 4: Điểm nằm bên trong góc
Ta thấy hai tia Oj và Oi không phải là hai tia đối
nhau và tia OM nằm giữa hai tia Oj và Oi Khi đó ta
gọi điểm M là điểm nằm bên trong góc jOi Và tia
OM là tia nằm bên trong góc jOi
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài.
*GV : - Trong một góc bất kì, có bao nhiêu điểm
Trang 10+ Công nhận mỗi góc có một số đo xác định Số đo góc bẹt là 1800
+ Biết định nghĩa góc vuông, góc nhọ, góc tù
2 Kiểm tra bài cũ:
HS1: Nêu định nghĩa góc ? Vẽ một góc, đặt tên góc, chỉ rõ đỉnh, cạch của góc ?
HS2: Vẽ tia nằm giữa hai tia, đặt tên tia Hỏi trong hình có mấy góc? đặt tên góc ?GV: Đặt vấn đề
Trên hình em vừa vẽ có 3 góc Để biết chúng có bằng nhau hay không ta cần biết
Để biết số đo góc của góc xOy ta làm nh
sau: đặt thớc sao cho tâm của thớc trùng với
điểm O và một cạnh của góc ( Oy ) Khi đó
cạnh còn lại (Ox) chỉ đến vạch nào của thớc
1 Đo góc
Thớc đo góc là một nửa đờng tròn
ợc chia thành 180 phần bằng nhau và
đ-ợc ghi từ 0 (độ) đến 180 (độ) ở hai vòng cung theo chiều ngợc nhau Tâm của đ- ờng tròn này là tâm của thớc.
Đơn vị của góc: Độ Kí hiệu : ( o )Cách đo:
Đặt thớc sao cho tâm của thớc trùng với
điểm O và một cạnh của góc (Oy) Khi
Trang 11thì đó chính là số đo của góc xOy.
- Số đo của mỗi góc không vợt qua 180o
*HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV : Cho làm ?1 Đo độ mở của cái kéo và
của compa ?
*HS: - Hai HS lần lợt lên đo HS dới lớp
thực hiện và NX bài làm của 2 bạn
Đo độ mở của cái kéo bằng
Đo độ mở của compa bằng
Hoạt động 2 : So sỏnh gúc
Trang 12* GV:
Hãy đo các góc trong mỗi hình vẽ sau:
Từ đó điền các dấu >, <, = thích hợp vào ô
Trang 13H·y t×m sè ®o c¸c gãc trong mçi h×nh vÏ
Trình bày cách đo một góc
- Thế nào là hai góc bằng nhau Làm thế nào để so sánh hai góc
- Thế nào là góc vuông , góc nhọn , góc tù
VẼ GĨC CHO BIẾT SỐ ĐO
Trang 14GV: Thíc th¼ng, phÊn mµu, compa, thíc ®o gãc.
C TiÕn tr×nh bµi gi¶ng:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
1 Nêu cách vẽ góc xoy cho trước?
Đặt thước đo góc trên nửa mặt phẳng có bờ
chứa tia Ox sao cho tâm của thước trùng với
gốc O của tia Ox và tia Ox đi qua vạch 0 của
thước Kẻ tia Oy đi qua vạch 40 của thước đo
góc Khi đó góc xOˆy là góc vẽ được
*HS: Chú ý và làm theo giáo viên.
*GV : Tương tự hãy
Vẽ góc xOy sao cho ∠x0y = 60o
*HS: Một học sinh lên bảng thực hiện.
*GV: trên nửa mặt phẳng có bờ là tia Ox, ta có
thể vẽ được bao nhiêu∠x0y sao cho ∠x0y= mo
*GV : Nhận xét và khẳng định:
Trên nửa mặt phẳng cho trước có bờ chứa tia
Ox, bao giờ cũng vẽ được một và chỉ một tia
Oy sao cho ∠x0y = mo
VÝ dô 2 : H·y vÏ gãc BAC biÕt ∠BAC =30o
Trang 15*HS: Chỳ ý nghe giảng và ghi bài
*GV : Cho HS làm VD 2 trong SGK – tr.83
Hãy vẽ góc ∠BAC
Hoạt động 2: Vẽ hai gúc trờn nửa mặt phẳng.
*GV : Học sinh làm vớ dụ 3.
Cho tia Ox và hai gúc x0y và y0z trờn cựng
một nửa mặt phẳng cú bờ chứa tia Ox sao cho
∠x0y = 30o và ∠x0z= 45o Trong ba tia Ox,
Oy, Oz tia nào nằm giữa hai tia cũn lại ?
*HS: Hai học sinh lần lượt lờn bảng vẽ.
Ta cú tia Oy nằm giữa hai tia Ox và tia Oz
*GV : Nhận xột
Cú cỏch nào ta cú thể vẽ gúc ∠x0z thụng qua
gúc ∠x0y ?
*HS: Chỳ ý và trả lời.
*GV : Nhận xột
Nếu ∠x0y = mo và ∠x0z = no
(mo < no ) thỡ tia Oy cú vị trớ như thế nào so
với hai tia Ox và tia Oz
*HS: Trả lời
2 Vẽ hai gúc trờn nửa mặt phẳng.
Ví dụ 3 : Cho tia Ox Vẽ hai ∠xOy và
∠x0z trên cùng một nửa mặt phặng
có bờ chứa tia Ox sao cho ∠x0y =
30o, ∠x0z= 45o Trong ba tia Ox , Oy , Oz tia nào nằm giữa hai tia còn lại ?
Giải
Nh cách vẽ trên Ta thấy : Tia Oy nằm giữa hai tia Ox và Oz * Nhận xét: (SGK – T.84) 4 Củng cố: - Củng cố cách vẽ góc trên nửa mặt phẳng - Baứi taọp 24 vaứ 25, 27 SGK trang 84 5 HDVN: Hoùc baứi vaứ laứm caực baứi taọp 26 , 28 vaứ 29 SGK Kiến thức cần bổ sung: ………
………
Ngày… thỏng… năm 2016
Ký duyệt giỏo ỏn
Tuần 24
x
y z
O
Trang 16A Mục tiêu:
- Kiến thức:
+ Học sinh nắm đợc khi nào ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
+ Nắm đợc các khái niệm: hai góc kề nhau, bù nhau, phụ nhau, kề bù
GV: - Thớc thẳng, phấn màu, compa , các phiếu học tập
HS: SGK, Thớc thẳng, thước đo độ, compa
C Tiến trình bài giảng:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
GV: nờu yờu cầu
- Vẽ gúc xOz
- Vẽ tia nằm giữa Ox và Oy
- Đo cỏc gúc cú trong hỡnh
- So sỏnh ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
GV: qua kết qủ bài toỏn trờn em rỳt ra
- Đo
- So sỏnh
3 Bài mới:
Hoạt động của Giỏo viờn và Học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Khi nào thỡ tổng số đo hai gúc xOy và yOz bằng số đo gúc xOz ?.
Trang 17Khi nào thì ∠xOy +∠yOz = ∠xOz ?
*HS: Khi tia Oy nằm giữa hai tia Ox và
tia Oz
*GV : Yêu cầu học sinh làm ?1.
Cho góc xOy và tia Oy nằm trong góc đó
Đo góc xOy, yOz, xOz với xOˆz
So sánh: xOˆy+yOˆz với xOˆz ở hình 23a
và hình 23b
1 Ví dụ
Ở hình a ta có: ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
Ở hình b ta có: ∠xOy +∠yOz > ∠xOz
?1
Ta có: ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
* Nhận xét :Nếu tia Oy nằm giữa hai tia Ox và tia Ozthì ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
ngược lại : nếu ∠xOy +∠yOz = ∠xOzthì Oy nằm giữa hai tia Ox và tia Oz
Hoạt động 2 Hai góc kề nhau, phụ nhau, bù nhau, kề bù.
- Hai góc phụ nhau là hai góc có tổng số
đo bằng 90o
- Hai góc bù nhau là hai góc có tổng số đobằng 180o
Trang 18- Hai gĩc vừa bù nhau, vừa kề nhau *HS:
Chú ý nghe giảng và ghi bài
*GV : Yêu cầu học sinh làm ?2.
Hai gĩc kề bù cĩ tổng số đo bằng bao
- Khi nào thì ∠xOy +∠yOz = ∠xOz
- Thế nào là hai góc kề nhau , phụ nhau , bù nhau , kề bù
- Làm bài tập 19 và 23 SGK
Trang 19TIA PHÂN GIÁC CỦA GểC
A Mục tiêu:
Kiến thức:
+ Học sinh hiểu đợc thế nào là tia phân giác của góc ?
+ Đờng phân giác của góc là gì ?
Kỹ năng:
+ Học sinh biết vẽ tia phân giác của góc
+ Rèn luyện cho HS tính cẩn thận chính xác khi đo vẽ
C Tiến trình bài giảng
* ĐVĐ: GV treo hình vẽ hai cái cân: ( thăng bằng và không thăng bằng)
+ Điểm khác nhau giữa hai cái cân ?+ Khi nào cân thăng bằng ?
+ Khi cân thăng bằng thì kim cân ở vị trí nào ? GV: Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu tia Ot trên và kim cân ở vị trí cân thăng bằng
có tên gọi là gì chúng ta vào bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1: Tia phõn giỏc của một gúc là gỡ?
*GV : So sỏnh ∠yOz với ∠xOz ?
*HS: ∠yOz = ∠xOz = 30o
*GV : Nhận xột và giới thiệu:
ta thấy tia Oz nằm giữa hai tia Ox và tia Oy và
hợp hai cạnh này thành hai gúc bằng nhau Khi
đú tia Oz được gọi là tia phõn giỏc của gúc
Tia phõn giỏc của một gúc là tia nằm giữa hai
cạnh của gúc và tạo hai cạnh ấy hai gúc bằng
1 Tia phõn giỏc của một gúc là gỡ
Vớ dụ:
Ta thấy:
∠yOz = ∠xOz = 30o
Và tia Oz nằm gữa hai tia Oy và Ox
Khi đú tia Oz gọi là tia phõn giỏc
của gúc xOy.
V
ậ y:
Tia phõn giỏc của một gúc là tia
nằm giữa hai cạnh của gúc và tạo
hai cạnh ấy hai gúc bằng nhau.
Trang 20- Oz là tia phân giác của góc xOy thì
∠xOz ? ∠yOz =? ⇒ ∠xOz = ? o
*GV : Hãy cho biết mỗi góc có nhiều
nhất là bao nhiêu tia phân giác ?
*HS: Trả lời
*GV : Nhận xét và yêu cầu làm ?
Hãy vẽ tia phân giác của góc bẹt
*HS: Thực hiện
2 Cách vẽ tia phân giác của một góc.
Ví dụ: Vẽ tia phân giác Oz của góc xOy có
số đo 64o
Cách 1:
Do Oz là tia phân giác của góc xOy nên:
∠xOz = ∠yOz = 30o
mà ∠xOz +∠yOz = ∠xOy = 64o
Suy ra: ∠xOz = · 640 0
Trang 21Tia Ot n»m gi÷a Ox, Oy (1) => ∠xOt =∠tOy
VËy ∠xOt =∠tOy = 250
Tõ (1) vµ (2) => Ot lµ tia ph©n gi¸c cđa ∠xOy
5 HDVN: Học bài và làm các bài tập 33, 34, 35 SGK.
Trang 22GV: Thế nào là tia phân giác của một góc ?
Nêu các cách xác định tia phân giác một góc?
Hoạt động của GV và HS Nội dung
Hoạt động 1: Luyện tập GV: Yờu cầu học sinh vẽ hình cẩn
thận, chính xác
- Để tính đợc số đo của một góc ta
chú ý đến 3 tia và phải biết số đo
của hai góc, từ đó học sinh biết
phải xét 3 tia nào và tìm đợc số đo
Trang 23tOy yOt+ =tOt ⇒tOt = + ⇒tOt =
* Nhận xét: Hai tia phân giác của hai góc kề bù thì vuông góc với nhau
4 Củng cố :
- Mỗi góc bẹt có bao nhiêu tia phân giác
- Muốn c/m tia Om là phân giác của góc xOy ta làm nh thế nào ? (xOm yOmã = ã )
5 HDVN:
- Học bài theo SGK
- Xem lại các bài tập đã chữa và làm các BT còn lại trong SGK
- Xem trớc bài Thực hành đo góc trên mặt đất
+ Giáo dục ý thức tập thể, kỷ luật và biết thực hiện những quy định về kỹ
thuật thực hành cho học sinh
B Chuẩn bị
GV: Một bộ thực hành
HS : Một bộ thực hành
Trang 24Thế nào là một tia phân giác của một góc ?
Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu dụng cụ đo và hớng dẫn cách đo
- Đặt giác kế trớc lớp rồi
giới thiệu với học sinh
- Trên mặt đĩa tròn có
đặc điểm gì ?
- Ngoaứi ra treõn maởt ủúa
coứn coự thanh quay coự
theồ quay xung quanh
taõm cuỷa ủúa Moõ taỷ ?
- Đúa troứn ủửụùc ủaởt nhử
theỏ naứo? Coỏ ủũnh hay
quay ủửụùc?
GV: giụựi thieọu daõy doùi
treo dửụựi taõm ủúa
GV: yeõu caàu HS nhaộc
laùi caỏu taùo cuỷa giaực keỏ
HS: ủúa troứn ủửụùc ủaởt treõn 1 giaự ba chaõn, coự theồ quay ủửụùc
HS: moõ taỷ laùi giaực keỏ
1 Tìm hiểu dụng cụ đo và hớng dẫn cách đo.
* Cấu tạo:
- Bộ phận chính của giác kế là
đĩa tròn
Hoạt động 2: Cách đo góc trên mặt đất.
Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung
- Giả sử cần đo góc ACB trênmặt đất:
Bửụực 1 : Đaởt giaực keỏ sao cho maởt ủúa troứn naốm ngang vaứ taõm cuỷa gaựic keỏ naốm treõn moọt ủửụứng thaỳng ủinh qua ủổnh C cuỷa goực ACB
Bửụực 2: Đửa thanh quay veà
vũ trớ 00 vaứ quay maởt ủúa sao cho coùc tieõu ụỷ A vaứ hai khe hụỷ thaỳng haứng
Bửụực 3: Coỏ ủũnh maởt ủúa dửathanh quay ủeỏn vũ trớ B sao cho coùc tieõu ụỷ B vaứ hai khe
Quan sát theo dõi cách làm của thầy giáo
Quan sát cùng làm và theo dõi
- Ngắm phải chuẩn và
đặt đĩa tròn cố định ở góc 00
Quan sát theo dõi hình vẽ
- Đọc số đo góc theo sự hớng dẫn của GV
+ Ngắm cọc tiêu