Tiểu luận môn quản lý chất lượng xây dựng điều kiện của chủ đầu tư để thực hiện công tác thiết kế

Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình bao gồm các hoạt động quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng; giám sát thi công xây dựng công trình và nghiệm thu công trình xâ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

- -TIỂU LUẬN

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG

Giảng viên hướng dẫn: GS.TS Vũ Đình Phụng

Học viên: Nguyễn Tường Vy

Mã học viên: 1582850302105

Lớp: 23QLXD22

LỜI NÓI ĐẦU

Những năm gần đây, công tác đầu tư xây dựng cơ bản được triển khai ngày một nhiều, số lượng các công trình ở mọi quy mô ngày một tăng Hàng năm có nhiều dự án đầu tư xây dựng công trình được triển khai Trình độ quản

lý các chủ đầu tư cũng như trình độ chuyên môn của các nhà thầu trong thiết kế

và thi công được nâng lên một bước đáng kể

Hầu hết các công trình, hạng mục công trình được đưa vào sử dụng trong thời gian qua đều đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, quy mô, công suất, công năng sử dụng theo thiết kế, đảm bảo an toàn chịu lực, an toàn trong vận hành và

đã phát huy được hiệu quả Tuy nhiên, bên cạnh những bước phát triển trên, trong hoạt động xây dựng vẫn còn vấn đề về chất lượng đáng để chúng ta quan tâm

Trước đây, khi nói đến dự án đầu tư xây dựng, người ta thường quan tâm

và đặt vấn đề quản lý, sử dụng nguồn vốn và tiến độ thi công lên hàng đầu sau

đó mới đến quản lý chất lượng công trình (CLCT)

Tuy nhiên, khi Luật Xây dựng được ban hành đã có sự thay đổi lớn, công tác quản lý CLCT đã trở thành yếu tố quan trọng hàng đầu Đây là sự thay đổi quan trọng về pháp luật, góp phần tạo ra sự chuyển biến nhận thức cho chính những người làm công tác quản lý trong ngành Xây dựng Các chuyên gia của Cục giám định nhà nước về CLCTXD thường ví “phòng bệnh hơn chữa bệnh” Điều này hoàn toàn đúng với thực tế bởi nguyên tắc chính của quản lý CLCTXD

là phòng ngừa Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình bao gồm các hoạt động quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng; giám sát thi công xây dựng công trình và nghiệm thu công trình xây dựng của chủ đầu tư; giám sát tác giả của nhà thầu thiết kế xây dựng công trình Công tác quản lý chất lượng vật liệu trong thi công xây dựng là một trong các công tác chính của công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng

Chất lượng công trình xây dựng không những có liên quan trực tiếp đến an toàn sinh mạng, an toàn cộng đồng, hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước

Sau một vài sự cố công trình xảy ra trong thời gian qua đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi: nguyên nhân nào dẫn đến các sự cố, ai là người quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng công trình xây dựng, khi có sai phạm thì xử lý

như thế nào ? Chất lượng công trình xây dựng đã trở thành vấn đề được quan tâm bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển, đời sống và an toàn sinh mạng con người

Bằng kinh nghiệm và kiến thức của bản thân, được sự giảng dạy nhiệt tình

về môn “Quản lý chất lượng xây dựng” của Thầy Vũ Đình Phụng, em xin được trình bày tiểu luận gồm các nội dung sau:

I Hãy phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng các công trình xây dựng Liên hệ trong công việc thực tế

II Hiểu như thế nào là đủ năng lực và điều kiện của chủ đầu tư để thực hiện công tác thiết kế, giám sát, thi công? Nêu ý kiến cá nhân

Học viên

Nguyễn Tường Vy

NỘI DUNG

I Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng các công trình xây dựng, liên hệ trong công việc thực tế:

I.1 Những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng các công trình xây dựng:

Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững,

kỹ thuật và mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng kinh tế Để có được chất lượng công trình xây dựng như mong muốn,

có nhiều yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố cơ bản nhất là năng lực quản lý (của chính quyền, của chủ đầu tư) và năng lực của các nhà thầu tham gia các quá trình hình thành sản phẩm xây dựng Các nguyên nhân chủ yếu:

Thứ nhất là: Công tác chuẩn bị đầu tư, tư vấn thiết kế chưa tốt, chưa đầy

đủ, nên khi chuyển sang thiết kế phải khảo sát lại Không chỉ kém ở tư vấn mà đến khi thiết kế lại tiếp tục mắc khiếm khuyết

Thứ hai là: Thuộc về nhà thầu công trình Nhiều nhà thầu có năng lực tài chính kém, công tác quản lý cũng như giám sát còn nhiều hạn chế

Thứ ba là: Về cơ quan Nhà nước, Quản lý Nhà nước lĩnh vực này đã có nhiều văn bản quy định, nhưng việc triển khai còn thiếu đồng bộ, chưa kiên quyết Hiện nay, vấn đề quản lý chất lượng công trình xây dựng nói chung đang

là vấn đề cần quan tâm

I.2 Phân tích những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng các công trình xây dựng:

1 Giai đoạn lập dự án:

Có vai trò quyết định chất lượng sản phẩm liên quan nhiều đến chủ đầu tư

và tư vấn lập dự án Chủ đầu tư phải thường xuyên cập nhật và áp dụng các tiêu chuẩn, định mức kinh tế-kỹ thuật hiện hành, kiểm tra, rà soát năng lực hoạt động của các tổ chức tư vấn Tránh tình trạng sử dụng nhà thầu là “sân sau” của chủ đầu tư dẫn đến việc kiểm soát chất lượng lỏng lẻo Đối với các tổ chức tư vấn, cần có chính sách và cơ chế thoả đáng tạo cho họ có điều kiện trau chuốt sản phẩm của mình, vì trong giai đoạn này, tư vấn sẽ đưa ra nhiều phương án để chủ đầu tư lựa chọn một phương án tối ưu cả về kinh tế và kỹ thuật

2.Giai đoạn lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật:

Một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá tính hiệu quả kinh tế - xã hội mà công trình mang lại chính là chất lượng của công trình Chất lượng đảm bảo đúng theo yêu cầu của hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt Nhà thầu thiết kế phải quản lý chất lượng theo các qui định hiện hành, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo ISO và tăng cường công tác giám sát tác giả thiết kế Tuân thủ các qui định về nhân lực trong hồ sơ trúng thầu thiết kế; Không được sử dụng cán bộ kém năng lực khi tham gia thiết kế

3 Giai đoạn thi công:

Trong hồ sơ trúng thầu, nhà thầu đã đề xuất biện pháp thi công cũng như

hệ thống quản lý chất lượng Hệ thống quản lý chất lượng phải được áp dụng và phù hợp với yêu cầu, tính chất, qui mô của công trình; Biện pháp thi công phải được kiểm soát bởi tư vấn giám sát và tổ chức tư vấn cấp chứng nhận chất lượng; Kiểm tra thiết bị, thí nghiệm vật liệu trước khi sử dụng; Kiểm soát an toàn lao động và vệ sinh môi trường

4.Giai đoạn nghiệm thu bàn giao công trình:

Là một việc làm cần thiết để khẳng định công trình có đạt tiêu chí về chất lượng hay không Tổ chức tư vấn độc lập có đủ điều kiện và năng lực sẽ thực hiện công tác kiểm tra, đánh giá và cấp chứng nhận

5 Ảnh hưởng của các hoạt động trước thi công đến chất lượng công trình xây dựng

Mức độ ảnh hưởng của các hoạt động xây dựng đến chất lượng công trình xây dựng giảm dần theo thời gian tính từ khi mới thành ý tưởng dự án đến khi công trình xây dựng hoàn thành, được bàn giao vào khai thác, sử dụng Muốn có công trình xây dựng có chất lượng tốt thì trước hết thiết kế phải tốt

Muốn có thiết kế đạt chất lượng thì trước hết khảo sát phải đúng Khảo sát sai sót dẫn đến thiết kế không đúng, nếu phát hiện sai sót kịp thời sẽ phải chỉnh sửa thiết kế, thay đổi biện pháp thi công, kéo dài thời gian xây dựng, phát sinh chi phí Trường hợp không phát hiện kịp thời thì hạu quả sẽ còn lớn hơn, thậm chí có thể dẫn đến các thảm hoạ không thể lường trước

Đối với các công trình đó vấn đề thường là bị kéo dài thời gian xây dựng/ hoặc các tiêu chuẩn kỹ thuật không đảm bảo và cuối cùng là phát sinh chi phí Một số trường hợp chi phí phát sinh là tương đối lớn

Tóm lại, ý tưởng đầu tư ban đầu, và tiếp theo đó là các bước nghiên cứu đầu tiên như lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (Báo cáo đầu tư xây dựng công trình) cần được chú ý đặc biệt Sự chú ý đặc biệt đó có thể thể hiện bằng cơ chế khuyến khích, thi tuyển, hoặc/và thảo luận những ý tưởng đầu tư, bằng cách tăng định mức chi phí cho công tác lập dự án

6 Công tác lựa chọn nhà thầu

Trong thời gian qua, công tác quản lý chất lượng các công trình xây dựng

đã được thực hiện tương đối tốt Trong đó, công tác lựa chọn nhà thầu thực hiện các hạng mục như: khảo sát, thiết kế, thi công, kiểm định chất lượng và chứng nhận sự phù hợp của công trình tuân thủ các quy định của Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu và Nghị định của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu và Lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật Xây dựng

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đã đạt được, công tác lựa chọn các nhà thầu vẫn còn tồn tại các điểm hạn chế nhất định ảnh hưởng đến chất lượng, tiến

độ và giá thành của công trình Để các công trình xây dựng được triển khai đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và tiến độ, các Chủ đầu tư lưu ý các vấn đề sau đây:

- Hồ sơ mời thầu cần nêu rõ yêu cầu cam kết huy động đầy đủ thiết bị thi công để thực hiện gói thầu, yêu cầu nhân sự (ngoài nhân sự đảm nhận chức danh Giám đốc điều hành) phải đáp ứng về số lượng, trình độ năng lực, kinh nghiệm thực hiện các hợp đồng tương tự với gói thầu sẽ triển khai để có thể xử lý hoặc

đề xuất xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình thi công;

- Sau khi có quyết định công nhận Nhà thầu thi công của Cấp có thẩm quyền, Chủ đầu tư phải tập hợp, cung cấp đầy đủ 01 bộ hồ sơ dự thầu của Nhà thầu trúng thầu cho Sở quản lý chuyên ngành để theo dõi, quản lý;

- Trong quá trình thi công, phải thường xuyên rà soát đối chiếu các đề xuất kỹ thuật trong hồ sơ dự thầu với quá trình triển khai (đặc biệt là các biện pháp tổ chức thi công, tiến độ thi công), kiểm tra sự phù hợp về huy động nhân

sự, máy móc giữa thực tế hiện trường và với hồ sơ dự thầu, đề xuất giải pháp xử

lý kịp thời đối các Nhà thầu không đủ điều kiện năng lực thực hiện hợp đồng

7 Công tác Tư vấn xây dựng công trình

Lực lượng tư vấn đầu tư xây dựng công trình hiện nay được đánh giá là đã

có những bước trưởng thành vượt bậc, trong mức độ nhất định đã đáp ứng được nhu cầu, góp phần đắc lực vào công cuộc phát triển cơ sở hạ tầng Tư vấn đầu

tư xây dựng tham gia vào các dự án trong suốt các giai đoạn: từ khi lập quy hoạch, lập báo cáo đầu tư, dự án đầu tư các giai đoạn: đề xuất - khởi xướng và chuẩn bị đầu tư, khảo sát, thiết kế, lập đồ án thiết kế kĩ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, thẩm tra, kiểm định, tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án

Với một khối lượng công việc đồ sộ, các doanh nghiệp tư vấn đầu tư chỉ sau một thời gian đã nhanh chóng nắm bắt, năng động, đổi mới và sáng tạo để trở thành các đối tác tin cậy Một số doanh nghiệp đã hoạch định và kiên trì thực hiện chiến lược phát triển nguồn nhân lực, phát triển khoa học công nghệ trong nhiều năm, đã xây dựng được thương hiệu và uy tín của mình Bên cạnh những

ưu điểm, vài năm gần đây, không ít những vấn đề về chất lượng dịch vụ tư vấn

đã xuất hiện, thậm chí có khi cả về chất lượng dịch vụ, đạo đức tư vấn

Công tác lập dự án và quy hoạch còn yếu, tư vấn chưa có tầm nhìn tổng thể, dài hạn, nên các dự án luôn bị rơi vào tình trạng phải điều chỉnh, bổ sung trong quá trình thực hiện, nhiều dự án mới lập xong quy hoạch các số liệu dự báo đã lạc hậu, không sử dụng được Chất lượng đồ án chưa cao, tính sáng tạo còn kém, hiện tượng sao chép đồ án khá phổ biến, “thiếu tính tư vấn ngay trong sản phẩm tư vấn” Nhiều sai sót xuất hiện trong các đồ án, từ khâu khảo sát, điều tra, đến thiết kế kĩ thuật, giám sát thi công dẫn đến đồ án phải chỉnh sửa nhiều lần, kéo dài thời gian thi công, phát sinh khối lượng, tăng kinh phí dự án Tư vấn giám sát nói chung yếu, một số cán bộ không đủ năng lực thực hiện các nhiệm

vụ tư vấn khi phát sinh sự cố, một số người có hành vi tiêu cực

8 Công tác thí nghiệm

Hiện tại, tổng số các phòng thí nghiệm trên địa bàn Tỉnh là 05 Số lượng như vậy là chưa nhiều so với yêu cầu

Tuy nhiên, Với vốn đầu tư 1-3 tỷ đồng, năng lực các phòng thí nghiệm chỉ thực hiện được các phép thử thông thường đối với một số loại vật liệu phổ biến (bê tông, xi măng, vữa, kính xây dựng, gốm sứ xây dựng, vật liệu hữu cơ, thiết

bị cơ điện hay thí nghiệm và quan trắc kết cấu công trình…), trong khi các phép

thử liên quan tới đánh giá tác động của gió, động đất, cháy hầu như chưa được thực hiện

Những tồn tại bất cập trong hoạt động kiểm định chất lượng công trình Nhu cầu thực tế đối với hoạt động kiểm định là rất lớn, nhưng số lượng các tổ chức hoạt động có kinh nghiệm trong lĩnh vực này chưa nhiều, chưa có chuyên gia được đào tạo chuyên nghiệp Ngành kiểm định đang thiếu các tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như quy trình kỹ thuật hướng dẫn phương pháp kiểm định Công tác kiểm định chất lượng công trình hiện còn tồn tại một số bất cập như: Chưa phân định rõ ranh giới công việc thực hiện giữa tổ chức kiểm tra, chứng nhận với tổ chức tư vấn giám sát; quy trình thực hiện chưa có sự thống nhất… Nguyên nhân là do thiếu quy định về công nhận các tổ chức kiểm định, nên không thể thống kê chính xác số lượng, cũng như quản lý năng lực của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này Thực tế cho thấy, cần bổ sung các quy định công nhận các tổ chức kiểm định chất lượng công trình, sửa đổi quy định về điều kiện năng lực của tổ chức cho phù hợp Ngoài ra, cần mở rộng hoạt động sang các lĩnh vực chứng nhận vật liệu, sản phẩm xây dựng

9 Công tác quản lý chất lượng vật liệu thi công

Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế Chính vì vậy, chất lượng công trình xây dựng phụ thuộc vào chất lượng của vật liệu xây dựng Vật liệu xây dựng lại rất đa dạng về chủng loại Để đảm bảo được chất lượng công trình xây dựng, cần kiểm tra, giám sát chất lượng chúng khi đưa vào sử dụng

Công tác quản lý chất lượng vật liệu trong thi công xây dựng là một trong các công tác chính của công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng Công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng nói chung và vật liệu xây dựng nói riêng phải tuân theo Luật Xây dựng; Nghị định Chính phủ về quản lý chất lượng công trình xây dựng, trong đó có một số điều khoản cần lưu ý đối với việc quản

lý chất lượng vật liệu như sau:

- Nhà thầu thi công xây dựng phải thực hiện các thí nghiệm kiểm tra vật liệu, cấu kiện, vật tư, thiết bị công trình, thiết bị công nghệ trước khi xây dựng

và lắp đặt vào công trình xây dựng theo tiêu chuẩn và yêu cầu thiết kế

- Ngoài việc phải cung cấp cho chủ đầu tư giấy chứng nhận chất lượng vật

tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình của nhà sản xuất, nhà thầu thi công xây dựng còn phải cung cấp cho chủ đầu tư kết quả thí nghiệm của các phòng thí nghiệm hợp chuẩn đối với vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng và kết quả kiểm định chất lượng thiết bị của các tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận đối với thiết bị lắp đặt vào công trình trước khi đưa vào xây dựng công trình theo quy định

- Chủ đầu tư phải kiểm tra phòng thí nghiệm và các cơ sở sản xuất vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng phục vụ thi công xây dựng của nhà thầu thi công xây dựng công trình

- Chủ đầu tư phải kiểm tra và giám sát chất lượng vật tư, vật liệu và thiết

bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công xây dựng công trình cung cấp theo yêu cầu của thiết kế

Qua việc kiểm tra chất lượng các công trình có chất lượng kém cho thấy còn nhiều tồn tại, trong đó chất lượng của vật liệu đưa đến chân công trình xây dựng, đặc biệt là các chủng loại vật liệu xây dựng khai thác tự nhiên và vật liệu xây dựng do địa phương sản xuất còn có những lô hàng chưa đạt yêu cầu về chất lượng gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của công trình xây dựng Đây là một trong những yếu tố tác động trực tiếp trong thi công xây lắp, việc kiểm tra, kiểm soát cho từng loại vật liệu theo ba đặc trưng cơ bản là “định tính, định hình

và định lượng” còn có những thiếu sót Do đó khi vật liệu đưa đến công trình xây dựng khi thì thiếu về “định lượng” (đơn vị đo lường không chuẩn), khi thì thiếu về quy cách “định hình”, … nên rất khó khăn cho các doanh nghiệp thực hiện thi công xây lắp cũng như các bộ phận liên quan như thiết kế, giám sát kỹ thuật chủ đầu tư, chủ đầu tư hoặc các đơn vị quản lý liên quan

Tóm lại, công tác quản lý chất lượng vật liệu xây dựng phải được quan tâm trong hồ sơ thiết kế, trong các điều kiện kỹ thuật của hồ sơ mời thầu và đặc biệt từ giai đoạn chuẩn bị thi công và trong suốt quá trình thi công xây dựng công trình

10 Công tác an toàn, vệ sinh môi trường tại các dự án

Để đảm bảo thực hiện tốt công tác an toàn công trình, tính mạng con người và tài sản, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường tại các dự án xây

dựng công trình, yêu cầu các Chủ đầu tư, các đơn vị điều hành dự án thực hiện một số nội dung sau:

- Trong quá trình thực hiện dự án công trình phải đảm bảo các yêu cầu về

an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác sử dụng công trình, an toàn phòng, chống cháy, nổ và bảo vệ môi trường

- Thường xuyên kiểm tra, giám sát công tác an toàn trong suốt quá trình thực hiện dự án Đặc biệt chú trọng và yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng công trình thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn cho người, máy móc, thiết

bị, tài sản, công trình đang xây dựng, công trình ngầm và các công trình liền kề

- Thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn riêng đối với những hạng mục công trình hoặc công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn

- Thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm hạn chế thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra mất an toàn trong thi công xây dựng

11 Xử lý vi phạm về chất lượng

Nguyên nhân ở phần nào thì người thực hiện phần việc đó phải chịu trách nhiệm chính Như vậy, thậm chí, những người liên quan đến việc hình thành ra công trình từ khảo sát, thiết kế, thi công công trình phải chịu trách nhiệm “chung thân” trong suốt thời gian tuổi thọ đang định của công trình

Tất nhiên, trách nhiệm toàn diện về chất lượng công trình xây dựng vẫn là chủ đầu tư

Cơ quan quản lý nhà nước đã phân cấp theo địa giới hành chính do mình quản lý có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra sự tuân thủ những quy định của pháp luật

Nghị định về quản lý chất lượng công trình xây dựng, hoạt động quản lý chất lượng công trình xây dựng đã quy định rõ phạm vi và đối tượng áp dụng Nghị định; phân loại phân cấp công trình; quản lý chất lượng khảo sát xây dựng; quản lý chất lượng thiết kế công trình; quản lý chất lượng thi công công trình; bảo hành công trình; giải quyết sự cố công trình xây dựng và tổ chức thực hiện Nghị định