Sổ giáo án tích hợp lập trình căn bản

VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT MÔ ĐUN Vị trí: Mô đun được bố trí sau khi học xong các môn học chung, mô đun này học vào học kỳ 1 của năm thứ nhất. Tính chất: Là mô đun cơ sở bắt buộc, kiến thức môn này là các kiến thức cơ bản về lập trình, làm nền tảng để học các môn lập trình sau này. II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN a Về kiến thức: Hiểu được công dụng của ngôn ngữ lập trình, hiểu cú pháp, công dụng của các câu lệnh dùng trong ngôn ngữ lập trình . Phân tích được chương trình: xác định nhiệm vụ chương trình (phải làm gì). b về kỹ năng: Vận dụng điều kiện, trợ giúp môi trường của ngôn ngữ lập trình, chẳng hạn: các thao tác biên tập chương trình, các công cụ, điều khiển, thực đơn lệnh trợ giúp, gỡ rối, bẫy lỗi,v.v. Viết chương trình và thực hiện chương trình trong máy tính. Về thái độ: Cẩn thận, tỉ mỉ trong công việc.

SỔ GIÁO ÁNTÍCH HỢP

1.1.1 Xác định vị trí bài giảng:

DANH MỤC CÁC MÔN HỌC, MÔ ĐUN ĐÀO TẠO BẮT BUỘC, THỜI GIAN VÀ PHÂN BỔ THỜI GIAN NGÀNH CÔNG NGHỆ THÔNG TIN CAO ĐẲNG NGHỀ:

CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN LẬP TRÌNH CĂN BẢN

- Viết chương trình và thực hiện chương trình trong máy tính

c- Về thái độ: Cẩn thận, tỉ mỉ trong công việc

III NỘI DUNG MÔ ĐUN

1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian

Thời gian Tổng

Kiểm tra

2 Nội dung chi tiết

Chương 1: Tổng quan về ngôn ngữ C

Mục tiêu của bài:

- Hiểu được lịch sử phát triển của ngôn ngữ lập trình

- Biết được ngôn ngữ này có những ứng dụng thực tế như thế nào

- Biết được cách tìm và xây dựng giải thuật cho bài toán

- Biết được cách khởi động được và thoát khỏi chương trình

- Biết được các thành phần cơ bản của ngôn ngữ

- Biết được cách nhập xuất dữ liệu và cấu trúc chung của chương trình

Nội dung của bài: Thời gian:18h (LT:10h; TH:8h)1.1- Khái niệm về lập trình

1.1.1- Định nghĩa

1.1.2- Giải thuật

1.1.3- Đặc tính của giải thuật

1.1.4- Các công cụ thể hiện giải thuật

1.2- Các khái niệm cơ bản trong ngôn ngữ C

1.3.1- Tìm giải thuật cho bài toán

1.3.2- Tạo tập tin chương trình

1.3.3- Dịch chương trình

1.3.4- Thực thi chương trình

Chương 2: Các cấu trúc điều khiển

Mục tiêu của bài:

- Hiểu và sử dụng được cấu trúc rẽ nhánh

- Hiểu và sử dụng được cấu trúc lặp

- Hiểu được và vận dụng được các cấu trúc điều khiển vào các

chương trình cụ thể

12h)

Chương 3: Dữ liệu kiểu mảng

Mục tiêu của bài:

- Hiểu được định nghĩa và ứng dụng kiểu mảng

- Hiểu và vận dụng được mảng 1 chiều

- Hiểu và vận dụng được mảng nhiều chiều

(LT:8h;TH:10h) 3.1- Định nghĩa và ứng dụng

Chương 4: Dữ liệu kiểu chuỗi

Mục tiêu của bài:

- Hiểu được định nghĩa, khai báo và các thao tác trên kiểu chuỗi

- Hiểu và vận dụng được các hàm xử lý chuỗi

- Viết được các chương trình ứng dụng

Nội dung của bài: Thời gian: 18h(LT:9h; TH:9h) 4.1- Định nghĩa và khai báo

4.2- Các thao tác trên kiểu chuỗi

Mục tiêu của bài:

- Hiểu định nghĩa và cấu trúc chung của một hàm

- Hiểu được khái niệm con trỏ và ứng dụng của nó

- Hiểu được cách xây dựng hàm bằng giải thuật đệ qui

Nội dung của bài: Thời gian: 24h(LT:12h;TH:12h) 5.1- Hàm

Chương 6: Dữ liệu kiểu cấu trúc

Mục tiêu của bài:

- Hiểu được định nghĩa và cách khai báo kiểu cấu trúc

- Vận dụng kiểu cấu trúc vào các chương trình ứng dụng

- Hiểu được định nghĩa và cách khai báo kiểu hợp

- Biết được ngôn ngữ lập trình nào đó (C hay Pascal)

- Nêu thuật toán và viết chương trình các bài toán đơn giản

- Biết chuẩn đoán và sửa chữa lỗi trong chương trình

b- Về kỹ năng:

Đánh giá kỹ năng thực hành của sinh viên:

- Nắm được cú pháp lệnh

- Vận dụng vào lập trình

- Chủ động, say mê, ham thích

c- Về thái độ: Cẩn thận, thao tác nhanh chuẩn xác, tự giác trong học tập

VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN

2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun:

- Sử dụng phương pháp phát vấn

- Phân nhóm cho các sinh viên trao đổi với nhau, trình bày theo nhóm

- Khi giảng dạy có thể sử dụng các ngôn ngữ về lập trình để mô phỏng cho cácbài toán: C, Pascal, NET…

3.Những trọng tâm chương trình cần chú ý:

Giáo viên trước khi giảng dạy cần phải căn cứ vào nội dung của từng bài họcchuẩn bị đầy đủ các điều kiện thực hiện bài học để đảm bảo chất lượng giảngdạy

4.Tài liệu cần tham khảo:

[1] Giáo trình Kỹ thuật lập trình C Căn bản & Nâng cao – GS Phạm Văn Ất(Chủ biên) - Nhà xuất bản Hồng Đức

[2] Giáo trình Lý thuyết và bài tập ngôn ngữ C – Nguyễn Đình Tê, Hoàng ĐứcHải – Nhà xuất bản Giáo dục

[3] Lập trình căn bản – Đoàn Nguyên Hải – Trường Đại học Bách khoaTP.HCM

[4] Cẩm nang Thuật Toán 1 và 2 – Robert Sedgewick – Nhà xuất bản Khoa học

Kỹ thuật

[5] Programming in C – UNIX System Calls and Subroutines Using C – A D.

Marshall 1994-2005

[6] Các trang Web có liên quan đến môn học

Vĩnh long, ngày 17 tháng 11 năm 2015

GV phản biện 1 GV phản biện 2 GV biên soạn

1.1.2 Soạn bài giảng:

Chương 2: CÁC CẤU TRÚC ĐIỀU KHIỂN(tiếp theo) 2.1 CẤU TRÚC RẼ NHÁNH:

- Các biểu thức trong dãy biểu thức 1, 2 cách nhau bởi dấu phẩy (,) Có thể

có nhiều biểu thức trong các dãy này hoặc dãy biểu thức cũng có thểtrống

- Điều kiện lặp: là biểu thức logic (có giá trị đúng, sai)

Các dãy biểu thức và điều kiện có thể trống tuy nhiên vẫn giữ lại các dấuchấm phẩy (;) để ngăn cách các phần với nhau

2.2.1.2 Lưu đồ cú pháp:

2.2.1.3 Cách thực hiện:

Khi gặp câu lệnh for trình tự thực hiện của chương trình như sau:

- Thực hiện dãy biểu thức 1 (thông thường là các lệnh khởi tạo cho một sốbiến)

- Kiểm tra điều kiện lặp, nếu đúng thì thực hiện khối lệnh lặp  thực hiệndãy biểu thức 2  quay lại kiểm tra điều kiện lặp và lặp lại quá trình trêncho đến khi việc kiểm tra điều kiện lặp cho kết quả sai thì dừng

Tóm lại, dãy biểu thức 1 sẽ được thực hiện 1 lần duy nhất ngay từ đầu quátrình lặp sau đó thực hiện các câu lệnh trong khối lệnh lặp và dãy biểu thức 2cho đến khi nào không còn thỏa điều kiện lặp nữ thì dừng.

Tương tự như cấu trúc if, nếu khối lệnh lặp có nhiều hơn 1 câu lệnh thì baochúng trong cặp ngoặc móc {}

2.2.1.5 Đặc điểm:

Thông qua phần giải thích cách hoạt động của câu lệnh for trong ví dụ 3 cóthể thấy các thành phần của for có thể để trống, tuy nhiên các dấu chấm phẩyvẫn giữ lại để ngăn cách các thành phần với nhau

2.2.1.6 Lệnh for lồng nhau:

Trong khối lệnh lặp có thể chứa cả lệnh for, tức là các lệnh for cũng đượcphép lồng nhau như các cấu trúc khác

Ví dụ 4: Bài toán cổ: “Vừa gà vừa chó, bó lại cho tròn, 36 con, 100 chân

chẵn” Hỏi có mấy gà và mấy chó

Để giải bài toán này ta gọi g là số gà và c là số chó Theo điều kiện bài toán

ta thấy g có thể đi từ 0 và đến tối đa là 50 (vì chỉ có 100 chân), tương tự c cóthể đi từ 0 đến 25 Như vậy ta có thể cho g chạy từ 0 đến 50 và với mỗi giátrị cụ thể của g lại cho c chạy từ 0 đến 25, lần lượt với mỗi cặp (g,c) cụ thể

đó ta kiễm tra 2 điều kiện: g+c==36 (số con) và 2g+4c==100 (số chân) Nếu

cả hai điều kiện đều thỏa thì cặp (g, c) cụ thể đó chính là nghiệm cần tìm Từ

đó ta có chương trình với 2 vòng lặp for lồng nhau

For (i=1; i<11; i++) sẽ thực hiện 10 lần

For (i=1; i<=10; i++) sẽ thực hiện 10 lần

For (i=1; i<=11; i++) sẽ thực hiện 11 lần

2 Sử dụng toán tử gán (=) thay vì toán tử quan hệ bằng (==) trong các biểu

thức điều kiện, hay ngược lại với biểu thức khởi tạo trong for

3 Đặt dấu ; ngay sau biểu thức điều kiện của while (gây treo máy) hoặc

ngay dấu ngoặc “)” của vòng lặp for có lệnh bên dưới

GIÁO ÁN SỐ: Thời gian thực hiện: 1 giờ

Tên bài học trước: Chương 2: CÁC CẤU TRÚC ĐIỀU

KHIỂN(tiếp theo)Thực hiện từ ngày đến ngày

TÊN BÀI: CÁC CẤU TRÚC ĐIỀU KHIỂN

MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Sau khi học xong bài này, người học có:

a Kiến thức:

- Trình bày được cú pháp vòng lặp for

- Trình bày được sơ đồ cú pháp, cũng như cách thực hiện của sơ đồ cú pháp

vòng lặp for

b Kỹ năng:

- Khai báo đúng cú pháp vòng lặp for

- Thực hiện được các bài tập áp dụng for

c Thái độ:

- Rèn luyện được tính thận trọng lập trình với cấu trúc for.

ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Bảng phấn;

- Giáo án, đề cương, bài giảng;

- Bảng qui trình, các tài liệu phát tay;

- Máy chiếu, máy vi tính kết nối mạng, thiết bị hỗ trợ trình diễn;

- Kiểm tra bài cũ

II THỰC HIỆN BÀI HỌC

T

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

THỜIGIAN

HOẠT ĐỘNG CỦAGIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦAHỌC SINH

viên nêu một số ví

dụ khác;

- Lắng nghe câutrả lời, đưa ra nhậnxét;

- Chuyển tiếp sangnội dung học tậpbài mới;

nghĩ và phát biểutrả lời câu hỏi;

- Lắng nghe nhậnxét của giáo viên;

- Chuẩn bị tư thếhọc tập các nộidung của bài mới;

- Trình chiếu, giớithiệu khái quát nộidung bài học;

- Chuyển tiếp sangnội dung cần học;

- Lắng nghe, ghichép tên bài học;

- Quan sát, ghinhận các mục tiêucần đạt được;

- Quan sát, lắngnghe, nhận biết cácnội dung cần học;

- Chuẩn bị tư thế;

đề

30phút

2.2.1 Cấu

trúc for:

pháp: pháp cấu trúc for;

- Giải thích cáctham số;

- Quan sát, ghinhận;

1 phút

2.2.1.3 Cách

thực hiện:

- Trình chiếu cáchthực hiện lưu đồcấu trúc for;

- Chú ý quan sát,lắng nghe;

- Cho một ví dụ 2;

- Giải thích ví dụ;

- Gọi một học viênthực hiện ví dụ;

- Theo dõi và hỗtrợ thực hành,kiểm tra kết quảcủa sinh viên;

- Mời sinh viênkhác nhận xét kếtquả thực hiện;

- Tổng kết lại cácphát biểu và trìnhchiếu kết quả, đưa

- Nhận xét, thêm ýkiến;

- Lắng nghe;

- Lắng nghe;

19phút

thực hành của sinhviên;

- Trình chiếu ví dụ

3, giải thích,hướng dẫn sinhviên về nhà thựchiện;

- Quan sát;

điểm:

- Trình chiếu đặcđiểm cấu trúc for;

- Quan sát, lắngnghe;

2 phút

2.2.1.6 Lệnh

for lồng nhau:

- Trình bày nộidung lệnh for lồngnhau;

- Cho ví dụ lệnhfor lồng nhau;

- Giải thích, phântích ví dụ;

- Gọi một học viênthực hiện ví dụ;

- Theo dõi và hỗtrợ thực hành,kiểm tra kết quảcủa sinh viên;

- Mời sinh viênkhác nhận xét kếtquả thực hiện;

- Tổng kết lại cácphát biểu và trìnhchiếu kết quả, đưa

- Nhận xét, thêm ýkiến;

- Lắng nghe;

5 phút

ra nhận xét;

- Đánh giá kết quảthực hành của sinhviên;

- Đặt câu hỏi liênquan đến kiến thứcbài học;

- Ghi nhận câu trảlời, nhận xét;

- Hệ thống lại cácbước tiến hànhthực hiện, phântích nội dung quantrong;

- Nhắc lại một số

kỹ năng cần có;

- Hệ thống lại một

- Lắng nghe, hệthống lại các kiếnthức đã học;

- Nghe câu hỏi suynghĩ trả lời;

- Lắng nghe, ghinhớ;

- Lắng nghe, ghinhớ các bước thựchiện, các thao tácthực hành;

- Lắng nghe, chúý;

- Lắng nghe, rút rađược kinh nghiệm;

lỗi thường gặp:

- Nhận xét kết

quả học tập:

- Hướng dẫn

chuẩn bị cho

buổi học sau:

số lỗi thường gặp;

- Nhận xét đánh giá kết quả học tập của sinh viên;

- Yêu cầu sinh viên xem trước bài tiếp theo;

- Lắng nghe, ghi nhận;

- Lắng nghe, ghi chép các yêu cầu của giáo viên, xác định các nhiệm vụ cần chuẩn bị;

học

5 phút

- Tham khảo

một số tài liệu

liên quan;

- Hướng dẫn

tự rèn luyện;

- Giới thiệu, giao nhiệm vụ nghiên cứu tài liệu tham khảo;

- Cho bài tập về nhà và hướng dẫn làm bài;

- Tiếp tục luyện tập sử dụng cấu trúc for, while thực hiện các bài tập khác

- Lắng nghe và ghi chép;

- Lắng nghe và ghi chép;

- Rèn luyện cá nhân để hình thành

và phát triển kỹ năng

III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN:

Ngày tháng năm

1.1.3 Soạn tài liệu học tập:

Chương 2: CÁC CẤU TRÚC ĐIỀU KHIỂN 2.2 CẤU TRÚC LẶP:

2.2.1 Cấu trúc for:

2.2.1.1 Cú pháp:

for (……… ; ………….; ……….)

khối lệnh lặp;

- Các biểu thức trong dãy biểu thức 1, 2 cách nhau bởi dấu phẩy (,) Có thể

có nhiều biểu thức trong các dãy này hoặc dãy biểu thức cũng có thể trống

- ………

Các dãy biểu thức và điều kiện có thể trống tuy nhiên vẫn giữ lại các dấu chấm phẩy (;) để ngăn cách các phần với nhau.

2.2.1.2 Lưu đồ cú pháp:

2.2.1.3 Cách thực hiện:

Khi gặp câu lệnh for trình tự thực hiện của chương trình như sau:

- Thực hiện dãy biểu thức 1 (thông thường là các lệnh khởi tạo cho một số biến)

- Kiểm tra điều kiện lặp, nếu đúng thì thực hiện khối lệnh lặp  thực hiện dãy biểu thức 2  quay lại kiểm tra điều kiện lặp và lặp lại quá trình trên cho đến khi việc kiểm tra điều kiện lặp cho kết quả sai thì dừng

Tóm lại, dãy biểu thức 1 sẽ được thực hiện 1 lần duy nhất ngay từ đầu quá trình lặp sau đó thực hiện các câu lệnh trong khối lệnh lặp và dãy biểu thức 2cho đến khi nào không còn thỏa điều kiện lặp nữ thì dừng

Tương tự như cấu trúc if, nếu khối lệnh lặp có nhiueef hơn 1 câu laanhj thì bao chúng trong cặp ngoặc móc {}

S

Đ khối lệnh lặp

dãy biểu thức 1

điều kiện lặp

dãy biểu thức 2

2.2.1.6 Lệnh for lồng nhau:

Trong khối lệnh lặp có thể chứa cả lệnh for, tức là các lệnh for cũng được phép lồng nhau như các cấu trúc khác

Ví dụ 4: Bài toán cổ:“Vừa gà vừa chó, Bó lại cho tròn, 36 con, 100 chân

chẵn” Hỏi có mấy gà và mấy chó

Ví dụ 5: Viết chuong trình tìm tất cả các phương án để đổi 100$ ra các tờ

bạc loại 10$,20$,50$

1.3.1 Soạn câu hỏi và bài tập:

1 Viết chương trình tính tích N số nguyên dương đầu tiên, với N được nhập

từ bàn phím

2 Viết chương trình tính tổng

S=∑

i=1

n

∑

j=1

m

i+2 jvới n,m là số nguyên dương được nhập từ bàn phím

3 Viết chương trình nhập vào 2 số nguyên dương Tìm UCLN và BCNN cho 2 số đó

4 Viết chương trình nhập vào chiều dài và chiều rộng cho 1 hình chữ nhật

In ra hình chữ nhật đó bằng dấu * Giả sử như nhập cd=8, cr=5 thì in:

* * * * * * *

* * * * * * *

* * * * * * *

* * * * * * *

* * * * * * *

5 Viết chương trình nhập vào số nguyên dương n In ra tam giác có dạng:

@

10.Viết chương trình in ra ước số của n.

11 Viết chương trinh kiểm tra một số có phải là số nguyên tố?

1.3.2 Thiết kế Phiếu hướng dẫn thực hiện:

Phiếu hướng dẫn thực hiện Tích hợp

PHIẾU HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

Tên bài luyện tập: Sữ dụng cấu trúc lặp for

Họ tên sinh viên:……… Lớp:

……… Máy số:……… Ngày thực hiện:…………

Chuẩn bị điều kiện luyện tập:

- Đồ dùng: Bảng qui trình, tài liệu học tập

- Trang thiết bị: Máy vi tính kết nối mạng, phần mềm DEV C++ cài đặt sẵn,các tài liệu phát tay

Yêu cầu:

- Sắp xếp nơi thực hành gọn gàng, khoa học.

- Tuân thủ sự hướng dẫn của giáo viên.

- Áp dụng được vòng lặp for vào tất cả bài tập;

- Khắc phục được các lổi thường gặp trong lặp trình với vòng lặpfor;

- Phân tích đề bài cho gì và yêu cầu gì?

Ví dụ: Viết chương trình tính tổng n số nguyên dương đầu tiên, với n dược nhập từ bàn phím

- Đề bài cho n là số nguyên dương;

- Yêu cầu nhập vào n và tính tổng n

số nguyên dương dầu tiên;

- Chưahiểu đềbài;

- Sử dụngsai cấutrúc;

- Gõ saichính tả;

- Gõ Saichính tả;

- Gõ saichính tả;

- Gõ saichính tả;

2 Phân tích

giải thuật

địnhđúngtừngbước đềbài đưa

ra giảithuật;

- Thực hiện từng bước bằng mã giảhay lời văn

Ví dụ: Viết chương trình tính tổng n số nguyên dương đầu tiên, với n dược nhập từ bàn phím

Cú pháp:

for (dãy biểu thức 1; điều kiện lặp;

dãy biểu thức 2)

trình trúc;

- Khai báođúng cúpháp;

- Lưu ýmột sốlỗi

thườnggặp;

For (i=1; i<=10;i++) sẽ thực hiện 10lần

For (i=1; i<=11;i++) sẽ thực hiện 11lần

- Sử dụng toán tử gán (=) thay vì toán

tử quan hệ bằng (==) trong các biểu thức điều kiện, hay ngược lại với biểu thức khởi tạo trong for

- Đặt dấu ; ngay sau biểu thức điều kiện của while (gây treo máy) hoặc ngay dấu ngoặc “)” của vòng lặp for

- Nhấn F9, hay biểu tượng trên phầnmềm

1.3.3 Thiết kế Phiếu đánh giá sản phẩm:

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM

Tên bài thực hành: Sữ dụng cấu trúc lặp for Mã số: ………….

Tên người học: ………Ngày: ………

Điểmchuẩn

Điểmđạtđược

- Bài làm sinh viên

- Sinh viên không mắtnhững lỗi thườnggặp;