Ebook lịch sử kháng chiến chống mỹ cứu nước 1954 1975 (tập 7 thắng lợi quyết định năm 1972) phần 2

Chương 30 chống phá bình định ở miền nam, cùng quân và dân lào, campuchia 1971, trong năm 1972, bên cạnh chủ trương sử dụng quả đấm chủ lực tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận quan trọn

Chương 30 chống phá bình định ở miền nam, cùng

quân và dân lào, campuchia

1971, trong năm 1972, bên cạnh chủ trương sử dụng quả

đấm chủ lực tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận quan trọng chủ lực quân đội Sài Gòn, đặc biệt là lực lượng cơ

động chiến lược - nhân tố có tính chất quyết định tạo nên

sự thay đổi cán cân so sánh thế và lực của ta và địch; Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đồng thời

quyết định tiến hành mở các chiến dịch tổng hợp, nhằm

tiêu hao, tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận quan trọng lực lượng vũ trang, nhất là lực lượng tại chỗ như bảo an, dân vệ, phá tan bộ máy kìm kẹp ở cơ sở, phá đồn bốt, giải phóng phần lớn đất đai vùng nông thôn và nhân dân,

đánh bại cơ bản âm mưu bình định của đối phương

Hướng tiến công đánh phá bình định, mở vùng mở mảng trọng điểm trong năm 1972 được xác định là đồng bằng sông Cửu Long (chủ yếu là Khu 8) và đồng bằng Khu 5 Với các vùng đô thị, Bộ Chính trị chỉ thị phải tiếp tục đẩy mạnh phong trào đấu tranh chính trị và hoạt động vũ trang (của đặc công, biệt động thành ), tạo sự phối hợp chặt chẽ với quả đấm chủ lực và quả đấm đánh phá bình

định, hình thành nên thế tiến công ngày càng mạnh mẽ, rộng khắp trên cả ba vùng chiến lược

Thực hiện quyết tâm và kế hoạch chiến lược của Bộ Chính trị, Trung ương Cục và Quân uỷ Miền quyết định

mở chiến dịch tiến công tổng hợp ở khu vực nam bắc

đường số 4 Địa bàn mở chiến dịch bao gồm một vùng rộng lớn thuộc các tỉnh: Mỹ Tho, Kiến Tường, Kiến Phong, Gò Công và Bến Tre; trải ra trên khắp 31 huyện, 5 thị xã, 144 xã, 1.939 xóm ấp, với tổng diện tích trên 1 vạn km2, dân số

2 triệu 11 vạn người Đây là địa bàn có vị trí chiến lược quân sự trọng yếu của đồng bằng sông Cửu Long, địa bàn

có hệ thống giao thông đường thuỷ ngang dọc thuận lợi như các sông Tiền, Cổ Chiên, Cửu Long, các kênh Dương Văn Dương, Nguyễn Văn Tiếp, Chợ Gạo cùng mạng

đường bộ dọc ngang nối với trục quốc lộ số 4, tạo nên sự gắn kết giữa Sài Gòn với các tỉnh miền Tây Nam Bộ (Khu 9) Thêm nữa, nơi đây còn có căn cứ Đồng Tháp Mười tiếp giáp với biên giới Campuchia, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển và tiếp nhận hàng hoá, vật chất và lực

lượng chi viện cho hoạt động của lực lượng vũ trang ta ở Nam Bộ

Ngay từ những năm đầu chiến tranh, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã đặc biệt chú trọng tới việc bình định địa bàn này Theo báo cáo của Trung tâm hành quân Bộ Tư lệnh Vùng 4 chiến thuật Quân lực Việt Nam Cộng hoà, cuối quý I năm 1972, tại địa bàn các tỉnh Mỹ Tho, Kiến Tường, Kiến Phong, Gò Công và Bến Tre, quân chủ lực

địch có Sư đoàn 7, Liên đoàn 41 biệt động biên phòng (11 tiểu đoàn); lực lượng bảo an có 4 tiểu đoàn, 21 liên đội

và 65 đại đội độc lập Ngoài ra, trên địa bàn này, quân đội Sài Gòn còn có 3 liên đội và 428 trung đội dân vệ, 4 đại đội

và trên 3.000 cảnh sát dã chiến ở các phân, chi khu chiến thuật; 74 khẩu pháo 105mm và 155mm; thiết giáp có 1 chiến đoàn (Trung đoàn 6) và 2 chi đoàn; hải quân có 1 liên đoàn đặc nhiệm và 5 đại đội tuần giang Với lực lượng trên, đối phương tổ chức thành ba tuyến phòng thủ:

Tuyến biên giới, gồm Liên đoàn 41 biệt động biên

phòng kết hợp với lực lượng bảo an, dân vệ, biệt kích Dựa vào hệ thống đồn bốt, tiểu khu, chi khu, yếu khu, địch tổ chức phòng thủ, ngăn chặn hành lang biên giới, đoạn từ Tân Thành - Cả Cái - Tuyên Bình - Long Khốt - Vàm Cỏ Tây đến căn cứ Tuyên Nhơn Khi cần thiết, địch sẽ đưa Sư

đoàn 7 hoặc từ một đến hai liên đoàn biệt động quân cơ

động lên tăng cường

Tuyến kênh Dương Văn Dương và Nguyễn Văn Tiếp

(gồm các mục tiêu chủ yếu như: Gầy, Kinh Quận, Kiên Bình (dọc kinh Dương Văn Dương)), Mỹ An, Thiên Hộ,

Mỹ Phước Tây (thuộc kênh Nguyễn Văn Tiếp) Đây là tuyến trung gian - tuyến giữ vai trò trọng yếu để ngăn chặn lực lượng ta từ hướng biên giới cơ động xuống, đồng thời phát hiện và đối phó với sự tiến công và nổi dậy tại chỗ của quân và dân ta Lực lượng đối phương bố trí trên tuyến này là các trung đoàn 11 và 12 thuộc Sư đoàn 7, các tiểu đoàn và liên đội bảo an

Tuyến đường 4, được xác định là tuyến xương sống -

giữ vai trò và vị trí có ý nghĩa sống còn đối với quyền kiểm soát của chúng ở đồng bằng sông Cửu Long Do vậy, trên tuyến này, đối phương bố trí một lực lượng mạnh, gồm Sư

đoàn 7, các đơn vị bảo an tiểu khu, chi khu, lực lượng thiết giáp kết hợp với hệ thống đồn bốt bảo an tại chỗ đảm trách Khi bị ta tiến công lớn, địch có thể tăng cường từ hai đến ba trung đoàn bộ binh, một trung đoàn thiết giáp

để giải toả Trong trường hợp nếu lực lượng ứng cứu đến không kịp, quân địch sẽ co cụm lại, quyết tâm giữ các vị trí then chốt án ngữ dọc theo đường 4 như: Thẻ 23, Cai Lậy, Long Định, ngã ba Trung Lương, thị xã Mỹ Tho, Tân Hiệp Do tầm quan trọng đối với ta và địch, đường 4 là tuyến giành giật quyết liệt giữa hai bên tại khu vực miền Trung Nam Bộ, đặc biệt trong năm 1972

Cùng với tập trung lực lượng, đây còn là địa bàn trọng điểm bình định của quân Sài Gòn Phần lớn dân cư

bị đối phương dồn ép buộc phải rời bỏ nhà cửa, ruộng vườn, làng xóm vào sống tại các ấp chiến lược, khu tập trung ở ven các trục giao thông (quốc lộ 4, các tỉnh lộ 12, 20,

28, 30), dọc hai bên các tuyến kênh Dương Văn Dương,

Nguyễn Văn Tiếp, Chợ Gạo Đặc biệt, bước sang năm

1972, năm có tầm quan trọng trong nỗ lực Việt Nam hoá

chiến tranh của đế quốc Mỹ, tốc độ cũng như các biện

pháp bình định cũng được địch đẩy lên những nấc mới Trong những điều kiện đó, để thực hiện chủ trương của

Bộ Chính trị, lãnh đạo, chỉ huy chiến trường và các địa phương Khu 8 quyết định mở chiến dịch tiến công tổng hợp quyết đánh bại âm mưu và kế hoạch bình định năm

1972 của quân đội Sài Gòn

Trước thế và lực tương đối mạnh cùng những âm mưu nham hiểm của đối phương trên địa bàn này, Bộ Chỉ huy Miền và Quân khu 8 tăng cường cho chiến dịch một số đơn

vị Lực lượng tham gia chiến dịch gồm ba thứ quân Lực lượng vũ trang địa phương có các tiểu đoàn bộ đội địa phương tỉnh: 514, 209 của Mỹ Tho; 504A, 504B của Kiến Tường; 502A, 502B của Kiến Phong; Bến Tre có Trung

đoàn Đồng khởi và 1 tiểu đoàn; Gò Công có 1 đại đội ở cấp huyện, mỗi huyện có từ một đến hai đại đội Mỗi xã

đều có từ một tiểu đội đến hai trung đội du kích Đây là lực lượng chiến đấu tại chỗ, am hiểu địa bàn, âm mưu và hoạt động của đối phương Nhiều đơn vị bộ đội tỉnh có khả năng và kinh nghiệm đánh phá bình định tốt

Sát cánh chiến đấu với bộ đội địa phương, dân quân

du kích và nhân dân các địa phương, và giữ vai trò quyết

định trong chiến dịch tổng hợp đánh phá bình định chính

là bộ đội chủ lực Bên cạnh các trung đoàn 1, 88 và 320 bộ binh, 3 tiểu đoàn đặc công, 2 tiểu đoàn pháo, 1 tiểu đoàn công binh của Khu 8 - những đơn vị đã từng tham gia

chiến đấu và lập được nhiều thành tích trong nửa đầu của năm 1972, Bộ Chỉ huy Miền còn tăng cường cho chiến dịch Sư đoàn 5 bộ binh, C30B1 (gồm các trung đoàn 24, 207 và 271

bộ binh), Trung đoàn 28 pháo binh, 1 tiểu đoàn đặc công, 1 tiểu đoàn công binh Các đơn vị chủ lực Miền đều vừa tham gia các chiến dịch trên nhiều địa bàn khác nhau hội

tụ về Sư đoàn 5, Trung đoàn 24 thuộc C30B tham gia chiến dịch Nguyễn Huệ ở miền Đông Nam Bộ, Trung đoàn 207 tham gia đánh quân Lon Non, tuy quân số và vũ khí trang

bị bị tiêu hao nhiều, công tác bổ sung chưa đủ so với yêu cầu biên chế, song ý chí, quyết tâm cũng như khả năng chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ vẫn đảm bảo tốt

ở địa bàn mở chiến dịch, mặc dù bị địch cưỡng bức, dồn ép ra sinh sống tại những khu tập trung, ấp chiến lược ở ven các đường giao thông, xung quanh các thị xã, thị trấn, ngày đêm bị kiểm soát gắt gao nhưng, phần lớn nhân dân vẫn giữ được truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường, có cơ sở chính trị, vũ trang tương đối mạnh và tích luỹ được nhiều kinh nghiệm đấu tranh chính trị, quân sự, binh vận Lực lượng làm công tác đấu tranh binh vận tại đây không chỉ phát triển nhanh về số lượng, mà

điều đặc biệt quan trọng là đã tạo dựng được cơ sở ngay trong nội bộ Sư đoàn 7 chủ lực Sài Gòn, trong nhiều đồn bốt cũng như căn cứ của chúng Mặt khác, những tháng _

1 C30B là một tổ chức biên chế có tính chất lâm thời, tương

đương cấp sư đoàn của Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam, nhằm đảm bảo cơ động chiến đấu trong một chiến dịch, một đợt hoạt động quân sự

đầu năm 1972, ta đã giải phóng được khoảng 10 vạn dân, làm chủ một số địa phương ở Mỹ Tho, Bến Tre, Kiến Phong Toàn bộ tình hình trên đây là cơ sở để Bộ Chính trị, Quân uỷ và Bộ Chỉ huy Miền quyết định mở chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định của địch ở Khu 8, nhằm phá vỡ một mảng quan trọng trong hệ thống kìm kẹp của đối phương, thúc đẩy phong trào tiến công và nổi dậy của nhân dân đồng bằng Khu 8, căng kéo, phân tán lực lượng địch ở Nam Bộ, tạo điều kiện để hướng tiến công chủ yếu của ta ở miền Đông Nam Bộ đẩy mạng hoạt

động giành thêm những thắng lợi mới

Theo quyết định của Trung ương Cục, Ban Chỉ đạo chiến dịch tiến công tổng hợp Quân khu 8 được thành lập, gồm các đồng chí: Hoàng Văn Thái (Mười Khang) - Phó Bí thư Trung ương Cục, Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam làm Trưởng ban; Nguyễn Văn Mùi (Sáu Đường) - Bí thư Khu uỷ Khu 8 làm Phó ban; các đồng chí Đồng Văn Cống (Chín Hồng) - ủy viên Quân uỷ Miền, Phó Chính uỷ Quân giải phóng miền Nam, Lê Văn Tưởng (Hai Lê) - ủy viên Quân uỷ Miền, Phó Chính uỷ Quân giải phóng miền Nam, Tư Việt Thắng - ủy viên Thường vụ Khu uỷ Khu 8, Lê Quốc Sản (Tám Phương) - Thường vụ Khu uỷ kiêm Tư lệnh Khu 8, Bảy Hiệp - Chuyên viên Ban nghiên cứu Thường vụ Trung ương Cục làm uỷ viên Đồng thời, thường trực Ban Chỉ đạo cũng khẩn trương được hình thành, gồm 4 đồng chí: Hoàng Văn Thái, Nguyễn Văn Mùi, Lê Văn Tưởng và Dương Cự Tẩm (Năm Thanh) - Chính uỷ Quân khu 8

Bên cạnh Ban Chỉ đạo do Trung ương Cục chỉ định,

Bộ Tư lệnh Miền ra quyết định thành lập Bộ Chỉ huy chiến dịch, thành phần gồm các đồng chí: Hoàng Văn Thái - Tư lệnh kiêm Chính uỷ; Đồng Văn Cống - Phó Tư lệnh; Lê Văn Tưởng - Phó Chính uỷ Cơ quan tham mưu giúp việc trực tiếp cho Bộ Chỉ huy chiến dịch được hình thành trên cơ sở một bộ phận cán bộ thuộc cơ quan tham mưu Miền và một bộ phận cơ quan tham mưu Quân khu 8 Bộ Chỉ huy C30B được chọn làm nòng cốt

để xây dựng nên Bộ Chỉ huy tiền phương chiến dịch Để

đảm bảo thực hiện tốt nhiệm vụ "chỉ đạo kết hợp chặt chẽ và thống nhất giữa chủ lực Miền và lực lượng vũ trang quân khu, kết hợp chặt chẽ giữa tiến công quân

sự, chính trị và binh vận, giữa tiến công và nổi dậy trên khu vực trọng điểm cũng như các khu vực diện có liên quan, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ quân sự và chính trị của chiến dịch tổng hợp đánh phá bình định"1, tham gia cơ quan tiền phương Bộ Tư lệnh chiến dịch còn có

đồng chí Phó Tư lệnh Quân khu 8 và tại từng khu vực tác chiến, mỗi trung đoàn chủ lực đều có các đồng chí cấp uỷ và cơ quan quân sự địa phương tham gia vào cơ cấu sở chỉ huy để chỉ huy hiệp đồng tác chiến giữa các

đơn vị và các địa phương

_

1 Quân đội nhân dân Việt Nam - Quân khu 9: Báo cáo tổng

kết chiến dịch tấn công tổng hợp đánh phá bình định trên địa bàn Quân khu 8 (từ ngày 10-6-1972 đến ngày 10-9-1972), tháng

8-1985, tr.23, tài liệu lưu tại Phòng Khoa học công nghệ - môi trường Quân khu 9

Cùng với việc hoàn thiện cơ quan chỉ đạo và chỉ huy chiến dịch, ngay từ đầu tháng 4-1972, với lực lượng ba thứ quân và toàn bộ lực lượng chính trị và binh vận, Quân khu 8 đã chủ động mở đợt hoạt động tạo thế trên địa bàn

ba tỉnh Mỹ Tho, Kiến Tường, Kiến Phong; khu vực trọng

điểm là 38 xã thuộc năm huyện Cai Lậy Bắc, Cái Bè, Kiến Văn, Mỹ An và Vùng 4 Kiến Tường; khu vực thứ yếu là 68 xã thuộc các huyện Châu Thành Bắc, Châu Thành Nam, Cai Lậy Nam, Cái Bè Nam, Vùng 8 Kiến Tường, Bắc Cao Lãnh và hai xã của huyện Hồng Ngự

Trên hướng chủ yếu, đêm mùng 6 rạng sáng ngày 7-4,

Trung đoàn 88 bất ngờ tiến công địch trên tuyến kênh Dương Văn Dương, diệt và bức rút bốn đồn của quân Sài Gòn (trong đó có đồn Kinh Quận), diệt hai trận địa pháo

Mỹ An và Kinh Quận Ngay sau đó, đối phương tập trung lực lượng bảo an tại chỗ đến ứng cứu nhưng không thành công Đến ngày 11-4, đối phương đưa Liên đoàn 41 biệt

động quân đến hòng giải toả Thế nhưng, lực lượng này vấp phải sự đánh trả mãnh liệt của ta, 4 đại đội bị loại khỏi vòng chiến đấu Tuy nhiên, do quá chú trọng diệt sinh lực địch, nên ta để mất thời cơ dứt điểm mục tiêu then chốt Kinh Quận

Tại tuyến kênh Nguyễn Văn Tiếp, ngay đầu tháng 4, quân Sài Gòn sử dụng Trung đoàn 11 - Sư đoàn 7 kết hợp với quân bảo an tại chỗ bung ra càn quét quyết liệt kết hợp với đốn phá địa hình, ngăn chặn kế hoạch mở mảng,

mở vùng của ta Trước tình hình đó, Bộ Tư lệnh Quân khu 8 sử dụng Trung đoàn 1 mở các hoạt động tiến công

nhằm ngăn chặn và đẩy lùi các đợt càn quét của đối phương Trung đoàn đã liên tục vận động tiến công địch

và giành được những kết quả quan trọng: ngày 7-4, diệt Liên đội 45 bảo an; ngày 8, diệt 1 đại đội; ngày 9, loại khỏi chiến đấu Tiểu đoàn 2 - Trung đoàn 11; ngày 17,

đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 402 bảo an; ngày 21, tiêu hao nặng Tiểu đoàn 1 - Trung đoàn 11 quân đội Sài Gòn

Để ngăn chặn sức tiến công của ta, đối phương tập trung một lực lượng gồm ba tiểu đoàn biệt động quân và ba tiểu

đoàn của Trung đoàn 11 hình thành nên Chiến đoàn 7,

mở cuộc hành quân giải toả Tuy nhiên, cố gắng này của

đối phương không mang lại kết quả, mà ngược lại, hai tiểu đoàn biệt động đã bị ta loại khỏi chiến đấu

Trên hướng thứ yếu, trong tháng 4-1972, Tiểu đoàn 514

bộ đội địa phương tỉnh Mỹ Tho tiến công đánh thiệt hại nặng chi khu Tân Hiệp; đặc công quân khu diệt 4 đồn bảo

an trên khu vực triền sông Ba Rài, tạo điều kiện cho bộ

đội địa phương các huyện và du kích các ấp, xã phát động nhân dân nổi dậy, kết hợp ba mũi giáp công, cản phá thành công các cuộc hành quân bình định, đồng thời tiêu diệt 10 đồn, bức rút 34 đồn bốt, giải phóng 26 ấp, với 17.000 dân, giành quyền làm chủ ở 30 ấp khác với số dân 20.000 người Cùng thời gian trên, Trung đoàn 320 quân khu và bộ đội địa phương tỉnh Kiến Tường tiến công khu vực trọng điểm Vùng 8 Kiến Tường, mở thông được hành lang; bộ đội Kiến Phong tổ chức đánh trọng điểm bắc Cao Lãnh, sông Cần Lố

Nhằm mở rộng lõm giải phóng, tạo thế, tạo đà trực tiếp cho chiến dịch, theo kế hoạch thống nhất, đêm 28-4,

ba trung đoàn chủ lực đồng loạt tiến công đánh phá bình

định, mở mảng tại địa bàn trọng điểm: Trung đoàn 1 vây

ép yếu khu Thiên Hộ, mở mảng ở khu vực kênh Nguyễn Văn Tiếp (thuộc phía đông Thiên Hộ); Trung đoàn 88 mở mảng khu vực tây Thiên Hộ - Đốc Binh Kiều; Trung đoàn 320

mở mảng vùng kênh Tư Bích, kênh 2, kênh 3 Mỹ Hoà Do thế và lực áp đảo, nên ta đã nhanh chóng diệt được một số

đồn bốt, căn cứ của đối phương; hỗ trợ cho nhân dân nổi dậy diệt ác, phá kìm, giành quyền làm chủ nhiều địa bàn quan trọng Nhưng ngay sau đó, quân Sài Gòn dồn sức phản kích dữ dội, quyết líp lại những khu vực vừa bị mất Ngày 29-4, Trung đoàn 12 - Sư đoàn 7 quân Sài Gòn tổ chức phản kích vào khu vực Phụng Thớt - Trại Lòn Ngày 5-5, 10 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7 mở cuộc hành quân bình

định hòng chiếm lại các lõm giải phóng tại Vùng 4 Kiến Tường, Mỹ An

Trước sự đối phó quyết liệt của địch, ngày 5-5, Bộ Tư lệnh Quân khu 8 quyết định chuyển Trung đoàn 1 và Trung đoàn 88 xuống hoạt động ở vùng nam kênh Nguyễn Văn Tiếp, hỗ trợ nhân dân mở một số lõm nhỏ, tiếp tục tạo thế cho kế hoạch mở chiến dịch vào những tháng kế tiếp sau đó

Qua gần hai tháng hoạt động tạo thế, mặc dù một số mục tiêu đặt ra chưa thực hiện được, nhưng lực lượng vũ trang ba thứ quân và nhân dân "vùng ruột" đồng bằng sông Cửu Long đã thu được những kết quả rất quan trọng: tiêu diệt và làm tan rã một bộ phận sinh lực địch (phần lớn là lực lượng tại chỗ); tiêu diệt, bức hàng, bức rút hơn 80 đồn,

bốt các loại; giải phóng Vùng 4 Kiến Tường và một số lõm, tạo được bàn đạp thuận lợi để triển khai các mặt tổ chức bảo đảm chuẩn bị cho chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định quy mô rộng lớn trên chiến trường Khu 8 Sau đợt hoạt động tạo thế và cơ động lực lượng, vũ khí, lương thực tới những địa bàn xuất phát tiến công, cuối tháng 5, đầu tháng 6, theo kế hoạch thống nhất của Bộ Chỉ huy Miền, lực lượng vũ trang ta vẫn tiếp tục đẩy mạnh hoạt động căng kéo địch, thu hút những đơn vị đối phương tăng cường cho miền Đông trước đó quay trở về

đối phó với ta trên chiến trường đồng bằng sông Cửu Long (Quân khu 4 - Quân đoàn 4 quân đội Sài Gòn), tạo điều kiện cho hướng chủ yếu của cuộc tiến công chiến lược 1972

ở miền Đông Nam Bộ phát triển và giành thắng lợi Theo chỉ lệnh giao nhiệm vụ của Bộ Tư lệnh chiến dịch, Sư đoàn 5 được tăng cường Trung đoàn 271 của

C30B đảm nhiệm tiến công trên hướng chủ yếu Kiến

Tường; Trung đoàn 24 và 207 phụ trách hướng thứ yếu

Thông Bình - Cà Vàng Qua nguồn tin tình báo thu thập

được, tuy địch biết ta chuẩn bị mở chiến dịch, song chúng không nắm bắt được ý định, địa bàn, quy mô của chiến dịch Trong lúc địch còn đang ráo riết trinh sát, thăm dò, thu thập tin tức thì đêm 10-6, trên hướng tiến công chủ yếu, Trung đoàn 2 - Sư đoàn 5 bất ngờ nổ súng tiến công chi khu Long Khốt, chính thức mở màn cho chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định của quân Sài Gòn trên chiến trường Khu 8 Nhưng do công tác chuẩn bị chưa thật chu đáo, tổ chức chỉ huy và hiệp đồng chưa tốt,

nên Trung đoàn 2 đã không tiêu diệt được mục tiêu then chốt Long Khốt và phải rút quân sau 5 ngày bao vây Trong khi đó, những đơn vị còn lại của Sư đoàn 5 đã phối hợp hiệu quả với lực lượng vũ trang địa phương tổ chức vây ép Gò Măng Đa; lực lượng đặc công cùng bộ đội và du kích tại chỗ bao vây uy hiếp căn cứ Thạnh Trị, tổ chức chặn đánh các mũi nống ra phản kích của đối phương, diệt 60 tên Hiệp đồng với bộ binh, pháo binh Miền tập kích thị xã Mộc Hoá, diệt một số sinh lực địch, phá hỏng nặng hai trạm truyền tin, 7 xe quân sự Trên sông Vàm

Cỏ Tây, đội đặc công nước của Miền đánh chìm 5 tàu chiến địch Được thắng lợi quân sự của bộ đội chủ lực tạo thế và với sự hậu thuẫn của du kích, tự vệ, các đoàn thể quần chúng đột nhập vào các ấp chiến lược, khu tập trung của địch, vận động nhân dân nổi dậy phá ấp, phá kìm, giành quyền làm chủ

Trước sức tiến công và nổi dậy của quân và dân ta, ngày 11-6, đối phương huy động hai trung đoàn thuộc Sư

đoàn 7 bộ binh, hai tiểu đoàn biệt động quân, hai chi đoàn thiết giáp M113 mở cuộc hành quân Cửu Long 7/4 nhằm giải toả chi khu Long Khốt Đêm 14-5, Trung đoàn 1 - Sư

đoàn 5 chủ lực Miền bất ngờ tập kích đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 3 - Trung đoàn 12 của quân Sài Gòn, loại khỏi vòng chiến đấu 120 tên, thu 10 súng Ngày 17-6, phát hiện Tiểu đoàn 3 - Trung đoàn 10 địch do trực thăng không vận

đổ xuống Kom Pông Rồ, Trung đoàn 2 - Sư đoàn 5 và Tiểu

đoàn 1 - Trung đoàn 271 đã nhanh chóng cơ động đến bao vây, tiến công, loại khỏi chiến đấu hơn 100 tên

Trên hướng thứ yếu Thông Bình - Cà Vàng, sau khi

đánh bại cuộc hành quân Cửu Long 44/5 của Liên đoàn biệt động quân 41 tiến hành từ ngày 23-5 đến ngày 3-6, C30B tiếp tục chặn đánh cuộc hành quân mang mật danh Cửu Long 44/6 do tàn quân của Liên đoàn biệt động 41, Liên đoàn biệt động số 7, hai chi đoàn thiết giáp M113 tiến hành Chỉ một thời gian ngắn chiến đấu, quân địch đã

bị ta loại khỏi chiến đấu hàng trăm tên và mất hàng chục xe thiết giáp Ngày 14-6, chúng buộc phải kết thúc cuộc hành quân Đến đây, C30B quyết định chỉ để Trung đoàn 207 ở lại chốt giữ khu vực áp sát biên giới Thông Bình - Cà Vàng, lực lượng còn lại rút xuống vùng ruột hoạt động Ngày 20-6, Trung đoàn 24 thuộc C30B, Trung đoàn 3 - Sư đoàn 5 bắt đầu hành quân tới địa bàn trọng điểm chiến dịch Phát hiện được ý định của ta, đối phương nhanh chóng huy động lực lượng bảo an tiểu khu Kiến Phong cùng với Trung đoàn 11 - Sư đoàn 7 tổ chức chốt chặn tại tuyến kênh Dương Văn Dương Tại đây, quân Sài Gòn vấp phải

sự giáng trả mãnh liệt của Trung đoàn 320 Quân khu 8 Tiểu đoàn 1 - Trung đoàn 11 chủ lực của đối phương bị loại khỏi chiến đấu, Tiểu đoàn 417 bảo an bị đánh thiệt hại nặng, bộ phận còn lại phải rút lui Tuyến hành lang của ta vẫn được bảo đảm thông suốt Lực lượng cơ động cũng như

vũ khí và hàng hoá bảo đảm cho chiến trường Khu 8 giữ

được an toàn, đến đúng nơi quy định

Hiệp đồng chặt chẽ với tác chiến của bộ đội chủ lực Miền, lực lượng vũ trang ba thứ quân và nhân dân Khu 8 khẩn trương đẩy mạnh tiến công và nổi dậy đánh phá

bình định, mở mảng, mở vùng ở các khu vực trọng điểm thuộc nam và bắc quốc lộ 4, nổi bật nhất là mảng Ba Dừa, mảng 3 Cai Lậy Bắc

Mảng Ba Dừa được hình thành bởi 4 xã Long Trung,

Long Tiên, Long Khánh, Xuân Sơn thuộc huyện Cai Lậy Nam; phía đông giáp sông Ba Rài, phía nam giáp quốc

lộ 4 Tại đây, ngoài việc tập trung xây dựng yếu khu Ba Dừa, đối phương đã xây dựng nên một hệ thống gồm 25

đồn bốt liên hoàn để kìm kẹp nhân dân Là khu vực giữ vai trò bàn đạp xuất phát tiến công của lực lượng vũ trang Khu 8 đánh ra đường 4 và các chi khu Cái Bè, Cai Lậy, Vĩnh Kim nên Bộ Tư lệnh Quân khu 8 quyết định chọn Ba Dừa làm điểm then chốt đánh phá bình định, mở mảng, mở rộng vùng giải phóng liên hoàn, tạo sự thôi

động lớn cho phong trào tiến công và nổi dậy đánh phá bình định của quân Sài Gòn trên toàn Khu 8 trong nửa cuối năm 1972

Thực hiện kế hoạch trên, các trung đoàn 1 và 88 đang tác chiến ở Mỹ Thiện và Hậu Mỹ đã được lệnh bí mật cơ

động tới phối hợp với các lực lượng địa phương xung quanh khu vực mở mảng Đúng 3 giờ 15 phút ngày 10-6, Tiểu đoàn đặc công 269 cùng Tiểu đoàn 261B - Trung

đoàn 1 bất ngờ tiến công yếu khu Ba Dừa, mở đầu cho hướng tiến công mở mảng Ba Dừa Đây là trận tiến công vào căn cứ có công sự kiên cố của đối phương, nên ta không dứt điểm được mục tiêu Sau khi đã loại khỏi chiến

đấu hơn 100 tên, bắt 19 tù binh, thu 35 súng, bộ đội ta chuyển từ tiến công sang vây ép, truy lùng tiêu diệt và

làm tan rã bộ máy kìm kẹp cơ sở của đối phương Đến cuối buổi sáng ngày 10-6, đối phương sử dụng 6 đại đội bảo an

và 2 chi đoàn xe bọc thép M113 mở cuộc hành quân giải tỏa yếu khu Ba Dừa Tuy Trung đoàn 88 có tổ chức lực lượng chốt chặn ở ngã ba Long Tiên, nhưng do chủ quan sơ hở nên ta đã để quân Sài Gòn lọt qua và vào được yếu khu Sau đó, quân bảo an rút về Cai Lậy, nhưng chúng để lại một chi đoàn M113 tăng cường cho lực lượng phòng thủ yếu khu Đến đây, mục tiêu chủ yếu không những không dứt điểm được, mà trận đánh lâm vào thế bế tắc Để nhanh chóng tháo gỡ khó khăn, Ban Chỉ huy hướng mở mảng Ba Dừa quyết định chuyển một bộ phận chủ lực sang phối hợp với bộ đội và du kích địa phương tiến công

địch, hỗ trợ nhân dân nổi dậy bao vây, bức hàng 17 đồn bốt, diệt ác, phá kìm, giành quyền làm chủ một số ấp, xã Sáng ngày 11-6, Trung đoàn 1 tổ chức trận địa phục kích tại Hội Sơn, đánh bại cuộc hành quân giải tỏa của Tiểu đoàn

3 - Trung đoàn 10 - Sư đoàn 7, Tiểu đoàn 402, Liên đội 73 và

4 đại đội bảo an có xe bọc thép đi cùng của địch Cùng ngày, một trung đội của Tiểu đoàn 510 vây ép, bức hàng đồn Ba Dầu Ngày 12, Trung đoàn 88 chặn đánh cuộc hành quân bình định của địch gồm Tiểu đoàn 402, Liên đội 15, Liên đội

73 và 3 đại đội bảo an cùng Chi đoàn 3 thuộc Trung đoàn 6 thiết giáp M113 tại Tam Bình - nam Ba Dừa

Ngày 17-6, một trung đội của Tiểu đoàn 510 - Trung

đoàn 88 tiến công diệt đồn Thày Cai Ngày 18, Trung đoàn 11 chặn đánh cuộc hành quân của Tiểu đoàn 2 - Trung

đoàn 11 - Sư đoàn 7 và Chi đoàn 2 - Trung đoàn 6 thiết

giáp M113 của quân Sài Gòn trên khu vực lộ Ba Dừa, diệt

160 tên, bắn rơi hai trực thăng Ngày 19, Tiểu đoàn đặc công 269 kỳ tập diệt đồn Bàng Long Đêm 19, các đại đội

bộ đội huyện Châu Thành Nam và Cai Lậy Nam đứng chân tại khu vực nam Ba Dừa đã hậu thuẫn và tổ chức cho 10 gia đình binh sĩ địch (cơ sở địch vận của ta) nửa

đêm đốt đèn, thắp đuốc, kéo lên đồn gọi chồng con trở về Trước sự uy hiếp của quân dân địa phương ở ngoài đồn và sức ép từ bên trong, toàn bộ quân địch đồn Cầu Ván đã mang vũ khí ra hàng Sau đó, ta chuyển sang uy hiếp buộc

đối phương rút khỏi các đồn Cầu Sắt, So Đũa và các đồn

ấp 6, 7, 11 xã Long Tiên, mở rộng vùng làm chủ

Chỉ tính trong khoảng thời gian hơn chục ngày khởi

đầu đợt 1 chiến dịch (10-6 đến 21-6-1972), quân và dân trên địa bàn mảng Ba Dừa đã loại khỏi vòng chiến đấu

938 tên, diệt gọn 6 đại đội, đánh thiệt hại nặng ba tiểu

đoàn bộ binh và 1 chi đoàn thiết giáp M113, đánh thiệt hại nặng yếu khu Ba Dừa, san bằng 15 đồn, giải phóng hoàn toàn 2 xã Long Tiên và Cẩm Sơn, hoàn thành yêu cầu mở mảng đặt ra trong kế hoạch

Phối hợp chặt chẽ với hoạt động của chủ lực, trong 10 ngày đầu của chiến dịch trên hướng mở mảng Ba Dừa, quần chúng ở các địa phương đã nổi dậy cùng lực lượng an ninh, du kích diệt 14 tên ác ôn, bức hàng, bức rút gần chục

đồn bốt địch; các mũi đấu tranh chính trị và binh vận đã vận động, tổ chức được 16.000 lượt quần chúng tham gia

đấu tranh, đưa 6.000 người bung về ruộng vườn cũ, dựng lại nhà cửa trên địa bàn các xã Long Tiên, Long Khánh,

Mỹ Long Đặc biệt, dù gian khổ hy sinh luôn kề cận, trên

địa bàn chiến dịch đã có 1.500 người tự nguyện tham gia phục vụ cơm nước, tiếp tế cho bộ đội, cứu chữa và chuyển thương binh, chôn cất liệt sĩ Bên cạnh đó, công tác xây dựng và phát triển lực lượng cũng có những thành tích tương xứng: bộ đội huyện Cai Lậy Nam phát triển thêm

được một đại đội (với 50 người); du kích xã Long Tiên từ một tiểu đội phát triển thành trung đội với 27 cán bộ, chiến sĩ và bổ sung cho huyện hai tiểu đội; xã Long Trung, lực lượng du kích từ 8 người đã phát triển lên 32 người; các xã Cẩm Sơn, Hội Sơn, Mỹ Long, Thạnh Hòa từ chỗ lúc

đầu chỉ có từ 5 đến 10 du kích đã phát triển thành những trung đội du kích với quân số từ 18 đến 20 người Cũng thời gian trên, các địa phương thuộc mảng Ba Dừa đã phát triển thêm được 24 đảng viên, 18 đoàn viên, 328 hội viên phụ nữ và nông hội; trong đó, xã Long Tiên đã bầu

được xã ủy và củng cố 12 chi bộ ấp Đây là những yếu tố vô cùng thuận lợi để quân và dân mảng Ba Dừa tiếp tục đẩy mạnh hoạt động giành thắng lợi to lớn hơn nữa trong những đợt tiếp theo

Khác với Ba Dừa, mảng 3 Cai Lậy Bắc là địa bàn

địch tổ chức bình định, kìm kẹp nhân dân rất hà khắc, với hệ thống đồn bốt như Cầu Vồng, Gò Muồng, Cống

Đường Huy cùng những ác ôn khét tiếng , được yểm trợ trực tiếp bởi các trận địa pháo Cai Lậy, Long Định,

Mỹ Phước Tây và Liên đội 75 bảo an cơ động ứng chiến nhanh tuần tra kiểm soát ngày đêm Thực hiện kế hoạch mở mảng Cai Lậy Bắc, Ban Chỉ huy Tỉnh đội Mỹ

Tho quyết định sử dụng 2 tiểu đoàn bộ đội địa phương của tỉnh và 2 đại đội bộ đội huyện, 1 đại đội đặc công phối hợp với du kích đánh địch mở mảng Kinh Củ, sau

đó, phát triển mở mảng kênh Nguyễn Tấn Thành

ở Mỹ Tho, trước khi tiếng súng khai ngòi chiến dịch tổng hợp tiến công đánh phá bình định ở Khu 8 bắt đầu, ngay từ đêm 7-6, các đơn vị vũ trang tỉnh đã tiến vào khu vực ấp chiến lược Kinh Củ, bao vây đồn bốt, hỗ trợ cho du kích và cơ sở nội ứng diệt ác, phá đồn, giải tán phòng vệ dân sự, đưa nhân dân về quê cũ Nhưng khi phát triển tiến công diệt các đồn Gò Mồng, Cầu Vồng, Cống Đường Huy, do hỏa lực không đủ mạnh nên ta không đánh chiếm

được các khu vực đầu cầu Giải quyết tình huống khẩn cấp này, tỉnh đội đưa lực lượng cơ quan và công binh xưởng vào trận, dùng bệ phóng lựu bắn những đầu đạn 105mm, 155mm đã được cải tiến vào các đồn của đối phương Với đòn hỏa lực bất ngờ, có sức công phá lớn này,

ta đã phá hủy 50% công sự, trận địa, loại khỏi chiến đấu một nửa quân số đóng trong các đồn Trước nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn, ngày 12-6, địch rút chạy khỏi đồn Gò Muồng và Cống Đường Huy Thừa thắng, ngày 13, ta vây chặt đồn Cầu Vồng và bắn đầu đạn 155mm vào đồn, gây sát thương lớn cho Đại đội 962 bảo an Số còn lại trong

đồn buộc phải tháo chạy ra ngoài, bị ta mai phục sẵn diệt thêm 20 tên, bắt 3 tù binh Đến đây, 3 đồn bảo an - lực lượng chủ chốt thực hiện bình định và kìm kẹp nhân dân mảng 3 Cai Lậy Bắc đã bị tiêu diệt Thế và lực mới đã

được mở ra, tạo điều kiện thuận lợi để các ban chỉ đạo

đánh phá bình định tỉnh và các huyện trong tỉnh khẩn trương vận động nhân dân nổi dậy; đồng thời vận động các gia đình công chức và binh sĩ địch kéo đến các xã Mỹ Hạnh Trung, Mỹ Hạnh Đông, Mỹ Phước Tây, Tân Hội tuyên truyền chính sách 10 điểm của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, kêu gọi binh sĩ địch không tham gia hành quân bình định, mang súng trở về với gia đình và nhân dân Kết quả là, binh sĩ

đồn Cầu Thị Quạ xã Tân Phú đã nổi dậy làm binh biến, mang vũ khí về nộp cho du kích Địch đóng ở đồn Năm Trinh xã Nhị Mỹ buộc phải rút chạy khỏi đồn

Nhằm ngăn chặn khí thế đấu tranh của ta đang lên mạnh, ngày 14-6, quân Sài Gòn dùng 3 đại đội bảo an đến giải toả, chiếm lại những đồn đã mất Toàn bộ số quân này của địch bị các đơn vị bộ đội tỉnh Mỹ Tho chặn đánh, diệt gọn 1 đại đội, đánh thiệt hại nặng 2 đại đội còn lại Tiếp

đến, ngày 18-6, ta lại đánh tiêu hao nặng Liên đội 98 bảo

an địch đến ứng cứu, giữ vững thành quả đạt được

Tính đến ngày 21-6, tại mảng 3 Cai Lậy Bắc, ta đã gỡ

được 19 đồn, giải phóng cơ bản 3 xã và 6 ấp với dân số khoảng 1 vạn người

Hoà chung khí thế đấu tranh với hướng chủ yếu,

trên địa bàn phối hợp, quân dân Bến Tre triển khai kế

hoạch mở lại vùng trọng điểm Giồng Trôm Song do thế

và lực hạn chế nên sau thời gian hoạt động của đợt 1, ta chỉ giải phóng được xã Lương Phú và một số ấp nhỏ, lẻ Tại Kiến Phong, ta cũng chỉ tổ chức được một số trận

phục kích đánh quân Sài Gòn đến chi viện, ứng cứu trên khu vực kênh Nguyễn Văn Tiếp

Kết thúc đợt 1 chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định ở Khu 8, "ta đánh trúng đối tượng nòng cốt; hút, kìm phần lớn chủ lực địch lên tuyến biên giới, phía sau sơ

hở thuận lợi cho phong trào nổi dậy và tấn công phá bình

định"1; loại khỏi chiến đấu 5.000 tên, diệt gọn 1 tiểu đoàn,

đánh thiệt hại nặng 8 tiểu đoàn và liên đội, diệt, bức hàng, bức rút 50 đồn bốt, giải phóng 3 xã, 30 ấp với 3 vạn dân,

mở ra nhiều lõm mới, bảo đảm hành lang thông suốt và an toàn cho ta vận chuyển hàng hoá và cơ động lực lượng xuống vùng ruột Đồng Tháp Mười, tạo thế và lực mới cho các đợt tiếp theo chiến dịch Tuy nhiên, trong đợt này, "do chủ lực Miền mới xuống đồng bằng, thời gian gấp, chuẩn

bị chiến trường thiếu chu đáo, chính xác, nhưng chủ yếu

do tư tưởng chủ quan, đơn giản, chỉ huy chiến đấu thiếu chặt chẽ, tư tưởng chiến thuật thiếu dứt khoát giữa vây lấn và cường tập"2, nên trận then chốt mở đầu của ta đạt kết quả không cao, chưa dứt điểm được các mục tiêu chủ yếu, hạn chế đến đà phát triển chiến dịch và phong trào nổi dậy đánh phá bình định

_

1 Biên bản cuộc họp Đảng uỷ tiền phương Bộ Tư lệnh chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định trên chiến trường Khu 8, ngày 25 và 26-6-1972, tr 5, tài liệu lưu tại Trung tâm lưu trữ Bộ Quốc phòng (K4)

2 Quân đội nhân dân Việt Nam - Quân khu 9: Báo cáo tổng

kết chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định trên địa bàn Quân khu 8 , Tlđd, tr 34

Sau khi đợt 1 kết thúc, Bộ Chỉ huy chiến dịch tiến công tổng hợp Khu 8 quyết định mở đợt 2 đánh phá bình

định (từ ngày 3 đến 31-7-1972), nhằm "thu hút địch lên tuyến biên giới, nhanh chóng phát huy chủ lực Miền xuống chiến trường cùng địa phương tiến công tổng hợp,

mở mảng, mở vùng nam bắc lộ 4, tạo thế đứng chân vững chắc để phát triển thế tiến công" Trong lúc ta đang triển khai công tác chuẩn bị đợt 2 chiến dịch, Sư đoàn 7 (thiếu)

và Liên đoàn 41 biệt động biên phòng, dựa vào cứ điểm kết hợp với cơ động lực lượng, đã đẩy mạnh các hoạt động thăm dò, nhằm phát hiện các khu vực tập kết lực lượng của ta; chúng sử dụng phi pháo và gọi cả máy bay B52

đánh phá những địa điểm tình nghi ta ém giấu quân

Đồng thời, Sư đoàn 25 địch từ Đức Huệ giữ thế uy hiếp bên sườn và phía sau đội hình tiến công của ta; Trung

đoàn 11 - Sư đoàn 7 và lực lượng bảo an triển khai lực lương đối phó và giải toả khu vực nam và bắc quốc lộ 4 Mặc dù vậy, đúng ngày 3-7, đợt 2 chiến dịch chính thức

của Bộ Tư lệnh Miền, một bộ phận lực lượng của Trung

đoàn 207 được điều sang tăng cường cho C50B chặn đánh cuộc hành quân tái chiếm tuyến hành lang biên giới của

địch ở khu vực lộ 1 giáp biên giới Campuchia

Đối với nhiệm vụ mở mảng ở khu vực nam, bắc quốc lộ 4,

Bộ Tư lệnh chiến dịch quyết định chọn 8 xã: Hội Cư, Mỹ Thành, Thạnh Phú huyện Cai Lậy, Hậu Mỹ Bắc, Hậu Mỹ Nam và Thiện Mỹ huyện Cái Bè, Mỹ An, Đốc Binh Kiều huyện Mỹ An thuộc khu vực bắc quốc lộ 4 làm trọng điểm

số 1 Tại đây, đối phương có 15 đại đội bảo an thuộc các liên đội 72, 75 và 78 vừa cơ động tác chiến, vừa thay nhau chiếm giữ 45 đồn bốt

Ngay từ cuối tháng 6, ta sử dụng một bộ phận lực lượng của Trung đoàn 3 - Sư đoàn 5, Trung đoàn 24 của C30B, Trung đoàn 320 chủ lực Khu 8 nhằm tiêu diệt yếu khu Thiên Hộ, đánh bại quân cứu viện, gây thôi động toàn mảng; đồng thời tập trung đại bộ phận bộ đội chủ lực cùng

bộ đội địa phương đẩy mạnh hoạt động mở mảng trong phạm vi 8 xã, giải phóng 3 vạn dân Phát hiện ta chuẩn bị tiến công Thiên Hộ, Bộ Tư lệnh Vùng 4 chiến thuật của quân đội Sài Gòn vội điều Trung đoàn 15 - Sư đoàn 9 từ miền Tây về Cái Bè, hình thành tuyến ngăn chặn kết hợp với đánh phá hành lang cơ động của ta, chủ yếu là khu vực kênh Dương Văn Dương và kênh Ngang

Theo đúng kế hoạch, đêm ngày 2 rạng sáng ngày 3-7, Trung đoàn 3 sử dụng hoả lực tập kích công sự, trận địa hoả lực của đối phương ở yếu khu Thiên Hộ; sử dụng bộ binh tiến công tiêu diệt đồn Một Thước, bức rút các đồn

Kênh Một và Vàm Quang Cư Chiều cùng ngày, Trung

đoàn 24 vận động tiến công địch tại ấp Mỹ Trinh, xã Mỹ Thành, loại khỏi vòng chiến đấu 150 tên, bắt 15 tù binh, thu 50 súng, 11 máy PRC25 Kịp thời lợi dụng thời cơ này, lực lượng vũ trang tại chỗ hỗ trợ nhân dân nhanh chóng nổi dậy bao vây các đồn bốt của đối phương trên tuyến lộ 20, diệt ác, phá kìm, phá các trại tập trung và ấp chiến lược ở xã Hậu Mỹ Bắc và Hậu Mỹ Nam, trở về quê cũ làm ăn Ngày 4, Trung đoàn 320 bất ngờ tập kích diệt đồn tề xã Hậu Mỹ Bắc, đồn Bà Cò và đồn kênh 28, gây sức ép buộc

địch ở các đồn bốt trên tuyến lộ 20 (từ đập Ông Tải đến Hậu Mỹ Bắc) rút chạy Tiếp đà thắng lợi, ngày 7, Trung

đoàn 3 vây lấn các đồn Chà Là, Gầy (Thạnh Phú), Vàm Bang Dầy và Ngã Năm; Trung đoàn 320 và lực lượng vũ trang địa phương tổ chức vây lấn các đồn Đốc Binh Kiều, Cây Còng, ngã tư Bằng Lăng và kênh Kháng Chiến (phía nam kênh Nguyễn Văn Tiếp) ở khu vực đồn Chà Là, thoạt

đầu, do chủ quan nên lực lượng vây lấn không thực hiện

được kế hoạch đề ra và phải tạm rút ra ngoài để củng cố Tiếp đó, ta tập trung lực lượng bao vây, tiến công đồn Chà

Là và đến ngày 13 mới dứt điểm được mục tiêu Đánh chiếm được đồn Chà Là, ta đã gây sức ép mạnh, buộc địch ở các đồn Gầy (Thạnh Phú) và Vàm Bang Dầy phải nhanh chóng tháo chạy Đến đây, ta đã mở thông tuyến lộ 20 và kênh Nguyễn Văn Tiếp, giải phóng 2.500 dân

Đồng thời với đòn tiến công quân sự, mũi tiến công binh vận trên địa bàn mở mảng 8 xã thuộc bắc quốc lộ 4 của ta cũng được đẩy mạnh Nhiều gia đình binh sĩ và công chức

chính quyền địch được cách mạng giác ngộ đã tích cực tham gia phong trào vận động con em bỏ hàng ngũ của quân Sài Gòn ở ấp Phú Mỹ và Phong Mỹ xã Mỹ Thiện, lực lượng binh vận đã vận động được 60 binh sĩ mang theo 40 súng trở

về với nhân dân Tại hai xã Mỹ An và Đốc Binh Kiều, lực lượng binh vận đã gọi hàng 20 binh sĩ địch, thu 18 súng Tại các vùng giải phóng, lực lượng thanh niên nam, nữ không những đã tự giác, tích cực tham gia công tác cách mạng tại xã ấp, mà một bộ phận quan trọng trong số họ lần lượt được

bổ sung vào Quân giải phóng hoặc du kích ấp, xã Đồng thời, những phong trào mang tên Thanh niên Đồng khởi, Phụ nữ Nguyễn Thị Hồng Gấm thu hút ngày càng đông đảo thanh niên tham gia

Sau nửa tháng tiến công và nổi dậy đánh phá bình

định ở khu vực 8 xã, ta đã loại khỏi chiến đấu 1 tiểu đoàn,

2 đại đội thuộc Trung đoàn 15 và 3 đại đội bảo an; diệt và bức hàng 20 đồn bốt, trong đó kết hợp với du kích tổ chức

3 mũi giáp công bức rút 15 đồn, giải phóng hoàn toàn xã Thạnh Phú, phá hầu hết các ấp chiến lược, khu tập trung của địch thuộc các xã Hậu Mỹ Bắc, Hậu Mỹ Nam, Mỹ Thành, Đốc Binh Kiều, giải phóng thêm 15.000 dân Nhằm ngăn chặn sức tiến công và nổi dậy đánh phá bình định ngày càng mạnh mẽ và rộng khắp của ta, Bộ Tư lệnh Vùng 4 chiến thuật quân đội Sài Gòn điều chỉnh và tập trung lực lượng, phương tiện đối phó Ngày 15-7, chúng dùng 14 tiểu đoàn chủ lực và bảo an thuộc Liên

đoàn 41 biệt động, Trung đoàn 10 - Sư đoàn 7, Trung

đoàn 15 - Sư đoàn 9, Trung đoàn 6 thiết giáp và một số

đơn vị hoả lực mở cuộc hành quân nhằm giải tỏa, tái chiếm tuyến lộ 20 và kênh Nguyễn Văn Tiếp Để chủ động đối phó

có hiệu quả với đối phương, ta tạm hoãn việc thực hiện kế hoạch đánh dứt điểm yếu khu Thiên Hộ, dồn sức mở mảng trên khu vực kênh Bang Dầy, kênh 28, kênh 3 nhằm căng kéo quân địch ra để tiêu diệt

Liên tiếp trong các ngày từ 18 đến 20-7, Trung đoàn 24

sử dụng một bộ phận lực lượng chặn đánh Trung đoàn 15 của quân đội Sài Gòn càn vào Hậu Mỹ Bắc Do không nắm chắc địch nên ta không thực hiện được mục tiêu diệt địch,

mà chỉ yểm trợ cho du kích và nhân dân nổi dậy bức rút 5

đồn, giải phóng hoàn toàn xã Hậu Mỹ Bắc Đêm 28, Trung

đoàn 24 chuyển sang tập kích diệt các đồn Vàm Nước Chùa, Vàm Đất Sét rồi rút về khu vực Bến Tranh huyện Chợ Gạo Cùng thời gian trên, sau khi tổ chức chặn đánh cuộc hành quân giải toả của Trung đoàn 15 của đối phương tại khu vực ngã năm Hậu Mỹ không thành công, Trung đoàn 3 - Sư đoàn 5 chủ lực Miền chuyển sang diệt đồn Cầu Ván, hỗ trợ cho du kích và nhân dân bức rút đồn Thất Cao Đài,

đồn kênh Bang Dầy Đầu tháng 8, trung đoàn được lệnh rút về Hậu Mỹ Nam để củng cố; riêng Trung đoàn 320 tiếp tục phát triển tiến công về phía Ngã Sáu, tập kích diệt các

đồn kênh Chà Là và kênh Kháng Chiến, đồng thời phối hợp với lực lượng công binh quân khu và Miền, cùng lực lượng vũ trang địa phương đánh cắt các đường 4, 20 và 12 Phối hợp với đòn tiến công quân sự, lực lượng chính trị và binh vận liên tiếp tổ chức những cuộc đấu tranh trực diện với địch tại các chi khu, đồn bốt, phản đối các

hành động bắn pháo, thả bom bừa bãi vào các khu dân cư, ruộng vườn của nhân dân ở Hội Cư, Hậu Mỹ Nam, Phú Nhuận, các cuộc đấu tranh có lúc thu hút tới 200 người tham gia ở Mỹ An, nhân dân đã tổ chức phong trào đấu tranh chống địch sử dụng xe lội nước càn quét, tàn phá hoa màu, vườn tược Xã Hậu Mỹ Bắc có phong trào "làm sạch" xóm làng bằng việc vận động các gia đình không cho người thân tham gia hàng ngũ của quân đội Sài Gòn; giảm số gia đình có người thân đi lính từ 170 xuống còn 30 vào cuối tháng 7-1972

Tại trọng điểm số 2, từ ngày 3 đến ngày 7-6, Trung

đoàn 1 và Trung đoàn 88 chủ lực Khu 8 nổ súng tiến công

địch trên hướng Phú Quý, Nhị Mỹ, Mỹ Long Trung đoàn 1 tiến công diệt 2 đồn Phú Quý và Cống Bộng, sau đó trụ lại đánh bại cuộc hành quân giải toả của Tiểu đoàn 402

và Liên đội 73 bảo an, diệt gọn 1 đại đội Trung đoàn 88 bao vây bức rút đồn Cây Me xã Mỹ Long Phát hiện được

ý định mở mảng Phú Quý, Nhị Quý, cắt quốc lộ 4 của ta, quân Sài Gòn lập tức điều động thêm lực lượng bảo an

đến ứng phó Cũng chính vào thời điểm này, ở khu vực bắc quốc lộ 4, khí thế tiến công và nổi dậy mở mảng tại 8 xã cũng như mở lại mảng 3 Cai Lậy Bắc đang phát triển thuận lợi, buộc địch phải sử dụng một bộ phận quan trọng lực lượng đối phó, để hở hướng Vĩnh Kim Nhân thời cơ này, ta sử dụng một bộ phận nhỏ lực lượng tiếp tục kìm chế, nghi binh địch ở Phú Quý, Mỹ Long, còn đại

bộ phận lực lượng của Trung đoàn 1 và Trung đoàn 88 nhanh chóng cơ động đến vị trí tập kết chuẩn bị tiến công Vĩnh Kim

Vào 2 giờ sáng ngày 8-7, Tiểu đoàn 510 - Trung đoàn 88, Tiểu đoàn đặc công 269, đại đội huyện Châu Thành Nam

và đội biệt động thị trấn đã tiến công chi khu Vĩnh Kim -

mở đầu đợt 2 đánh phá bình định, mở mảng Vĩnh Kim Sau 6 giờ chiến đấu ác liệt, ta đã đánh chiếm một số mục tiêu như khu hành chính, công sở tề xã, phòng vệ dân sự, hậu cứ Liên đội 73 bảo an, doanh trại Đại đội 287 bảo an Lực lượng đối phương còn lại co cụm chống trả quyết liệt,

ta chuyển sang vây lấn Đến 10 giờ cùng ngày, đối phương cho nổ kho chứa đạn chi khu Hành động này của đối phương gây ra cho ta một số thương vong, một số nơi ta buộc phải nới dãn vòng vây Lợi dụng tình hình này, lực lượng địch còn lại rút sâu vào trong chi khu cố thủ Cùng lúc, địch huy động 4 tiểu đoàn, liên đội bảo an, 1 giang

đoàn của tiểu khu Định Tường đến ứng cứu

Kiên quyết cô lập chi khu Vĩnh Kim, chặn đứng quân tiếp viện của đối phương, Trung đoàn 1 cơ động lên Hữu

Đạo, chặn đánh Tiểu đoàn 402 bảo an địch, diệt 120 tên, phá huỷ 2 giang thuyền trên kênh Nguyễn Tấn Thành Trung đoàn 88 chặn đánh Tiểu đoàn 424 bảo an ở khu vực nam Vĩnh Kim Đêm 8 rạng ngày 9, ta hai lần tổ chức tiến công uy hiếp chi khu Vĩnh Kim Ngày 9, Trung

đoàn 1 vận động tiến công diệt gọn Liên đội 99 và đánh thiệt hại nặng Liên đội 46 bảo an, loại khỏi chiến đấu hơn 200 địch, thu 60 súng Cũng trong ngày 9, ta liên tục tập kích hoả lực cối 60mm, ĐKZ 75 và H12 vào chi khu Vĩnh Kim; đến 21 giờ, Trung đoàn 1 và đặc công diệt gọn

Đại đội 204 bảo an chốt sâu trong chi khu Ngày 10, được

Tiểu đoàn 200 - Trung đoàn 88 tăng cường, Trung đoàn 1 cơ động chặn đánh cuộc hành quân giải toả của đối phương trên đường Đông Hoà, loại khỏi chiến đấu 300 tên, thu 60 súng, số sống sót tháo chạy về Long Định Ngày 11, quân đội Sài Gòn sử dụng Trung đoàn 10 - Sư đoàn 7 chủ lực đến giải toả Vĩnh Kim Lợi dụng thời cơ này, Trung đoàn 88 chỉ để lại 1 tiểu đoàn tổ chức vây lỏng chi khu Vĩnh Kim, toàn bộ lực lượng còn lại nhanh chóng tiến công mở mảng ở Bàng Long, Tam Bình, diệt và bức hàng 3 đồn Càu Chùa, Ba Tét, Tây Hoà; Trung đoàn 1 mở mảng Phú Quý, Bình Trưng, gỡ đồn Cống Bộng (lần thứ 2)

và 3 đồn Phú Quý, Dừa Đôi và Tư Thân thuộc vùng 20/7 Nhân lúc đối phương tập trung đối phó với đòn tiến công quân sự của lực lượng vũ trang ta, nhân dân nhiều

địa phương kịp thời nổi dậy đấu tranh giành quyền làm chủ 8.000 người dân đã phá rã các ấp chiến lược, khu tập trung của quân Sài Gòn ở hai bên quốc lộ 4, trở về quê

cũ Cũng thời gian này, 112 thanh niên đã tình nguyện gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng Về binh vận, ta

đã giác ngộ, giáo dục 2.962 lượt gia đình binh sĩ quân Sài Gòn, sử dụng 1.069 lượt gia đình vào đấu tranh trực tiếp trong các đồn bốt, vận động được 246 binh lính quân Sài Gòn bỏ ngũ Tiêu biểu trong số đó là 4 gia đình binh sĩ bốt Cầu Sập đã vận động được 9 lính phản chiến, nộp cho

du kích 2 súng; vợ một trưởng ấp ở Vĩnh Kim đã vận

động chồng dẫn một toán phòng vệ dân sự ra hàng cách mạng, giao nộp 10 súng Đặc biệt, trong thời gian vây ép chi khu Vĩnh Kim, hằng ngày, đã có từ 500 đến 1.000

người từ các địa bàn Chợ Gạo, Gò Công, Mỹ Tho kéo đến căn cứ của đối phương tại ngã ba Chim Chim trên quốc lộ 4

đòi chồng con, bồi thường thiệt hại người và tài sản Với ba mũi giáp công đánh phá bình định, trong đợt tháng 7, tại mảng Vĩnh Kim, ta loại khỏi chiến đấu 827 tên, diệt 2 tiểu đoàn, 8 đại đội, 1 trung đội, đánh thiệt hại nặng 2 liên đội bảo an, san bằng 14 đồn, giải phóng gần hết các xã Phú Quý, Nhị Quý, Bàng Long, Bình Trưng và Hữu Đạo

Song song với quá trình đấu tranh, trong đợt 2 đánh phá bình định, tại địa bàn các xã thuộc mảng Vĩnh Kim,

ta đã phát triển được 6 cán bộ ấp, 258 hội viên các đoàn thể cách mạng và 14 đảng viên

Khác với trọng điểm số 1 và số 2, trọng điểm số 3 gồm

mảng Cai Lậy Bắc - Châu Thành Bắc là địa bàn mà đợt 1 chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định ta đã giành được kết quả rất quan trọng Vào thời điểm này, quân Sài Gòn đang bị kìm chân ở Vĩnh Kim, Hậu Mỹ, nên

đây là địa bàn chúng chưa kìm chặt như những nơi khác,

do vậy, ta có điều kiện thuận lợi để phát triển lực lượng chính trị, binh vận, đồng thời phát huy tốt những kinh nghiệm đánh phá bình định được đúc rút từ đợt trước Đây thực sự là những nhân tố rất cơ bản cho đợt 2 đánh phá bình định phát triển và giành thêm những thắng lợi mới Ngày 1-7, hai tiểu đoàn bộ đội địa phương tỉnh Mỹ Tho vây ép và tiêu hao một bộ phận lực lượng đối phương thuộc Liên đội 75 bảo an địch Ngày 6, bộ đội tỉnh chuyển sang vây lấn các đồn Cầu Vồng, Xóm Chòi, Cống Huế; bộ

đội huyện Cai Lậy Bắc vây đồn La Cua, Láng Biền; Đại

đội 2 - Tiểu đoàn đặc công 279 tiến công đồn Kênh Ba Ngày 13, hai tiểu đoàn bộ đội địa phương tỉnh Mỹ Tho vận động tiến công đánh thiệt hại nặng các tiểu đoàn 67

và 76 thuộc Liên đoàn 41 biệt động biên phòng địch từ Vĩnh Kim lên giải toả, loại khỏi chiến đấu 250 tên, bắt 20

tù binh, thu 120 súng và 8 máy PRC25 Ngày 14, ta đánh

đồn Cầu Vồng, diệt 25 tên, số còn lại tháo chạy ra ngoài bị

ta phục kích loại khỏi chiến đấu thêm 1 trung đội nữa Trước những thắng lợi liên tiếp của ta, quân địch đóng tại các đồn bốt chùa Phật Đá, cống Huế, Kênh Ba, Xóm Chòi vội vã tháo chạy

Phát huy những lợi thế có được, ta chỉ để lại một tiểu

đoàn phối hợp với lực lượng địa phương và nhân dân Cai Lậy Bắc tiếp tục mở mảng 3, toàn bộ lực lượng còn lại của tỉnh Mỹ Tho và huyện Châu Thành Bắc nhanh chóng phát triển tiến công mở mảng Nhị Bình - Điềm Hy Sau 4 ngày tiến công (từ 26 đến 29-7), bên cạnh việc đánh bại các cuộc hành quân giải toả đồn Cầu Sao và Cây Trâm của Tiểu

đoàn 402 bảo an của đối phương, ta đã tiêu diệt và bức rút thêm được 7 đồn, mở rộng vùng giải phóng ra sát quốc

lộ 4 Như vậy, đến hết tháng 7, tại mảng 3 Cai Lậy Bắc và Châu Thành Bắc, ta đã giải phóng hoàn toàn 5 xã Thạnh Phú, Mỹ Hạnh Đông, Mỹ Hạnh Trung, Tân Hội, Mỹ Phước; giải phóng cơ bản 2 xã Nhị Bình và Điềm Hy Cùng với cuộc tiến công ở các địa bàn trọng điểm, tại

những địa bàn phối hợp, các cuộc chiến đấu cũng diễn ra

sôi động và đạt kết quả tốt

Tại tỉnh Bến Tre, hoạt động mở mảng trong đợt 2

được chuyển sang huyện Mỏ Cày Nam Trên hướng chủ

định đợt 2 của quân và dân Bến Tre thành công

Sau trận phối hợp chiến đấu của đặc công tỉnh kết hợp với đội binh vận diệt gọn 1 đồn, bộ đội tỉnh tổ chức phục kích đánh bại 4 đại đội bảo an đến ứng cứu; du kích hỗ trợ quần chúng phá 3 đồn, mở đầu phong trào tiến công và nổi dậy mạnh mẽ trên khắp địa bàn toàn tỉnh Đêm 9, theo kế hoạch, đặc công tỉnh tập kích chi khu Mỏ Cày, nhưng do nắm quy luật thuỷ triều không chắc nên trận đánh không thực hiện được Ta buộc phải chuyển sang thực hiện phương án diệt từng tiểu đoàn bảo an đến cứu viện, kiên trì bám trụ mở mảng trên diện rộng Vì thế, một bộ phận

bộ đội tỉnh nhanh chóng phân tán lực lượng xuống hậu thuẫn cho các ấp xã tổ chức bao vây bức rút các đồn Phước Hiệp, Phước Hảo, Bình Khánh Ngày 14, hoả lực ĐKZ đại

đội trợ chiến tỉnh đánh sập lô cốt đồn Phước Điền Đối phương đưa Tiểu đoàn 418 đến giải toả bị Trung đoàn

Đồng Khởi loại khỏi vòng chiến đấu 290 tên, thu 20 súng Ngày 16, Trung đoàn Đồng Khởi và Tiểu đoàn 560 lại

đánh bại Tiểu đoàn 415 bảo an đến giải toả đồn Phước Hiệp, diệt 2 đại đội, đánh thiệt hại nặng đại đội còn lại Phát huy thắng lợi, ta đẩy mạnh tiến công bằng ba mũi ở Bình Khánh, An Định, bức hàng, bức rút một số đồn, phá thế kìm kẹp, giành quyền làm chủ ở một số xóm ấp

Tiếp tục phát triển thế tiến công, đêm 23-7, đặc công cùng du kích đánh chi khu chợ An Định, buộc đối phương phải tập trung quân đến ứng cứu Ngày 26 và 27-7, lực lượng cơ động đến ứng cứu chi khu chợ An Định đã bị Trung đoàn Đồng Khởi và đại đội trợ chiến tỉnh phục kích, loại khỏi vòng chiến đấu Tiểu đoàn 405 và đánh thiệt hại nặng các tiểu đoàn 401, 413, 433 bảo an của đối phương Cùng thời gian trên, hằng ngày có từ 100 đến 200 người nhà binh sĩ đến các khu đóng quân của những đơn vị bảo

an tuyên truyền và kêu gọi chồng, con trở về với cách mạng Do vậy, trong tháng 7, đã có 200 binh sĩ bảo an địch

bỏ ngũ, rã ngũ Sau 10 ngày chiến đấu, lực lượng vũ trang Bến Tre đã đánh quỵ Chiến đoàn A bảo an, bao vây, bức rút hầu hết đồn bốt, giải phóng xã Phước Hiệp và 12 ấp thuộc xã Bình Khánh, An Định

Thi đua với hướng chủ yếu, trên hướng thứ yếu, Tiểu

đoàn 263 cùng lực lượng vũ trang tại chỗ diệt hai đại đội bảo an, bức hàng, bức rút 6 đồn, giải phóng xã Thành Thới, diệt đồn Giồng Võ và bao vây nhiều đồn thuộc xã An Thới Tại Giồng Trôm, lực lượng vũ trang và nhân dân bao vây 50 đồn, diệt 1 đồn, bức rút 14 đồn, giải phóng 3 xã Lương Phú, Thuận Điền, Long Mỹ và 8 ấp khác ở Châu

Thành, ta giải phóng 6 ấp Tại Thạnh Phú và Bình Đại, ta bao vây 60 đồn, mở nhiều lõm căn cứ

Tại Gò Công, lực lượng bộ đội tỉnh bám trụ vững chắc

địa bàn Hoà Đồng, tổ chức tiến công và truy kích loại khỏi vòng chiến đấu nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của đối phương, giải phóng 6 ấp thuộc xã Đồng Sơn, tạo thế đứng chân vững chắc cho lực lượng vũ trang tác chiến hỗ trợ nhân dân đánh phá bình định, mở rộng các lõm giải phóng

Như vậy, qua đợt 2 chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định ở chiến trường Khu 8 diễn ra trong tháng 7-1972, ta đã loại khỏi vòng chiến đấu Chiến đoàn A bảo an Bến Tre và Liên đoàn 41 biệt động quân (lần 2); tiêu diệt 7 tiểu đoàn, liên đội, 15 đại đội chủ lực và bảo an;

đánh thiệt hại 13 tiểu đoàn và liên đội khác; phá huỷ, phá hỏng nhiều phương tiện chiến tranh Phối hợp với tiến công diệt địch, lực lượng vũ trang tại chỗ và nhân dân đã diệt, bức rút 63 đồn, giải phóng 5 xã và nhiều ấp, tạo ra những mảng giải phóng tương đối liên hoàn

Đánh giá kết quả hoạt động đợt 2, Hội nghị Ban Chỉ

đạo chiến dịch và Thường vụ Khu uỷ Khu 8 họp ngày 23-7 nhận định: Đây là một thắng lợi lớn, có tiến bộ mới, mở

ra khả năng mới có ý nghĩa quan trọng Ta đã hình thành thế chiến dịch trên hai khu vực biên giới và nam bắc đường 4 đúng theo ý định đề ra ban đầu, căng, kìm, hút, mở trên nhiều hướng, đưa trọng điểm chiến dịch xuống nam bắc đường 4, làm đối phương bất ngờ bị động

đối phó, bảo an địch bất lực, chủ lực địch cũng bị đánh

đau, thế và lực của đối phương suy yếu một bước mới Ta

có điều kiện để kết hợp ba thứ quân, ba mũi, tiếp tục phát triển thế chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định của địch, mở mảng, mở vùng Đây chính là những thuận lợi rất cơ bản để quân và dân Khu 8 vững bước tiến vào đợt 3 chiến dịch giành thêm những thắng lợi mới Chỉ lệnh nhiệm vụ chiến dịch xác định rõ trong

đợt 3 phải: "động viên nỗ lực ba thứ quân, kết hợp nổi dậy và tiến công đánh bại một bước (nữa) bình định của

địch, giành thắng lợi ở chiến trường góp phần giành thắng lợi ngoại giao ở Pari, phát triển tiến công mở mảng nam bắc quốc lộ 4, phát triển mở mảng ở Bến Tre, mở lõm ở Gò Công, Chợ Gạo, Kiến Phong"1

Những tháng cuối của năm 1972, cuộc giao chiến giữa ta và địch diễn ra vô cùng quyết liệt trên khắp chiến trường miền Nam Tại Khu 8, ta tiếp tục tăng cường thêm bộ đội chủ lực và xác định hướng tiến công chủ yếu vẫn là địa bàn nam và bắc quốc lộ 4 Trong khi đó, quân

đội Sài Gòn cũng nhanh chóng cơ động Sư đoàn 9 bộ binh

và 1 trung đoàn thiết giáp xuống khu vực ta mở chiến dịch; đồng thời đưa lực lượng bảo an các tỉnh đến tăng cường cho các địa bàn trọng điểm: 12 tiểu đoàn, liên đội cho Mỹ Tho, 5 tiểu đoàn, liên đội cho Bến Tre Ngoài ra, lúc này B52 tăng cường đánh phá vào những mục tiêu nghi có lực lượng vũ trang ta ém quân Trung tuần tháng _

1 Quân đội nhân dân Việt Nam - Quân khu 9: Báo cáo tổng

kết chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định trên địa bàn Quân khu 8, Tlđd

8-1972, Quân đoàn 4 của quân Sài Gòn mở cuộc hành quân càn quét, đánh phá vùng mới giải phóng, nhằm ngăn chặn hành lang vận chuyển của ta, lấn chiếm lại kênh Nguyễn Văn Tiếp và một số lõm giải phóng của ta, bảo vệ quốc lộ 4 Cùng với cuộc hành quân này, đối phương còn mở những cuộc hành quân cảnh sát tại những vùng chúng đang kiểm soát để ngăn chặn quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ

Để khôi phục lại quận lỵ Kôngpông Tràbéc, khôi phục lại tuyến biên giới mà quân Sài Gòn vừa chiếm lại cuối tháng 7, thu hút đối phương lên đối phó để ta đánh phá bình định ở đồng bằng, C501 và lực lượng tăng cường gồm: Trung đoàn 207 thuộc C30B, Trung đoàn 2 - Sư đoàn 5, 1 tiểu đoàn cơ giới và 3 tiểu đoàn thuộc Quân khu 203 Campuchia phối hợp mở cuộc phản công quân đối phương, giải toả biên giới Ngày 6-8, ta đánh tan 2 tiểu đoàn Lon Non, giải phóng Kăng Soay, lực lượng còn lại của Lon Non

co cụm về cố thủ tại Săngkê Chông và Kôngpông Tràbéc

Ta tổ chức vây chặt và đột phá tiến công trong suốt 3 ngày nhưng không thành công Ngày 22, địch tập trung lực lượng giải toả được Kôngpông Tràbéc Sang tháng 9, được Trung đoàn 271 thuộc C30B từ biên giới Kiến Tường lên tăng cường, từ ngày 6 đến ngày 11-9, ta đã tiêu diệt và

đánh thiệt hại nặng 10 tiểu đoàn quân Lon Non, giải phóng Kôngpông Tràbéc, đẩy toàn bộ lực lượng còn lại của đối phương ra khỏi khu vực núi Sơ Cách, Tà Cúc đến đông Sa _

1 Đơn vị tương đương sư đoàn, làm nhiệm vụ bảo vệ hành lang căn cứ nam bắc đường 1 ở khu vực biên giới Việt Nam - Campuchia

Thia Các liên đoàn 4 và 7 biệt động Sài Gòn buộc phải kéo lên đối phó Điều đó tạo điều kiện thuận lợi cho hướng chủ yếu chiến dịch đánh phá bình định ở đồng bằng phát triển

và giành thắng lợi

Phối hợp chặt chẽ với hoạt động phản công ở biên giới

và tiếp đà thắng lợi của tháng 7 (đợt hai), đợt ba chiến dịch đánh phá bình định, mở mảng, mở vùng cũng diễn ra rất khẩn trương và sôi nổi Trước nhất, tại vùng 20/7, đầu tháng 8, Trung đoàn 88 tập kích diệt đồn Mỹ Long, đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn 2 - Trung đoàn 15 quân đội Sài Gòn Giữa tháng 8, Trung đoàn 88 cùng lực lượng địa phương tổ chức vây ép Tam Bình, bức rút 7 lô cốt, sau đó trụ lại đánh bại lực lượng Sư đoàn 9 đến giải toả, đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn, diệt gọn 3 đại đội địch ở bắc Cái Bè, một bộ phận Sư đoàn 5, Trung đoàn 320 (thiếu) cùng lực lượng địa phương và nhân dân liên tục tiến công

và nổi dậy diệt địch, mở mảng ở khu vực nam và bắc kênh Nguyễn Văn Tiếp (đoạn từ Thiên Hộ đến Cái Bè) Trung

đoàn 3 - Sư đoàn 5 có Tiểu đoàn 1 - Trung đoàn 1 tăng cường, tiến công địch trên hướng Mỹ Lương, vây đồn Đất Sét Tiểu đoàn 2 - Trung đoàn 1 và một số đơn vị binh chủng Sư đoàn 5 đánh địch trên đường 20 Bộ đội và du kích Cái Bè tổ chức vây ép đồn bốt, diệt 1 trung đội bảo an của đối phương nống ra giải toả

Song song với trọng điểm 20/7 và bắc Cái Bè, trên địa bàn phối hợp, hoạt động đánh phá bình định, mở rộng vùng giải phóng của quân và dân địa phương nơi đây cũng diễn ra mạnh mẽ và đạt kết quả tốt Tại Bến Tre,

đầu tháng 8, Trung đoàn 1 (thiếu) chủ lực Khu 8 cùng

các đại đội địa phương tại chỗ bất ngờ tiến công Phú Túc, Tường Đa, Tân Lợi huyện Châu Thành Ngày 11-8, Trung đoàn 1 phục kích đánh quân tăng viện của đối phương trên đường Bến Tre - Sóc Sải, diệt 4 xe quân sự

và 1 đại đội thuộc Tiểu đoàn 401, đánh thiệt hại Tiểu

đoàn 420 và Liên đội 117 bảo an, loại khỏi chiến đấu

200 tên địch Nhân thời cơ thuận lợi này, Trung đoàn

Đồng khởi cùng với 2 đại đội đặc công, bộ đội địa phương huyện mở đợt tiến công vào trọng điểm Mỏ Cày Bắc; Tiểu đoàn 560 và 1 đại đội đặc công tiến công mở mảng

ở Mỏ Cày Nam Ngày 12, Trung đoàn Đồng khởi tiêu diệt 1 đại đội của Tiểu đoàn 418, tiêu hao nặng 1 đại đội của Tiểu đoàn 401 bảo an

Để cứu vãn tình thế, đối phương tập trung cả chủ lực

và bảo an kết hợp với hoả lực phi pháo và B52 mở nhiều cuộc hành quân càn quét vào các lõm giải phóng của ta Liên đoàn 21 đặc nhiệm hải quân phong toả tuyến sông Hàm Luông; Trung đoàn 14 - Sư đoàn 9 và bảo an hành quân giải toả khu vực Châu Thành - Mỏ Cày Trước thế

địch mạnh, Tỉnh đội Bến Tre quyết định đưa cán bộ xuống các ấp, xã để bàn phương án hành động và chỉ đạo phong trào Do vậy, trong 4 ngày (từ 14 đến 17-8), toàn tỉnh đã

sử dụng 13 cơ sở nội ứng phát động nhân dân tại chỗ nổi dậy phá dứt điểm 7 đồn ở Nhuận Phú Tân, Mỹ Phước Trung, Hưng Khánh Trung và Thành An; bức rút 15 đồn, vận động binh lính 5 đồn khác làm binh biến, tạo điều kiện cho nhân dân 25 ấp nổi dậy giành quyền làm chủ Cùng thời gian, tại địa bàn Mỏ Cày Nam, ba mũi giáp

công của ta đã bao vây, bức rút 9 đồn dọc theo tuyến

Định Thuỷ - An Ngải

Trên hướng Bến Tranh, Chợ Gạo, Gò Công, đầu tháng 8, sau khi diệt đồn Vàm Nước Chùa ở khu vực kênh 28, Trung đoàn 24 thuộc C30B nhanh chóng cơ động xuống

mở mảng tại vùng yếu Bến Tranh - Chợ Gạo Phát hiện

được ý định của ta, ngày 15-8, quân Sài Gòn sử dụng Trung đoàn 15 - Sư đoàn 9 mở cuộc hành quân phá chuẩn

bị của ta, giải toả vùng Củ Chi - Phú Mỹ Do vậy, ngày 18, Trung đoàn 24 tiến công vào Phú Mỹ trong tình thế mất yếu tố bất ngờ, bị đối phương dùng B52 và pháo binh chặn

đánh dữ dội, nên chỉ bức rút được 1 đồn Đầu tháng 9, Trung đoàn 24 và Tiểu đoàn 514 (Mỹ Tho) cơ động xuống Chợ Gạo, Gò Công hỗ trợ cho lực lượng vũ trang tại chỗ và nhân dân mở mảng, mở vùng và dần chuyển thế được vùng Phú Mỹ - Củ Chi và một số lõm giải phóng ở vùng yếu Chợ Gạo, Gò Công, đưa cán bộ, đảng viên về bám trụ, móc nối xây dựng cơ sở, chuẩn bị thực lực cho phong trào

đánh phá bình định, giành quyền làm chủ

Cùng với những hoạt động sôi nổi và mạnh mẽ ở khắp các địa phương, trong đợt 3 chiến dịch, hoạt động đánh phá giao thông, tập kích vào các căn cứ, kho tàng dự trữ vật chất chiến tranh của quân Sài Gòn cũng thu được những kết quả quan trọng Trong tháng 8 và 9, Tiểu đoàn công binh 27 của Miền, các đội công binh quân khu liên tiếp đánh địch trên quốc lộ 4, cắt giao thông các đoạn Bưng Môn - Cai Lậy, Cai Lậy - An Hữu trong nhiều giờ mỗi lần Lực lượng đặc công nước và công binh phá huỷ, phá hỏng

nhiều tàu, thuyền quân sự của đối phương cơ động trên các sông Tiền, Hàm Luông, Chợ Gạo Hai tiểu đoàn đặc công và ba tiểu đoàn pháo binh quân khu tổ chức nhiều

đợt tập kích, bắn phá vào căn cứ Đồng Tâm, Thẻ 23, chi khu Cai Lậy, Long Định, trung tâm huấn luyện Hùng Vương, Trần Quốc Toản Tiểu đoàn 318 đặc công tập kích tổng kho chiến lược Bình Đức, phá huỷ 2 vạn tấn hàng hoá của địch Đây là những hoạt động góp phần quan trọng vào thắng lợi của đợt 3 chiến dịch đánh phá bình định, giành

đất, giành dân, mở thế mới và lực mới ở Khu 8

13 đại đội, đánh thiệt hại nặng 18 tiểu đoàn, căn cứ chỉ huy Thẻ 23, bắn rơi 20 máy bay, bắn chìm, bắn hỏng 32 tàu thuyền quân sự, phá huỷ, phá hỏng 120 xe quân sự, thu 1.200 súng Bên cạnh đó, ta đã diệt và bức hàng, bức rút hàng trăm đồn bốt, giải phóng thêm 4 xã và nhiều ấp,

mở thêm nhiều lõm mới, chuyển thế làm chủ ở một số vùng yếu, phát triển được nhiều cơ sở, du kích, tổ đội binh vận ở các địa phương