Chức năng xã hội của nhà nước Việt Nam hiện nay

Vấn đề bản chất của nhà nước sẽ chỉ là lý luận thuần túy nếu như nó không được “vật chất hóa” trong hoạt động thực tiễn của nhà nước, tức là trong việc thực hiện các chức năng của nhà nước. Hoạt động của nhà nước rất phong phú , đa dạng, bao gồm nhiều mặt. Do vậy, một nhà nước có rất nhiều chức năng . Và chức năng xã hội chính là một trong những chức năng quan trọng thể hiện rõ nét bản chất “nhà nước của nhân dân ,do nhân dân , vì nhân dân” của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cùng với sự hội nhập và phát triển của nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay dẫn đến việc phát sinh những vấn đề xã hội rộng rãi đòi hỏi nhà nước phải quản lý và điều tiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà nước Việt Nam. Với mong muốn góp phần tìm hiểu sâu hơn về chức năng xã hội của nhà nước em xin mạnh dạn chọn đề tài : “ Chức năng xã hội của nhà nước Việt Nam hiện nay ”

MỞ ĐẦU

Vấn đề bản chất của nhà nước sẽ chỉ là lý luận thuần túy nếu như nó không được “vật chất hóa” trong hoạt động thực tiễn của nhà nước, tức là trong việc thực hiện các chức năng của nhà nước Hoạt động của nhà nước rất phong phú , đa dạng, bao gồm nhiều mặt Do vậy, một nhà nước có rất nhiều chức năng Và chức năng xã hội chính là một trong những chức năng quan trọng thể hiện

rõ nét bản chất “nhà nước của nhân dân ,do nhân dân , vì nhân dân” của nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cùng với sự hội nhập và phát triển của nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay dẫn đến việc phát sinh những vấn đề xã hội rộng rãi đòi hỏi nhà nước phải quản lý và điều tiết để đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà nước Việt Nam Với mong muốn góp phần tìm hiểu

sâu hơn về chức năng xã hội của nhà nước em xin mạnh dạn chọn đề tài : “ Chức năng xã hội của nhà nước Việt Nam hiện nay ”

NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHỨC NĂNG XÃ HỘI CỦA NHÀ NƯỚC

VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Khái niệm

1.1 Chức năng nhà nước

Chức năng nhà nước là những phương hướng ( phương diện, mặt) hoạt động cơ bản của nhà nước nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của nhà nước trong các giai đoạn phát triển cụ thể

I.2 Chức năng xã hội của nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chức năng xã hội của nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương diện hoạt động cơ bản của nhà nước thể hiện bản chất chính trị xã hội của nhà nước trong việc thực hiện các trách nhiệm, nhiệm vụ xã hội ở các giai đoạn nhất định

2 Đặc điểm chức năng xã hội của nhà nước Việt Nam hiện nay

Chức năng xã hội gắn với sự nghiệp cách mạng của nước ta, mục tiêu giải phóng con người

Chức năng xã hội luôn là chức năng cơ bản nhát quán của nhà nước ta trong toàn bộ lịch sử phát triển của đất nước

Sự phát triển chức năng xã hội của nhà nước ta gắn liền với sự phát triển và biến đổi của hai mô hình kinh tế, đó là đối tượng tác động và nguyên tắc thực hiện Chức năng xã hội của Nhà nước được thực hiện bằng những phương thức nhất định tương ứng với các cơ chế kinh tế

3 Tầm quan trọng chức năng xã hội của nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Chức năng này có nội dung rất rộng và rất quan trọng của nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam,nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước của nhân dân,do nhân dân, vì nhân dân, vì vậy tổ chức và quản lý các mặt của đời sống xã hội, giữ gìn ổn định , trật tự xã hội, bảo đảm lợi ích về mọi mặt cho nhân dân là một chức năng quan trọng của nó

Thực hiện tốt chức năng này giúp cho nhà nước xã hội chủ nghĩa có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần ngày càng cao của toàn xã hội, nâng cao trình độ phát triển của khoa học công nghệ, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho nhân dân, tạo điều kiện cho công dân phát triển toàn diện cá nhân

II NỘI DUNG THỰC HIỆN CHỨC NĂNG XÃ HỘI CỦA NHÀ NƯỚC

VIỆT NAM HIỆN NAY

Nội dung cơ bản của chức năng xã hội của nhà nước xã hội chủ nghĩa có thể khái quát ở các hướng chính sau:

- Nhà nước coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu

- Nhà nước xác định khoa học - công nghệ giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

- Nhà nước xây dựng và thực hiện chính sách bảo tồn văn hoá dân tộc, tiếp thu

có chọn lọc những tinh hoa văn hoá của nhân loại

- Nhà nước xây dựng, thực hiện chính sách chăm sóc sức khoẻ nhân dân

- Nhà nước tạo điều kiện để mỗi công dân đều có việc làm, khuyến khích mở rộng sản xuất, thu hút sức lao động; tích cực trong việc giải quyết vấn đề thất nghiệp

- Nhà nước xây dựng chính sách thu nhập hợp lý, điều tiết mức thu nhập giữa những người có thu nhập cao sang những người có thu nhập thấp qua các chính

- Nhà nước xây dựng và thực hiện các chính sách nhằm chăm lo đời sống vật chất và tinh thần đối với những người có công, người về hưu, người già yếu cô đơn

- Nhà nước chủ động tìm các biện pháp để giải quyết các tệ nạn xã hội như ma tuý, mãi dâm

III THỰC TIỄN THỰC HIỆN CHỨC NĂNG XÃ HỘI CỦA NHÀ

NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Những thành tựu đạt được

1.1 Về văn hóa

Xã hội hóa văn hóa tại Việt Nam cũng như tại nhiều nước trên thế giới, đã thúc đẩy phát triển các hình thức sáng tạo, thưởng thức văn hóa theo hướng hiện đại đồng thời cũng phục hồi cả nhiều loại hình văn hóa truyền thống.Ở Việt Nam hiện nay, nhiều họa sĩ và nhà điêu khắc đang sử dụng những vật liệu mới cùng các phương tiện điện tử để xử lý chúng Các nhạc sĩ cũng sử dụng máy tính và công nghệ điện tử để tạo ra những âm thanh, giai điệu mới lạ Một số nghệ sĩ đang dàn dựng những hình thức nghệ thuật sắp đặt - trình diễn mang đậm dấu ấn cá nhân hiện đại và mang tính toàn cầu, tức là ít lệ thuộc vào gốc rễ văn hóa truyền thống Nhiều chương trình nghệ thuật biểu diễn sử dụng cả nghệ thuật đặc thù của phim ảnh và truyền hình Những viện bảo tàng lớn được nối mạnh và có website Các buổi biểu diễn ca nhạc, tạp kỹ lớn được phát trên truyền hình, và đáp ứng người xem theo thời gian tại bất cứ nơi nào trên đất nước

Trong quá trình hội nhập quốc tế, việc trao đổi sản phẩm văn hóa nghệ thuật với nước ngoài được đẩy mạnh,chẳng hạn thông qua các Festival quốc tế; theo lời mời của các đối tác, các nhà tài trợ; tham gia các cuộc thi âm nhạc quốc tế; những ngày văn hóa Việt Nam tại các nước hay những ngày văn hóa nước ngoài tại Việt Nam (Nga, Trung Quốc, Pháp, Đức, Mỹ, Italia ) Việt Nam đã phối hợp với một số nước để tạo ra một số sản phẩm văn hóa nghệ thuật chung, thí dụ các

vở kịch chung giữa nghệ sĩ Việt Nam với nghệ sĩ Mỹ, Pháp; tác phẩm điện ảnh chung giữa Việt Nam với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Đặc biệt việc khai thác một số loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc, như rối nước, đã mang lại giá trị giao lưu văn hóa và kinh tế trong quá trình hội nhập quốc tế

1.2 Về giáo dục

Nhìn lại lịch sử phát triển giáo dục ở nước ta, không ai có thể phủ nhận được thành tựu to lớn mà ngành Giáo dục đã đạt được trong 65 năm qua Nếu như năm

1945 nước ta còn 95% người dân mù chữ, thì đến năm 2010 cả nước đã có

97,3% người dân biết chữ

Cả nước hiện có 553 cơ sở có đào tạo trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) , trong đó: 246 trường TCCN, 201 trường cao đẳng đào tạo TCCN, 74 trường đại học có đào tạo TCCN, 32 cơ sở đào tạo TCCN, quy mô đào tạo trình độ TCCN

là 614.516 học sinh

Trước Cách mạng tháng Tám, cả nước có 640.615 sinh viên trong đó chỉ có

582 sinh viên đại học, đến năm 2010 cả nước có khoảng 1,8 triệu sinh viên đại học, cao đẳng Cả nước có 412 trường đại học, cao đẳng (trong đó có 77 trường dân lập); đã có 40/63 tỉnh, thành phố có trường đại học; 62/63 tỉnh/ thành phố có

ít nhất 1 trường đại học hoặc trường cao đẳng

Điểm qua một vài nét về thành tựu giáo dục nước ta trong 65 năm qua để thấy rõ được sự quan tâm lãnh đạo của Đảng và nhà nước, đồng thời thấy được

sự nỗ lực to lớn của toàn dân ta đối với sự nghiệp phát giáo dục của nước nhà

1.3 Về khoa học, công nghệ

Chúng ta có quyền tự hào về nền toán học, vật lý của Việt Nam đã đạt được thứ hạng cao trong khu vực, với các nhà khoa học trẻ tài năng như GS Ngô Bảo Châu, Đàm Thanh Sơn, Vũ Hà Văn, đã tạo tiền đề hình thành một số lĩnh vực KH&CN mới về vũ trụ, y sinh, hạt nhân Chúng ta đã tiệm cận trình độ các nước trong khu vực về công nghệ nano, tế bào gốc, giải mã gen cây trồng, vật nuôi và giải mã bộ gen người Trong các lĩnh vực kinh tế : Việt Nam đã tự lực xây dựng nhà máy thủy điện Sơn La 2400 MW lớn nhất Đông Nam Á, trong đó có thiết bị

cơ khí thủy công và thiết bị nâng hạ 1200 tấn; Việt Nam là 1 trong 3 nước ở Châu Á và 1 trong 10 nước trên thế giới làm chủ thiết kế và chế tạo giàn khoan dầu khí tự nâng 90m nước, 120 m nước

Hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ được đẩy mạnh Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ hợp tác về KH&CN với trên 70 nước, tổ chức quốc tế và vùng lãnh thổ; là thành viên của 100 tổ chức quốc tế và khu vực về KH&CN; Bộ KH&CN có bộ phận đại diện ở 12 nước có trình độ phát triển cao; đã có hơn 80

và đang thực hiện Mới đây ngày 6/5/2014 Việt Nam đã ký chính thức Hiệp định hợp tác hạt nhân dân sự (Hiệp định 123) với Hoa Kỳ góp phần nâng cao năng lực ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, phục vụ chương trình điện hạt nhân của Việt Nam

1.4 Về y tê, môi trường

Trên lĩnh vực y tế, nhìn chung các chỉ số sức khoẻ và dịch vụ y tế đều đạt và vượt mục tiêu chiến lược do ngành y tế đề ra, tỷ lệ mắc và tử vong do các bệnh truyền nhiễm gây dịch năm sau đều thấp hơn năm trước; các bệnh dịch như tả, thương hàn, sốt rét, dịch hạch không còn là nguy cơ cao trong cộng đồng Công tác tiêm chủng mở rộng được duy trì thường xuyên, tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm đầy đủ các loại vắc xin luôn đạt trên 90 %; Tiêm phòng uốn ván cho phụ nữ có thai đạt trên 80% Việt Nam có khả năng đạt mục tiêu Thiên niên kỷ

về tỷ suất chết trẻ em dưới 1 tuổi và dưới 5 tuổi vào năm 2010, trước 5 năm so với mục tiêu đề ra Ngành y tế Việt Nam đã tích cực triển khai các giải pháp để dịch lớn xảy ra Việt Nam cũng tích cực tham gia các Hội nghị, diễn đàn quốc tế

và khu vực về hợp tác quốc tế trên lĩnh vực y tế như các phiên họp Đại hội đồng WHO, Hội nghị khu vực của WHO, các Hội nghị Bộ trưởng Y tế ASEAN và ASEAN +3 về phòng chống cúm gia cầm và cúm H1N1 Các nỗ lực và thành công của Việt Nam về phòng chống cúm gia cầm đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận, thể hiện qua việc Việt Nam đã được các nước lựa chọn là nơi tổ chức Hội nghị Bộ trưởng quốc tế về cúm gia cầm vào tháng 4/2010 tại Hà Nội

1.5 Về dân số, lao động, việc làm

Trong 5 năm qua,nước ta đã đạt được những thành tựu đáng kể về kế hoạch điều chỉnh dân số, tăng hiệu quả nguồn lao động và tìm kiếm việc làm, nhà nước

ta cũng đã có những biện pháp đối với việc kế hoạch hoá gia đình như giảm tỷ lệ sinh đẻ,thực hiện kế hoạch hoá gia đình mỗi cặp vợ chồng chỉ có từ 1 - 2 con,giảm tỷ lệ kết hôn ở tuổi còn quá trẻ Về cơ bản,tỉ lệ tăng dân số tự nhiên từ 2,3% xuống còn 1,4% Mỗi năm,tạo được hơn 1,2 triệu việc làm mới và hơn 2,1% lao động có việc làm mới.Ngoài ra, Nhà nước còn cho hàng nghìn công nhân Việt Nam xuất khẩu lao động sang thị trường quốc tế Điều đó vừa tăng cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người lao động Việt Nam, khẳng định những chính sách của Đảng và Nhà Nước đưa ra là đúng đắn và sáng suốt

1.6 Về giai cấp, dân tộc, tôn giáo

Hiện nay, giai cấp công nhân Việt Nam không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, đang có mặt trong tất cả các ngành nghề, các thành phần kinh tế, là lực lượng quan trọng, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Về vấn đề dân tộc của nước ta hiện nay,nước ta gồm 54 dân tộc anh em, trong đó, người Kinh là dân tộc đa số Các dân tộc thiểu số ở Việt Nam chủ yếu sống tại miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới là địa bàn quan trọng, có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng Do vậy, Đảng và Nhà nước đã ban hành và thực hiện nhiều chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của các dân tộc ngày càng được nâng cao; văn hóa các dân tộc luôn được coi trọng, giữ gìn, bảo tồn và phát huy; mối quan hệ đoàn kết giữa các dân tộc ngày càng được tăng cường và củng cố…

Về tôn giáo, hiện nay nước ta có 12 tôn giáo với 33 tổ chức tôn giáo được công nhận và đăng ký hoạt động Những ngày lễ lớn trong năm của các tôn giáo như Lễ Nô-en của đạo Công giáo, Lễ Phật đản của Phật giáo và một số hoạt động tôn giáo lớn diễn ra vừa qua như “Bế mạc năm thánh và Đại hội hành hương La Vang lần thứ 29 năm 2010; Phật giáo với 1.000 năm Thăng Long, Hà Nội”… được Chính quyền các cấp tạo điều kiện tổ chức và có sự quan tâm của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến chúc mừng, động viên; Ngoài ra Nhà nước Việt Nam còn tổ chức triển khai nhiều chương trình, mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng tại các vùng đồng bào các tôn giáo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào có đạo

2 Những hạn chế trong việc thực hiện những chức năng xã hội của nhà nước.

Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đã đạt được trong những năm qua chúng ta còn có những yếu kém và khuyết điểm sau đây :

 Một số vấn đề văn hoá xã hội bức xúc và gay gắt chậm được giải quyết

Tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị và thiếu việc làm ở nông thôn còn ở mức cao, đang là một trong những vấn đề nổi cộm nhất của xã hội Chất lượng giáo dục và đào tạo thấp so với yêu cầu Đào tạo chưa gắn với sử dụng, gây

lãng phí.Giáo dục ở miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn Môi trường đô thị, nơi công nghiệp tập trung và một số vùng nông thôn bị ô nhiễm ngày càng nặng.Công tác quản lý báo chí văn hoá,xuất bản

nhiềumặt còn buông lỏng , để nảy sinh những khuynh hướng không lành mạnh Một số giá trị và văn hoá và đạo đức xã hội suy giảm.Mê tín , hủ tục phát triển

 Mức sống nhân dân, nhất là nông dân ở một số vùng quá thấp.Chính sách tiền lương và phân phối trong xã hội còn thiếu hợp lý.Sự phân hoá giàu nghèo giữa các vùng, giữa thành thị và nông thôn, giữa các tầng lớp dân

cư tăng nhanh chóng

 Cơ chế chính sách không đồng bộ và chưa tạo động lực mạnh để phát triển.Một số cơ chế, chính sách còn thiếu, chưa nhất quán, chưa sát với cuộc sống, thiếu tính khả thi Nhiều cấp nhiều ngành chưa thay thế , sửa đổi những quy định về quản lý nhà nước không còn phù hợp , chưa bổ sung những cơ chế , chính sách mới có tác dụng giải phóng mạnh mẽ lực lượng sản xuất

 Tình trạng tham nhũng , suy thoái về tư tưởng ,chính trị,đạo đức,lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên rất là quan trọng.Nạn tham nhũng kéo dài trong bộ máy của hệ thóng chính trị và trong nhiều tổ chức kinh tế là một nguy cơ đe doạ sự sống còn của chế độ ta

 Việc tổ chức thực hiện nghị quyết,chủ trương,chính sách của đảng chưa tốt,kỷ luật,kỷ cương chưa nghiêm

 Một số quan điểm chủ trương chư rõ , chưa có sự nhận thức thống nhất và chưa được thông suốt ở các cấp,các ngành

 Cải cách hành chính tiến hành chậm, thiếu kiên quyết , hiệu quả thấp Công tác tư tưởng,công tác lý luận,công tác tổ chức,cán bộ có nhiều yếu kém,bất cập

3 Giải pháp khắc phục.

- Tăng cường nhận thức và nghiên cứu lý luận về vấn đề chức năng xã hội của nhà nước để tạo ra cơ sở lý luận khoa học, nhận thức đúng đắn, góp phần thực hiện tốt chức năng

- Tăng cường hoàn thiện hệ thông pháp luật tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện chức năng xã hội, phù hợp với yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung và yêu cầu của thực tế đời sống xã hội

- Hoàn thiện hệ thống chính sách xã hội, chú trọng các chính sách xã hội mang tầm cỡ chiến lược, chính sách chung cho quốc gia,đồng thời cũng

cần quan tâm đến các chính sách dành cho từng loại đối tượng, từng vùng, từng địa phương cụ thể

- Đổi mới vai trò, chức năng, cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của các cơ quan chuyên trách thực hiện chức năng này trong việc yêu cầu hoàn thiện một cách đồng bộ bộ máy nhà nước Xác định đúng mức độ, phạm vi tác động của Nhà nước tới lĩnh vực xã hội, xây dựng các tổ chức và dịch

vụ xã hội Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức và bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ và công chức nhà nước

- Nhà nước cần tăng cường đầu tư và đầu tư có hiệu quả cho việc giải quyết các vấn đề xã hội

- Tăng cường mạng lưới và hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát của ác

cơ quan chức năng, phối hợp với phát huy dân chủ, nâng cao vai trò và trách nhiệm của công dân trong kiểm tra, giám sát việc thực hiện chức năng xã hội của nhà nước

- Đẩy mạnh việc xã hội hóa việc thực hiện chức năng xã hội trên cơ sở phân định rõ trách nhiệm của nhà nước, trách nhiệm của cộng đồng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội Nhà nước hoàn thiện cơ sở pháp lý và tạo điều kiện thực tế cần thiết để các tổ chức xã hội, tổ chức kinh tế và các chủ thể khác tham gia thực hiện chức năng

- Phát triển quan hệ hợp tác quốc tế, khai thác triệt để những thuận lợi, tranh thủ các nguồn tài chính và giúp đỡ do hợp tác quốc tế mang lại nhưng phải thận trọng, không chấp nhận nhưng điều kiện đi ngược lại lợi ích quốc gia, đồng thời góp sức mình vào việc giải quyết các vấn đề xã hội mang tính quốc tế

KẾT LUẬN

Chức năng xã hội là thuộc tính cơ bản nhất và quan trọng nhất của nhà nước

xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thực hiện tốt chức năng xã hội là cơ sở, là điều kiện để Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam bảo đảm và giữ vững địa vị thống trị xã hội về phương diện chính trị, đảm bảo quyền dân chủ cho nhân dân, xây dựng cơ sở để quyền làm chủ đó được thực hiện trên thực tế Trên

đây là bài làm của em về đề tài : “ Chức năng xã hội của Nhà nước Việt Nam hiện nay” Bài làm của em còn nhiều thiếu xót, mong thầy ( cô) góp ý

đề bài làm của em được đầy đủ và hoàn chỉnh hơn trong những bài tiếp theo

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình lý luận nhà nước và pháp luật, NXB

Công An Nhân Dân – 2014.

2 Nguyễn Thị Hồi,Hướng dẫn ôn tập môn học lý luận

nhà nước và pháp luật, NXB tư pháp, Hà Nội – 2010

3 Nguyễn Văn Động, Giáo trình lí luận về nhà nước

và pháp luật ( tái bản lần thứ 4, có sửa chữa, bổ

sung), NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội – 2014.

4. http://baothainguyen.org.vn/tin-tuc/van-hoa/ve-phat- trien-van-hoa-con-nguoi-viet-nam-trong-thoi-ky-hoi-nhap-219186-98.html 01/08/2014 08:50

5. http://haiduongdost.gov.vn/index.php?

option=com_content&view=article&id=7904:khoa-hc-cong-ngh-nhng-thanh-tu-ni-bt&catid=52:tin-tc&Itemid=68 Thứ ba, 20 Tháng

5 2014 21:05

6. http://vanhien.vn/vi/news/sach/Van-de-dan-toc-va-quan-he-dan-toc-o-Viet-Nam-hien-nay-340/ Thứ tư - 25/09/2013 13:35