là kinh tế hàng hóa trong đó sản xuất chỉ hoàn toàn theo yêu cầu của thị trường là loại hình kinh tế tạo ra sản phẩm nhằm để trao đổi kinh doanh trên thị trường Là “một kiểu tổ ch
Trang 1Chương 1
ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG
NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
ĐỊNH HƯỚNG XHCN
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 2I LÝ LUẬN CHUNG
Khái
niệm điểm Đặc Các mô hình nhược Ưu,
Trang 3là kinh tế hàng hóa trong đó sản xuất chỉ hoàn toàn theo yêu cầu
của thị trường
là loại hình
kinh tế tạo
ra sản phẩm
nhằm để
trao đổi kinh
doanh trên
thị trường
Là “một kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo quy luật của KTTT vừa dựa trên cơ sở và chịu sự dẫn dắt chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của
1 Khái niệm
KT
hàng hóa KTTT đ.hướng KTTT
XHCN
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 42 Đặc điểm của kinh tế thị trường
1
Các chủ thể
KT có tính
độc lập,
nghĩa là có
quyền tự
chủ trong
sản xuất,
kinh doanh,
lỗ, lãi tự
chịu
2
Giá cả cơ bản do cung-cầu điều tiết, hệ thống thị trường phát triển đồng
bộ và hoàn
hảo
3
Nền KT có tính mở cao
và vận hành theo quy luật vốn có của KTTT như quy luật giá trị, cung-cầu, cạnh tranh
4
Có hệ thống pháp quy kiện toàn và sự quản lý vĩ
mô của Nhà nước.
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 5KTTT tự do
KTTT tự do
KTTT xã hội
KTTT XHCN
Các
mô hình
Các
mô hình
3 Các mô hình kinh tế thị trường
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 6Chủ yếu bảo vệ lợi ích của giới chủ mà ít quan
tâm tới lợi ích của người lao động làm thuê và lợi
ích công
Tiêu biểu là thị trường các nước: Mỹ, Anh,
Australia
KT thị trường
tự do Lợi ích
H Chế
Cơ sở
Tích cực
Mô hình này có cơ sở xuất phát là tư tưởng
“Bàn tay vô hình” của A.Smith: các quan hệ kinh tế chịu sự chi phối của các quy luật KTTT, sự can thiệp của nhà nước vào nền KT rất hạn chế, nhà nước chỉ làm những việc mà tư nhân không thể làm được.
Rất linh hoạt, kích thích tư nhân đầu tư và các lĩnh vực kinh tế.
Thường hay trục trặc, rủi ro, mất cân đối, thiếu đồng bộ giữa các lực lượng hay các yếu tố thị trường.
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 74 Ưu, nhược điểm
Click to add Title
1 Dưới cơ chế thị trường kinh tế phát triển năng
động, có hiệu quả 1
Click to add Title
2 2 Đáp ứng nhanh nhạy các nhu cầu của xã hội
Click to add Title
1 3 Kích thích đổi mới kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất
Click to add Title
2 Thực hiện phân phối các nguồn lực kinh tế một
cách tối ưu 4
Click to add Title
1 Điều tiết thị trường mền dẻo, linh hoạt; có khả
năng thích nghi cao trước điều kiện KT biến đổi 5
Ưu điểm
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 81 Khi xuất hiện cạnh tranh không hoàn hảo (độc quyền) thì không có sức ép cạnh tranh cho đổi mới kỹ thuật
Nhược điểm
2
Mục đích là lợi nhuận tối đa nên có thể lạm dụng tài nguyên của xã hội, gây ô nhiễm môi trường, hiệu quả KT-XH không được đảm bảo
3
Phân phối thu nhập không công bằng; phân hóa giàu nghèo, sự phân cực về của cải, tác động xấu đến đạo đức
và tình người
4 Khó tránh khỏi những thăng trần, khủng hoảng kinh tế có tính chu kỳ và thất nghiệp
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 9II ĐL XÂY DỰNG NỀN KINH TẾ
THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN
1 Cơ chế quản lý kinh tế thời kỳ trước
đổi mới
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 10b) Nhu cầu đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
Nhu cầu đổi mới
1979-1986 1986-1989
HNTW6
(8/1979)
HNTW8 (6/1985)
Các CT
và QĐ
ĐH VI (12/86)
HNTW2 (4/1987)
HNTW3 (8/1987)
HNTW6 (3/1989)
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 11ĐH VI
(12/1986)
Tư duy
ĐH VII (6/1991)
ĐH VIII (6/1996)
Đại hội
IX, X, XI
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 12a) Khái niệm thể chế kinh tế
Thể chế
KTTT định
hướng XHCN
Thể chế kinh
tế thị trường Thể chế kinh tế
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 13 Theo Đại hội XI của Đảng (1/2011):
Tiếp tục hoàn thiện thể chế KTTT định hướng XHCN là tiền đề quan trọng thúc đẩy quá trình
cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng ổn định kinh tế vĩ mô, là một trong ba đột phá chiến lược trong 10 năm tới.
b) Mục tiêu hoàn thiện
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 14Từng bước xây
dựng đồng bộ
hệ thống pháp
luật, bảo đảm
cho nền KTTT
định hướng
XHCN phát
triển thuận lợi.
2
Đổi mới cơ bản
mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công
3
Phát triển đồng
bộ, đa dạng các loại thị trường
cơ bản thống nhất trong cả nước, từng bước liên thông với thị trường khu vực và thế giới.
Mục tiêu trước mắt:
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 15Giải quyết tốt hơn
mối quan hệ giữa
phát triển kinh tế với
phát triển văn hóa,
đảm bảo tiến bộ, công
bằng xã hội, bảo vệ
môi trường
5
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước và phát huy vai trò của MTTQ, các đoàn thể chính trị
- xã hội và nhân dân trong quản lý, phát triển kinh tế - xã hội
Mục tiêu trước mắt:
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 16c) Quan điểm
2
5
3
4
1
Nhận thức đầy
đủ, tôn trọng và
vận dụng đúng
đắn các quy luật
khách quan của
KTTT
Đảm bảo tính đồng bộ giữa các bộ phận cấu thành
của thể chế kinh tế, giữa các yếu tố thị trường
Kế thừa có chọn
lọc thành tựu phát triển KTTT của nhân loại, kinh nghiệm tổng kết từ thực tiễn đổi mới ở
nước ta
Nâng cao năng
lực lãnh đạo của
Đảng, hiệu lực và
hiệu quả quản lý
của Nhà nước
Chủ động, tích cực giải quyết các vấn đề
lý luận và thực tiễn quan trọng vừa làm vừa tổng kết rút kinh
nghiệm
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 17Thống nhất
nhận thức về
nền KTTT
định hướng
XHCN.
2
Hoàn thiện thể chế về sở hữu
và các thành phần KT, loại hình doanh nghiệp và các
tổ chức s.xuất kinh doanh
3
Hoàn thiện thể chế bảo đảm đồng bộ các yếu tố thị trường và phát triển đồng bộ các loại thị trường
d Một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 18Hoàn thiện thể chế
gắn kết tăng trưởng
KT với phát triển VH,
thực hiện tiến bộ,
công bằng XH trong
từng bước, từng chính
sách phát triển và bảo
vệ môi trường
5
Hoàn thiện thể chế về vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và sự tham gia của các tổ chức quần chúng vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội
d Một số chủ trương tiếp tục hoàn thiện
ThS Hoàng Xuân Sơn
Trang 194 Thành tựu, hạn chế
ThS Hoàng Xuân Sơn