Bài giảng khoa học đất (ngành quản lý đất đai) chương 6 (1) hóa học đất

Khả năng trao đổi cation – CECCation Exchange Capacity • Là khả năng mà đất giữ dinh dưỡng và chống lại sự rửa trôi TRAO ĐỔI TRAO ĐỔI Vùng có hoạt động sinh học... CEC • Trao đổi c

ở pH = 6 lượng ion H + gấp 10 lần so với ở pH = 7

và ở pH = 5 lượng ion H+ hơn 100 lần so với pH = 7

pH đất

Đất than

bùn chua

Cần bón thêm vôi cho cây

Đất có chứa các khoáng kiềm

Rất  Mạnh  Yếu

mạnh Yếu  Mạnh  Rất

mạnh

Một số giá trị pH thông dụng

Sự hình thành mưa acid

Nguồn của H+ trong đất

*do cation Hydrogen (H+) ở pH  6

* do Nitric hóa (Nitrification):

Ammonium thành Nitrite (oxy hóa NH4+ )

* do rửa trôi các

cation kiềm

Ca 2+ + 2H20 -> Ca(OH)2 + 2H + -> Ca 2+ + 2OH -

NRCS Data

pH và tính hữu dụng của dinh dưỡng

Soil pH of Europe

pH

• pH của nước = 7 và xem nước có pH trung tính, trị số pH thay đổi từ 0 đến 14,

• pH < 7 là chua và pH > 7 là kiềm

• Trong đất pH thường thay đổi từ 2.8 đến 10 Một

số loại đất có pH thay đổi như sau:

Đất phèn -Acid Sulfate Soils

Australia

'QASSIT, Qld Department of Natural Resources and Mines'

Australia

EC - Độ dẫn điện

Mức độ dẫn điện của đất

• Đơn vị tính là S/cm hay mS/cm (S = Siemen)

Độ cản trở dòng điện - điện trở: R = ohm ( r = l.R/S)

Độ dẫn điện: 1/R = moh

• Đơn vị tính là S/cm hay moh/cm (S = Siemen)

EC - Độ dẫn điện

Khả năng trao đổi cation – CEC

(Cation Exchange Capacity)

• Là khả năng mà đất

giữ dinh dưỡng và

chống lại sự rửa trôi

TRAO ĐỔI

TRAO ĐỔI

Vùng có hoạt động sinh học

CEC

• Trao đổi cation trong dung dịch và các

cation khác trên bề mặt âm điện của

khoáng sét hay chất hữu cơ

CEC chịu ảnh hưởng bởi:

CEC

1) số lượng cation hấp phụ trên khối

lượng đất hay 2) tổng cation trao đổi mà đất có thể hấp

phụ

* đơn vị tính: mili đương lượng trên 100

g đất khô (meq)

Trọng lượng đương lượng =

Trọng lượng phân tử hoặc nguyên tử (g)

Điện tích

mili đương lượng (meq)

1 meq của CEC có 6.02 x 10 20 nguyên tố

[Na trao đổi]

½ [Ca2+ +Mg2+]

tính đệm của đất

• Tính đệm của đất được định nghĩa là khả

năng chống lại mọi thay đổi trong đất như là

pH, các chất tan được cho vào đất

• Tính đệm này sinh ra do chủ yếu các keo

mùn và thành phần sét Trong đất có chứa một lượng đáng kể phosphate và carbonate thì tính đệm cũng phụ thuộc vào các muối này

tính đệm của đất

• ion H+ ngoại hấp  ion H+ trong dung dịch

(Độ acid tiềm tàng) (Độ acid hoạt động)

• Vì có sự thăng bằng giữa hai độ acid này, nên nếu bón vôi chỉ đủ trung hòa các ion H+ trong dung

dịch thì phản ứng trên chuyển sang phía và các

ion H+ ngoại hấp sẽ vào trong dung dịch đất Vì vậy độ pH sẽ không tăng lên bao nhiêu, trừ khi

phải bón thật nhiều vôi để làm giảm được các ion

H+ ngoại hấp

tính đệm của đất

• về mặt hóa học, tính đệm là những hệ thống có khả năng duy trì sự ổn định của hệ thống khi có thêm hoặc làm loãng acid hoặc base

• Hệ thống đệm thường có chứa một hỗn hợp của các acid yếu và muối sinh ra từ các acid yếu đó

và một base mạnh hoặc chứa một base yếu và muối hình thành từ base này và một acid mạnh Nhiều loại phản ứng hóa học và hoạt động của sinh vật chỉ xảy ra ở một mức độ pH nhất định