T u hao, biet on, ghi cong biet bao nguai da va dang giir gin su trong sang ciia tieng Viet lai chat xot xa, giat minh truac con s o 4,56 trieu k&t qua "bao dong tinh trang sii" dung sai
Trang 1Khong CO cai toi, benh nhan - nhung ngiroi se mai cdn rang chiu dung
nhihig con dau du doi, trong khi ngucri ta van mot mirc 6m ISy cay thanh
gia va than rang "Vice gay me mai tpi loi lam sao!"
Khong CO cai toi, lam the nao con nguoi c6 the di toi mpi chan trai
tren mat dat khi nguai dau tien tao nen banh xe luc nao cung tam niem
rang "Ta la mot ke pham toi vi da mao hiem vao vung dat cdm"
Khong CO cai toi, con nguoi se s6ng nhu the nao day? Song nhu thg
nao khi khong mot ai dam thay doi cuoc s6ng Cai toi la nguyen nhan dau
tien, la ngu6n nang luwig, la dong luc s6ng, la coi r l ciia t i t ca
Toi goi nhOng nguoi "dat nhiing buoc chan dm tien, c6 duong di hoan
toan mai va nhan quan khong vay muon" la "nhijng nguoi khai sang" hoan
toan khong phai la each noi qua hoa m l "Nguoi khai sang", toi cung
khong chi danh de ggi nhung bac vT nhan c6 nhidu cong hien, nhiJng con
nguoi CO chi so IQ cao va nhan duoc nhung giai Nobel khoa hoc "Nguoi
khai sang", toi con muon danh cai ten day cao quy ay cho nhung con nguoi
binh thuong, gian dj, nhung khong hi tlm thuong khi bi6t s6ng voi ca tinh
va ban nga ciia minh
Noi nhu vay de khang djnh rhng trong ban than m6i chung ta luon t6n
tai "to chat cua nhung nguoi khai sang", noi each khac la cai toi ca nhan!
Thinh thoang bo c6 noi voi toi the nay: "B6 mong con Ion len lam c6
giao, CO mot muc luong on djnh, roi c6 mot nguoi ch6ng thuong yeu
minh Con se c6 nhung dua con Con se huong thu niSm vui luc vh gia
ma khong phai lo lang dieu gi " T o i cuoi, v i biSt toi c6 the se lam b6
that vpng V i CO the mot ngay mai toi khong duoc nhu bo toi mong
muon, toi se lam ong bu6n Nhung chSc chSn mot d i l u , toi se lam moi
thu de' ban than minh khong h6i han, khong that vong ve minh Co the
con duong ciia toi se rat dai, rat kho khan Nhung toi van mu6n xung la
" t o i " khi noi v6 ban than minh
Trhn Tin My Hqnh Lap 12 Van - THPT chuyen NguySn Hue - Hd Dong - Hd Noi
Hay hirong ve phia mat troi
da an bai? NSu la toi, chSc ch5n toi se tiSp tuc duong dau voi nhiing kho khan do, v i toi luon tin vao cau danh ngon noi tidng Nam Phi "Hay huong
v l phia mat trai, bong toi se nga ve sau ban"
A n h mat trai rue ro, choi chang la ve dep cua thien nhien, tao hoa
M o t khi chiing ta huong vc phia mat trai nghia la chiing ta da huong ve
nhirng dieu t6t dep, dat niSm tin vao anh sang mat troi la chung ta da day liii lai phia sau nhimg gi xau xa, u am, nhung bong toi ciia kho khan, vat va
That vay, kho khan la mot phan ciia cuoc song Cuoc song ciia chung
ta khong phai luc nao ciing tuai dep, em dem nhu nang am ban mai Ma
no gi6ng nhu nhOng con gio, c6 khi manh me du ton, c6 khi chi nhe
nhang luot qua V i vay de vuot qua nhijng con bao Ion ay, doi hoi a
chung ta mot ban ITnh s6ng, mot phong each s6ng c6 l i tuong, biet tim
cho minh dong luc, niSm tin de diing day sau nhung Ian nga guc B
chang CO ai se di het cuoc doi ma khong mot lan bj vap nga ca Dieu quan
trong la sau nhiJng lan vap nga ay, chung ta se di nhu thg nao Do la lijc
chiing ta c\n huong toi mat troi '
Trang 2Mat trcri ay c6 the la sy phan dau, no luc trong hoc tap cua m6i sT t u
tung bj that bai trong k i thi vao Cao dang - Dai hoc dang ngay dem on
iuyen cha dgi mot ca hoi mai Mat trcri ay c6 the la niem tin, hi vong vg
nhung vu mua boi thu, nhirng san pham dat chSt luxDng cao hon cua nhijng
nguai nong dan, cong nhan mot doi lam lu Mat trai iy chinh la dpng luc
giup nhijng em be tan tat gat bo di noi dau mat mat cua minh de t i m dSn
nhung kha nang k i dieu dang an giau ben trong nhirng ca the yeu at Day
chinh la anh sang rue ra cua mat troi dang day dan nhCmg bong toi u am
ra phia sau de giup moi nguoi tir tin hon vao mot cuoc s6ng tuai dep dang
cha a phia truac
He-len K i - l a (1880 - 1968) - nguai phu n u vT dai da danh tron dai
minh cho nhung nguai khong may min bj tan tat T u o i tha cua ba phai
song trong bong toi day vat va, kho khan Chua day hai tuoi, do b i mac
chung viem mang nao nen ba bi cam, di8c, mu hoan toan D i i thS He-len
van khong nan long, ba bat dau di hoc va tap noi nhung cau don gian,
trong su kho khan cua mu va diec ThS nhung, hang nghi luc phi thuong
ba da tot nghiep thii khoa truang dai hoc nir Ret-clip va da khong ngung
di thuyet trinh khap cac bang cua nuac MT, di vong quanh thi giai de
giup d a nhijng nguai bi cam, diec N h a su giiip d a ciia ba ma nhi8u
nguai tan tat tren the giai c6 ca hoi dugc s6ng, dugc lao dong va hoc
tap nhieu han Chinh sue manh ciia niem t i n vao cuoc s6ng, muc tieu
cho ban than da thoi thuc ba lam nen nhung k i tich hiem c6 a mot nguai
tan tat Ba da "huang vh phia mat t r a i " , "de' bong t6i nga vg phia sau"
nhu the day!
"Hay huang ve phia mat trai, bong toi se nga vh sau ban" Cau danh
ngon bao ham mot triet l i , mot quan niem nhan sinh tich cue, mot l o i
khuyen dung dan: Hay song lac quan, luon tin tudng a mot tuang lai tot
dep se den Nhung dang tiec thay trong cuoc s6ng xa hoi ngay nay v i n
CO nhieu nguai thieu ni6m tin, khong dam buac t a i de "huang vg phia
mat t r a i " Ho la nhijng con nguai de bj nhan chim trong bong dem ciia
su that vong, sg hai, tri tre Ho la nhijng nguai de nan long truac kho khan, t h u thach O nhung con nguai nhu the bong toi se luon bua vay
Hp khong biSt each huang ve anh sang dieu k i cua mat trai cung nhu
binh tTnh t i m cho minh nhung giai phap hgp l i de giai quySt vin dh That
dang that vong thay, so dong nhung nguai nhu th8 lai thuoc v6 giai tre cua chiing ta Co nhijng c6, cau quy t u dugc sinh ra trong mot gia dinh kha gia, quen dugc chieu chuong, suot ngay chai bai, pha phach H i bj
bo me mang mo, nat no la lai dCing dCing khan goi bo nha ra d i Hay nhieu hoc sinh sau khi biet minh thi trugt dai hoc lai c6 cam giac nhu mat het tat ca, bi that bai tham hai, vgi t i m den cai chet de ket thuc cuoc dai mot each ngu xuan Co nhieu nguai v i bj duoi viec, that nghiep, n g nan, pha san dan dSn hoang mang, mat l i tri khong lam chu dugc ban than dan den sa doa, vuang vao nhieu te nan xa hoi, t u huy hoai ban than luc nao khong hay Do deu la nhirng con nguoi khong c6 niem tin, y chi vao cuoc song cr, Chua noi a dau xa, ngay chinh ban than toi day da c6 luc toi muon tCr
bo moi thu Do la khi cuoc song duong nhu quay ngoat vai toi L a khi toi duang nhu da rai xuong vuc tham den toi, chat hep va tCi dong Quanh toi luc do, noi that vong lan tuyet vong da chiem het tam tri khien toi nhu nguai mat het sue song Can benh ung thu da cuop di cua toi mot thien than Do chinh la em trai toi va cung la nguai ban than thiet nhat ciia toi
Tiep do la nhOng that bai trong cac ki thi, hoc tap V a i toi, moi thu hoan toan sup do Mai cho toi khi toi phat hien ra sire song k i dieu ciia nhijng bong hoa huong duong Chung la hinh anh ro rang nhat each huong ve phia mat trai D i i cho re cay bam sau vao long dat, dii cho con ngucri trong chiing a vi tri t6i tam nao, thi chung van luon song thang, vucxn minh tai nai c6 anh sang mat troi de' hap thu tinh hoa ciia su song Co le
do chinh la l i do tai sao nhirng bong hoa huong duong luon tuai tan, khoe khoiin, s6ng manh liet va lau dai den the 'v •;
Cac ban a! Biet hi vong va tin tuong vao nhirng dieu tot dep la phuong thuoc nhiem mau giup chiing ta manh me hon, t u tin hon trong
Trang 3cuoc s6ng Co ni6m tin chiing ta se tim thSy su chia se, nang da va tinh
yeu thuxmg giiJa cuoc song doi thuong day kiio khan, thir thach nay Vay
nen toi, ban va tit ca moi nguai hay ren luyen cho minh y chi, niem tin
d& luon tin rkng d m6i nguai se c6 mot mat troi chan li luon toa sang, giup
chiing ta vuot qua moi thij thach trong cuoc song
Tom Cruise da tihig noi: "Khi cuoc dai nhin chim ban nai dong xoay
hung d&, ban chi c6 hai con duang: Buon'g xuoi de roi chim xuong duod
day, hoac se hit mot hoi dai va dung cam boi ti6p"
Vay ban se chon con duang nao? Chac han la con dudng thu hai chu!
Vang, hay chuan bj tinh than de doi mat vai nhiJng thu thach tiSp theo
trong cuoc song Va hay luon tin rang, neu ban "huong ve phia mat troi"
thi "bong t6i se nga vl sau ban"
Trdn Thi Hang Lap 10A8 - THPTPhan Dmh Phiing - TP Hd mh
(VH&TTsS 7+8+9 - 2010)
'toi
BAILAM2
"Cuoc song la bai hoc dai cua nhan loai" (Barrie) Va ban da hoc
dugc gi tu cuoc song? Cach dijng day va di tiSp sau nhijng vap nga hay
niem tin vao nhijng dieu ki dieu? Chia khoa de md canh cik cuoc s6ng
la chi can ban nghl tich cue va lac quan di thi moi viec kho khan se trd
nen rat gian don Bdi the danh ngon Nam Phi da timg day: "Hay huong
ve phia mat troi bong toi se nga ve sau ban"
mn Con dudng ma chung ta budc di trong cuoc s6ng khong phSng li ma
luon CO nhung trd ngai Trd ngai iy c6 the la nhimg that bai, kh6 khan,
la mot hoan canh eo le hay mot can benh hiem ngheo Nhung liic gap
"bong toi" nhu vay ban can phai c6 niem tin va y chi de "hudng ve phia
mat trdi" Mat trdi trong cau danh ngon la hinh anh an du cho nhiJng dieu
tot dep nhu li tudng, udc ma, muc dich "Hudng ve phia mat trdi" se
giup con ngudi cd dong luc va sue manh Gap thu thach dii khd khan d8n dau neu khong mat hi vong tijc la ban da thanh cong mot phSn Du nho nhung thanh cong ay chac chan eiSng se gdp phan "day liii bong tdi" CQng nhu hinh anh ciaa cay hoa hudng duang vay, dai hoa luon hudng v6 phia mat trdi de che cho "mam sinh trudng" eiia cay phat trien Con ngudi chung ta "hudng ve phia mat trdi" bang cai nhin hudng v6 tuong lai Khi ban nghl ve tuong lai tuoi sang vdi ca sd cua niSm tin thi qua khu
la bong toi se khong con bua vay lay ban nira
"Hudng ve phia mat trdi" trude het cho ta su binh yen trong tam hdn, mot su thanh than vi da ru bd dugc bong tdi; sau dd la cai nhin lac quan hon vdi cuoc song Cd the khi dgc cau danh ngon nay ban dang u budn va ban cho rang: "Ndi thi de nhung lam thi khd"? Ban ai, trong thuc te da cd rat nhiSu tam guong biet "hudng ve phia mat trdi" Ngudi khae lam dugc tai sao ban lai khong?
Tdi da nhin th^y nu cudi rit tuoi eiia mot chi khuyet tat doi chan, chi
dang le ra cd the thuc hien dugc udc ma trd thanh ngudi mau neu khong
cd vu tai nan giao thong ay Chi ndi cd luc chi tudng nhu mat het niem tin, moi thij xung quanh trd nen tdi sam khi chi biet minh khong the di dugc nhu ngudi binh thudng, khi udc ma tCr hdi be khong bao gid trd thanh hien thuc Nhung chi hieu ra rang neu cu song mai nhu the chi se
la ganh nang cho gia dinh, xa hdi Va chi da hoc, da ed gang de trd thanh
ke toan trong mot cong ty doanh nghiep, chi la tam guang giiip tdi hieu cuoc song khong bao gid dugc ndi hai tir "gue nga"
De "hudng ve phia mat trdi" khong ehi can su no lire vuon len khong ngijng ma con can mot niem tin Chac ban trong moi chung ta ai cQng
biet tdi cau chuyen Chiec Id cudi cUng cua nha van O Hen - ri Lan dau
tien khi dgc cau chuyen tdi da khdc vi tam long nhan ai cua cu Ba-men Lan thu hai tdi nhan ra su cam thong san se cho nhau eiia nhiing ngudi
ngheo khd Va \hn thu ba, tdi hoc dugc each phai song nghi luc, song luon
hudng ve phia mat trdi Gidn-xi da thoat khdi can benh cua minh bang niem tin vao chiec la cuoi eiing - chiec la van con nguyen ven sau dem
Trang 4mira gio N i l m tin da giiip c6 nhan ra minh van con irac m a ve vjnh
Na-pa-la va "muon chet la mot tpi" Niem tin la mot lieu thudc quy gia
de "ch&a" moi can benh tam hon
"Bong t o i " CO the c6 nhieu nguui muon ru bo nhung c6 thu "bong
t o i " lai giup chiing ta hoan thien minh hon Do la "bong t o i " ciia that bai
Ban that bai trong cuoc thi dau dien kinh chi v i thua ngucri ve nhat 1/1000
giay? That bai vi bao nhieu Ian di xin viec deu bj tuchoi? Ban se khoVig
that bai nira neu ban rut ra kinh nghiem DCmg u ru trach minh va tran
ngap trong tam trang cua ke thua cuoc Luc do ban hay huong ve phia
mat trcri!
Co rat nhieu nhan to keo ta ra khoi bong toi Cuoc song luon can
Chung ta phai lac quan, tin tuong a tuong lai Thg nhung lai c6 nhiing
nguoi khong hieu dieu ay va k i t cue ma ho de lai khong chi' la that bai,
la noi dau ma tham chi eon la ca cai chet bi thuong M o t ban gai da cam
dao lam cija vao tay minh tir tij ehi vi khong thi do dai hoc, mot ban trai
16 tuoi da t i m den cai ch8t vi be tic trong cuoc s6ng Khong biet cac
ban ay da nghl gi khi khong the thoat ra khoi bong t6i cua chinh minh?
Vay lam the nao de biet "huong ve phia mat trai? Don gian la chiing
ta hay ren luyen y chi, niem tin va kien thuc Can nhat la thai do song ciia
ban: phai luon nhin moi thu theo huong mai me va tich cue, cQng nhu
mot bai toan kho khong nen chi giai theo mot each, ma ban phai linh
dong nghl ra mot huong nao do don gian hon
Mot nguai ban da c6 Ian noi vai toi: "DCmg bao gia nghl ve nhijng
dieu rac roi cau dang gap phai, chi can quan tam den ket qua ciia no de
cau CO gang" Toi coi do cung la mot each hijxi hieu nhat de minh c6 the
huong ve phia mat trai va luon m i m cuai Con ban thi sao? D o i mat vai
bong toi ban c6 dii dung cam de vuat qua ehu?
Nguyen Thu Hdng
; Urp 12A4 - THPTNguy'en Due Cclnh - TP Thai Bmh
Tai nan giao thong
xac dang va day cung chinh la noi lo au ciia tit ea moi nguai sinh s6ng
va lam vice tai Viet Nam Khong ehi doi vai Ha N o i hay TP Ho Chi
M i n h , ma hau het tren tat ca cac tinh thanh trong ca nuoc van d6 tai nan giao thong da ngay cang tra nen gay gat, nhOc nhoi tram trong So vu tai
nan giao thong nam sau luon cao hon nam truoc Chang han nam 2008,
ca nude da xay ra 11.580 vu, lam chgt 10.835 nguoi, bj thuang 7.453
nguoi, the ma chi moi 4 thang dku nam 2009 da xay ra 4.165 vu lam chet
3.160 nguoi, bj thuang 2.428 nguoi Tai TP H6 Chi M i n h chi rieng nam
ngay nghi le tir 29/4 d i n 3/5/2009 da xay ra 160 vu tai nan lam chet 163 nguoi, bj thucmg 139 nguoi Phong CSGT duang bp da bat g i i i 91.282
Trang 5trirong hop vi pham luat giao thong, 562 nguoi bi tuac giay phep lai xe
va phai di hoc lai luat giao thong
Khi doc qua nhijng s6 lieu nay hk ki ai cung phai giat minh vi sy
thiet hai v6 nguai va cua qua khung khiSp, c6 khac gi sir thiet hai do
"song than" da tan pha mot s6 nuac chau A miy nam truxSc day
Bay gia cu cam hk ki to bao nao len doc, cung diu thSy noi d6n tai
nan giao thong Ma tinh trang nay thirc ra dau c6 xa la gi vai xa hoi chung
ta Ngu^i ta tuyen truygn, neu ra rk nhiSu nguyen nhan de keu goi moi
nguai hay canh giac, kilm chS, tu giac chap hanh nhirng quy dinh ve luat
le giao thong, de c6 the tranh nhung tai nan dang tiSc Ay the ma tai nan
vln cd xay ra Mot thuc tS dau long la ngay nao a nuac ta cung c6 nhieu
nguai bi thiet mang vi tai nan giao thong voi nhung hau qua rk bi tham
dau long Vay ma nhiSu nguai vEn chua thay sg, c6 nguai lai noi rang:
"Song hay ch&t cung dIu c6 s6 Ong Troi ma da xoa "so hg khau" thi
chay dau cho thoat" v.v Nhung nSu tim hieu k! v8 cac vu tai nan giao
thong da xay ra, thi da s6 la do phong nhanh, vugt au, Ian tuyen, chay vao
duang cam, duong ngugc chieu, la do su la dang, thiSu tap trung, khong
lam chii dugc t6c do Do say rugu, thieu ma tuy, cung c6 khi xe da qua
cu, hu hong ma chu quan khong chiu sua chira Mot phan nua cung do
duang xa hu hong nang hoac do lu lut gay ra Bay gia thi iix tre con dSn
nguai Ian, khong ai khong biet den nhi>ng xe ben, xe tai, xe buyt "hung
than tren dutrng ph6", gay ra khong biSt bao nhieu la tai nan giao thong,
lam tan nat bao nhieu gia dinh, dua hg vao nhOng hoan canh khon khd,
chong chat them ganh nang cho xa hgi Gan day nguai ta con thay cac
"ong" taxi, "ong" oto con cung c6 luc dang sg khong kem! Khong the tin
dugc u? Hay vui long bo ra mot chiit thi gia quy bau, dung chan tai mot
s6 nga ba, nga tu nao do, nhat la vao cac gia tan sof, chac chan 100% ban
se dugc chung ki&n tan mk nhung man trinh dien du mgi kieu ciia du mgi
loai xe Mot van d8 ma it nguai chju noi ra, do la tinh trang "khong ai
chiu nhuong ai" Chi can 5 den 7 xe phia truac phai dung lai, the la lap
tijc (nhat la xe hai banh) se tim du mgi each dS Iu6n lach, dam ngang,
chay doc, hay leo len IS duang tim each thoat di R6i man trinh diln "sao doi ngoi" bat dau, xe tai ISn qua Ian xe eon Xe eon lach qua phan duong
xe hai banh, xe hai banh ben leo len 18 duong danh cho nguai di bg Cu6i ciing nguai di bg hk 16i di lai tim each len xu6ng long duong tim ke ha
ma di That la v6 cung bat nhao, h6n loan Vai tinh trang nhu thg nay ma
khong va quet, khong xay ra tai nan thi moi la la ("is
Mang s6ng con nguai v6n rat quy, th8 ma c6 nhigu nguai cij len xe
la phong bat mang, nhan hSt ga, gam ru am T, coi thuang mang s6ng cua mgi nguai Co le vi "chua thay quan tai thi chua biSt sg" Nhung hg quen rang, mot khi da xay ra tai nan thi da qua mugn, vi cai "so mi g6" ay eo
khi lai de danh cho chinh minh , aor
Thai gian gan day, nguai ta lai phat hien ra canh tai xi xe tai, xe
khach CO nhieu nguai nghien ma tuy Xin hay tuang tugng chd tren xe ca
may chue hanh khach ma gap luc cac ong ay thiSu thuoc hay qua "phe thuoc" thi chi c6 troi mod biSt dugc tai hoa gi se xay ra cho nhiing hanh khach v6 tgi nay ma thoi
Con trong cai rung xe hai banh thi xin dung chi do tgi cho nguni dan lao dgng hay nhimg anh chang "hai lua" a que len la phong nhanh vugt a'u,
ma con c6 ca cac vi "so mi eo c6n" ca vat hhn hoi, cung tham gia vi pham
luat giao thong Va trong cai ma hon loan nay con c6 ca mau ao trSng hgc sinh eon ng6i a ghS ph6 thong, nghla la chua eo bang lai xe, ma vln v6 tu thoai mai cho hai, cha ba, khong dgi mu bao hiem, lang lach vi vu tren nhung chige xe phan khoi Ian thi lam sao ma tranh dugc tai nan xay ra
Nhin chung, tinh trang tai nan giao thong xay ra triln mien lien tue
la do y thuc ciia chung ta ngay cang xu6ng thip Cai dang lo, dang sg hon het la vai th6 he tre, nhung nhan t6 tuang lai cua dat nuac, lai thuang
xuyen chung kien su hon loan, v6 trat tu nay, thi se eo nguy ca hk chuac,
hgc doi, rap khuon, r6i se tra nen quen thuge va binh thudng
Tuyen truyen, ran de, xu phat deu da dugc dem ra ap dung, nhung chuyen xu phat con dat nang v6 giao due, eon qua nhe nhang, khong phat huy dugc hieu qua
Trang 6Trong cu6n 7am qudc chi cua Trung Quoc, c6 doan ki luc Liru B j
chi6m dugc Thanh Do, da yeu cau quan sir Khdng M i n h soan ra mot bo
luat 6i cai t n V i thSy bo luat cua Khong M i n h dua ra qua nghiem khdc,
git gao, Luu Bj to ra rSt e ngai, nhung Khong M i n h da giai thich: "Neu
trieu dai cu da c6 qua nhieu luat le ha khSc thi luat men nen nhe nhang,
cdi md Con nay thai cu lai qua hon loan, nhieu nhuong thi luat moi cua
ta can phai nghiem khac, cung rSn mai c6 the dua dan vao khuon phep,
ki cuong ducrc" Cung giong nhu mot nguoi bj benh nang, ma thay thuoc
cho toa thu6c qua yeu, khong du lieu lugng, thi chi ton tien ma benh
khong khoi vi da nhon thuoc r o i
M o i chi la mot hoc sinh lop 12, toi biet kiSn thuc cua toi con rat han
chg, nhung khong phai v i the ma khong cam thay bat an moi khi tham
gia giao thong tren dudng pho Cung khong th6 v6 cam, v6 tu truac
nhijng tai nan tham kh6c xay ra cuap di sinh mang cua nhieu ngudi,
cung ch3ng the cam long trudc nhijng giot nude mat va nhiing vanh khan
tang ben ban thd cua ngudi da khuSt v i tai nan Xot xa trudc nhiJng dau
thuong, mat mat qua Idn ay, da xui khign toi cam but trai long minh ra
trang giiy nay, udc mong dong gop mot vai y kien nho be vao cac giai
phap thao gd van de nhuc nhoi nay
Trudc het, chung ta can nhd ddn Idi day ciia Bac Ho: " V i Igi ich mudi
nam thi phai trong cay V i Igi ich tram nam thi phai trong ngudi" Chu
trong den viec "trSng ngudi" v i tre nho se la nhung hat giong tuong lai
ciia dat nude sau nay Chung ta nen cho tre tap lam quen va chap hanh
cac quy dinh ciia phap luat trudc khi trudng thanh hoa nhap vao cong
dong xa hoi Chuang trinh Giao due Cong dan, giao due luat le giao
thong phai duge chu trong ngay t u Idp mot To ehue nhting cuoe thi tim
hieu ve luat giao thong, khen thudng va cong them 1 den 2 diem (tuy ket
qua) vao cac ki thi chuyen dp (cung tuang t u nhu la diem nghe, diem
hoc sinh gioi cap Quan, cap Thanh ph6 ) Neu duge cong them diem vao
cac k i thi nay, hi vgng se thu hut hoc sinh quan tam nhi6u hon, t i m hieu
va hoc tap nhieu hon Va khi da nam vung duge luat le giao thong r o i
thi khi tham gia luu thong se tranh duge nhieu 16i vi pham Nhung didu
quan trong Hon ca la se giup hoe sinh dan dan quen thuoc vdi nh ngp, trat
tu ngay tO luc con nhd Nhijng thoi quen se tdt dep khdi dau cho mot ddi ngudi sau nay khi hoa nhap va cong d6ng xa hoi • ^; Phai phat that nang doi vdi nhung Idi vi pham Luat giao thong mdi
lam cho ho sg ma tu kiem chi lai minh Nhung x u phat phai cong bring,
khong bao che ne nang, khong x u oan, x u ep dSn d6n khong "tarn phue
khau phue" ma phat sinh ra such6ng d6i
Thanh pho qua rong Idn, dan s6 qua dong ma can bo, chiSn sT CSGT
lai qua it, khong du dan trai khSp noi Toi da chung kien nhDng nai nao
CO bong dang can bo, chi6n si CSGT la y nhu rang moi ngudi chap hanh tot, khong dam phong nhanh vuxrt au v.v Con nai nao khdng cd su hien
dien eiia ho thi v6 ciing h6n loan Toi timg chung ki6n mot chien sT CSGT cam coi len dinh thoi mot ngudi vi pham roi b6ng thay chu ay b«>.c6i xuong, lac dau V i sao u? Co the vi qua met moi, vi qua tai, qua nhiSu vi pham Chua noi den chuyen ho cung con phai lo cho ca gia dinh, v g eon,
ma lien luong thi "khiem t6n" khong dii trang trai eude s6ng hang ngay
van biet rang lutmg tam va trach nhiem ciia ho khdng the phu thuoc vao
luong thang, nhung nSu c u de' ho phai thi6u th6n mai (ma cong viec thi
het 90%) la d ngoai dudng ph6, bat ke trdi ndng hay mua, thi du cd khoe
dcMi dau cung suy sup Lieu luerng tam va trach nhiem cua ho se dung vimg duge bao lau? Do vay can phai tang luang cho CSGT de' ho tam dii song ma bdt phan lo chay gao, ho se ranh tay hon de d6n sue cho cong lac gin g i u an ninh trat tu trong giao thong Hoae thudng lien cho CSGT irong m6i vu viec vi pham Thi du: x u phat 100.000 dong, thi trich ngay 20.000 d6ng de thudng cho ho Toi nghl viec thudng cong khai nay eo the tranh duge nan thu bat hgp phap khae
Cac cap ehinh quySn cung can keu ggi cac quan nhan sau khi da thi
hanh nghia vu quan su t r d vh dia phuong, hoae luc lugng Thanh nien
xung phong tham gia vao cong tae diSu hanh giao thong Diing ngay tiSn phat ciia ngudi v i pham de tra luong cho ho bSng vdi muc lao dong hang ngay ciia hg ngoai ddi, de ho an tam ma lam nhiem vu
Trang 7Cac ca quan c6 trach nhiem, cac bao, dai can ra sue pho bign, tuyen
truySn rong rai hem nua v l van hoa tham gia giao thong Dua ra that nhieu
hinh anh cua cac vu tai nan tham kh6c, phd bien cac loi vi pham va cac
muc phat ban hanh Viec nay khong chi lam theo phong trao, ma lam
hang ngay, hang tuan, hang thang a moi noi, moi luc
Va cu6i cung, toi nghT, chi c6 khi tSt ca moi nguoi hay vi su an toan,
trat tu va van minh cua xa hoi ma tu giac cTiap hanh moi quy dinh, luat
le giao thong thi mai hi vong tai nan se tCr tu giam bat, xoa tan di n6i lo
"song than" dang rinh rap m6i chung ta
Trong doan trich Hon Truong Ba, da hang thit (Ngvt van 12, tap
hai), nhdn vat Di Thich quan niem "Duac sSng Id hanh phiic", nhimg
hdn Truong Ba khong chdp nhqn lile do, va thang than chi ra sai lam cua
Di Thich: "Ong chi ngh~i dan gidn cho toi sSng, nhung sdng nhu thi nao
thi ong khong can Met"
Anh (chi) hay la nhdn vat Truang Ba, viit mot bdi van nghi luqn ngdn
gon ban vi y nghia cua le sdng cao dep, phdn ddi quan niem sai Idm cua
Di Thich
BAI L A M
Di Thich: Truang Ba, ong a dau? 6 dau?
(Giua mau xanh cay vudn, giiia Ian khoi trSng lung linh, h6n Truang
Ba chap chon xuat hien )
Truang Ba: Toi v i n a day Toi v i n a ngay ben canh nhung nguoi toi
thuong yeu, ngay tren bac cira nha toi, ngay trong anh lua vg toi nau com
ben cau ao vg toi vo gao, trong cai coi vg toi dung trau, con dao vg toi ray c6 trong moi trai cay cai Gai nang niu va ngay ben canh ong,
trong m6i quan ca chiing ta thuang danh Khong phai mvxm than ai ca,
toi van a day, trong nhung dieu t6t lanh cua cuoc dai
Di Thich: Toi da noi vai ong r6i, ra khoi than xac h6n chang con la
Truong Ba: Toi biet toi hieu Va toi v i n a day ngay canh ong
truac khi hon toi hoa tan vao coi hu khong, de noi vai ong nhirng diSu tran tra, day dut cu6i cung vS mot cau hoi Ian: "S6ng nhu th6 nao mai la song?" Chi den giay phut nay toi mod c6 cho minh mot cau tra loi thuc
su Cau tra loi nay khong chi danh cho toi ma con ca cho ong nua, D6 Thich a!
Ong da tung noi rang "Dugc s6ng la mot hanh phiic" Dieu do qua khong sai Dugc song a dai la mot niSm may m3n, la mot niem vui v6
ba ben Hanh phuc khi dugc chao dai, dugc song trong vong tay yeu thuang cija gia dinh, nguoi than, dugc s6ng trong nhijng thu vui nho nho trong cuoc dai
Nhung lieu s6ng nhu toi c6 phai la s6ng? Song nhu toi c6 phai la hanh phiic?
Dugc ong hoa phep lam cho hon nhap vao xac anh hang thit, cu tuang nhu the, hanh phuc se noi tiep hanh phuc, niem vui se n6i tiep ni6m
vui, cuoc song se tra lai nhu xua im ap va binh yen Vay ma c6 nga
dau moi diSu tra treu bat hanh, kho dau lai bSt dSu tCr day Toi khong the song chung vai vg anh hang thjt dlu rSng mang than xac anh ta Toi khong con dugc vg toi, con toi, dugc cai Gai va ban be yeu thuang va quy trong nhu xua Dau rang mang than xac anh hang thit, hon vEn la nguyen ven hon toi Gia dinh, nguoi than xa lanh, ban be roi bo Vai ai, toi cung
bi nghi nga, sg hai Nhu thS, toi dau con phai la toi nua Toi dau con la chinh minh, dau con la mot Truang Ba - nguoi lam vuon voi thii vui tao nha choi cd, cham soc cay coi dau con la nguoi chong, nguoi bo, nguoi ong hien hau cao quy ngay truoc Ma thay th§ vao do la cai vat quai go
Trang 8mang ten: " H 6 n Trircmg Ba, da hang thjt" L i e u o n g c6 hieu n o i dau don
ay? L i e u ong c6 hieu cai b i kich ay khong? •m:xi"t'<.'
O n g c h i nghl don gian la cho toi song nhung song nhir the nao thi ong
khong can biSt Song dau phai c h i la ton tai theo kieu sinh hoc v o i tat ca
nhiJTig boat dong trao d o i chSt va sinh l i thong thuOTig mang tinh ban
nang S6ng dau phai c h i la su hien dien cua m i n h tren coi d o i nay Song
dau phai n h u t o i , dira vao hod xac anh hang thjt: song dira, song g u i , song
gia d o i Song n h a vao do dac ciia nguai khac da khong nen dang nay den
cai than cung phai dira vao hoi ke khac That la mot sir mia mai cua tao
hoa Dau phai nhir ong, khong duac song theo nhimg dieu m i n h nghT ben
trong D a u phai n h u Ngpc Hoang, luc nao cung phai khuon ep m i n h cho
ximg v a i danh v i Ngoc Hoang D a u phai n h u N a m Tao, Bac D a u , song
va lam viec mot each t3c trach khong trung thuc v a i chinh ban thrwi va
cong viec ciia m i n h V a dau phai n h u bao ngucri khac: khong song thuc
v a i chinh m i n h , v a i t u tuang, hanh dong deu bj c h i phoi b a i nguai khac
L o i nay khong ciia rieng o n g ma con la ciia toi khi c h i biet nghl den
ket qua, quan tam tai ket qua ma quen d i each thuc
De T h i c h , o n g noi dung Ca duai dat, tren trai deu the ca, chang c6
ai dugc toan ven, hoan hao bet Cupc song n h u m o t van ca, n h u mot tro
chai cua tao hoa T r o n g cuoc song do, d o i k h i de l a m vira long nguai
khac, doi k h i de phCi hop v a i hoan canh, doi khi c h i v i Ich k i cira ban than,
con nguai phai choi bo uac m a , khat vong, hanh phuc ciia m i n h de d i
theo con duang vach san day hua hen tuong lai, con nguai phai song gia
d o i , lira gat tat ca m o i nguai va chinh luang tarn ban than
D o cung la song, song n h u toi da timg trai qua, o n g va bao nguai nu'd
dang tiep dien nhung do la l o i song m o n day be tac, la chet ngay k h i
dang song N h u t6i,^6ng tuang t o i khong ham song sao? N h u n g song
n h u the con kho ban la chet, ma dau phai m i n h toi kho, nhijng nguai than
ciia toi se phai k h o v i toi Cuoc song gia tao nay c6 l o i cho ai? K h o n g the
song v a i bat c u gia nao dugc C o nhirng cai gia dat qua, k h o n g the tra
duac K h o n g the ben trong mot dang ben ngoai m o t neo dugc T o i mu6n
dugc la t o i toan ven * i
Hanh phuc thuc s u c h i la khi dugc song thuc v a i chinh m i n h , v a i con nguofi va cam xuc ciia m i n h Song phai c6 su thong n h i t giua t u tuang
va hanh dong, hai hoa giiia h o n va xac Song phai yeu thuang va dugc yeu thuang Song phai c6 niem v u i , hanh phuc, phai dugc thanh than trong long -
De song thuc v a i chinh m i n h do khong phai la dieu dcm gian k h i ma xung quanh moi nguai con c6 biet bao m o i day rang bugc N h u toi da v i n vao cai y nghl do sai lam ciia N a m T a o Bac D a u nen c6 quyen dang hoang song trong than xac anh hang thit, de roi lai v i n vao cai tam h6n la quy r o i bo be than xiic cho no nhech nhac va suyt nija lai gat dau nhap vao than xac cu T i Nhung niuon song thuc v a i long m i n h do cQng khong phiii la dieu k h o khan: c h i can luon m a rgng trai t i m , nghe theo tieng noi cua trai t i m " d i m g de tieng noi on ao xung quanh danh c h i m tieng noi ben
t r o n g " la dugc ' •
G i a day it nhat toi da m i m cuai hanh phijc v i it nhSt toi da t h i n g dugc nhung phut m e m yeu ciia ban than Song hay khong song khong phai la van de ma quan trong hon ca la song n h u the nao, song ra sao, c6 y nghla hay khong? De T h i c h , ong hieu chua? ;
Nguyen Thi My Lan
Lap 11 Vein - THPT chuyen Hung Vinmg - Phii Tho
Trang 9Tinh y^u tieng noi dan toe
Dfe BAI:
Trong truyen Buoi hoc cuoi cung cua An-phdng-xa Dd-de (Ngu van 6,
tap hai), nhdn vat thhy gido Ha-men dd ndi vdi hoc sinh cua mink: "Khi
mot dan toe rod vdo vdng no le, chung nao ho van giu vung tieng noi cua
rninh thi chdng khdc gi nam duac chia khod chon lao tu "
Em CO suy nghi gi ve y kien do? (*)
BAI L A M 1
L o n g yeu nuac dau c h i bSt nguon t u t i n h yeu mot cai cay trdng truoc
nha, m o t t r i l n de long gio hay m o t dong su6i t u o i mat ma no con bat
ngu6n t u mot t i n h yeu tuong chung gian d i song lai v 6 cung cao dep, c6
sue manh to Ion vucrt qua m o i xiSng x i c h , gong c i i m , do la t i n h yeu tieng
n o i dan toe N o i n h u thSy giao Ha-men: " K h i mot dan toe rod vao v o n g
no le, chijng nao ho v i n g i u v u n g ti6ng noi cua m i n h t h i e h l n g khae g i
nSm duge chia khoa eh6n lao t u " ( trich BuSi hoc cuSi cung, A n - p h o n g - x a
D6-de) Cau n o i da khiSn cho m o i chung ta phai suy n g h l ve t i n h yeu
ti&ng noi dan toe trong m o i hoan eanh
Buoi hoc cudi cung la cau ehuyen ke ve hanh trinh nhan thuc cua cau
be Pha-rang, m o t cau be ham c h o i , l u o i hoc, bj cam do k h i thay l i n h Pho
tap tanh ma k h o n g biet chung la ke thu dan toe M o t cau be eo tinh each
va nhan thuc n h u thS, nhung k h o n g k h i dae biet cua b u o i hoc Phap van
cu6i c u n g da cam hoa va cai bien em, l a m thay d d i ea ban t u tuong, t i n h
cam eua e m doi v o i que huong, dat nuac dae biet la thai do hoe tap tieng
me de
Xay dung mot tinh hu6ng nhan thuc eo su thay ddi do, An-phong-xa
D6-de da gui tai chung ta mot thong diep giau y nghTa, mot bai hoc v6 cung
sau sic T h o n g diep do duoc gui gSm qua cau noi eua nhan vat thay Ha-men
v o i hoc tro trong buoi hoc cu6i cting: " K h i mot dan tpc r a i vao vong no le,
chimg nao ho vSn g i u vung tiSng noi cua m i n h thi chang khac gi nSm dutrc chia khoa chon lao tCi" V o i each n o i so sanh, giau h i n h anh cau noi da khang dinh mot chan l i bSt diet d 6 i v o i m o i dan tpc tren thS g i a i : TiSng
noi dan tpc c h i n h la nguoi bao ve quy bau nhSt nhn doe lap dan tpc, la
y6u t o quan trpng nhSt giup giai phong dan tpc k h o i ap buc, giir viJng duac tieng noi la nSm vijng chia khoa giai thoat gong xiSng, no le >
T a i sao lai n o i n h u vay? ; , \
T i e n g noi dan tpc la ngon ngO chung duac m o t cpng d6ng xa hpi su
d u n g de giao tiSp D i i n g tiSng noi thdng nhat la m o t dae d i e m chu yeu eua dan tpc Gii> v u n g duac tiSng noi t h i se k h o n g bao g i a quen T o qu6e,
se luon ap u long nhiet tinh yeu nuac T r o n g eac cupe each mang giai phong dan tpc eiing v o i chii truong duang l 6 i lanh dao dung dSn, t h a i e o
va nhung dieu kien vat chat khae t h i y thuc g i u gin ban sic van hoa, t i n h
yeu tigng noi dan tpc se tao ra mot sue manh tdng hop v6 tinh thSn doan k6t, y ehi quySt chien, quyet thSng de dau tranh bao ve dan tpc V u t bo
tiSng noi dan tpc, khuac tiJ tiSng noi dan tpc la tir choi ban sic van hoa eua
dan tpc M o t dan tpc thuc su doe lap khong chi t u do v6 mat chu q u y l n ,
lanh t h d ma hon het la g i u vung duac ban sic van hoa rieng V a n hoa lai
ket tinh trong ngon n g u dan tpc M o t k h i ngon n g i j da b i d6ng hoa, bi lai cang m5t di tinh hoa dan tpc t h i viee t u danh mSt m i n h , trof thanh ke phu
thupe "an n h a a d a " se la diSu t§t ySu V i le do, trong tit ea cupe x a m lang,
ke x a m luac luon dat van dS no d i c h van hoa len hang d§u N h u vay, tinh yeu tieng noi dan tpc g i u m o t vai tro nhat d i n h , m o t siic m a n h to Ian trong qua t r i n h dSu tranh, bao ve va giir gin phat trien m o t dat nuac
T i n h yeu tiSng V i e t eua n g u o i Viet, cua dan tpc V i e t l a m o t m i n h chung h i i n g h6n cho chan l i sang n g o i do T i d n g V i e t cua chung ta c6 mot Ijch sir lau d o i L j c h sir tiSng V i e t la l i c h su cira d o i s6ng t u tuong, tam
hon, t i n h cam n g u o i V i ^ t , l a l i c h sir b6n n g h i n nam d u n g nuac va giu nuac k i e n euang, bit khu§t C o n n h a m o t n g h i n nam BSe thupe, k h i dk nuac bj eac trieu dai phong kien phuong Bic ki tiep do hp, chiing thuc hien chien d i c h d6ng hoa hit nhan dan ta hpc chir N h o C o n n h a t a i tram
Trang 10n a m bi thuc dan Phap d o h o , chiing thirc hien chinh sach d6ng hoa theo
l o i Tay hoc, A u hoa Tirong chung tieng Viet s e bj Han hoa, Tay hoa
tuong c h i J T i g tiSng Viet se bj ngon ngQ" ngoai i a i , don guc trong dau irirong
van hoa Vay ma tieng Viet van dune bao ton, luxi giiJ", ti, =
Ti6ng Viet van "s6ng" s6ng trong loi an tieng noi gian dj hang ngay
ciia nhan dan, song trong nhiing cau ca dao, Ian dieu dan ca a m ap a n tinh
thuy chung, song trong nhiJng trang tha thuan Nom day huxyng vj dan toe
ciia Nguyen Trai, trong nhirng trang Kicu ciia cu Nguyen Du, trong nhChig
van tha lang man thanh " t a r n lua bach hmig vong hon ca mot the h e " tri
thiic Tay hoc, trong nhirng cau tha ciia Liru Quang V u : "Oi tieng Viet nlm
dcit cay, nhu ruong / 6ng tre nga va mem mai nhif ta"
Tren the giai, nhCrng hoat dong bao ve tieng noi dan tpc luon dugc
quan tam Nuck Nga d a chon mot nam lam "Nam tieng Nga", nirac Phap
cung rat quan tam dSu tu xay dung "Cong dong Phap ngCr", chinh phii
Trung Quoc da c6 quy dinh ve viet ten thuong hieu, ten ciia cac ca quan,
t o chuc, cong ty theo nguyen tac chij Han
6 Viet Nam ta, tij xa xun yeu cau bao v e tieng noi dan toe da dugc
dat ra nhu mot noi dung quan trong Vua Tran Due Tong xuong chieu cho
quan dan khong dutrc bat chuac tieng noi dan toe khac Nguyen Trai nhan
manh nguai nuac t a khong dux^c bat chuac ngon ngir de lam loan ngon
ngO nuac nha H6 Chi M i n h da tung phe phan can benh noi chii: "Ciia
minh c6 ma khong diing lai di muon ciia n u t k ngoai, do chang phai la
dau 6c quen y lai hay sao?"
T u hao v d sir giau dep ciia tiSng Viet qua cac thai k i Hch sir lai thay
xot xa, dau dan truac nguy ca mai mot ciia tieng Viet, truac sir bien dang
ciia tiSng Viet ngay nay Tieng Viet hay la the, dep la the, c6 sac thai bieu
cam va cSp do nghia that phong phu va tinh \i la vay ma nguai ta lai thay
thg nhirng t u xin 16i, cam on, dong y bang nhiJng t u sorry, thank you, ok
mot each tuy tien, moi liic moi nai T u hao, biet on, ghi cong biet bao
nguai da va dang giir gin su trong sang ciia tieng Viet lai chat xot xa, giat
minh truac con s o 4,56 trieu k&t qua "bao dong tinh trang sii" dung sai
tieng Viet" tren Google giat minh vai chinh minh khi minh cijng l a mot
trong nhieu ban tre van v6 t u sang tao ra nhirng thu ngon ngir hoc tro khong CO trong t u dien, van thoai mai sang tao ra thu ngon ngu "doc hieu
dugc chet lien", van v6 tuchem vao nhirng cau tiSng A n h , tiSng Hoa, nua tay, nua ta mot each t u do, v6 y thux; giat minh truac mot doan van cua mot chang thanh nien nuac ngoai xa xir viSt v6 n6i nha que huang bang tieng Vict trong khi biet bao ngircVi lai ch6i bo ti6ng me de than ihuang
Tat ca dcu bat nguon tCr thoi quen sudung tieng ninVc ngoai, tir suy nghT
noi nhu the mai la "sanh dieu", mai dung mot, tir thai do coi ihuang hoac ihicu y thirc giir gin su trong sang ciia tieng Viet
Hieu ro dugc dieu do, moi nguai chung la phai nhan thu-c ro tinh yeu doi vai tieng me de Tinh yeu do khong chap nhan su pha tap, lai cang, lam dung tieng nuac ngoai khong chap nhan nhung each noi thiSu van hoa, Ihieu Hch su trong giao tiep Tinh yeu do khong mau thuan vai viec tiep thu tinh hoa ngon ngir nuck ngoai "Ti&ng ta phai phat trien Tat ca van de la lam sao bao dam cho sir phat trien nay dien ra mot each vung chac tren ca sd von cu cua tieng ta, lam cho tidng ta them giau, nhung van giir dugc phong each, ban sac tinh hoa ciia no" (Pham-Van Dong) Chii tjch Ho Chi M i n h da tung noi: "Tieng noi la thir ciia cai v6 ciing
lau ddi va v6 cung quy bau ciia dan t c K Chung ta phai giir gin, quy trgng
no, lam cho no pho bien ngay cang rgng khap" Trach nhiem nay thugc ve ai? Mot cau hoi k k i nhung khong phai khong c6 Idi dap La ciia tdt ca mgi ngudi nhung dac biet doi vdi the he tre horn nay Chung ta can phai b i i t yeu va quy trgng tieng Viet, phai thuong xuyen ren luyen kT nang, bao ve tieng Viet, c6 y thuc ve su phat trien tieng Viet Hay luon tam niem:
TCn chi Met neii tieng toi hien mat Til) toi sdn sang nham mat huong xuoi! i ;., ,
Cau be Pha-rang trong hoan canh dac biet ciia buoi hgc cuoi cung da
CO budc ehuyen bien mdi trong suy nghi nhan thirc va tinh cam Con ban, ban se lam gi ngay bay g i d de the hien tinh yeu tieng noi dan tgc mot each
cu the va ro rang nhat?
Nguyen Thi My Lan
Urp 11 Van - THPT chiiyen Hung Vinmg - FIni Tha
Trang 11BAI L A M 2
Cuoc s6ng v6n chua dimg nhung be bpn, ngon ngang Giira vong
quay tat bat ciia cuoc mmi sinh ban ron ta de dang lang quen nhung gia
trj vTnh hSng duac ISng kit tin nhung dilu binh dj, than thuoc Truyen
ngSn BuSi hoc cudi cung (A.D6-de) la mot truyen ngan gian di va cam
dong vi6t v6 mot trong nhung gia trj vTnh hang ay Do chinh la tinh yeu
tieng noi dan toe Gia tri iy dupe nen don trong mot buoi hpc cuoi ciing,
lang lai trong tam can nhCtng nhan vat trong truyen cijng nhu bao dpc gia
nhung xuc cam kho gpi ten va kho noi nen loi Trong cai giay phut x6t
xa nghen ngao ma b6i h6i, xao xuySn iy, nhan vat thay Ha-men da noi
vai hpc sinh ciia minh cau noi de lai nhidu y nghla sau sac: "Khi mot dan
tpc roi vao vong no le, chimg nao hp van giii vijng tieng noi ciia minh thi
chang khac gi nam dupe chia khoa chon lao t i i ! "
Cau noi cua thay Ha-men da c6 tac dung khoi sang nhung tam hon
non not, vung dai, no cung la mot chan l i the hien sy nhan thuc sau sac
cua mot con nguod ve vai tro cua tiSng noi dan tpc "Mot dan tpc rai vao
vong no le" nghla la hp bi troi bupc, bi cam tii ve mat the xac cung nhu
tinh than Thong thuong, trong nep cam, nep nghl cua ta - mot khi dan
tpc ay roi vao con bi cue nhu the thi chi c6 mot con duong duy nhat, mot
con duong cuoi ciing de vupt thoat no Ay la con duong tranh dau, vung
day Nhung bang su sau sac ciia mot con nguod tung trai, thay Ha-men da
phat hien ra dupe mot siic manh npi tai c6 tac dpng ghe goni, c6 kha nang
thay doi dupe cue dien tinh hinh - biSn mot dan tpc tu bi troi bupc trong
vong no le den nSm dupe chia khoa ch6n lao tii Sue manh ay c6 tu tieng
noi dan tpc
Tigng noi - do la linh h6n ciia mot quoc gia, mot dan tpc No mang
ban sSc rieng khong the hoa trpn giira dan tpc nay vai dan tpc khac Vai
m6i nguoi, do chinh la "tiSng me de" TiSng noi ay that thieng lieng,
thanh kinh ma cung that gkn gui, than quen Liic binh thuong, no c6 the
la "Tieng me goi trong hodng hon khoi sdm / Cdnh dong xa cd trdng ru
nhau ve", c6 the la "Tieng cha goi khi vun cdnh nhom lua / Khi cheo
thuyen, gieo mq, luc dm noi" Den luc nguy nan nhat, tieng noi ay tra
thanh mot thu vii khi sdc ben de ch6ng lai ke thu, de coi troi mpi gong
ciim, xieng xich Nhung de lam nen dilu ki dieu nay, dau phai chi la su len tieng cua mot ca nhan, mot con nguoi, no doi hoi phai la su tong hop nhilu tidng noi tao thanh nguon sii-c manh Ion lao Do chinh la tieng noi ciia ca mot dan tpc Vay, vi sao, tieng noi dan tpc lai c6 dupe sue manh
to Ion den the? Nhu ta da biet, doi vai moi con nguai khi ta cSt tiSng noi
la bie'u hien ciia mot tam hon dang vui s6ng - nghla la chira dung su yeu
ghet, gian hon Khi ta cat tieng noi la trai tim dang dap nhip cpng huong vai cuoc doi bao la rpng Ion Vai mot dan tpc, liic gian nguy, giir virng tinh yeu doi vai tieng noi dan tpc la mot bieu hien cu the, sau sac ciia tinh yeu dat nuac Bdi su "giir viing" ay la mot niem tin sSt son, la t^m long
thuy chung vai to quoc Hon nira, tieng noi dan tpc con la cpi ngu6n, g6c
tich de ta khang dinh su ton tai ciia mot quoc gia
Han moi chiing ta con nha den bai tha than Nam quoc son ha ciia L i
Thuong Kiet dupe ngam to trong hai ngoi den Truong HSng va Truong Hat da lam reu ra tinh thin quan T6ng Do chSng phai la bieu hien cua tinh yeu nuoc, tinh yeu tiSng noi dan tpc hay sao? Do chSng phai la dan
tpc ay da nam dupe chia khoa ch6n lao tii r6i hay sao? "
Cau noi ciia thay Ha-men dua ta tro ve vai hien thuc mot lop hpc nho, noi do CO cau be Pho-rang va nhung nguoi ban That xa xot biet bao khi nhiing con dan ciia mot dat nuoc lai khong giir dupe tieng me de cua dan tpc minh Gang xa xot hon khi hp lai phai hpc thir tieng cua chinh ke dang thong tri tren dat nuoc hp Vay, mot khi tinh yeu tieng noi dan tpc bi danh mat, mot khi nhiing thuong dan ciia dat nuoc ay khong con dinh hinh trong tam thuc minh tieng me de nghia la dan tpc do dang tu dem minh vao vong no le Phai chang, tu tuong cot loi ciia An-phong-xo D6-de da
bat gap quan diem ciia Nguyen An Ninh trong TiSng me de - Ngubn gidi
phong cdc dan toe hi dp hue: "Tieng noi la nguoi bao ve quy bau nhat
nen dpc lap cua cac dan tpc, la yeu to quan trong nhat giiip giai phong cac dan tpc bi thong tri Vut bo tieng noi dan tpc duong nhien la khuoc tii" niem hi vpng giai phong giong noi Choi tij tieng me de dong nghla voi tir choi su tu do ciia minh"
Tinh yeu tieng noi dan tpc dau chi la thuoc do tam hon tinh cam va
y thuc ciia con nguoi truoc van menh ciia dat nuoc, tinh yeu ay con la mot
Trang 12thu finh cam b6n chat, thucrng trirc, phap phong va dau dau trong tarn can
va huydt quiin ciia m6i ngudi A i da tung la mot \u khach tha huong sau
bao nhieu nam trd lai que cu, han se khong quen hai cau tha xuc dpng
ciia Ha T r i Chuong: "Khi di tre, luc ve gia / Giong que khong doi, sucmg
pha mdi dhu " Cai quy gia nhdt con lai cua que huong, do chinh la giong
que, ky la phan hon cot, phan mau thjt trong tam hon con ngudi ma ho
giO dugc ven nguyen Tinh yeu ay dau chi bieu hien d moi ca nhan, ma
no con CO mot sue Ian toa sau xa tdi dong dao nhieu Idp ngudi The he
cac iiha i h c r ihupc phong trao Tha mdi chang phai la "da yeu v6 cung thu
tieng trong may muxri thg ki da chia se vui buon vdi cha ong", chang phai
la "hp da don tinh yeu que huong trong tinh yeu tieng Viet"
Suy den cung "giiJ vihig tieng ndi ciia m i n h " nghla la ta dang g i u gin
ban sdc van hoa cua dan tpc Cai ban sac ay von duac det nen tu nhijng
gi binh d j , gan gui nho nhat, tir nhijTig cai gian don mpc mac Thuc te, ta
kho CO the phat hien ra duac no, mot khi ta dang hit thd bau khi quyen
tinh thSn ciia no, qua quen vdi no Bdi vay, moi chung ta phai biet giCr
gin sir trong sang ciia tieng me de, ciia tieng noi dan tpc Giir gin nghla la
ta khong lam cho no bi thui chpt, bi pha tap, bj lam dung mot each qua
muc Bdi su thiit, trong nhihig ngirdi tre the he 8X, 9 X d nuxVc ta hien
dang ton lai nep nghi "sung ngoai", dang c6 nhChig bieu hien lam xau di
sLr"giau va dep" ciia tieng Viet Nhung " g i i r g i n " tieng noi dan tpc khong
dong ngjila vdi vice "Ta ve ta tarn ao ta / Dit trong du due ao nhci vein
h<m " Nguac lai, ta can hpc tap tieng nude ngoai, lam giau cho ngon ngu
nucrc minh Nghla la hpc tap dudi tam ludi ciia su sang Ipc, tuyen chpn
Tuu chung, nghla la ta khong duxTC khinh miet tieng noi me de ciia minh,
khong duac li khai vdi truy&n thong van hoa quy bau ciia dan tpc, nhung
dong thdi cung khong duac hfin ghet nhiJng cai hay cua van hoa thS gidi
Doi vdi Ijch sO oai hung ciia dan tpc ta, cau noi tren nhu mot chan l i
hiing hon "Giu vfmg tieng noi cua minh ", dan tpc ta da vupl qua su xam
lang ve mat lanh tho, bien gidi Trong xu the "toan cau hoa" hien nay,
viec "giir vung tieng noi ciia minh" lai cang duxrc dat ra vdi chiing ta cap
thiet hon bao g i d het Bdi v i le do, moi chiing ta hay t u trau doi cho minh
mot von ngon ngi> dan tpc, giir virng tinh yeu tieng ndi dan tps, gii> gin,
phat huy su giau va dep ciia tieng noi dan tpc minh
Khong hieu sao khi nhac den tinh yeu doi vdi ti6ng ndi dan tpc vdi tieng me de, toi khong the quen dugc nhung cau tha gan rupt cila nha tha Liru Quang V u
Trdi dcit rong giau sang bao thu tieng ,, • , i ,
Cao quy thcim tram rue ra, vui tuoi ^ , , ^ , Tieng Viet rung rinh nhip dap trdi tim nguai , , , , , Nhu tieng sao nhu day dan mau nho
Ai phieu hat n(ri (han trcri g()c he vli''tH
Co goi tham tieng Viet mdi dem khuya
{Tieng Viet - Luii Quang Vu)
Biii Thi Cam Hang
Up I I Van - THPTchuyen Ha Tinh - Ha Tinh
* De bai va goi y each lam in trong
Tuyen tap etc hai va hai van NLXH, li\p mot, tr.56
Gia trai dat
D E B A I
-4/!/; (chi) hay viet mot hai van nghi hum \d hoi khodng 600 tu vai de
tai: GifX trdi dcit
B A I L A M
Co mot khoanh khac ma ca the gidi khong mot anh den Co mpl khoanh khac ma ca the gidi ciing lam mot cong viec y nghia G i d Trai Dat - do la 60 phut ma toan th6 gidi tat den nhung la de bat tuxmg lai, mot tu(yng lai vd Trai Diit xanh, sach va dep hon
Lan dau tien dugc to c h i k vao nam 2007 do Quy bao t6n thien nhien the gidi W W F phat dong tai thanh ph6 Sydney, Australia, G i d Trai Dat cho den nay da t r d thanh mot su kien day y nghla loi cudn hang trieu ngudi tham gia G i d Trai Dat dugc to chuc hang nam vao ngay thu bay
Trang 13cuoi cung cua thang 3 Trong ngay nay, cac thanh ph6 tren th6 gioi dang
ki tham gia vao Gia Trai Dk se l l n luot t6 chuc til dien tO 20gia din
21 gia theo gia dia phuong Khong chi mang y nghTa trong viec giam
Immg dien tieu thu trong mot gia dong ho dien ra sir kien, Gia Trai Dat
dh cao viec tiSt kiem dien nang noi rieng cung nhu nang luong noi chung
Nhu chung ta da biSt, loai nguDi dang dirng trirac mot thii thach to
Ian: cac ngu6n tai nguyen tren trai dat la c6 han Nhieu tai nguyen nhu
dau mo, than da dang dan bi can kiet Trong khi do loai nguai dang su
dung tai nguyen mot each bat hop li, tham chi v6 cung lang phi Gia Trai
DSt ra doi chinh la de nang cao y thuc cua con nguoi ve viec su dung hop
li tiet kiem cac nguon nang luong khong the tai tao Viec lam nay khong
chi giup duy tri nguon tai nguyen ma con giam toi da lugng khi thai trong
moi truong HSng ngay, viec lam dung cac thiet bi dien, nhiet dang thai
ra hau khi quyen nhiSu loai khi doc hai Cac loai khi nay dang pha huy
tang ozon, gay nen hieu irng nha kinh lam trai dSt nong len kem theo
nhiJng hau qua ma chung ta khong the luong truac duac Chinh vi vay,
viec tat den tiSt kiem nang luong chinh la dS bao ve cuoc song cua moi
chung ta khoi nhirng tham hoa thien nhien dang ngay cang manh hon,
du dpi hon Nhung tren tat ca, Gia Trai Dat ra dai da tac dong manh me
dSn y thuc cua moi con nguoi Trong khat vpng tri thuc, loai ngiroi
chung ta da va van dang khong ngung tran tra vai cau hoi tai sao c6
chung ta va chung ta tir dau tofi Nhung phai chang da d8n luc chung ta
phai tu dat ra cau hoi rang loai nguoi se di ve dau, Trai Dat se di ve dau
khi no dang hang ngay phai gong minh ganh chju hang tram tan khi thai,
nhung dong song den, nhiing vung bien ch&t T§t ca su that do khiSn
con nguoi phai giat minh tu hoi minh da, dang va se phai lam gi, lam
nhu thS nao de cihi vot cuoc song cua chinh minh, cuu vot Trai Dat
-mai nha chung ciia nhan loai "Chi v6i mot hanh dong nho ban dang
chung tay cuu ca th& gioi" Do chinh la khau hieu ciia Gio Trai DSt ciang
la cau tra lai nhihig ai dang ban khoan ve viec minh se lam gi cho hanh
tinh nay Hay tat den, tiet kiem nang lugng, giam khi thai ra moi truong,
la chiing ta dang ciing nhau bao ve trai dSt than yeu! Dong thai Gia Trai
DSt con cho m6i nguoi nhan ra rhng minh khong he don doc, khong hh
le loi Ta biSt rhng trong the gioi rong Ion c6 nhiJng con nguoi bhng
nhijng hanh dong nho be cua minh dang ciing nhau giu \iy mau xanh
cho Trai Dat Chinh vi vay, Gio Trai Dat khong chi la 60 phut tat den cua the gioi Hon the no thuc su la 60 phut lung linh Lung linh vi loai nguoi da va dang y thuc dugc trach nhiem ciia minh truoc nhung loi keu goi ngay cang khan thiet cua Trai Dat. j K i i /; ; I M ' ^ Dii moi chi la nam thir ba dugc to chuc nhung Gio Trai DSt da thuc
su tra thanh mot ngay hoi cua loai nguoi tien bo nham phat di mot thong diep manh me: Hay bao ve moi truong Nam 2007 la nam danh dau su ra doi cija Gio Trai Dat vol chi mot thanh pho tham gia la Sydney The nhung, trong ngay 29-3-2008, da c6 371 thanh pho ciia 35 qu6c gia ciing huong ung su kien nay Rat nhieu boat dong c6 y nghla da dugc to chuc nham khuyen khich moi nguoi tiet kiem nang lugng bao ve moi truong
O thii do Tel Aviv, Israel, mot buoi bieu dien ngoai troi voi nang lugng chi bang may quay tay da dugc to chuc Tai cong vien Phoenix, Dublin, nguoi ta da dung mot kinh thien van cd Ion cho moi nguoi ngam sao trong Gia Trai Dat Dac biet Gio Trai Dat con c6 sir tham gia cua nhiSu nguyen thu quoc gia, cac nhan vat hang dau the gioi nhu Nij hoang Dan Mach, chii tjch WWF Tat ca da minh chung cho mot the gioi san sang hgp tac de bien nhijng loi keu goi thanh hanh dong mang tinh chat thong diep: Tat den, bat tuong lai Tinh than ay lai cang dugc the hien ro hon trong Gio Trai Dat dien ra tir 20gid den 21 gio ngay 28 - 3 - 2009 Da c6 toi 1539 thanh pho tren khap the gioi dang ki tham gia sir kien nay, mot con so it ai ngo toi khi ket thuc Gio Trai Dat 2008 Co the noi day la mot
trong nhung chien dich van dong bao ve moi truong Ion nhSt tu truoc din
nay ma loai nguoi dugc chung kiSn Chau Au la chau luc dSu tien tham gia Gio Trai Dat Lan lugt thap Effel ciang kinh do anh sang Paris r6i ca
thap nghieng Pisa, Italia chim trong bong t6i Tai chau Phi, Kim tu thap
Ke-6p cung lan dau tien mat hiit trong bong dem cua hoang mac A i Cap
de huong ting chiSn dich 6 chau A, chinh quyen thanh pho Bac Kinh lai
bay to sir ling ho toi gia Trai DSt bang each cho tat loan bp he th6ng chieu
Trang 14sang cua san van dong To chim Va du phai dgi d i n ghn 12 g i a d6ng ho
sau nhimg chau M l cung buac vao G i a Trai Dat voi n h i l u hoat dpng c6
y nghia Tai New York Hoa K i , Lien hop qu6c cung cho tSt dien tru so
ciia minh de chinh thuc phat di thong diep: Cong dong qu6c te se cCing
nhau hanh dong de bao ve Trai Dat - ngoi nha chung ciia nhan loai
u: Sir thanh cong ciia G i a Trai Dat con c6 sir dong gop Ian ciia cong
dong cu dan mang Trong 60 phiit ciia G i a Trai Dat da co rat nhieu man
hinh irang web, blog chuyen sang mau den hoac mau sam nhir mot bieu
tirang cho viec ung ho G i a Trai Dat Ciing vai do thong tin ve G i a Trai
Diit da du-gc tuyen t r u y l n rong rai qua cac kenh truyen hinh hang dau the
giai nhu BBC, C N N , NBC Theo mot irac linh, trong vong 24 g i a truoc
khi d\ln ra G i a Trai Dat, moi giay cum tij G i a Trai Dat duxyc nhac tai 300
lan Da CO 1.5 trieu mang xa hoi ling ho, 3 trieu luxDt nguoi xem truyen
hinh true tiSp va video v6 G i a Trai Dat NhQng con so day an tupng do
da cho thay sue Ian toa manh me ciia sir kien G i a Trai Dat, chiing to y
thuc ciia con nguai truac nhihig van de toan cau
Nam 2009 cung danh dau Ian dau tien Viet Nam tham gia G i a Trai
Dfit Da CO tai 5 thanh pho chinh thuc dang k i lham gia sir kien Diing
20h30 phut ngay 28 - 3 - 2009, Pho Thii tuang Hoang Trung Hai ciing
Chii tjch Uy ban nhan dan thanh pho Ha Noi da tat chiec cong tac tugng
trung va tat ca cac bong den xung quanh Nha hat Ion ciing vut tat The
nhung man dem khong keo dai dugc bao lau khi ma hang ngan cay nen
da dugc cac ban tre thap nen tao mot khong khi lung linh, ki ao Ngay sau
do, cac danh thang noi tieng nhu den Ngoc San Trung tam hoi nghj Quoc
gia, san van dong M I Dinh, ho Hoan Kiem, Ho Tay cung Ian lugt chim
vao trong bong toi Anh nen cung da thay the cho anh dien tai nhieu thanh
pho tren khap ca nuac nhu Nha Trang, TP Ho Chi M i n h , Da Nang
Ngay tren bai bien tha mgng, cac ban tre thanh pho bien Nha Trang da
Cling nhau nhay miia xung quanh nhOng anh lira bap biing Qua do nhirng
tinh ban "xanh" da dugc ket noi de cung nhau giir lay mau xanh cho dat
nucVc, que huong Nhung dac biet nhat phai ke den Hoi A n , nai ma ngay
14 am lich hang thang deu tat dien, moi nha thap nen, den long Khong
chi vay nguai dan con di thuyen ra tha hoa dang tren song Hoai tao nen mot khung canh lang man cu6n hut du khach Hinh anh do khong chi mang y nghia bao ton gia trj van hoa dan tgc ma con gop phSn bao ve moi truong, de lai mot an tugng kho phai ma trong milt ban be qu6c t6
Qua do, chung ta da chung to mot each manh me rhng: Viet Nam sin
sang hcTp tac voi cong dong quoc te de giai quySt van de mang tinh chdt toan cau bao ve moi truong, chong bien doi khi hau
Hien tugng G i a Trai Dat khong chi mang y nghia xa hoi to Ian ma
con CO tac dung giao due t u tuong loi song diing dan tich cue cho thS he
tre Nhung em be mau giao da cung nhau ve nen buc tranh trai ddt lung linh giua muon ngan vi sao de gui tang cho cac anh chj tuyen truygn vien Dira em toi dang hoc lop 4 dii c6 buo'i hoc them vao t6i thu 7 vHn dan di dan lai bo me phai tat dien Hom nay, do c6 the v i n chi la uac
mo, la y thirc ma cac em c6 dugc qua nhung lai day d6 ciia thay c6
Nhung ngay mai chinh cac em se thay doi the giai, xay dung nen mot hanh tinh xanh nhu chiing ta hang mong mu6n G i a Trai Dat ra dai con gop phan nang cao y thuc cong dong cho cac ban tre H g la nhiing sinh vien da di den timg nha hang, quan an de dan ap-phich tuyen truySn cho
G i a Trai Dat H g la nhijng "greenagers" ciia truang Ha N o i Amsterdam da to chuc "Ngay mau xanh" tat dien vao g i a ra chai 20 phut ciia ngay thu 6 hang tuan TSt ca, bang nhung hanh dong nho be dang chirng minh cho mot the he tre biSt quan tam va sEn sang hanh dong vi nhiing van de xa hoi
-Co nguai ban da noi rang: "Uac gi mot nam khong chi c6 mot G i a Trai Dat" Diing the, nhung tai sao chiing lai khong bien thanh ph6 minh thanh mot Hoi A n thu hai? Tai sao truang chiing ta khong c6 nhiing
"greenagers" de ciing nhau tao nen nhiing khong gian xanh xung quanh minh Hay mang G i a Trai Dat ve thanh pho ban, ngoi truang ciia ban! Hay Cling nhau' tat den, bat tuang lai!
Thai Manh Cw&ng U'yp UAl K37 - THPT chuyen Phan Boi Chan - TP Vinh -
Nghe An
Trang 15Tam girong
DE B A I
Tam guang la nguai ban chan thdnh suot mot dai rninh, khong bao
gia biet xu ninh ai, du do Id ke virang gid uy quyen hay gidu sang hdnh
tien Du guang cd tan xuang ndt thit thi van cu nguyen tam long ngay
thing trong sgch nhu tit liic me cha sinh ra no Cd mot guang mat dep
soi vdo guang qud Id hanh phuc Nhung hgnh phuc cdng tron ven han neu
cd mot tam hon dep de moi khi soi vdo tam guang luang tam sdu thdm
md long khong hS then Con tdm guang bang thuy tinh trdng bac, no van
Id nguai ban trung thuc, chan thdnh, thdng than, khong he ndi doi, cQng
khong bao gia biet ninh hot hay doc dc vdi bat cu ai (Theo Bang Scm, U
tot, Ngifvdn 7, tap mot, tr 84 - 85, NXB GD, 2003)
Hay neu suy nghi ve nhung van de duqc ddt ra trong bdi van tren
B A I L A M
Co chang trong phut giay thinh lang nao cua cuoc doi, chung ta tir hoi,
bay lau nay ta soi guxmg that nhieu, diem trang that cong phu, da bao gia
ta nghi den chinh nhOng tam guung soi qua doi quen thuoc ay dang dong
vai tro quyet djnh cho ve dep thanh thoat cua ta Guang - ngutri ban khong
qua xa la voi bat ki ai trong chung ta voi net gian don va tinh chat phan anh
trung thuc von c6 Nhung chSng mot giay it 6i nao ta nghi den guong de'
chiem nghiem nhung dilu gian dj tir cuoc s6ng qua no ca Vay thi sao ta lai
khong danh mot khoang thai gian de "tinh lang", de nghi ve thong diep hay
mon qua tinh than y nghTa ma tSm gutmg mang lai cho chung ta
La guang do, la mat phang phan chieu hinh anh trung thuc cua tat
ca nhUng gi soi vao Nhung, neu chi la guang vai chijng ay y nghTa
don thuin thi se khong trd thanh mot v^n d l de chung ta phai ban cai
Tam guang, do con la nguai ban trung thuc giiip con nguai song chan
thanh, khong gia doi Co nhieu nguai khi soi guang cam thSy khoan khoai, khoan khoai chdng phai vi thSy minh dep, ma khoan khoai bdi
le biet rang minh con dang hien huu trong cuoc s6ng nay, the da la dieu hanh phuc lam! Lam nguai soi guong nhu mot thoi quen, soi guang nhu mot nhu cau tham ml thiet y&u ciia cuoc song nhung khong thieu nhOng ngudi c6 soi guang mot ddi ma chua bao gid biSt chinh xac khuon mat that cua minh C6 mia mai khong chu? R6i trach guang doi tra khong phan anh dung su that, dij su that van dang siJng
sd trong guang! Phai chang guang doi tra hay long ngudi quanh co?
Phai chang chinh bdi con ngudi iy doi tra, che giau su that, nen d\x c6
soi mai thi cu thay nhung hinh anh khac nhau? La guong gat ngudi hay long ngudi gia doi?
Ma cuoc song dau chi la chuyen dau t6c vdi dang v6c, nu cudi, cap
mat vdi hang mi qua chiec guong soi An sau trong anh vaii nu cudi ay
con la ca mot the gidi, mot cuoc song muon mau Mudn biet nhan each
ra sao thi cung phai nhd den guong soi, ma chiec guang nay chac chan phuc tap hon, tinh te hon do chinh la chiec "guong cuoc ddi" Moi trudng
ta dang song, ban be ta dang giao du, tat ca deu la tam guong ki dieu phan anh nhan each chung ta Chiec guong cuoc ddi cho ta cai nhin that rong trong tijng moi quan he nhung cung cho ta cai nhin that sau trong nhan each ciia minh Guong soi thuy tinh phan anh tron ven toan bo khuon mat con ngudi, guong cuoc ddi phan anh nhan each con ngudi Vay guong gi se phan anh nhung gia trj tham sau nai tam hon con ngudi?
Do chinh la tam guong tam hon - mot tam guong dae biet, mot tam guong chi duge nhin thay bdi doi mat cua luong tam, hay do la tam guong luon ngu tn trong long moi ngudi
That dang hoai phi cho nhOng lhang nam, nSu ta chi mai me diem trang ve ngoai de dep trong anh mat ngudi khac ma tu lau quen di viec ren giua cho tam hon them dep - mot net dep dung nghTa, mot net dep that tron ven Hay soi lai tam hon minh, lieu rang tam hon ciia moi ngudi
trong chijng ta da du t6t, dii dep de thap sang cuoc 10 hanh tran the chua?
Trang 16Ban chat ciia moi nguxri la cleu sa hiJu mot tarn hon dep thuan khiet The
nhmig VI dau ma lam hdn ay hi vSy ban, tro nen den toi, xau xa? Lam
ngutri bao bien cho diSu do, ho do 16i cho hoan canh, moi trirong s6ng
qua khdc nghiet Vay c6 dung nhirthe? La long ngutri khong vihig vang,
khong the giir cho tam hon trong sach truac nhung dieu den toi hay bai
cuoc s6ng qua nhieu sir bon chen, cam bay ? Da bao gia chung ta nghl
minh c6 the s6ng nhu tSm guong kia, ngay thdng, trung thirc, chang doi
tra, chdng xu ninh ai de nhOng nam thang ta dang song khong phai la
song hoai, song phi, song ho then? Lam luc, sir doi tra se mang den nguon
Igi Ion Nhung ban c6 nghl mot nguoi chi biet doi tra thi se song het doi
vai cai "mat na" ma hp dang mang khong? Nhugiao su Hwang Woo Suk,
Dai hoc Qu6c gia Seoul, Han Quoc 6ng tra nen noi tiSng nhacac cong
trinh nghien cuu ve nhan ban nguoi Nhung sau do, cac cuoc dieu tra da
phat hien ra rang cac nghien cuxi ciia ong Hwang de khong c6 that 6ng
da nhan rk nhi6u tien cua nuac dS nghien cihi, nhung lai du^ ra ket qua
gia mao Ong da noi d6i ca th6 gioi Den day, chac han khong ai trong
chung ta la khong biet hau qua xay ra vai ong Hwang Co dang khong
khi ong danh doi niem tin ciia moi nguai, danh dir cua chinh minh, thay
vao do la tien ciia, la danh tieng? Nhung cuoi cung thi sao, ong da mat
tat ca, mat tien, mat danh dir, mat niem tin Ong c6 the got rua cho sach
danh dir chinh minh? Sao nguoi ta khong the song nhu chigc gutmg, nhu
chinh cai tam long ngay thdng trong sach tir liic cha me sinh ra no, dii tan
xutmg nat thjt van mai ven nguyen?
Hay danh mot phut ngan ngiii - mot phiit tron ven trong cuoc song
qua nhieu ban rpn de chiem nghiem ve cuoc song, ve nhOng bai hoc quy
gia ma tam gucmg kia mang lai Di nhihig nam thang ta dang song
khong phiii ho then, hay song ngay thang, song trung thirc, chang bao
gia xu njnh ai nhu nguoi ban guang trung thuc Ban than toi luon tu nhii
minh nhu the
Trail Tliuy Dung
Lcrp 9/12 - THCS Minh Dire -Q.I- TP Hd Chi Minh
Tinh than vi nghia
DE B A I
Sau khi hoc xong doqn tich Luc Van Tien cihi Kieu Nguyet Nga
(NgiJt van 9 - tap mot), c6 hoc sinh da phdt hieii: "ITnih dnh nhan vat Luc
Van Tien qua Id mot ngucri anh hung, la tam gumg nghla hiep tuyet vcri nhinig chi lei trong qud khii, con hien nay khong c6 nhihig con ngucri nhu vqy nira " Tu nhan thuc ve xd hoi hien nay, em hay viet bai trao ddi vcri ban hoc sinh tren
B A I L A M 1 Trong cuoc song hien nay, khi ma xa hoi dang ngay cang phat trien
di kem vai cuoc song canh tranh de muu sinh ngay cang gat gao hon, c6 khong it nguai chi biet cham lo vun ven cho hanh phuc cQa minh D i l u
do lam cho khong it ban tre hien nay c6 mot quan niem sai lam ve tinh than vj nghla trong cuoc song Hp cho rhng hinh tuang Luc Van Tien trong qua khuchi con la ao tuang trong xa hpi hien nay The nhung, thuc
te CO phiii nhu vay? Toi dam chac vai cac ban la khong! Xung quanh chung ta van con rat nhieu nhung tam guong nghla hiep tuyet vai, nhijng nguoi anh hung c6 the chung ta da biet hoac chua biet dang hang ngay giup do moi nguoi dem lai binh yen cho cuoc song
Chiing ta co le khong ai la khong biet den nhan vat Luc Van Tien mot trang nam nhi giau nghla khi, cao thupng, san sang xii than vi nghla Khong mang song chet ciia ban than, chang dii bao Ian xong thing vao bon cuop "dang dang sat khi" de cuu nguoi bj nan XuSt hien truoc mat
-ta lijc nao cung the, Luc Van Tien mang dang dap ciia mot hiep sT, mot nguoi anh hung ra tay cuu doi Chang la nhan vat li tuang mang day dii khi phach pham chat ciia nguoi quan tir ngay xua Va c6 le cung chinh vi tam long nghla hiep do ma Luc Van Tien c6 mot sire song lau ben trong long moi nguoi dan tir xua den nay
Trang 17The nhung, hien nay chung ta lieu con c6 nhirng Luc Van Tien nhu
thS? Do la cau hoi ma c6 le trong chiing ta ai clang da mot ihn dat ra cho
minh Dung trirac cuoc dai dang ma rong truac mat, khong it ban tre
dang ban khoan v6 gia tn cupc song, ve each song va each nhin cuoc doi
Ro rang rang giiia vong xoay ciaa nen kinh te thi truong, con ngircri dang
phai vat Ion tirng gio de kiSm biia an Nhung khong vi the ma tinh than
vj nghla CO the dugc xem nhe Hien nay c6 khong it nguoi to ra bang quan
vai sir bat binh ciia xa hoi Co nhiing su bang quan vi khong dam dau
tranh, khong mu6n "ruuc hoa va than" Nhung cung c6 nhirng sir bang
quan dSn mire v6 cam don hen No khiSn moi chung ta cam thay ho then
dau don vh sir tha hoa ciia dao due con nguai Khong dau sao dugc khi
ngiroi ta phai ban hanh ca dieu luat ve euxi ngiroi bj tai nan khi tham gia
giao thong, trong khi dang le ra do la trach nhiem, luong tam ciia moi
ngucri Chung ta dang xay dung mot xa hoi van minh, ay vay ma cai dieu
tuofng chimg nhu la tir nguyen do lai bj nhiing con nguai "van minh", coi
thuong xem nhe Ciing khong dau sao dugc khi do day van con nhijng
con nguoi chi quan tam den Igi ich ca nhan ma bat chap Igi ich cong
dong Khong chi c6 vay nhieu nguoi con xem tinh than vi nghla la mo
ho, xa XI, tham chi la manh khoe de kiem tien, true loi Tai sao ho khong
nhin thay hay khong muon nhin thay rang cuoc doi van con rat nhieu
nhirng ngucri san sang giijp do nguoi khac, tham chi phai hi sinh ca ban
than minh Toi duong nhu cam thay c6 ai dang bop nghet trai tim minh
khi nghe tin mot chang trai muoi bay tuoi vi cuu ban khoi dien giat ma
mat di doi tay va mot ben chan Muoi bay tuoi anh dang diing truoc bao
uioc mo hoai bao ciia ban than minh Anh muon kiem tien phu giiip cha
me de nuoi cac em an hoc Th6 nhung trong cai giay phiit ma long thuong
ban da chien thang tat ca, anh da quyet dinh ciru ban Mot sir hi sinh qua
Ion lao va qua dau don Ta tir hoi rkng lieu nhiJng con ngucri dang sung
suong tren dau khd ciia ngucri khac c6 dam nhin th2ng vao mat anh, vao
CO the tat nguyen ciia anh R6i hp c6 timg nghe den mot chang trai ten
Hoang, da lao minh xuong dong song Gianh lanh buot de ciiii ba mucri
sau nguoi trong vu dam do kinh hoang ngay 28 Tet Trong ki thi tot
nghiep trung hoc pho thong vua qua, hai cau ban Dung va Quang tren duong di thi da cuu nguoi bj nan va cham thi 15 phiit Hoang da dugc dac each vao truong Hai Quan, hai ban tre kia cung da dugc xet d6 t6t nghiep ma khong phai thi lai Co nhiing nguoi ich ki da noi rSng tai sao
lai CO su v6 li do? V6 li u? Khong hh Bdi voi hanh dong ciixi nguoi ciia
minh, hp da vugt qua mot each xuat sic bai thi vh sir truong thanh, bai thi
CO gia trj hon bat cu bai thi nao ma cac ban trai qua truoc do R6i vEn con
rat nhieu nhijng tam guong nghla hiep khac van dang ngay dem giiip do
nhQng manh doi kho khan dau tranh ch6ng lai cai ac Tat ca hp dhu xung
dang dugc ton vinh Boi hp la nhirng con nguoi tuyet voi, voi nhirng tam hon cao dep tuyet voi Hp xirng dang la nhijng hiep sT DSu hp khong co
nhijng phep mau, nhirng thanh guom, nhung chinh vi vay hp cang tra nen
cao ca va dang tran trpng Boi khong phai ai cung dam don nhan n6i dau, sir thiet thoi ve minh de mang den hanh phiic cho nguoi khac
Trong doi song hien nay con c6 rit nhieu van dS doi hoi sir dong gop
chia se ciia tat ca mpi nguoi trong xa hpi V i vay ma tinh than nghla hiep ngay nay cang phai hieu mot each rpng hon, thoang hon Do la su cam thong va san sang giiip do ngucri ngheo, nan nhan chat doe da cam, dong bao gap thien tai, tre em bj benh hiem ngheo, hien mau nhan dao Dau van eon nhijng sir ich k i , hep hoi nhung chiing ta cung khong the khong kinh ngae truoc nhiJng nghla cu dep de ciia moi con ngucri Do la eon so hang tram ti dong quyen gop dugc trong nam qua de ung hp dong bao lii lut Do la nhirng sinh vien tinh nguyen moi miia he lai ra di de giup do nhirng mien dat con ngheo kho cua To qu6c Do la nhQng chien sT da hi sinh trong lue eiiii dan khoi hoa hoan, thien tai Vang, cam on tat ca, cam on nhijng tam long da cho ta thSu hieu dugc gia trj cupc s6ng, nhirng hanh dong, viec lam da dem dSn cho ta niem tin vao tinh thSn vj nghia
La mot hpc sinh, toi luon y thiiic dugc rSng cupc s6ng khong chi toan mau hong cung khong phai ehi c6 mot mau den Nguoi ta se Ion len, se phai thoat ra khoi the gioi c6 tieh dep de de nhin thang vao cupc song Co nhijng nguoi bj roi vao thSt vpng vi hp ehi nghe thay, nhin thSy nhieu dieu
xau xa, de hen Phai chang chinh nhirng djnh kiSn sai lam ngay tu nho da
Trang 18lam mat di y ihvcc vj nghTa ciia moi con nguoi? Phai chang nhung sir that
ve tinh thhn nghTa hiep, vh nhijng tSm long se chia cSn phai dux^c ton vinh
dh cao hon n&a? De the he tre ngay nay c6 mot each nhin cuoc song tich
circ dung diin hon, lit do se lam duoc nhieu viec c6 y nghla hon cho ban
than, gia dinh va nhijng nguoi xung quanh
Co the noi tinh than nhan nghTa la truyen thong dao due cao dep cua
dan toe ta dugc hun due qua cac the he 'lix ngan xua Va trong thai dai
ngay nay tinh thSn ay lai vSn can phai duy tri va phat trien Chi mong sao
cac ban tre hay nhin cuoc song mot each tron ven va vj tha N h u hang
dem ta nhin len bSu troi dau c6 toi tarn va lanh leo, thi ta biet rang ngoai
vu tru bao la kia van c6 muon ngan vT sao dang toa sang Toa sang mot
each tham lang
Thai Mqnh Cudng
Up IIAl - THPTPhan Boi Chau - Vinh - Nghe An
B A I L A M 2
Cuoc song la mot tong the hai hoa giCra ca nhan va dong loai, gii>a
cho di va nhan lai Co le trong chiing ta, ai cung da Hon mot Ian quen di
ban than vT moi nguai ma the hien tinh than vi nghTa, giong nhu chang
Luc Van Tien thua nao Nhung c6 hoc sinh lai phat bieu: " H i n h anh nhan
vat Luc Van Tien qua la mot ngu^i anh hCing, la tam guong nghTa hiep
tuyet vai nhung chi la trong qua khu, con hien nay khong c6 nhung con
nguai nhu vay nCra" Lieu cau noi tren c6 thuc sir dung? Hay cung toi nhin
nhan lai xa hoi hien nay de giai dap van de do
Trong doan trich Luc Van Tien cuu Kieu Nguyet Nga, Luc Van Tien
hien len la mot chang trai het sue hao hiep, thay Kieu Nguyet Nga bi
cuop lien rat ay cuu giup K h i dep tan " l i j kien chom ong", chang thang
than, quang minh khong nhan sir den dap ciia Kieu Nguyet Nga, coi do
la viec tat nhien minh phai lam Hanh dong xa than cun nguai cua Luc
Van Tien that dang trong va dang quy, do la hanh dong bieu trung cho
tinh than vj nghTa cao dep Vay con hien nay?
Cuoc song x6 bo, con nguai phai tit ta ngugc xuoi bon chen vao vong danh Igi de muu sinh Va nhiSu khi cuoc muu sinh iy khign khong
it nguai tra nen ich k i , nho nhen chi biet song cho ban than Nhung cung
CO nhung nguai dii ehju vat va, bj hoan canh chi phoi, rang buoc vSn bi6t yeu thuong, quan tam chia se va giup da nhiJng nguoi xung quanh N h u
vay CO the thay, cuoc song nay that phong phu: c6 biet bao Luc Van Tien
vSn dang am tham giup nguai ma khong doi tra on nhung cung khong thiSu nhijng ke bang quan, v6 trach nhiem voi xa hoi Tir do de thay lai
noi cua ban hoc sinh tren la chua thoa dang T a khong to hong, nhung
cijng dimg nen nhin cuoc song bang cap kinh den nhu vay Chung ta can phai nhin cuoc song bang doi mat tinh anh nhung cung phai dat dao cam xiTc, de thay thuc tS van con c6 biet bao Luc Van Tien tren khSp neo duong dat nuoc Tuy c6 the do chi la mot hanh dong nho, tham chi khong dang ke, nhung cung diJ de chiing to ho biet giup do nguoi khac va quan tam toi cuoc song xung quanh D i duong thay c6 nguoi gap kho khan, ban
CO the khong ngan ngai giiip do, hay khi nhin thay c6 mot tai nan giira
duong, ban nhanh chong den giup goi taxi dua nan nhan di benh vien Do chang phai la nhung nghTa cu, hanh dong cao dep het sue dang quy nhu
ciia nhiing chang Luc Van Tien "Giifa dumg thay viec hat bmh chang
tha" hay sao? ? ;
Thiet nghT, tinh than hiep nghTa se khien cho cuoc song tot dep hon, nguoi voi nguoi song voi nhau than thien va chan hoa hon Ngay nay,
tinh than ay dang c6 a khap moi noi, dugc hieu mot each rgng hon,
thoang hon: do la sir giiip do nhijng nguoi gap kho khan trong cac hoan
ciinh khac nhau T o i con nho cau chuyen: M o t anh thanh nien dang di
tren duong bong va phai mot nguai c6 guong mat buon ba, tay 6m tay xach rat nhieu thu Cuoc va cham khien do dac bj r o i , anh thanh nien xin loi va nhat tiing mon do len Thay nguoi do eo ve khong v u i , anh lien hoi han, giiip do mang do Lau dan hg tra thanh ban than va luc ay anh moi biet: nguoi ban ciia minh khi ay vi chan chuong ma mang y dinh tu tii" Chi bhng mot cau noi, mot l a i hoi han, mot anh mSt lo ISng, mot nu cuai
Trang 19than ai nhir th6 da c6 the' cihi s6ng ca mot cuoc doi M o t sir giup da khong
mong tra on, nhimg Thircmg d6 lai m i m cuai ban cho anh mot ngiroi ban
t6t Va a quanh ta vSn c6 biSt bao nhung tam long vang chung tay gop
sijc de' ling ho d6ng bao lu lut, c6 nhung ngirai tir nguyen gan doi minh
voi nhung vung dSt xa xoi, heo lanh trong sir nghiep trong ngucri Nhung
hanh dpng hao hiep thSm dugm tinh nguoi ay dau phai chi c6 a thai Luc
Van Tien, ma ro rang dang hien hihi a ngay cuoc song nay, nhu mot thu
thuoc dieu ki cuxi s6ng nhung manh doi bat hanh
Cuoc s6ng la nhu vay day, ban quan tam den moi nguai cung c6
nghla la ban c6 trach nhiem vai xa hoi va ban than Hoc sinh chung ta
ngay nay cung da hang hai tham gia lam nhieu viec nghTa Tham gia vao
dpi thanh nien tinh nguyen, hi6n mau nhan dao, gop sach v a ling hp
nguoi ngheo hay giup da cac ban trong lap gap hoan canh kho khan, giup
nguai gia qua duang Do dau phai la viec lam gi qua to tat, nhung nhung
viec lam tuong chung nhu be nho do lai ren luyen nhan each con nguai
va mang n i l m vui den cho nguai khac
Tinh than nhan nghla iy khong phai chi bay g i a moi c6, ma day
chinh la mot truySn th6ng dep cua con nguai Viet Nam Bat c u ai cQng
can phai ki thija, giij gin va phat buy tinh thSn nhan nghla Trong thai dai
mod nay, thi tinh than nhan nghla lai cang can c6 han bao g i a het Chung
ta hay cung ndm tay nhau lam nen mot dpi quan chinh nghla de dau tranh
voi nhiing cai ac Do la cong cuoc ma chung ta phai thuc hien lau dai,
kho nhung khong phai la khong the
N h u vay, trong xa hpi hien nay van c6 nhieu nhung con nguoi dang
lam viec nghla, chix khong dung nhu l a i phat bieu ciJa ban hoc sinh Con
nguai chi c6 mot dai de s6ng, v i vay hay song sao cho c6 ich de thay
minh la nguai tot Hay lam viec nghla, hay cho nhau tinh yeu va su quan
tam, boi suy cho cung: "Nguai voi ngirai song de yeu nhau" (To Huu)
Duffiig Ngo Van Anh
Lap 11A5 - THPT Binh Xuyen - Huang Canh - Vinh Phuc
Hoc phuong phap hoc
D E BAI
"Ki nang dau tien va quan trong nhdt ma ban chn co trong mot thi gidi hien dai Id khd ndng "hoc phuang phdp hoc" - nghla Id thuang xuyen tiep thu vd hoc hoi nhiing phuang phdp mai di (dm nhimg cong
viec CM hay nhibig phuang phdp mai di Idm nhung cong viec moi Trong
mot thi gifh nhu vay khong chi kien thuc md cd phumg phdp hoc hoi cua ban mai tgo ra gid tri rieng Bai nhung kien thuc ban cd ngdy horn nay
se trdnin Idi thai nhanh han ban tudng nhieu" ,, ; ^ , ^
(Theo Phrit-men, The gidi phang, NXB Tri, 2005) r ,
Tu lai khuyen cua Phrit-men, hay bdn vi vai tro cua hoc "phuang phdp hoc" doi vm moi con nguai trong the gidi hien dai
BAI L A M
"Hoc tap cung nhu mat troi lung linh nai thien dang" (Shakespeare) Tat ca chiing ta deu suot dai hoc tap trong nhijng ITnh vuc khac nhau nhung khong phai tat ca deu vuan tai thien dang Khong phai v i hp luai bieng, khong phai vi hp khong dam me ma vi hp khong t i m ra each hoc hieu qua, each thich ung vai nhiing thay doi cua the giai hien dai
Theo Phrit-men do la each "hpc phuang phap hpc" Ong da d l cao
vai tro cua no trong cuon Thi gidi phdng: "KT nang dau tien va quan trong
nhat ma ban can c6 trong mot the giai hien dai la kha nang "hpc phuang phap hpc" - nghla la thuang xuyen tiSp thu va hpc hoi nhung phuang phap moi de lam nhiing cong viec cu hay nhiing phuang phap moi d6 lam nhiing cong viec moi Trong mot the giai nhu vay khong chi c6 ki6n thiic ma ca phuang phap hpc hoi cua ban moi tao ra duac nhung gia trj rieng Boi nhiing kien thuc ban c6 horn nay se tra nen 16i thai han ban tuong nhiSu"
"Hpc phuang phap hpc" la hpc cac k l nang, each thuc ti6p thu tri thirc khong 16 ciia nhan loai mot each nhanh nhat va hieu qua nhSt Tuy nhien
cum t u do CO le con qua mai me voi da s6 nguai Viet Nam B d i xua nay
chung ta thuong chi quen lam viec va hpc tap theo kieu kinh nghiem "cha
Trang 20truyen con n o i " - nghTa la di theo nhijng each thuc truyen thong ma ngircri
dcri truCTC da trai qua de n^m bat kien thuc
Nhung tai sao ma Phrit-men lai eho rSng "hoc phuong phap hoc la k i
nang dau tien va quan trong nhat trong the gioi hien dai"? Dieu do duigc l i
giai thuySt phuc trong mot ThSgiai phc'mg Ngutri doc han da rat than phuc
ong voi Chiic xe Lexus va cay d liu nay lai cang hao h u t khi doc 77?^ giai
phdng The giai phSng la thd gioi hien dai hom nay, "phang" chinh la qua
trinh toan cSu hoa kinh te keo theo qua trinh toan cau hoa moi mat dai
song xa hoi TSt ca cung di vao mot "luat chai chung" Da qua roi cai thai
"ta vg ta tam ao ta" Cung khong thg "true xinh triic dung mot m m h cung
x i n h " , khong thd mot minh mot chg Trong phien chgf chung cua mot the
gioi hien dai nay, ca may cung nhigu va rui ro cung lam V i the doi hoi
m6i qu6c gia, m6i ca nhan can phai c6 sirkhon ngoan va mot phuong phap
toi uu de nam bat khoa hoc, cong nghe thong t i n , nang lire quan l i
Henry Adams cung da tijng khang dinh rang " B i e t each hoc la du
chung to ban la nguai thong thai" Chac han chung ta da tung trai qua
hang chuc Ian phai g6ng m i n h thuc thau dem cho nhijng ki t h i , khong it
ISn ngao ngan hoc thuoc long nhung tap de cuong l i thuyet day com
Hay xem lai each hoc cua m i n h ! Chung ta phai hoe phuong phap hoc v i
thai gian ciia doi nguai thi c6 han ma kien thuc nhan loai la v6 tan The
giai dang thay doi timg gia Hang nghin nam truac, con nguai da t i m ra
phep tinh toan de xay dung K i m t u thap A i Cap M a y tram nam truac
con nguai phai kinh ngac khi nhin Galile chung m i n h thi nghiem a thap
nghieng Pisa ( Y ) Cung n h u c a c h day chua dSy mot tram nam con nguai
lai mot phen kinh ngac khi nuac Nga phong tau vu tru, khi mang internet
ra d a i Th6 ma gia day c h i l e dien thoai di dong da tra nen binh thuang,
mang internet da t r d nen thong dung va da c6 nhirng nguai di du lich
tren vu tru Va ngay mai lieu ai c6 the doan truac the giai se di den dau?
Trong tien trinh phat trien ay, neu ta khong c6 phuang phap tiep can va
phat trien thi se la thut liii, ma thut lui la tan bien M o i phat m i n h ciJa
nhan loai cSn con nguai thua huong va van dung Hoc phuang phap hoc
la di Cling vai thai dai, va cao han la don dau thai dai
Vay lam the nao de "hoc phuang phap hoc" c6 hieu qua?
Truac het m6i chung ta phai t u c6 trach nhiem v o i ban than, nghTa la phai nhan thuc dutrc rhng de thanh cong ban can phiii biSt each lam gi de
CO thanh cong Ben canh do phai biet dat ban than vao nhung gia tri va
nguyen tac rieng M o i ca the c6 mot gia trj rieng Chi c6 ban mai biet dieu gi la quan trong nhat vai minh va lam each nao la hieu qua nhdt de dat dugc dieu ay ma khong danh mat chinh minh Quan trong nCra la ban phai "hoc nhirng phutmg phap mai de lam nhOng cong viec cu va nhung phiKTng phap mai de lam nhung cong viec m a i " D o i m o i khong c6 nghTa
la phui sach qua khu K i n h nghiem la can thiet va quy gia nhung sang tao
se lam cho cong viec hieu qua va cuoc song thu vj hon N h u n g con duxVng nhieu nguai di chua chac da la con duong nhanh nhSt Bat nga luon cha moi chung ta khai pha
Sach va, dong nghiep, ban be deu la nai de ta hoc hoi them phuang phap hoc Dung nghT m i n h da hieu tat ca va phuong phap cua minh la t6t
nhat T o i da doc Toi tai gioi, ban cung the va nhan ra nhirng bai hoc sau sac t u nhiing cai nho nhat cua A d a m Khao, xh dung v o i n h i l u ban tre
dang sa hiru nhieu kha nang nhung chua t i m dugc nhung phuang phap de hoc tot Va ban cung nha rang viec hom nay cha de ngay mai B d i
"Ngiroi khong hoan lai cho ngay mai la ngudi da lam dugc riit n h i l u viec" (Batasar Gracian) O cac nuac phuang Tay, dien hinh la d MT, ngudi ta
da day each de hoc eho hoc sinh tCr nho va ren kT nang s6ng tir rat sdm
Trong khi d Viet N a m , van At nay van con han che NhOng khai niem hoc
nhom, thdi gian bieu, di thuc te, thi nghiem it dugc de cap, ma nSu co thi hieu qua cung chua cao D o la mot sir thiet thdi, mot su x u i t phat mugn va chung ta khong the cham han nira trong nhijng chang sau
" M o i con dudng deu dan den thanh Rome" - D i l u do khong han la moi con ngudi deu dugc den thanh Rome Thanh Rome that su long lEy huy hoang ciia dinh cao tri thuc, van minh chi chd don nhijng ai biet each hoc phuang phap hoc de thich nghi vdi the gidi phang
Trail Thi Ngoc Huyen Urp 12D - THPT chuyen Quang Trung - Bmh Plunk-
(VH&TT s6 thdng 2 - 2010)
Trang 21Toi va "ngiroi Ion"
,i.v:;j'v.r'::!,
Dt BAI
^ "Toi vci nguai Ian"
BAI LAM
Trong nhirng cuoc thao luan gia dinh giCra bo va me, toi rat it khi
dugfc tham gia Doi luc, khong the kiem che sir to mo, toi da bat len
nhijng cau hoi Dap lai, bo me toi chi phay tay "Tre con khong nen tham
gia chuyen nguai Ion" H6i nho toi khong thuc sir hieu cau noi do lam
Nhung cang ngay toi cang nghiem ra Va toi chert nhan thSy rSng con
mot doan duang kha xa nua truac khi dat chan toi cai nguong goi la
"nguai Ion"
"Nguai Ian" la nhimg nguai truang thanh ca the xac Ian tinh than,
tiing trai qua nhung thu thach cupc doi a mot m i k do nao do Ho dii sue
dua ra nhirng quygt djnh he trong va tu chiu trach nhiem ve no Ho c6 li
tri va tinh cam di xet doan hay thau hie'u truac mot \in de Ho tuong tu
nhu nhung cai cay cung cap, vuon thang len duong dau voi gio bao, song
tu lap thoat khoi sir dua dim Toi va "nguai Ion" a hai thS giai khac nhau
Dii cho toi da 16 tu6i khong con bi goi la tre con nua nhung chua c6 nghla
la toi da tra thanh "nguai Ian" 6 cai tuoi nay nguai ta chua thirc su
truang thanh nhung lai khong bao gia c6 the chap nhan dieu do "Nguai
Ion" va chung toi c6 nhung suy nghl khac nhau Truac mot lai mai goi
hua hen t6t dep hay nhijng kSt qua d8n qua de dang, chung toi thuong cho
la dieu hien nhien Chung toi vui thich, sue soi va hi vpng Nhung "nguai
Ion" thi thuong chau may, ban khoan, dSn do, suy nghl xem c6 cam d6
nao dSng sau buc man mau h6ng ky khong Dung truac mot quyet djnh
chung toi thuong hanh dpng theo cam tinh, nhung hp thi nguac lai li tinh
vSn la truac nhSt Chung toi song h6n nhien, sEn sang lao v l phia truac,
mau nong ran rat trong huySt quan Tat ca didu do duac phoi bay ra ben
ngoai khong he che giiiu Con vc'ri "nguai Ion", hp cung dam me s6ng nhung luon khoac ra ngoai ve lanh dam Toi ban khoan tu hoi - tai sao hp tr5m tinh den vay? "Nguai Ian" khong hieu toi Va toi cijng khong hieu
hp Dieu do that de hieu khi c6 qua nhieu diem khac nhau giua hai thi he
Hoi truac, toi da tiing mac vao cai gpi la "chirng tram cam" (c6 le d cai
tuoi am uong ay ai cung c6 the nhu vay) "Nguai Ion" va toi chua he c6 bat cu lai chia se nao Va moi khi c6 y djnh thi duong nhu hai chung toi khong cung mot ngon ngu Co nhiSu liic, toi bat gap mot anh nhin ciia
"ngudi Idn" hay mot tieng thd dai, nhung dii c6 gSng dSn may, hai chung
toi khong the cung chung mot nhjp Va dhn dan, "ngudi Idn" va toi da xa
lai cang xa hon ' '
Toi muon trd thanh "ngudi Idn"! Do la diSu ma hit cu ngudi nao d lira tuoi toi cung ao udc Toi dang bj phu thupc, toi khong the dua ra hk
cu su lira chpn nao cho rieng minh Toi khong nhan duac sir tin tudng
hoan toan d "ngudi Idn" va toi muon trudng thanh di chung to minh Toi
muon Idn len, dii cimg cap de duong dau vdi the gidi va sEn sang lam mot dieu gi do de thay doi the gidi Tuy nhien, trong sau thEm tarn hon toi vEn ton tai sir mau thuan Toi muon Idn len, trudng thanh nhung cung so set trudc noi lo phai Idn Toi bd ngd trudc the gidi ma toi chua tiing bi6t vdi nhimg bon chen vat va Toi khong muon mEt di sir v6 tu yen lanh dudi doi canh che chd an toan Toi nhu con chim dang dirng trudc cira Idng da
md, khao khat dupe bay ra ngoai de don nhan tu do nhung con dEn do khong biet dieu gi dang chd minh d phia trudc A i do da ndi rang "Cupc song nhieu khi khong nEm trong du tinh ciia ban No khong phai chi mang toan mot mau hong Diing qua hi vpng keo giac mpng bat cii" liic nao cung cd the tan vd" Nhung dD toi cd sa set tdi mire nao, toi vEn can Idn, dau c6 ai tre tho mai duac Chinh vi vay toi muon chuan bj mpi thu cho cai ngay bat dau cupc hanh trinh cupc song tren con dudng ddi Vdi sire tre, toi cam thay nhu minh cd the' lam duac tat ca, khong cd dilu gi
cd the khien tdi so hai Ngudi Idn cd the nghl chiing toi la lii tre ngao man xuan ngoc ve cupc ddi nhung chiing tdi vEn hai long va hanh phiic vi cam thay minh dang dupe song Ngudi Idn chan ghet sir 6n ao, ganh dua
Trang 22nhung chung toi thi lai them khat dieu do M o i thudeu nam trong dirtinh,
em dem troi di thi that chSng khac gi c6 con gian gam nh£m tam hon
Cupc s6ng that v6 vj nSu no khong cho ta nhCing cii vap M o t ngay nao
do, chung toi cung c6 the lam ducrc nhimg viec to Ion, vT dai cua nguoi
Ian chung to ban than minh, m a r o n g doi tay don lay ngon gio t u d o , mot
ngay nao dSy, mot ngay nao day
ChiJng toi tran day tin ivxmg vao cuoc dai bai vi chua ai tCmg nem
trai su tuyet vong thyc sir, chua tung trii gia cho bat cu thu gi cung nhu
s6ng bang ca m6 hoi, nuac mil va ca mau niJa Nhung mot ngay nao do,
chung toi cung trof thanh "nguiai Ion", ngoi ben cua so ngam nghi ve thai
gian da qua, c6 the m i m cuai hay buon rau, man nguyen hay tiec nuoi ve
mot thai tre dai da troi qua va nha rang chung toi da tCmg mot thai khong
phai la "ngudi Ion" ThS he theo sau chung toi, mot ngay khong xa cung
se giong nhu toi bay gia ngoi day de viet ve "nguai Ian" Ho se cho rang
chung toi va ho d hai Ihi gioi khac nhau va to ra buon buc vi khong hieu
ho Khong sao, chung toi cung da tung nhu vay Chi xin mot dieu hay nha
rhng: T o i da tung sue soi song, khao khat tu do, tin tuong vao cuoc doi
X i n dung quen the he ciia chung t o i !
Chuyen tuong lai hay de cho tuong lai G i a day toi lai muon t r d ve
vai chinh minh, la mot ke l a lung chan khong toi dat, dau khong cham
din trai Toi va "nguai Ion" tuy hai nhung ma mot, tudng rang xa vdi vgi
nhung CO nhimg lien kk khong the tach r d i "Ngudi Idn" van ben toi,
thfim lang lam nhiing cong viec v i toi, yeu thuong toi vai tat ca tam long
Toi yeu nhiing "ngudi Idn" cua t o i !
Mot ngmri cd hai chiec bhih Idn de chuyen nude Mot trong hai chiec
hinh hi nut nen khi gdnh tu gieng ve, nude trong bmh chi con mot nua Chiec h)nh Icinh rat hdnh dien vi su hodn hdo cua minh, con chiec bmh
mh hum dan vat, can rul vi khong hodn thanh nhiem vu Mot hom chiec
b)nh nut ndi vdi ngudi chu: "Toi thuc su thdy xdu ho vi mmh Toi mudn xin loi ong Chi vi toi nut ma ong khong nhqn ducrc dhy du nhChig g] xung ddng vdi cong sue md ong bd ra " "Khong dau - ong chu trd hri - khi di ve nguai cd chu y tdi ludng hoa ben dudng hay khong? Nguai
khong thdy hoa chi moc ben ndy dudng phia cua nha nguai sao? Ta dd
biet duqc vet nut cua nhd nguai nen da gieo hat giSng hoa phia hen dy Trong nhCmg nam qua, ta dd vun xdi cho chung vd hdi chiing vi trang hodng cdn nhd Niu khong cd nguai, nhd ta cd duqc dm cung vd duyin
ddng nhu thi ndy khong?"
Cuoc song cua moi chiing ta diu cd the nhu edi bmh nut " Anh (chi) cd ddng y vdi cau kit cua vein ban tren khong? '^i-' i
B A I L A M ^ i
Con ngudi sinh ra v6n khong ai hoan hao, va mdi ngudi chung ta
Cling da t u chat van vS ban than minh khong h'lk bao nhieu \an trong ddi?
Khi chung ta nhin lai minh, hSn ta se thSy cdn that nhiSu digu thiSu sot,
nhiing cho khuyet, nhiing vet xudc Va nhu the, cau chuyen ve chigc binh
nut ma chung ta sap ban dudi day chinh la cau chuyen danh cho nhijng
ai chua bao g i d thay minh hoan hao
Chuyen ke ve mot ngudi cd hai chiec binh Idn de chuyen nude M o t trong hai chiec binh bj nut nen khi ganh ti> gieng ve, nude trong binh chi
cdn mot nua Chiec binh nut v i thd ma ludn thSy dan vat, cSn rut, nen mot ngay no ndi vdi ngudi chij noi xSu hd cua minh, no xin 16i ong v i khong
hoan thanh nhiem vu ganh nude mot each tron ven Va rdi, trudc ndi mac
Trang 23cam cua chiSc binh nut, ngircri chu da tra loi: chinh nha v6t nut cua chiec
binh ma nuac gieo xu6ng cho nhung lu6ng hoa mpc len, duyen dang va
xinh dep ^ '-'^ •
Vang, cuoc s6ng cua moi chung ta deu c6 the nhu chiec binh nut kia
' "Vgt nut" ay tugng trung cho khigm khuySt, cho nhijng gi khong tron
ven trong ban than m6i con nguoi Nhung cung nhu chiec binh - du nut
ma vSn c6 ich cho dai - gieo ngu6n nuac cho nhung luong hoa moc len
M6i nguoi chung ta - dii khong hoan hao nhu chiec binh lanh, nhung ai
cung CO nhung gia tri rieng, nhiJng dong gop rieng cho xa hoi Chinh dilu
do lam nen nhijng ch6 dung khac nhau cua moi con nguoi trong cupc doi
Con nguoi vSn thuong hay ban khoan ve ban than, vi theo each tu
nhien, tSt ca moi nguai trong cuoc dai nay deu yeu thich va huong ve cai
d?p, ua chupng su toan thien, toan ml V i thg nen khi chiing ta nhan thSy
minh khong hoan hao thSy minh c6 nhimg khuyet diem, nhung mat han
chg, thay minh khong bang duac nguai ta, khong duac tot dep nhu nguai
khac chiing ta se thSy kho chiu va c^n rut - cijng nhu chiSc binh niit
luon mang niSm mac cam khi so sanh no vai chiec binh lanh That vay,
CO bigt bao khigm khuySt khiSn chiing ta mac cam ve ban than minh Mot
doi tay khong lanh Ian, mot gigng hat khong hay, mot kha nang toan hoc
dof te hay mot gia canh kern dSy dii tat ca doi voi chiing ta that dang
bu6n, that la nhOng v6t nut kho xoa bo Va nhu thi, chung ta cu mai dSn
vat ve ban than minh
The nhung, chiing ta quen mat ring, dSng sau nhung khiem khuyet
ay, m6i nguai vSn luon c6 nhung gia tri rieng Nuac chay ra tu khe nut
ciia chide binh khong lanh Ian kia da gieo mSm su song cho nhirng luong
hoa ven duong
Chung ta cung tung biet mot Nguyin Ngoc Ky du liet hai tay nhung
van di hoc va hoc gioi voi nhung net chu, nhung con so viet ra kho nhoc
tCr doi chan Ong tra thanh tSm guong chien ddu vai nghich canh khong
met moi T u mot doi tay khong tron ven, tir noi bat hanh ciia so phan - tu
nhirng "vSt nut", Nguyin Ngoc Ky da lam dugc han rat nhieu nhiJng gi
ma so phan da dinh cho ong
M6i nguai chiing ta cung thS, chiing ta c6 the thieu sot, khiSm khuyet
a didm nay nhung ta vSn con nhijng gia tri t6t dep a diem khac Co the
ban hat khong hay, nhung ban c6 the chai tr6ng Co the ban khong bik
danh dan, nhung ban lai la mot van dong vien marathon rat cii Co the ban sinh ra trong mot gia dinh khong hanh phijc, nhung nha do ban biSt
nang niu nhung niSm vui du nho nhat nhat a cuoc dai, bik quy trong va
bao ve tinh yeu thuong giiia minh vai moi nguai xung quanh Bai vi moi thir trong cupc song chi c6 tinh tuong d6i, bai vi khong c6 gi la "bSt hanh hoan toan", "khigm khuySt hoan toan" - ndu ban bigt md rpng doi mdt lac quan de nhin nhan va yeu thuong cupc s6ng, de yeu thuong va quy trpng chinh ban than minh
M6i con nguai, d6i dien vai nhiing khiSm khuyet ciia ban than, nen
hpc each chap nhan su khong hoan hao iy va d6ng thai can bik vuan den nhirng d i l u tot dep Hay noi each khac, chiing ta can hoc each hieu vg ban
than, bigt diem manh, diem yeu ciia chinh minh de tu hoan thien, de lam nen mot "ta" ngay cang tot dep han Chiing ta s6ng giiia xa hpi, s6ng vai mpi ngudi, nen viec ta nhin vao ngudi khac la mot digu tat ygu Nhung ta
hay chi ngn nhin ngudi khac de hpc hoi, de \iy do lam guong, lam dong
luc hoan thien ban than minh, hon la nhin ngudi khac r6i chi toan th§y
minh xiu xi, kem coi va cii" mai dan vat trach cii" ban than Mot ngudi
khon ngoan la ngudi luon "bigt ngudi biet ta", bigt vg ngudi khac va hieu
ve chinh minh se giiip moi ngudi c6 thai dp nhin nhan xac dang vg nhihig
uu - khuygt ciia cupc ddi
Va chung ta hay hpc each nhd rSng: cupc s6ng nay khong c6 ai la
hoan hao, khong c6 gi la tuyet doi Chigc binh lanh tudng chiing rk hoan
hao, nhung hoa ra no "khuygt" d cho khong thg lam nhiing ludng hoa ven dudng mpc Ign Nhu vay, mot each nao do, chiec binh lanh va chiec binh nut da bo khuygt cho nhau, ciing nhau giup ong chii vira c6 nude day, vua
CO nhirng luong hoa xinh dep Cupc song cung vay; vi con ngudi khong
ai hoan hao ngn con ngudi phai tim dgn nhau, bo khuygt cho nhau - Sy chinh la mot trong nhung digu ki dieu ciia cupc s6ng Va ngu c6 mot ngay nao do tat ca mpi ngudi trong vu tru nay dgu hoan hao, thi c6 le con ngudi
Trang 24cung se khong con khat khao vvxm den cai dep n h u con nguoi da va dang
khat khao K h i i y , c6 le con nguoi se k h o n g c o n can t i m den nhau, b d i
ban than m 6 i nguoi da dii la mot the g i o i hoan hao r o i
V a n h u th6, c h i n h nhung vet xuoc, nhung manh khuyet, c h i n h su
khong - hoan - hao da va dang d u y t r i ve dep cua cuoc song nay
Cau chuyen "Chiec b i n h n u t " khep l a i , de l a i cho chung ta that n h i l u
suy t u D 6 i dien v o i nhung k h i i m khuy6t cua c h i n h m i n h , m 6 i nguoi can
hoc each chap nhan, dong thoi biSt huong den nhijng dieu tot dep cija ban
than B o i v i m 6 i chung ta sinh ra deu mang trong m i n h nhijng gia t r i va
kha nang v6 gia B o i v i cuoc song ciia m o i chung ta deu c6 the n h u chiec
binh nut, d i i nut nhung vSn gieo nguon nuofc cho nhung luong hoa moc
len, tucri dep va c6 i c h cho cuoc doi
Trieu Nguyen Quynh Nhu
Lap 12 Van - THPT Ndng khih - DHQG TP HCM
(VH& TT so thdng 11 - 2010)
Chon nghe
, Dfi BAI
Trong truyen ngdn Doi thm, Nam Cao dci de nhdn vat Ho nghi rang:
"Su cdu tha trong hdt cir nghi gi cung Id bat liratig "
Y kien ciia anh (chi) vi vdn de nay? Theo anh (chi), moi nguoi can
CO thai do nhu thindo khi lua chon nghi nghiip vd thuc Men cong viec?
BAI L A M
T r o n g t r u y e n ngSn Dai thua - tac p h a m eo y nghla n h u m o t t r o n g
n h u n g tuyen ngon nghe thuat cua N a m Cao, nha van da de c h o nhan vat
H g n g h i rhng: " S u cau tha trong bSt c u n g h i g i cung la bat l u o n g " T u y
rang do k h o n g phai la vSn d6 t r u n g t a m m a N a m Cao de cap den t r o n g
tac p h a m , song dat ra y e u cau v6 trach n h i e m can c6 c u a m 6 i n g u o i
trong c o n g viec cua m i n h cung la m o t vSn dS v 6 c u n g cSn thidt m a ta
can x e m xet • ;H.l^f^|,'•; it,i'w^^;S^^'\.:
Ngh8 nghiep - hieu theo nghla don gian nhSt - la cong viec m a ta l a m
de tao ra nhung gia t n vat chat va tinh than nhhm phuc v u cho cuoc s6ng
Gan v o i m o i nghe la m o t y e u cau, d o i h o i v6 trinh dp chuyen m o n va y thuc trach nhiem v o i cong viec Cau tha trong n g h i nghiep la thai do h o i hot, v o i vang, c h i cot hoan thanh c h u khong quan t a m d i n hieu qua, c h i coi trong so luong ma khong de tam d i n chat luong cong viec, do la bieu hien cu the ciia thoi v 6 trach nhiem N h a van N a m Cao da t h i hien m o t thai do phe phan gay gat d o i v o i hien tuong nay k h i d6ng nhat t h o i quen cau tha v o i ban chat ciia c o n n g u o i xau xa, v 6 l u o n g t a m : " C a u tha trong bat c u nghe g i cung la bat l u o n g " N h u vay, c6 the thay d 6 i v o i N a m Cao,
y thuc trach n h i e m trong nghe nghiep chinh la m o t thuoc do nhan each con nguoi
T i n h than trach nhiem trong cong viec la y l u to quan trong nhat d l tao nen thanh cong C h o du ban c6 tai m a khong chuyen tam l a m viec thi cijng k h o n g the nao phat huy duge h i t kha nang v o n eo, cong viec k h o n g the dat dugc hieu qua t o i u u C o n g viec ta l a m gan lien v o i l o i ich cua ca nhan ta N e u n h u den ca cuoc s6ng cua ban than m a ta cung khong de tam den niJa thi sao c6 the t r o thanh m o t c o n n g u o i hoan thien, chua n o i d i n viec lo lang, cham s6c cho n g u o i khac T h e nhung,'quan trong h o n la cong viec ciia m o i nguoi deu eo lien quan true t i l p d i n nhung n g u o i x u n g quanh, den hieu qua cua ca m o t he thSng l a m viec, m o t day c h u y i n san xuat B o i vay, bat can trong cong viec tue la t h i l u trach n h i e m v o i ca cong dong, v o i cong viec chung cua m o i n g u o i M o t kT su n h l m Ian trong thiet ke se keo theo su sai sot trong qua trinh thi cong, cong viec se v i t h i
ma phai d i n h d o n M o i nguoi tua n h u m o t m i l x i c h trong guong may
chung dang boat dong N e n v 6 trach nhiem trong cong viec cua ban than
m i n h cung dong thoi se la lang phi khong ehi nhung cua cai vat chat m a
ca cong sue ciia nguoi khac, anh huong d i n tat ca m o i n g u o i M 6 i cong
Trang 25viec luon doi hoi o con ngiroi mot luomg tarn, y thuc Bai c6 nhOng sai
\am se khong bao gia c6 ca hoi sua chija, lam lai Bac sT, y ta ma sa suat
CO th6 hai chet ngucri benh Giao vien v6 trach nhiem c6 the lam hong ca
mot thS he hoc tro Nguoi buon ban vi tiSn ma gian doi, loc lira se khien
ngucri tieu dung thiet hai Bai the, trach nhiem cua m6i nguai trong cong
viec luon phai dugc dat len hang dliu Co ngucri tung vi thoi v6 trach
nhiem nhu mot thu axit an mon ca xa hoi Mot khi con ngucri khong d8
tarn din nhung hau qua ma minh c6 the gay ra khi cau tha trong cong
viec, do cung la luc luong tam da khong con hien dien, de phan xet, nhac
nha, de dieu chinh moi hanh vi
Thoi quen cau tha c6 the xudt phat tir vk nhiSu nguyen nhan Co the
la do ban tinh ich ki, v6 tam, thieu trach nhiem ciia con nguoi Nhung
cung CO rk nhieu truong hop, do la do con nguoi chan nan, bat man voi
cong viec ma minh dang dam nhiem Nghl nghiep, voi mot s6 nguoi chi
la each thuc muu sinh, cung c6 nguoi coi do la nghTa vu lao dong de dong
gop va cong hiSn, lai c6 nguoi lam viec vi niem hung thu, dam me Cach
nhin v6 nghl nghiep khac nhau se khiSn con nguoi c6 nhijng thai do khac
nhau voi nghS nghiep cua minh Coi nghe la con duong kiem song, ta c6
the' se VI mon Igi cua ban than ma di nguoc lai voi luong tam nghe
nghiep Coi nghh la nghia vu, ta c6 the se phai lam viec voi tam li bi ep
buoc, khong thoai mai Chi khi coi nghe la niem vui, ta moi c6 the het
long VI nhung viec dang lam va hon thS nira, c6 the sang tao tim ra nhimg
con duong, each thuc moi hieu qua nhat, toi uu nhat cho cong viec Va
chinh nhimg nigm vui nho nho iy lai la dong luc di ta tiep tuc vuon len
va thanh cong trong cong viec cua minh Nhu vay each duy nhat di ta
khong mSc thoi quen cSu tha trong cong viec chinh la tim trong do niem
hung thu, dam me thuc sir Mu6n vay, ta can can trong ngay tir luc lua
chon nghl nghiep, de chon lua dugc cong viec phii hop voi so thich, y
mu6n ciia ban than Tuy nhien, ta can phai phan biet giiJa y thich nhat
thoi va niSm dam me thuc su Nhung nguoi chon nghe nghiep theo y
muon nhat thoi thuong se chon nhijng nghS thoi thugng, de roi khi nghe
ay tro thanh loi thoi, lac hau lai h6i han, r6i thay doY Thich ma khong
xem xet din kha nang, dieu kien theo duoi nghl nghiep ay thi khi d6i mat
voi nhung kho khan lien tiSp, ta cung se nhanh chong chan nan Hay
gianh thoi gian di can nhSc xem nghl nghiep nao thuc su phii hop voi ban than Boi chi khi chon nghS ma minh dam me, ta moi c6 the gin bo voi no mot each bin vimg lau dai, moi c6 dong lire di vuot qua nhimg tro
ngai ma bat cu nghe nghiep nao cung c6, va quan trong nh§t la chi voi nghe ma minh yeu thich, ta moi de dang tim dugc hung thu voi cong viec,
de CO the' can trong, chu dao trong timg chi hit Lira chon nghh nghiep la
mot quyet djnh quan trong trong cuoc doi moi con ngucri Boi vay, dijng
bao gio voi vang, hap tap Can tranh moi quan diem sai lam trong lira
chon nghg nghiep nhu chon nghS theo phong trao, chon nghl thiSu thuc
ti, khong gan voi nhu cau xa hoi, hay tham chi la chon theo may rui, boi
toan Neu ban cau tha ngay ca trong quy&t djnh nay, ban se phai tra gia bang tuong lai cua chinh minh va c6 the' se tiep tuc tro thanh mot con nguoi cau tha trong cong viec ma minh khong mong dgi '''''
Va boi "tap quan xau ban dhu chi la nguoi khach qua duong" - sucau
tha luon bat nguon tir nhung diSu tuong nhu vun vat, nhu mot lan tac ludi cho qua de cong viec som hoan thanh, mot lan ngai ngan kie'm tra, xem xet nen hay luon hinh thanh va gin giu cho minh thoi quen can trong
tir nhOng chi tiSt dii la nho nhat Doi khi, chinh tij nhiJng tieu tiet ma
khong ai chii y dgn ay lai c6 the gay ra nhung hau qua khon luong Chi
can mot chiec 6c vit khong dugc van chat trong may moc doi khi cung
CO the' gay ra nhijng tai nan ch6t nguoi Chi can nhlm \an mot con s6
trong thong ke, tinh toan la c6 the se that thoat mot s6 tiln khong nho
cay Ion mot 6m khoi sinh tir mot cai mam nho, dai cao chin tang khoi
dau tu mot sot dat - nhiing diSu Ion lao se lu6n dugc hinh thanh tir nhung
gi tuong chijng don gian nhat, hay lu6n khac ghi diSu do
Quan niem cua Nam Cao la mot thai do dung dan, xuat phat tir y thuc trach nhiem cua mot nguoi nghe sT c6 luong tam nghg nghiep Ban than
Nam Cao cung lu6n tran tro voi cai nghiep cam but cua minh, n6 luc tim
Trang 26toi, sang tao, khat khao hoan thien ban than Bofi d6i vai Nam Cao, cau
tha trong bat cu nghS gi cung la bk luwig, nhung cau tha trong van
chuang la mot sude tien Boi van chuxmg, khac voi nhung ITnh vuc thong
thudng a ch6 no tac dong true tiSp dSn thg giai tarn h6n cua con nguai
Chuc nang, gia tri ciia van chuong la hinh thanh nhan each, boi dap nhan
tinh cho con nguoi Va chinh nha vao y thirc trach nhiem ay ma Nam Cao
da di lai cho dai nhung tac pham bk hu, con mai voi thai gian
Cugc song luon dat ra nhung trach nhiem can thuc hien cho moi con
nguoi Va y thuc dung ddn, nghiem tuc trong nghe nghiep cung la mot
trong nhirng doi hoi iy A i cung phai lam viec, nhung chi khi thirc hien
cong viec bang ca tam huydt, long nhiet tinh, ta moi c6 the tao ra nhOng
gia tri thuc su, nhijng dong gop thirc sir c6 y nghla cho cuoc song
Suy ngdm vi triit li trong truyen ngan Ben que cm Nguyin Minh*Chau
(Nguvan9, tap hai)
B A I L A M
Nguyin Minh«Chau - nha van c6 ngoi but luon huwig vao doi song
the sir nhan sinh thuong ngay voi nhijng chi tiet sinh boat doi thuong, c6
khi nho nhat de phat hien nhung chiSu sau ciia dai song voi bao nhieu
quy luat va nghjch li Bin que - mot truyen ngSn ciia nguyen Minh Chau,
nhu mot sir nhan thuc, sir thau hieu \h cai diSu ma tac gia gpi la cuoc dcri
von da su con nguai thi da doan Nhan vat NhT trong truyen da chiem
nghiem dugc cai quy luat day ve nghjch li ciia doi nguai: " Con ngmri
ta trin dmhig dcri that kho trdnh duac nhOng cai diiu vdng veo hay chung chmh " Do la mot triet li gian di ma sau sSc, mang tinh trai nghiem, c6 y
nghla long ket cuoc dai mot con nguod
Truyen Ben qui dugc tran thuat theo cai nhin va tam trang ciia nhan
vat NhT trong mot canh ngg het sue dac biet, tra treu nhu mot nghich l i NhT lam mot cong viec da cho anh c6 dieu kien di den hau khdp moi nai
tren the giai "suot dai Nhl tung di tdi khong sot mot x6 xinh new trin
Trai Dat" Ay the ma den cu6i dofi, can benh quai ac lai bugc chat anh
vao giuong benh va hanh ha nhu the hang nam trai Vao cai buoi sang
hom ay, khi NhT muon nhich nguai dgn ben cua so, thi viec iy doi vai
anh kho khan nhu phai di het ca mot vong Trai DSt va phai nha vao su giiip da ciia dam tre con hang xom Cung vao liic do NhT phat hien ra ve dep la liing ciia bai boi ben kia song, ngay truac cua s6 nha anh Nhung anh cung biet rang anh se khong bao gia c6 the dat chan len manh dSt
ay dD no a rat gan anh.-Cung trong nhOng ngay cuoi dai, NhT mai thuc sir thau hieu, biet an sau sac doi vai nguai vg tan tao, giau tinh yeu va dire hi sinh Ngay luc nay, NhT mang su an han va xot xa ciia mot nguai
nhin vao hien tai va qua khu ciia minh o cai thai diem bi6t minh sSp phai
tCr gia coi dai
Do la mot nghich l i ciia cugc song
Chinh vao buoi sang hom ay, khi nhan ra tat ca nhirng canh vat rat doi binh di va gan gQi qua 6 cua so can phong, d6ng thai cung hieu rhng minh sap phai gia biet coi doi, a NhT bimg len mot niSm khao khat v6 vgng la dugc dat chan mot Ian len cai bai boi ben kia song Dieu irac muon ay chinh la sir thuc tinh v l nhung gia tri b i n viing, binh thuong va sau xa ciia cugc song - nhijng gia trj thuong bj nguai ta bo qua, lang quen, nhat la liic con tre, khi nhirng ham mu6n xa vai dang loi cu6n con nguai tim den Sy nhan thijc nay chi den dugc voi nguai ta a cai do da timg trai