QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ------ NGUYỄN ĐÌNH HỒNG QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNH LUẬN VĂN TH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - -

NGUYỄN ĐÌNH HỒNG

QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - -

NGUYỄN ĐÌNH HỒNG

QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THƯ

LUẬN VĂN

Hà Nội – 2015

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ viii

LỜI MỞ ĐẦU 9

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỢ XẤU VÀ QUẢN LÝ NỢ XẤU TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 13

1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại 14

1.1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại 14

1.1.2 Các hoạt động của ngân hàng thương mại 14

1.1.3 Hoạt động tín dụng của ngân hàng 16

1.2 Nội dung cơ bản về nợ xấu và quản lý nợ xấu trong hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 18

1.2.1 Những vấn đề cơ bản về nợ xấu 18

1.2.2 Chỉ tiêu cơ bản phản ánh nợ xấu của ngân hàng thương mại 20

1.2.3 Quản lý nợ xấu 21

1.3 Kinh nghiệm quản lý nợ xấu của ngân hàng thương mại trong và ngoài nước Error! Bookmark not defined 1.3.1 Kinh nghiệm tại một vài ngân hàng thương mại Việt NamError! Bookmark not defined 1.3.2 Kinh nghiệm một số ngân hàng trên thế giớiError! Bookmark not defined 1.3.3 Bài học cho BIDV - Chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined Chương 2: THỰC TRẠNG NỢ XẤU VÀ QUẢN LÝ NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM

CHI NHÁNH HÀ TĨNH Error! Bookmark not defined

2.1 Giới thiệu về BIDV - Chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined

2.1.1 Lịnh sử ra đời và phát triển Error! Bookmark not defined

2.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined

2.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng nợ xấu và quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cổ phần

đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined

2.2.1 Cơ cấu tín dụng Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thực trạng nợ xấu và quản lý nợ xấu tại ngân hàng Đầu tư và Phát

triển Việt nam chi nhánh Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined

2.2.3 Các biện pháp quản lý nợ xấu đã được áp dụng tại BIDV – Chi

nhánh Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá về công tác quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined 2.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

2.3.2 Hạn chế của quản lý nợ xấu tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt

Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ

NỢ XẤU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ

PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HÀ TĨNHError! Bookmark not defined

3.1 Định hướng chung về quản lý nợ xấu Error! Bookmark not defined

3.1.1 Bối cảnh kinh tế mới và dự báo về nợ xấu ngân hàngError! Bookmark not defined

3.1.2 Định hướng chung của ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt NamError! Bookmark not defined

3.1.3 Định hướng của ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi

nhánh Hà Tĩnh Error! Bookmark not defined

3.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại ngân hàng Đầu

tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined

3.2.1 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại ngân hàng Đầu tư

và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hà TĩnhError! Bookmark not defined

3.2.1.5 Nâng cao trình độ nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined

3.2.1.6 Phát triển những sản phẩm mới vừa hỗ trợ cho tín dụng vừa đem

lại tiện ích cho khách hàng và ngân hàng Error! Bookmark not defined

3.2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined

3.2.1 Kiến nghị ngân hàng Nhà nước Việt NamError! Bookmark not defined

3.2.2 Kiến nghị trụ sở chính ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt NamError! Bookmark not defined 3.2.3 Kiến nghị với chính quyền địa phươngError! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

1 BIDV Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam

2 CIC Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam

6 NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần

DANH MỤC CÁC BẢNG

1 Bảng 2.1 Tình hình hoạt động kinh doanh 33

2 Bảng 2.2 Cơ cấu tín dụng theo ngành nghề 35

3 Bảng 2.3 Cơ cấu tín dụng theo thời gian 36

4 Bảng 2.4 Cơ cấu tín dụng theo đối tƣợng 36

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

1 Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Đầu tƣ và Phát

9

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngân hàng thương mại (NHTM) là một trong những ngành kinh doanh ra đời sớm nhất, trong thời kỳ đầu hình thành nghiệp vụ cơ bản của nó là nhận tiền gửi và cho vay Ngày nay các ngân hàng thương mại phát triển rất nhanh cả về số lượng và chất lượng, nghiệp vụ cũng trở nên vô cùng phong phú và đa dạng, tuy nhiên hoạt động tín dụng là nghiệp vụ quan trọng của NHTM, hoạt động tín dụng mang lại lợi nhuận chủ yếu cho ngân hàng nhưng cũng là hoạt động thường xuyên tiềm ẩn rủi ro Rủi ro tín dụng cũng như vấn đề nợ xấu là không thể tránh khỏi Các ngân hàng luôn tìm mọi biện pháp để giảm thiểu nợ xấu và tối đa hóa lợi nhuận Vì vậy, hạn chế phát sinh nợ xấu và xử lý dứt điểm các khoản nợ tồn đọng là nhiệm

vụ cấp bách và quan trọng hàng đầu đối với sự tồn tại cũng như uy tín của ngân hàng Đó không chỉ là mối quan tâm của chính các ngân hàng mà còn là mối quan tâm của cả nền kinh tế Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, dư chấn của cuộc khủng hoảng, suy thoái kinh tế thế giới vẫn còn, tình hình kinh tế trong nước khó khăn, tỷ

lệ lạm phát cao, diễn biến phức tạp của tỷ giá và lãi suất làm cho môi trường kinh doanh của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, nhất là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dễ nhạy cảm với thị trường, dẫn đến nợ xấu liên tục tăng cao; bong bóng bất động sản làm cho việc phát mại tài sản bảo đảm khó khăn và kéo dài khiến cho việc xử lý nợ xấu cũng gặp khó khăn

Ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh

Hà Tĩnh (BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh) đã hoạt động với thời gian dài, liên tục tăng trưởng, phát triển trở thành chi nhánh ngân hàng thương mại hàng đầu trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh Tuy nhiên trong bối cảnh nền kinh tế biến động khó lường, tình hình suy thoái kinh tế thế giới cũng như trong nước đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của chi nhánh Trong thời gian vừa qua, chất lượng tín dụng của

chi nhánh ngày càng tiềm ẩn phát sinh nhiều rủi ro, nợ xấu có dấu hiệu tăng, công tác ngăn ngừa, kiểm tra giám sát, xử lý nợ xấu của chi nhánh chưa thực sự được chú trọng đúng mức Chính vì thế, tăng cường hoạt đông quản lý nợ xấu là yêu cấp cấp thiết đối với BIDV - Chi nhánh Hà Tĩnh

Xuất phát từ lý do trên kết hợp với thực trạng quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi

nhánh Hà Tĩnh, tôi đã chọn đề tài đề “Quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại

cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh” làm đề tài cho

luận văn tốt nghiệp của mình

2 Tình hình nghiên cứu

Thời gian qua, hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức Vấn đề trọng tâm hiện nay là xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng thương mại, bởi nó làm tắc nghẽn dòng tín dụng trong nền kinh tế Việt Nam Do vậy, xử lý nợ xấu là bước đi quan trọng trong quá trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Dù nợ xấu ở mức nào thì hiện tại, đã và đang ảnh hưởng không nhỏ đến điều hành chính sách tiền tệ của ngân hàng Nhà nước, đến lưu thông dòng vốn vào nền kinh tế, tính an toàn, hiệu quả kinh doanh của chính các ngân hàng Đồng thời giải quyết nợ xấu cũng là một trong những nội dung chính trong Nghị quyết 02 của Chính phủ đề cập đến

Với chủ đề về quản lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng luôn được các nhà nghiên cứu cũng như các chuyên gia ngân hàng quan tâm nghiên cứu, công trình nghiên cứu gần đây như:

Hiệp hội ngân hàng Việt Nam, (2009) nghiên cứu đề tài quản lý nợ xấu tại Việt Nam, kinh nghiệm quốc tế và chiến lược tối đa hoá Đề tài đi sâu vào nghiên cứu các vấn đề về thực trạng về nợ xấu ở Việt Nam, bên cạnh đó đề tài cũng trình bày các kinh nghiệm của một số nước trên thế giới và đề xuất các giải pháp, chiến lược tối đa hóa để giải quyết các vấn đề về nợ xấu ở Việt Nam

11

Quản lý nợ xấu tại tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Phú Tài ”, Luân văn thạc sĩ của Trần Văn Ba, Trường Đại học Đà Nẵng năm 2012 Luận văn đã nghiên cứu, phân tích tình hình quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Phú Tài; đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Phú Tài

Ngoài ra còn có các công trình nghiên cứu khác đề cập tới các vấn đề khác nhau trong hoạt động tại một số chi nhánh của ngân hàng thương mại cổ phần đầu

tư và phát triển Việt Nam

Mặc dù, quản lý nợ xấu tại NHTM là đề tài được nhiều tác giả nghiên cứu, tuy nhiên xét về mặt không gian và thời gian thì đề tài “Quản lý nợ xấu tại ngân hàng TMCP đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh ” là một đề tài hoàn toàn mới so với các công trình nghiên cứu trước đây

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích

Trên cơ sở một số lý luận về nợ xấu và quản lý nợ xấu của các Ngân hàng thương mại nói chung, từ việc phân tích thực trạng quản lý nợ xấu của BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh nói riêng, luận văn hướng tới việc đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường công tác quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

3.2 Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục đích nghiên cứu, đề tài tự xác định cho mình những nhiệm vụ sau đây:

- Hệ thống hoá và làm rõ những lý luận cơ bản về vấn đề nợ xấu và quản lý

nợ xấu trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng Thương mại

- Phân tích thực trạng quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng

Các vấn đề liên quan đến nợ xấu, công tác quản lý và xử lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

4.2 Phạm vi

- Phạm vi không gian: nghiên cứu hiệu quả công tác quản lý và xử lý nợ

xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh, và có kết hợp so sánh với các NHTM khác trên địa bàn

- Phạm vi thời gian: luận văn nghiên cứu hoạt động công tác quản lý và

xử lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh từ năm 2010 đến 2013 và định hướng đến năm 2015

5 Phương pháp nghiên cứu

Thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu kinh tế để hoàn thiện kết cấu luận văn, thống kê, phân tích, tổng hợp và so sánh số liệu; rút ra những

mặt được và tồn tại trong quản lý nợ xấu tại BIDV- Chi nhánh Hà Tĩnh

- Phương pháp logic - lịch sử

Phương pháp logic được sử dụng để xây dựng khung lý thuyết về nợ xấu và quản lý nợ xấu Phương pháp lịch sử được sử dụng để nghiên cứu kinh nghiệm quản lý nợ xấu tại một số ngân hàng trong nước và các nước trên thế giới Sử dụng kết hợp phương pháp logic và phương pháp lịch sử được thể hiện tập trung nhất trong cấu trúc toàn bộ luận văn

- Phương pháp thống kê

Phương pháp thống kê được sử dụng phổ biến trong chương 2 Các bảng số liệu thống kê về tín dụng, nguồn vốn, chất lượng tín dụng, nợ quá hạn, nợ xấu, kết quả kinh doanh của BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh qua các năm đã được thống kê nhằm cung cấp tư liệu cho việc phân tích, so sánh trong các nội dung quản lý nợ xấu tại ngân hàng

13

- Phương pháp phân tích - tổng hợp

Phương pháp phân tích – tổng hợp được sử dụng chủ yếu được trong chương

2 Từ các thông tin được thu thập, tác giả tiến hành phân tích các nội dung quản lý

nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh, để từ đó tổng hợp lại nhằm đề xuất một số giải pháp nhằm phù hợp với thực tế

- Phương pháp so sánh

Phương pháp so sánh được sử dụng trong chương 2 để phân tích, so sánh số liệu từ biểu đồ, bảng số liệu qua các năm của BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

6 Những đóng góp mới của luận văn

- Làm rõ hơn lý luận chung về nợ xấu và công tác quản lý nợ xấu trong hoạt động của các ngân hàng thương mại

- Đánh giá những thành công, những hạn chế và nguyên nhân hoạt động quản

lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại BIDV – Chi nhánh Hà Tĩnh

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các tài liệu tham khảo, danh mục sơ

đồ bảng biểu, đề tài được cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nợ xấu trong hoạt động của ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng nợ xấu và quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nợ xấu tại ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hà Tĩnh

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NỢ XẤU VÀ QUẢN LÝ NỢ XẤU TRONG HOẠT

ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại

1.1.1 Khái niệm về ngân hàng thương mại

Có nhiều quan điểm về NHTM, nhìn chung có thể thấy NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thoả mãn tối đa nhu cầu

về sản phẩm dịch vụ của xã hội

Với sự phát triển của kinh tế, khoa học công nghệ hiện đại, sự gia tăng cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng, hoạt động kinh doanh dịch vụ của ngân hàng ngày càng đa dạng Bên cạnh các hoạt động truyền thống như huy động vốn, tín dụng và đầu tư, hoạt động dịch vụ thanh toán ngân quỹ, NHTM còn được thực hiện một số hoạt động khác như: cung ứng dịch vụ bảo hiểm, kinh doanh ngoại hối, tư vấn tài chính, bảo quản vật quý giá, Nhờ vào hệ thống này mà các nguồn tiền nhàn rỗi vốn nằm rải rác trong xã hội sẽ được huy động và tập trung lại với số lượng đủ lớn

để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế (TCKT), cá nhân nhằm mục đích phục vụ phát triển kinh tế - xã hội Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các mặt hoạt động của nền kinh tế - xã hội đã chứng minh rằng: ở đâu có một hệ thống NHTM phát triển thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc độ cao của nền kinh tế - xã hội và ngược lại

Ngày nay các ngân hàng thương mại phát triển rất nhanh cả về số lượng và chất lượng, nghiệp vụ cũng trở nên vô cùng phong phú và đa dạng, tuy nhiên hoạt động tín dụng vẫn là hoạt động truyền thống, mang lại thu nhập không nhỏ cho các ngân hàng Song hoạt động này chứa đựng rủi ro rất cao, gây ra hậu quả nặng nề không chỉ đối với bản thân ngân hàng mà còn đối với cả doanh nghiệp và nền kinh

tế

1.1.2 Các hoạt động của ngân hàng thương mại

a) Hoạt động huy động vốn

Ngoài các hình thức huy động vốn trên, các ngân hàng có thể huy động vốn bằng cách vay ngân hàng trung ương và các tổ chức tín dụng khác

b) Hoạt động sử dụng vốn

Cho vay là hình thức thông dụng nhất ở các định chế tài chính nói chung và NHTM nói riêng ở khắp các nơi trên thế giới Ở Việt Nam, hoạt động cho vay là hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận cao nhất cho các ngân hàng và có ý nghĩa sống còn đối với ngân hàng

Số tiền để ngân hàng sử dụng để cho vay xuất phát từ nguồn vốn mà ngân hàng huy động được Lợi nhuận thu được của ngân hàng phụ thuộc vào khoản chênh lệch giữa chi phí huy động nguồn và lãi suất ngân hàng cho vay

c) Các loại hình dịch vụ khác cho khách hàng

Vấn đề đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ ở ngân hàng đang rất được quan tâm Các dịch vụ này bao gồm:

- Ngân hàng điện tử là một hệ thống phần mềm tin học cho phép khách hàng

có thể tìm hiểu thông tin hay thực hiện một số giao dịch ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử

- Nghiệp vụ ủy thác: ngân hàng nhận ủy thác từ các khách hàng để quản trị các

tài sản khác Có thể chia thành 2 loại tài sản bằng tiền và hiện vật, phần đông