ĐỀ TÀI CÁC CHẤT GÂY ĐỘC TỰ NHIÊN ( GLYCOSID và độc tố nấm )

Bả g p â loại y oge i gly osides và u ạo: Glycoside gu y g Aglycon Lotaustralin Cây Trefoli Lotus australis Glucose Methylethyl Linamarin Glucose Xeton, HCN Vicianin angustifo

Trường Đại Học Công Nghiệp Thực Phẩm TP.HCM

ho Công Nghiệp Thực Phẩm Môn Đ c T Học Thực Phẩm

Đ T

C c ch g c ự nhi n

(Glycosid c n m

GVHD: Th C o n Th

NH CH TH NH N

N PH N C N C N C

ch

1 V T 2022120035 T

powerpoint 2 Lê Kim Duyên 2022120036 T ầ glycosid 3 2022120042 T ầ

ấ

ấ

(

4 V 2022120015 T

ấ ấ

5 T V 2022120009 T

word 6 T T 2022120098 T

Orellaine 7 T T U 2022120094 T

ầ

ẦU 4

I T GLYCOSID: 5

5

2.Phân 5

3 T 7

4 Ả ở ấ 8

II T Ấ 8

1.Nguyên nhâ ấ 8

2 ấ è 8

2 ấ 8

2.1.1Nhóm Amanitoxin: 9

2.1.2Nhóm Gyromitrin: 11

2.1.3Nhóm Orellaine: 12

2 2 ầ 13

2.2.1 Nhóm Muscarine: 13

2.2.2 Nhóm Coprine : 14

2.2.3 Nhóm Psilocybin và Psilocin: 15

2.2.4 Nhóm Muscimol: 16

2 3 S ấ 18

2 4 ấ ấ 18

T U T Ả 19

T ầ

ấ T : hay

ấ T ấ ầ

V tr ấ :

 glycosid



ấ V ả

ă ỗ ấ ấ

T e

ỉ ả T ầ

I GLYCOSID:

1 chung:

 Gly 6 ấ c ă glycosid,

e a e ấ ả

C ạo (glycan), (aglycan)

 Glycosid tác lên và aglycon, ầ glycon ỉ làm

ă ả Glycosid mùi và

có vai trò ảo vì phân ra ấ kháng ở

S ở khoai tây)

 Gly ầ

2.Phân loạ :

 T theo ấ d nhau:

 Cyanogenic glycosides

 Glucosinolates

 Solanin glycosides

 Saponins

 Cardiac Glycosides

 Coumarins

 Furocormarins

 e e

 Calcinogenic glycosides

 Carboxyatractylosides

 Vicine/ Covicine

 Nitroglycosides

 Cyanogenic glycosides (Glycoside sinh cyanua):

Ng n g c:

 e e e ấ trong

ă e ả (Almond), ả (Peach), ả (Plum), ả anh (Cherry), ả táo (Apple), cây cao (Sorghum), sudan, ba lá (Clover)

Q ả

S

Q ả

Bả g p â loại y oge i gly osides và u ạo:

Glycoside gu y g Aglycon Lotaustralin Cây Trefoli (Lotus

australis)

Glucose Methylethyl

Linamarin

Glucose Xeton, HCN

Vicianin

angustifolia)

Glucose+arabinose Benzaldehyde HCN

Taxiphyllin

Glucose Benzaldehyde HCN

Amygdalin

Glucose Benzaldehyde HCN

Durrin

(Sosghum Vulghare)

Glucose -hydroxul-

anzaldehyd

3 r u c ứ g gộ độc:

 X ấ nhanh sau khi hít trúng ấ hoa cây ằ sau 5-24 sau khi ă

 ầ hoa nôn, ngáp

 Ói phát

 Sau ả các

 cùng ả ra máu ấ ả ra xung

4 Ả ưở g của c ất độc:

 u ằ ngoài 2 chấ c trên còn ch a các chất c ch annin, chất c ch protease, lect ă peroxide huy ảm

ng gluteathion (GSH) máu Gây gan l n, n ng

II

1.Nguyên nhân gây gộ độc ấ :  Trong s hàng ngàn loài nấm trên th gi i, chỉ 32 n t vong và 52 loài b ã nh là ch c t ĩ ng c không gây t vong, phần l n t vong là nấm Amanita phalloides T ng ng c nấm ở i do ch quan ho c là nhầm lẫn Amanita có th b nhầm lẫn v i các loài khác, c bi ởng thành, nhất là nhầm lẫn v i nấm Coprinus comatus T ng h p này, n ã ng nấm c th cho n khi b ầu có tri u ch ng ng c nấm 2 ột vài nhóm c ất độc và tr u c ứ g gộ độc đ kèm:  Có nhi u loài nấ c ch a nhi u chấ c khác nhau gây ra nh ng dấu hi u nhi c n ng nhẹ X ng hi i ta chia chúng thành 2 nhóm chính: nhóm nấ c phá h y cấu trúc các t bào c lên h thần kinh tiêu hóa 2.1 Nhóm độc phá ủy cấu trúc tế bào cơ quan: T 6-4 6- 5 ả

ả c 4

5 - T ấ ấ

da ả 2-3 6-

4-6 e ả ấ

ã

2.1.1Nhóm Amanitoxin:

Amanita viosa

amanitoxin

 T ng g p ở các loài thu e e …

 Tri u ch c Amanitoxin:

 G n 1 n lag trong khoảng th i gian 10-12h, trong c t c

hấp th qua h tiêu hóa và b ầu tấn công gan và th n

 G n 2 n tiêu hóa, khi b ầu có các tri u ch ng d d i,

bu n nôn, nôn m a, mê sảng, ảo giác, mấ c h ng huy t

 G n 3: suy y ng tiêu hóa Các dấu hi u mất sau 3-4 i

b nh b vàng da, r i lo n th n, viêm gan, xuất huy t gan

 G n 4: suy gan và th n, ng ng tim dẫ n t vong trong vòng 6-8 ngày

 tác d ng chấ c Amanitoxin:

 Amanitoxin là lo c t c tính cao và n nh, không b phân h y bởi nhi i bất kì hình th c ch bi c t này c ch t ng h p protein c a t bào

do i Polymerase c R c hấp thu ở ru t và gây ch t các t bào ru t sau 6-24h Gan và th 2 t ng h p protein t cao do

ấp thu ở gan và th n gây viêm và ho i t t bào gan n ng, suy th n

amanita phalloides

 Li ng ng c: amanitoxin là lo c t c nhất Li u t i thi u gây ch t chi a nấm amanita ch a 10-15mg

 Giả c:

 H i s ảm bảo ng thở, cho thở t n i khí quản và thông khí nhân

t o khi cần

 B n giải tích c c

 S d ng thu c Silymarine (legalon): tác d ng bảo v gan, c ch c nh tranh v i

ă c t và gan

 Ch ng r i lo ằng truy n huy nh Chỉ nh ghép gan khi b nh nhân suy gan t i cấp

 Hi u tr c hi u khi b ng c Có th tiêm Penicillin

G li u 500000 UI/kg/ngày ho c 300mg/kg/ngày trong vòng 3 ngày

2.1.2Nhóm Gyromitrin:

 T ng g p ở các loài nấ e e …

G esculenta G.infula

 Tri u ch c Gyromitrin

 Hôi ch ng kích thích d dày ru t xuất hi n mu ă 6-12h

 Bi u hi n: nôn, tiêu chảy, chóng m t, ầu, y ảng, co gi ă methemoglobin, có th g p suy gan ho c th n

 :

 Gyromitrin th y phân t o ra monomethyl hydrazine – chất có ho t tình gây ung

 Tuy nhiên monomethyl hydrazine rất d kh bởi hoàn toàn khi cho nấm vào c sôi trong th i gian 12 phút

 Li c:

 i v i tr em: 10-30mg/kg th tr ng

 i v i l ng v t : 20-40mg/kg th tr ng

 c:

 ă ấ ải lu c nấm th ĩ c sôi, không s d ng phầ c lu c

2.1.3Nhóm Orellaine:

Cortinarius orellanus C.speciosissimus

 G p ở m t s loài nấm thu

e e …

 Tri u ch c Orellaine:

 c, nóng, khô môi, nh c ầu, n l nh

 ă ảy ra sau 24-36h

 S ất hi n suy th n t ngày th 3 n 14 ngày (ho i t ng th n)

 Cách giả c:

 Tiêm vitamin C vào ven và u ng nifuroxazidesulfat dehydrostreptomycin, nấm men và m t cà r t

 Li c: 12-20 mg/kg th tr ng

2.2 Nhóm gây độc lên t ầ kinh và tiêu hóa:

 Các tri u ch ng ng c lo i nấ ng xuất hi n s m, trong vòng 1-2h

ă i b nh có h i ch ng phó giao cả ng t co hẹp, bu n nôn,

ng, tiêu chảy, vã m hôi, chả c m t, nhi ã c, co gi t, m ch

ch m, tr y m …

2.2.1 Nhóm Muscarine:

 T ng g p ở các loài nấm thu c chi Clitocybe và Inocybe, là nh ng loài nấm

nh , tr ng ho ng g p trên nh ng bãi c

 Tri u ch ng nhi c: tri u ch ng 3 chảy

 Chảy m hôi

 Chả c m t

 Chả c b t

 Ngoài ra còn làm co th ng t , b ảo giác, co b p th t, tiêu chả p

ch m, t t huy t áp

2.2.2 Nhóm Coprine :

 G p ở Coprinus atramentarius

 Tri u ch ng :

 M t và c nóng s t, tay chân có cả n bò

 T p m nh, h i h p, nôn m t

 Tri u ch ng xảy ra chỉ sau 30-6 ă ấm có kèm u u N c n trong máu càng cao càng làm n ng thêm

 :

 e c chuy e i

H p chất này cản trở s phân h c t liên k t v e ă n

ho ng acetaldehyde dehydrogenase Ng c coprine là ng c acetaldehyde

 S suy giảm c a ethanol :

 ước 1 : Alcohol dehydrogenase

CH3-CH2-OH NAD+ CH3-CHO + NADH + H+

Ethanol Acetaldehyde

 ước 2: Acetaldehyde dehydrogenase

CH3CHO NAD+ + H2 CH3COOH + NADH + H+

Acetaldehyde Acetic acid

 V ng v e là 1 chấ ă n quá trình oxy hóa c e e e c g i là m t chấ c

gi

2.2.3 Nhóm Psilocybin và Psilocin:

 G p ở m t s loài nấm thu c 4 chi: Psilocybe, Panaeolus, Conocybe, Gymnopilus

Psilocybe Panaeolus

Conocybe Gymnopilus

 Tri u ch ng :

 Cả 2 u gây hi u ng cả i th c t i, ảo giác, cảm giác

ấ …

 Chúng là các dẫn xuấ e n serotonin Psilocin là

m t tryptamine và m t alkaloid, v i các tên hóa h c khác là 4-HO-DMT, Tryptamine, 4-hydroxy-N, N-dimethy

 Li c:

 Li ng ho ng c a psilocin là 2-20 mg trong th i gian t 4-7h Li u gâ

c 4-8 mg (khoảng 2g nấm khô) Ảo giác có th giảm bằng chlorpromazine, và giảm co gi t bằng diazepam

 LD50 c a psilocybin:

+ 285mg/kg (ở chu t, )

+ 280mg/kg (chu t c …

+ 12,5mg/kg (ở th …

2.2.4 Nhóm Muscimol:

 G p ở các loài chi

Amanita muscaria A.gemmata

A.cokeri

 Tri u ch ng: Co b p th t, hoa m t, nôn m a, hôn mê v i nh ng ảo giác chỉ sau

2 ă ải

 : do acid ibotenic trong nấm b chuy n hóa thành muscimol

 Li c:

 ng v ă ải 6mg muscimol ho c 30-60mg acid ibotenic là có th

t vong

2.3 Sơ cứu b nhân gộ độc ấ :

Gây nôn (bằng bi c): Trong vòng vài gi ă ấm (t t nhất trong

gi ầu tiên) n u b i trên 2 tu i, tỉnh u Cho b nh nhân u c và gây nôn

- U ng than ho t: li u 1gam/kg cân n i b nh

- i b nh u c, t t nhất là dùng oresol

- i b ở y t gần nhất

- N i b nh hôn mê, co gi i b nh nằm nghiêng

- N i b nh thở y u, ng ng thở i ng t ho c hô hấp nhân t o bằng các

n cấp c u có t i chỗ

- Không t v nhà trong 1 - 2 ầu k cả khi các bi u hi n ng ầ ã t

- Ng c nấm lo i bi u hi n mu n cầ u tr t ở y t n

h i s c tích c c t ng tuy n tỉnh trở lên)

b t ấ t ư g v ấ độc:

 T ng các lo i nấ c bao gi u màu s m

n ấm có nh ng h t n i hay vằ hay màu t p, có rãnh, v t n t, … t s có nh a chảy ra Nấ ng có mùi cay, mùi h c ho ng x ấ ă

 Th nghi m bi n màu: Dùng phần tr ng c ấm, n u thân hành bi n thành màu xanh nâu ch ng t c, n c l i, hành không chuy n màu ch ng t c Ngoài ra, sau khi nấu chín, có th

b th ă

 Th nghi m bằng s a bò: Cho m t ng nh s ấm, n u thấy hi ng s a vón c c, có khả ă ấ c

Ả

1 , T

T

2 B

3