Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy và các hệ số hồi quy.. Trong tình hình kinh tế thế giới đầy biến động, những cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu làm giảm tỷ lệ tăng trưởng kinh tế
Trang 1Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 1
BÁO CÁO THỰC HÀNH KINH TẾ LƯỢNG
Trang 2Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 2
MỤC LỤC
1 Nêu giả thuyết về vẫn đề kinh tế
1.1 Lí do chọn vấn đề
1.2 Cơ sở lý thuyết
2 Xây dựng mô hình toán kinh tế tương ứng để mô tả giả thuyết đã được xác định
3 Thu thập số liệu thống kê
3.1 Nguồn số liệu
3.2 Bảng số liệu
4 Xây dựng mô hình kinh tế lượng tương ứng
4.1 Nhập số liệu vào Eviews 5.1 ta có bảng
4.2 Lựa chọn mô hình hồi quy
5 Ước lượng mô hình hồi quy sử dụng phần mềm Eviews :
6.Kiểm định các khuyết tật của mô hình
6.1 Đa cộng tuyến
6.2 Phương sai sai số thay đổi
6.3 Tự tương quan
6.4 Kiểm định về chỉ định mô hình
6.5 Kiểm định tính phân phối chuẩn của sai số ngẫu nhiên
7 Phân tích và đánh giá mô hình
7.1 Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy và các hệ số hồi quy
7.2 Khi biến độc lập thay đổi thì biến phụ thuộc thay đổi như thế nào?
7.3 Khi giá trị của biến độc lập tăng lên 1 đơn vị thì biến phụ thuộc thay đổi tối
đa bao nhiêu?
7.4 Nếu giá trị của biến độc lập tăng lên 1 đơn vị thì biến phụ thuộc thay đổi tối thiểu bao nhiêu?
7.5 Sự biến động của biến phụ thuộc đo bằng phương sai do các yếu tố ngẫu nhiên gây ra là bao nhiêu?
8.Dự báo về mô hình:
8.1 Dự báo giá trị trung bình của tỷ lệ thất nghiệp
8.2 So sánh số liệu thực tế của Y với số liệu dự báo YF
8.3 Dự báo tỷ lệ thất nghiệp đến năm 2015
9.Kiến nghị về vấn đề nghiên cứu
Trang 3Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 3
1 Nêu giả thuyết và vấn đề kinh tế
Trong tình hình kinh tế thế giới đầy biến động, những cuộc khủng hoảng kinh
tế toàn cầu làm giảm tỷ lệ tăng trưởng kinh tế và khiến cho lạm phát, thất nghiệp ở nhiều quốc gia tăng cao, trong đó có cả Việt Nam.Một yêu cầu được đặt ra là phải nghiên cứu một cách sâu sắc về sự tác động qua lại giữa 3 vấn đề này
♦ Mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp:
-Mối quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp trong dài hạn như sau: Không có
sự đánh đổi giữa lạm phát và thất nghiệp Tỷ lệ thất nghiệp sẽ trở về với thất nghiệp tự nhiên cho dù lạm phát có tăng bao nhiêu đi chăng nữa.Trong dài hạn lạm phát tăng hay giảm đều không ảnh hưởng đến nền kinh tế do có sự điều chỉnh về tiền lương.Tiền lương sẽ giảm cho đến khi thị trường lao động cân bằng
-Trong ngắn hạn khi cầu lao động tăng thì thất nghiệp tăng , còn trong dài hạn ban đầu thất nghiệp tăng nhưng do tiền lương điều chỉnh làm cho thất nghiệp giảm và thị trường lao động cân bằng.Trong dài hạn do áp lực của cung thừa, tiền lương của mỗi người sẽ giảm xuống để duy trì mức thất nghiệp tự nhiên nghĩa là không có thất nghiệp tự nguyện.Khi nền kinh tế suy giảm, cầu về lao động giảm.Giai đoạn đầu tiên sẽ có thất nghiệp vì tiền lương chưa kịp điều chỉnh theo mức sản lượng cân bằng mới.Nhưng trong dài hạn tiền lương sẽ giảm đến mức thất nghiệp tự nhiên và lúc đó thất nghiệp do thiếu cầu mới bị triệt tiêu
♦ Mối quan hệ giữa tổng sản phẩm quốc nội(GDP) đến thất nghiệp:
Theo thống kê năm 2010, hệ số co giãn việc làm của Việt Nam chỉ đạt mức trung bình 0.28 trong khi đó tổng sản phẩm quốc nội liên tục tăng, tức khi GDP tăng 1% thì việc làm chỉ tăng 0.28%.Thấy rằng hệ số co giãn việc làm thấp, tăng trưởng cao nhưng chưa tạo ra nhiều việc làm đem lại lợi ích cho người lao động
1.2 Cơ sở lý thuyết để lựa chọn mô hình
♦Về mối quan hệ giữa tăng trưởng và thất nghiệp:
Theo Robert J.Gordon, mối quan hệ giữa tăng trưởng và thất nghiệp theo định luật Okun được mô tả bằng 1 phương trình dạng tuyến tính như sau:
u = u* - h (100.(Y/Y*)-100)
trong đó: u: là tỷ lệ thất nghiệp thực tế (%)
u*: là tỷ lệ thất nghiệp tự nhiên (%)
Y: là GNP thực tế
Trang 4Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 4
♦Về mối quan hệ giữa thất nghiệp và lạm phát :
Giáo sư A.W.Phillips nghiên cứu về ˝Mối quan hệ giữa thất nghiệp và nhịp độ thay đổi tiền lương ở Liên hiệp Anh trong giai đoạn 1861-1957˝ đã đưa ra đường Phillips ngắn hạn, mà theo đó, khi mức % của tiền lương danh nghĩa bằng mức lạm phát (gp) thì ta có :
Với giả thuyết về mối quan hệ giữa GDP, lạm phát và thất nghiệp của nền kinh
tế như các phân tích ở trên, có thể thể hiện dưới dạng hàm số đơn giản như sau:
Y i = β 1 + β 2 *X2 i + β 3 *X3 i
Trong đó:
Yi (tỷ lệ thất nghiệp) (%): là biến phụ thuộc
X2i (GDP) (nghìn tỷ USD); X3i (tỷ lệ lạm phát) (%): là các biến độc lập
β1: là hệ số chặn
β2, β3: là hệ số góc của mô hình hồi quy tổng thể
Ui : là yếu tố ngẫu nhiên
3 Quan sát và thu thập số liệu thống kê
3.1 Nguồn số liệu
Trang 5Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 5
http://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:Vietnam_inflation_over_the_years.jpg
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2011/12/111223_viet_inflation.shtml http://luanvan.co/luan-van/de-tai-moi-quan-he-giua-lam-phat-va-that-nghiep-o-viet-nam-giai-doan-1986-2009-18713/
http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=407&idmid=4&ItemID=1349
http://vn.answers.yahoo.com/question/index?qid=20120401195427AAeEEpI http://vn.answers.yahoo.com/question/index?qid=20080123003637AArBgdQ http://gso.gov.vn/default.aspx?tabid=714
TỶ LỆ LẠM PHÁT (X3) (%)
Trang 6Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 6
4 Xây dựng mô hình kinh tế lượng tương ứng
4.1 Nhập số liệu vào Eviews 5.1 ta có bảng sau:
Trang 7Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 7
Trang 8Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 8
-5 0 5 10 15 20 25
0 2 4 6 8 10 12
X3
Y vs X3
Trang 9Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 9
4.2 Lựa chọn mô hình hồi quy
Thông qua 4 biểu đồ trên ta có thể nhận thấy, với mỗi một dạng hàm khác nhau sẽ cho ta mối quan hệ giữa các biến khác nhau Tuy nhiên ta dễ dàng nhận thấy so với đồ thị 3, thì đồ thị 4 biểu diễn mối quan hệ giữa các biến chặt chẽ hơn, chính xác hơn Do vậy, ta lựa chọn mô hình hồi quy tổng thể như sau:
PRM: LOG(Y i ) = β 1 + β 2 *X2 i + β 3 *X3 i + U i
Trong đó:
Yi (tỷ lệ thất nghiệp) (%): là biến phụ thuộc
X2i (GDP) (nghìn tỷ USD), X3i (tỷ lệ lạm phát) (%): là các biến độc lập
β1: là hệ số chặn
β2, β3: là hệ số góc của mô hình hồi quy tổng thể
Ui : là yếu tố ngẫu nhiên
0 2 4 6 8 10 12
X2
Y vs X2
Trang 10Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 10
Với mẫu điều tra hiện có, ta sử dụng mô hình hồi quy mẫu như sau :
SRM: LOG(Y i ) = 1 + 2 *X2 i + 3*X3 i + e i
Trong đó:
1, 2, 3: là các hệ số hồi quy ước lượng (thực chất là ước lượng
điểm của các hệ số hồi quy β1, β2, β3
ei: là phần dư ( là sai lệch giữa giá trị cá biệt của biến phụ thuộc so với
ước lượng giá trị trung bình của chúng trong mẫu)
5 Ước lượng mô hình hồi quy sử dụng phần mềm Eviews
Với mô hình như trên, ta nhập lệnh LS LOG(Y) X2 X3 C, ta được báo cáo kết quả ước
lượng sử dụng phần mềm Eviews 5.1 như sau:
Báo cáo 1: Kết quả ước lượng mô hình tỉ lệ thất nghiệp theo GDP và tỉ lệ lạm phát
Dependent Variable: LOG(Y)
Method: Least Squares
Adjusted R-squared 0.934262 S.D dependent var 0.467450
S.E of regression 0.119851 Akaike info criterion -1.273569
Trang 11Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 11
♦Với kết quả như trên, ta có mô hình hồi quy mẫu :
Log (Y) = 2,250686 – 0,010626 * X2 – 0,010858 * X3 + eᵢ
♦Ý nghĩa của các hệ số hồi quy :
1 = 2,250686>0 : cho biết khi GDP bằng 0 và không có lạm phát
thì tỷ lệ thất nghiệp trung bình là 2.250686
2=-0,010846< 0 : cho biết khi GDP tăng 1 nghìn tỷ USD thì tỷ lệ
thất nghiệp trung bình giảm 0.010846%, trong điểu kiện tỷ lệ lạm phát không thay đổi Điều này hoàn toàn phù hợp với lý thuyết kinh
tế đã đề cập ở trên
3 = -0,010046< 0: cho biết khi tỷ lệ lạm phát tăng 1% thì tỷ lệ thất
nghiệp trung bình giảm 0.010046 %, trong điều kiện GDP không thay đổi Điểu này hoàn toàn phù hợp với lý thuyết kinh tế đã nêu trên
6.Kiểm định các khuyết tật của mô hình
6.1 Đa cộng tuyến
Sử dụng mô hình hồi quy phụ: Hồi quy phụ là phương pháp kiểm định dựa vào định nghĩa đa cộng tuyến, tức là hồi quy một biến giải thích với các biến giải thích còn lại để xem xét có mối quan hệ tuyến tính giữa từng biến giải thích với các biến giải thích khác của mô hình ban đầu hay không Ở mô hình trên, ta sử dụng hồi quy phụ để xét mối quan hệ tuyến tính giữa biến X2 và X3. Tacó:
Báo cáo 2: Kiểm định hồi quy phụ X2 theo X3
Trang 12Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 12
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
Adjusted R-squared 0.080283 S.D dependent var 40.16750 S.E of regression 38.52138 Akaike info criterion 10.23070 Sum squared resid 28194.04 Schwarz criterion 10.33018
Durbin-Watson stat 0.204072 Prob(F-statistic) 0.113930
- Mô hình hồi quy phụ: X2 i = 1+ 2X3 i + V i ; thu được 2
1
R
- Kiểm định cặp giả thuyết sau:
o H0: Mô hình gốc không có đa cộng tuyến
o H1: Mô hình gốc có đa cộng tuyến
- Tiêu chuẩn kiểm định:
) 2 (
* ) 1 (
) 1 (
* 2 1
2 1
k n R
Chưa đủ cơ sở để bác bỏ giả thuyết H0
Kết luận: Vậy với mức ý nghĩa =0.05 thì mô hình gốc không có đa cộng
tuyến
Trang 13Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 13
6.2 Phương sai sai số thay đổi
Ta sử dụng kiểm định White như sau
Báo cáo 3 : Kiểm định White với mô hình White có tích nhân chéo
White Heteroskedasticity Test:
Test Equation:
Dependent Variable: RESID^2
Method: Least Squares
S.E of regression 0.024762 Akaike info criterion -4.324075
- Kiểm định cặp giả thuyết:
Trang 14Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 14
H0: Phương sai sai số không thay đổi
H1: Phương sai sai số thay đổi
5 ( 2 05 ,
0 11 , 0705
=> Chưa có cơ sở để bác bỏ giả thuyết H0 nên ta tạm thời chấp nhận H0
Kết luận: Mô hình không có phương sai sai số thay đổi
6.3 Tự tương quan
Dùng kiểm định BG bậc tự do là 2 như sau:
Báo cáo 4: Kiểm định BG với bậc tự do bằng 2
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 03/15/14 Time: 08:01
Presample missing value lagged residuals set to zero
Trang 15Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 15
S.E of regression 0.125380 Akaike info criterion -1.110678
- Kiểm định cặp giả thuyết:
H0: Mô hình ban đầu không có tự tương quan bậc 2
H1: Mô hình ban đầu có tự tương quan bậc 2
- Mức ý nghĩa 5%
- Sử dụng tiêu chuẩn kiểm định: 2 (n 2 )R2 ~ 2( 2 )
- Miền bác bỏ giả thuyết H0, với mức ý nghĩa 0 , 05là:
Kết luận: Mô hình không có tự tương quan bậc 2
6.4 Kiểm định về chỉ định mô hình
Ta dùng kiểm định Ramsey bỏ sót 1 biến để kiểm định
Báo cáo 5: Kiểm định Ramsey bỏ sót 1 biến
Ramsey RESET Test:
Test Equation:
Dependent Variable: LOG(Y)
Method: Least Squares
Date: 03/15/14 Time: 08:08
Sample: 1993 2013
Trang 16Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 16
S.E of regression 0.122008 Akaike info criterion -1.199813
- Kiểm định cặp giả thuyết:
H0: Mô hình không bỏ sót 1 biến
1
) 1 /(
2 2
2 1
p R R F
(với n=21, k=3, p=2)
- Miền bác bỏ:
- Theo báo cáo 5 ta có : = 0,369149
- Mà 4,45 ta thấy
=> Chưa có cơ sở để bác bỏ giả thuyết H0 ,chấp nhận giả thuyết H0
Kết luận: Vậy với mức ý nghĩa 0,05 mô hình chỉ định không bỏ sót biến
6.5 Kiểm định tính phân phối chuẩn của sai số ngẫu nhiên
Dùng kiểm định JB như sau:
Báo cáo 6: Phân bố xác suất của phần dư
Trang 17Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 17
- Kiểm định cặp giả thuyết:
H0: Ui có phân phối chuẩn
H1: Ui không có phân phối chuẩn
chưa có cơ sở bác bỏ Ho, nên ta tạm thời chấp nhận H0
Kết luận: Với mức ý nghĩa 5%, mô hình đã cho có sai số ngẫu nhiên U có phân
phối chuẩn
7 Phân tích và đánh giá mô hình
Qua các kiểm định trên ta thấy mô hình không mắc khuyết tật nào Do đó ta có thể tạm thời coi đó là mô hình hoàn hảo
Mô hình hồi quy mẫu:
Log (Y) = 2,250686 – 0,010626 * X2 – 0,010858 * X3 + eᵢ
Mean -1.72e-16 Median 0.010285 Maximum 0.331952 Minimum -0.187412 Std Dev 0.113701 Skewness 0.835081 Kurtosis 4.738655 Jarque-Bera 5.085816 Probability 0.078637
Trang 18Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 18
7.1 Kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy và các hệ số hồi quy
♦Kiểm định sự phù hợp của hàm hồi quy
Có ý kiến cho rằng hàm hồi quy trên không phù hợp, để kiểm tra ý kiến đó đúng không ta đi kiểm định:
- Kiểm định giả thuyết Hₒ: Mô hình không phù hợp (R²=0)
đối thuyết H1: Mô hình phù hợp (R2
>0) Mức ý nghĩa 0 , 05
- Sử dụng tiêu chuẩn kiểm định: ~ 2 , 3
) 3 /(
1
2 / 2
R F
- Miền bác bỏ giả thuyết Ho với mức ý nghĩa 5%: W F:FF2 ,n 3
- Theo kết quả trên báo cáo Eview 1 thì:
=0,940836; n=21 Fqs=143,1195321
Mà Ta thấy Fqs Wα
Bác bỏ giả thuyết H0, chấp nhận đối thuyết H1
Kết luận: Sau khi kiểm định, với mức ý nghĩa 5% ta có thể khẳng định rằng mô
hình hồi quy trên hoàn toàn phù hợp
t t t
-Theo báo cáo Eview 1 ở trên ta có tqs = 42,97746
Mà > 2,101 tqs Wα
Bác bỏ giả thuyết H0, chấp nhận đối thuyết H1 Nghĩa là β1 có ý nghĩa kinh tế
Trang 19Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 19
Kết luận:Với mức ý nghĩa 5% có thể cho rằng hệ số chặn có ý nghĩa thống kê
trong thực tế
♦ Kiểm định β 2 :
Có ý kiến cho rằng GDP không có ảnh hưởng tới tỉ lệ thất nghiệp, để biết
điều đó có chính xác không ta tiến hành kiểm định:
- Kiểm định giả thuyết Hₒ: β2=0
t t t
-Theo báo cáo Eview 1 ta có: tqs=
Mà > 2,101
tqs Wα
Bác bỏ giả thuyết H0, chấp nhận đối thuyết H1
Kết luận: Với mức ý nghĩa 5% như trên cho ta thấy tỉ lệ thất nghiệp ở Việt Nam
chịu ảnh hưởng của GDP
Trang 20Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 20
2 /
t t t
-Theo báo cáo Eview 1 ở trên ta có: tqs= -2,224498
Mà > > 2,101
tqs Wα
Bác bỏ giả thuyết H0, chấp nhận đối thuyết H1
Kết luận: Với mức ý nghĩa 5% như trên cho ta thấy tỉ lệ thất nghiệp ở Việt Nam
chịu ảnh hưởng của tỉ lệ lạm phát
7.2 Khi biến độc lập thay đổi thì biến phụ thuộc thay đổi như thế nào?
Để trả lời câu hỏi này ta xác định khoảng tin cậy 2 phía của 2, 3
Khoảng tin cậy 2 phía của 2:
Trang 21Nhóm ACDNPP- Lớp CQ5032.1LT1- Khoa QTKD Page 21
7.3 Khi giá trị của biến độc lập tăng lên 1 đơn vị thì biến phụ thuộc thay đổi tối đa bao nhiêu?
Để trả lời câu hỏi này ta xác định khoảng tin cậy bên phải của các j (do
Kết luận: Vậy, với mức ý nghĩa α = 0.05, khi GDP tăng lên 1% thì tỷ lệ thất
nghiệp giảm tối đa 0,011864%
♦Khoảng tin cậy bên trái của 3:
Để trả lời câu hỏi này ta xác đinh khoảng tin cậy bên trái của các hệ số j:
♦Khoảng tin cậy bên trái của 2:
ˆ
2 ≤ 2 + Se(ˆ
2).tα(n-3) Tra bảng giá trị tới hạn của phân phối Student ta có: : = = 1,734 =>2 ≤ - 0,009388
Kết luận: Vậy, với mức ý nghĩa α = 0.05, khi GDP tăng lên 1% thì tỷ lệ thất
nghiệp giảm tối thiểu 0,009388 %
♦Khoảng tin cậy bên trái của 3: