MỤC LỤCLỜI NÓI ĐẦU1NỘI DUNG2I.Khái quát về Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC).21.Hoàn cảnh ra đời22.Nội dung hiệp ước3II.TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á.4III.TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực.6KẾT LUẬN9DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO10DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO1.Giáo trình “Pháp luật cộng đồng ASEAN”, Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công an Nhân dân,2014.2.http:tapchiqptd.vnviquocphongquansunuocngoaicongdongchinhtrianninhaseanvavaitrocuavietnam8657.html3.“The Association og Southeast Asian Nations (ASEAN) and Conflict Management: Approach, Achievements and Challenges”, Assoc. Prof. Ramses Amer.4.Về một số cơ chế giải quyết tranh chấp của ASEAN hiện nay – Trần Thăng Long.5.“Dispute settlement the ASEAN way” – professor Walter Woon SC, Deputy Chairman, Centre for International Law , David Marshall Professor, Faculty of Law – National University of Singapore.6.“Explaining ASEAN: Regionalism on Southeast Asia”, Shaun Narine.
Trang 1MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
I Khái quát về Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) 2
1 Hoàn cảnh ra đời 2
2 Nội dung hiệp ước 3
II TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á 4
III TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực 6
KẾT LUẬN 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) được xem là văn bản pháp lý quốc tế đầu tiên ghi nhận và điều chỉnh quan hệ hợp tác chính trị của ASEAN Thông qua việc thể chế hóa các cam kết chính trị trong những tuyên bố trước đó vào điều ước quốc tế cụ thể, Hiệp ước đã nâng hợp tác chính trị lên thành nghĩa vụ pháp lý, với tính ràng buộc là hiệu lực cao nhất, thay vì chỉ là nghĩa vụ mang tính chính trị như trước đây Trong
nội dung bài viết của mình, em xin tìm hiểu và trình bày: Đề số 1: “Bình luận quan điểm sau: TAC không chỉ là bộ quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á mà còn là những nguyên tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực”
Trang 3NỘI DUNG
I Khái quát về Hiệp ước Thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (TAC).
1.Hoàn cảnh ra đời
Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á( viết tắt là TAC – Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia) là một hiệp ước hòa bình giữa các quốc gia Đông Nam Á được ký thông qua vào ngày 24/02/1976 bởi các nguyên thủ của năm quốc gia là thành viên sáng lập của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN – Association of Southeast Asian Nations) Sau đó, các quốc gia khác lần lượt gia nhập Hiệp ước TAC trước
và khi họ là thành viên của ASEAN Ban đầu Hiệp ước TAC được coi là “Bộ luật ứng xử” giữa các thành viên ASEAN với nhau Tại hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 31 tổ chức tại Manila (Philippines) tháng 7/1998, ASEAN đã ký Nghị định thư
Trang 4sửa đổi Hiệp ước TAC để tạo cơ sở pháp lý cho các đối tác bên ngoài tham gia Hiệp ước này Kể từ đó, Hiệp ước TAC trở thành
“Bộ luật ứng xử” cho cả quan hệ giữa các quốc gia ASEAN với các đối tác bên ngoài
2.Nội dung hiệp ước
Hiệp ước TAC nhằm mục đích thúc đẩy nền hòa bình vĩnh viễn, sự thân thiện và hợp tác lâu bền giữa nhân dân các Bên tham gia Hiệp ước, góp phần tăng cường sức mạnh, tình đoàn kết và quan hệ chặt chẽ của nhân dân các nước khu vực Đông Nam Á Trong mối quan hệ của họ với nhau, các quốc gia tham gia Hiệp ước sẽ phải tuân thủ những nguyên tắc cơ bản như:
Cùng tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, toàn vẹn lãnh thổ và bản sắc dân tộc của tất cả các Quốc gia; Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; Giải quyết bất đồng hoặc tranh chấp bằng biện pháp hoà bình; Từ bỏ việc đe doạ hoặc
sử dụng vũ lực; Hợp tác với nhau một cách có hiệu quả; mọi
Trang 5Quốc gia được tồn tại mà không có sự can thiệp, lật đổ hoặc áp bức của bên ngoài Bên cạnh đó, Hiệp ước TAC còn đưa ra
những quy định về giải quyết hòa bình các tranh chấp giữa các quốc gia tham gia Hiệp ước, tạo ra cơ sở pháp lý chính cho việc giải quyết các tranh chấp về chính trị - an ninh của các quốc gia này
II TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á.
Như đã nói ở trên, Hiệp ước TAC nhằm mục đích thúc đẩy nền hòa bình vĩnh viễn, sự thân thiện và hợp tác lâu bền giữa nhân dân các nước tham gia Hiệp ước, góp phần tăng cường sức mạnh, tinh thần đoàn kết và quan hệ chặt chẽ của nhân dân các nước khu vực Đông Nam Á Chính vì vậy, nguyên tắc cấm dùng
vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực và nguyên tắc giải quyết những bất đồng hoặc tranh chấp bằng biện pháp hòa bình được ghi nhận
Trang 6Cơ chế giải quyết tranh chấp của TAC có thể không được sử dụng để giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia tham gia hiệp ước Lý do là bởi Điều 14 và 15 của TAC không được áp dụng nếu các bên tranh chấp không đồng ý Điều này có nghĩa là các bên tham gia tranh chấp có thể ngăn cản việc áp dụng cơ chế giải quyết tranh chấp này Bên cạnh đó, quá trình giải quyết tranh chấp theo TAC quá công khai, liên quan đến sự tham gia của Hội đồng cấp cao – nơi mà các quốc gia không phải là thành viên của ASEAN có thể xuất hiện với tư cách là quan sát viên Thay vào đó, Hiệp ước TAC thường được áp dụng với tư cách là
một “văn kiện truyền cảm hứng”1, buộc các bên tham gia Hiệp ước phải giải quyết tranh chấp giữa họ một cách hòa bình, không được vi phạm các nguyên tắc cơ bản của Hiệp ước
1 Line 5, para 3, page 14 “Dispute settlement the ASEAN way” – professor Walter Woon SC,David Marshall Professor.
Trang 7Hiệp ước TAC đã được viện dẫn đến trong trường hợp giải quyết tranh chấp về lãnh thổ giữa Malaysia và Indonesia liên quan các đảo Sipadan và Ligitan Indonesia muốn đưa vụ việc này ra Hội đồng cấp cao để giải quyết nhưng phía Malaysia đã
từ chối vì lo sợ rằng các thành viên của ASEAN sẽ đứng về phía Indonesia Cuối cùng thì cuộc tranh chấp đã được đưa ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) để giải quyết Điều thú vị ở đây là thỏa thuận đặc biệt để đưa vụ việc ra ICJ giải quyết có đoạn khẳng định ở phần mở đầu rằng các bên mong muốn “tranh chấp này nên được giải quyết trên tinh thần mối quan hệ hữu nghị giữa hai quốc gia đã được đề ra tại Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á 1976”
III TAC điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam
Á với các nước ngoài khu vực.
Trang 8Các quốc gia không phải là thành viên của ASEAN gia nhập Hiệp ước TAC thì cũng bắt buộc phải tuân theo những nguyên tắc cơ bản của Hiệp ước này trong mối quan hệ qua lại lẫn nhau
Trung Quốc đã trở thành quốc gia không phải là thành viên của ASEAN đầu tiên gia nhập Hiệp ước TAC tại Đông Nam Á vào tháng 10/2003 Đối với vấn đề Biển Hoa Đông trong khuôn khổ giải quyết tranh chấp của ASEAN thì TAC là một cơ chế mấu chốt để duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Hoa Đông kể từ khi các thành viên của ASEAN và Trung Quốc tham gia Hiệp ước này Hiệp ước TAC đưa ra ba nguyên tắc chính cho việc điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia tham gia bao gồm: không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, giải quyết hòa bình các tranh chấp và hợp tác với nhau một cách có hiệu quả Ngoài ra khả năng để Hội đồng cấp cao tham gia trong việc giải quyết tranh chấp liên quan đến Trung Quốc là có thể được, thông qua
Trang 9việc Trung Quốc gia nhập Hiệp ước TAC vào năm 2003 Việc Trung Quốc gia nhập Hiệp ước TAC có thể coi như là đã gia nhập một “hiệp ước không gây hấn lẫn nhau”(nói như một chuyên gia hàng đầu của Trung Quốc trong tờ Thời báo Trung Quốc – China Daily) Thông qua việc gia nhập TAC, Trung Quốc đã thể hiện được niềm tin chiến lược trong hợp tác quốc
tế, từ đó trở thành một đối tác quan trọng trong mối quan hệ với ASEAN2
Một cường quốc khác cũng đã gia nhập Hiệp ước TAC là Mỹ (22/07/2009) Việc Mỹ gia nhập TAC đã góp phần tăng cường
sự hợp tác giữa Mỹ và ASEAN Ngoài ra, sự xuất hiện của Mỹ trong khu vực được xem như là một sự hỗ trợ từ phía Mỹ khiến cho vị thế chính trị của Đông Nam Á được củng cố trong khi Trung Quốc đang ngày càng mở rộng tầm ảnh hưởng lên khu vực này
2 China and Vietnam: The Politics of Asymmetry, Brantly Womack, Cambrige University Press
Trang 10KẾT LUẬN
Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) đúng như tên gọi của nó là một Hiệp ước nhằm thúc đẩy sự “Thân thiện” và “Hợp tác” ở Đông Nam Á Hiệp ước TAC cho phép sự gia nhập của các quốc gia ngoài ngu vực ASEAN, buộc các bên tham gia Hiệp ước phải giải quyết tranh chấp một cách hòa bình
và thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực với mục tiêu tiến tới “ phát triển kinh tế, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á” Như
vậy, ta có thể khẳng định rõ ràng rằng: “TAC không chỉ là bộ
quy tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á mà còn
là những nguyên tắc điều chỉnh quan hệ giữa các nước Đông Nam Á với các nước ngoài khu vực”.
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình “Pháp luật cộng đồng ASEAN”, Đại học Luật
Hà Nội, Nxb Công an Nhân dân,2014
2.http://tapchiqptd.vn/vi/quoc-phong-quan-su-nuoc-ngoai/ cong-dong-chinh-tri-an-ninh-asean-va-vai-tro-cua-viet-nam/
8657.html
3.“The Association og Southeast Asian Nations (ASEAN) and Conflict Management: Approach, Achievements and Challenges”, Assoc Prof Ramses Amer
4.Về một số cơ chế giải quyết tranh chấp của ASEAN hiện nay – Trần Thăng Long
5.“Dispute settlement the ASEAN way” – professor Walter Woon SC, Deputy Chairman, Centre for International Law ,
Trang 12David Marshall Professor, Faculty of Law – National University
of Singapore
6.“Explaining ASEAN: Regionalism on Southeast Asia”,
Shaun Narine
7.China and Vietnam: The Politics of Asymmetry, Brantly
Womack, Cambrige University Press
8.U.S Accession to the Association of Southeast Asian
Nationa’ Treaty of Amity and Cooperation (TAC), CRS Report
for Congress, Mark E.Manyin – Michael John Garcia – Wayne M.Morrison
Catharin Dalpino