BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN BÁ VÕ THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH GIẢNG DẠY HỆ THỐNG MÃ KHÓA ĐỘNG CƠ DÀNH CHO ĐỐI TƯỢ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN BÁ VÕ
THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH GIẢNG DẠY HỆ THỐNG
MÃ KHÓA ĐỘNG CƠ DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG SINH VIÊN
HỆ CAO ĐẲNG NGÀNH Ô TÔ TẠI TP.HCM
NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC – 605246
Tp Hồ Chí Minh, tháng 8/2015
S K C0 0 4 6 7 2
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH GIẢNG DẠY HỆ THỐNG
MÃ KHÓA ĐỘNG CƠ DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG SINH VIÊN
HỆ CAO ĐẲNG NGÀNH Ô TÔ TẠI TP.HCM
NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC - 605246
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN BÁ VÕ
THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH GIẢNG DẠY HỆ THỐNG
MÃ KHÓA ĐỘNG CƠ DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG SINH VIÊN
HỆ CAO ĐẲNG NGÀNH Ô TÔ TẠI Tp.HCM
NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC - 605246
Hướng dẫn khoa học:
PGS.TS ĐỖ VĂN DŨNG
TP.Hồ Chí Minh, tháng 08/2015
Trang 4i
LÝ LỊCH KHOA HỌC
I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC:
Họ & tên: NGUYỄN BÁ VÕ Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 27/05/1989 Nơi sinh: Hải Dương Quê quán: Xã Thạch Lỗi, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương Dân tộc: Kinh
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 118/5A Tổ 34, KP2, Quận 12, TP Hồ Chí Minh Điện thoại cơ quan: Điện thoại nhà riêng: 0989809862 Fax: E-mail: nguyenbavo275@gmail.com
II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1 Trung học chuyên nghiệp:
Hệ đào tạo: Thời gian đào tạo từ ……/…… đến ……/ …… Nơi học (trường, thành phố):
Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp: Biên soạn giáo trình hệ thống điện thân xe
Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: 10/01/2012
Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Văn Dũng
III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC:
Thời gian Nơi công tác Công việc đảm nhiệm
2012
Cong ty TNHH Việt Phú-Bình Dương, Ấp Ông Đông, Xã Tân Hiệp, Huyện Tân Uyên, Tỉnh Bình Dương
Nhân viên Phát triển & Chất lượng
2014- Nay Cao đẳng KT Cao Thắng Giảng Viên
Trang 5Luận văn thạc sĩ
ii
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công
bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác
Tp Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 08 năm 2015
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
NGUYỄN BÁ VÕ
Trang 6
MỤC LỤC
Quyết định giao đề tài
Lý lịch cá nhân i
Lời cam đoan ii
Lời cảm ơn iii
Tóm tắt iv
Abstract v
Mục lục vi
Danh mục các từ viết tắt ix
Danh mục các hình x
Danh mục các bảng xiii
CHƯƠNG 1: DẪN NHẬP 1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục tiêu của đề tài 2
1.3 Nhiệm vụ của đề tài 3
1.4 Giới hạn đề tài 4
1.5 Phương pháp nghiên cứu 5
1.6 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 6
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Tổng quan về bảo mật thông tin và các ứng dụng 11
2.1.1 Các khái niệm cơ bản 11
2.1.1.1 Khái niệm về thông tin 11
2.1.1.2 Khái niệm về bảo mật 17
2.1.1.3 Khái niệm về bảo mật thông tin 19
2.1.2 Mục đích và các phương pháp bảo mật thông tin 20
2.1.3 Các hệ mật mã đối xứng và công khai 22
2.1.3.1 Hệ mật mã đối xứng 22
2.1.3.2 Hệ mật mã công khai 23
2.2 Lý thuyết tín hiệu và xử lý tín hiệu 28
Trang 7Luận văn thạc sĩ
vii
2.2.1 Lý thuyết về tín hiệu 28
2.2.2 Lý thuyết về xử lý tín hiệu 29
2.3 Tổng quan về công nghệ RFID 30
2.3.1 Khái niệm chung về nhận dạng vô tuyến RFID 30
2.3.1.1 Lịch sử phát triển công nghệ RFID 30
2.3.1.2 Khái niệm RFID 32
2.3.2 Các thành phần của hệ thống RFID 33
2.3.2.1 Thẻ RFID 34
2.3.2.2 Reader 39
2.3.2.3 Database 44
CHƯƠNG 3: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO KIẾN THỨC VỀ ĐIỆN-ĐIỆN TỬ Ô TÔ 3.1 Tổng quan về đào tạo ngành công nghệ kỹ thuật ô tô hiện nay tại các trường cao đẳng 45
3.1.1 Tổng quan về các lĩnh vực đào tạo 45
3.1.2 Thực trạng đào tạo lĩnh vực điện-điện tử ô tô 50
3.2 Nhu cầu học tập và trang bị kiến thức liên quan đến hệ thống mã khóa động cơ 55
3.2.1 Thống kê về mức độ quan tâm cũng như hiểu biết của sinh viên về hệ thống mã khóa động cơ 55
3.2.2 Nhận xét kết quả khảo sát 57
CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM THIẾT KẾ, CHẾ TẠO MÔ HÌNH GIẢNG DẠY HỆ THỐNG MÃ KHÓA ĐỘNG CƠ 59
4.1 Giới thiệu cấu tạo mô hình, nguyên lý hoạt động của hệ thống mã khóa động cơ 59
4.1.1 Cấu tạo chức năng các chi tiết của hệ thống 61
4.1.1.1 ECM động cơ 61
4.1.1.2 Transponder Key ECU 62
4.1.1.3 Ổ khóa điện 64
Trang 84.1.1.4 Chìa khóa điện 65
4.1.1.5 Bộ tạo tín hiệu Ne 67
4.1.1.6 Các chi tiết và cụm chi tiết khác 68
4.1.2 Nguyên lý hoạt động của hệ thống mã khóa động cơ 69
4.1.2.1 Nguyên lý xác lập chế độ mã khóa động cơ 69
4.1.2.2 Nguyên lý hủy bỏ chế độ mã khóa động cơ 70
4.2 Thiết kế và chế tạo mô hình giảng dạy hệ thống mã khóa động cơ 70
4.2.1 Thiết kế khung giá đỡ để lắp đặt các chi tiết 70
4.2.2 Chế tạo, lắp đặt hoàn thiện mô hình 74
4.2.3 Vận hành, kiểm tra thử nghiệm mô hình 77
4.3 Thiết kế bài giảng cho hệ thống mã khóa động cơ theo phương pháp giảng dạy tích hợp 78
4.3.1 Mục tiêu bài giảng 78
4.3.2 Nội dung bài giảng 78
4.3.2.1 Lý thuyết về hệ thống mã khóa động cơ 78
4.3.2.2 Thực hành kiểm tra, chẩn đoán, khắc phục các hư hỏng đối với hệ thống mã khóa động cơ 80
CHƯƠNG 5 : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 91 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 9Luận văn thạc sĩ
ix
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ECM (Electronic Control Modul) : Bộ xử lý và điều khiển theo modul ECU (Electronic Control Unit) : Bộ xử lý và điều khiển trung tâm EFII (Electronic Fuel Injection Input) : Tín hiệu phun xăng điện tử
EFIO (Electronic Fuel Injection Output): Tìn hiệu phun xăng điện tử
RFID (Radio Frequency IDentification) : Nhận dạng vô tuyến
Trang 10DANH MỤC HÌNH
Hình 1.1: Sơ đồ thuật toán xác thực song phương trong hệ thống mã khóa động
cơ Immobilizer 6
Hình 1.2: Sơ đồ thuật toán xác thực đơn phương trong hệ thống mã khóa động cơ Immobilizer 8
Hình 2.1: Minh họa nhiễu thông tin 16
Hình 2.2: Bảo mật thông tin với dịch vụ ATM của các ngân hàng 18
Hình 2.3: Một chức năng bảo mật ứng dụng trên điện thoại di động 19
Hình 2.4: Hệ thống mã khóa động cơ được hãng BMW lắp đặt trên xe 20
Hình 2.5: Sơ đồ nguyên lý bảo mật thông tin 21
Hình 2.6: Mã hóa và giải mã với khóa đối xứng 23
Hình 2.7: Mã hóa và giải mã với hai khóa 24
Hình 2.8: Mô hình điều khiển có ứng dụng xử lý tín hiệu 30
Hình 2.9: Các thành phần của hệ thống RFID 33
Hình 2.10: Thành phần đầu cuối của hệ thống RFID 33
Hình 3.1: Biểu đồ nhu cầu lựa chọn lĩnh vực làm việc của sinh viên cao đẳng ngành ô tô sau khi tốt nghiệp 46
Hình 3.2: Biểu đồ biểu thị mức độ đáp ứng tay nghề trong các lĩnh vực ngành ô tô tại các trường cao đẳng mà sinh viên đang theo học 48
Hình 3.3: Biểu đồ thể hiện các đánh giá của sinh viên về việc khó nâng cao tay nghề ở các lĩnh vực 49
Hình 3.4: Biểu đồ thể hiện các lý do dẫn đến việc gặp khó khăn khi học các môn học trong lĩnh vực điện-điện tử ô tô của sinh viên 49
Hình 3.5: Biểu đồ thể hiện sự khác nhau về các lý do dẫn đến việc gặp khó khăn khi học các môn học trong lĩnh vực điện-điện tử ô tô của sinh viên cao đẳng chính quy và cao đẳng nghề 52
Trang 11Luận văn thạc sĩ
xi
Hình 3.6: Biểu đồ thể hiện phần trăm lựa chọn phương pháp học các hệ thống
mới trong lĩnh vực điện-điện tử ô tô 53
Hình 3.7: Biểu đồ thể hiển phần trăm nguồn thông tin cung cấp kiến thức về hệ thống mã khóa động cơ cho sinh viên 55
Hình 3.8: Biểu đồ thể hiện nhu cầu trang bị kiến thức về hệ thống mã khóa động cơ 56
Hình 4.1: Sơ đồ tổng quát hệ thống mã khóa động cơ 2AZ-FE 59
Hình 4.2: ECM động cơ 2AZ-FE 60
Hình 4.3:Thứ tự và sơ đồ chân ECM động cơ 2AZ-FE 61
Hình 4.4: ECU thu phát mã chìa ECM động cơ 2AZ-FE 62
Hình 4.5: Hình ảnh thứ tự và sơ đồ chân ECU thu phát mã chìa 62
Hình 4.6: Ổ khóa có gắn cuộn dây thu phát mã chìa khóa 63
Hình 4.7: Cuộn dây quấn xung quanh ổ khóa 64
Hình 4.8: Giắc nối và sơ đồ chân của bộ khuếch đại mã chìa khóa 64
Hình 4.9: Chìa khóa điện và chíp mã chìa khóa 65
Hình 4.10: Các chi tiết trong bộ tạo tín hiệu Ne 67
Hình 4.11: Bộ cấp nguồn 12V-DC được chuyển đổi từ nguồn 220V-AC 68
Hình 4.12: Khung giá đỡ cho mô hình được thiết kế bằng Solid Work 69
Hình 4.13:Thông số kích thước tổng thể của mô hình 72
Hình 4.14: Bố trí các chi tiết trên mô hình 73
Hình 4.15: Khung giá đỡ của mô hình sau khi gia công 74
Hình 4.16: Công đoạn kiểm tra, lắp đặt các chi tiết của mô hình 75
Hình 4.17: Các PAN thực hành của mô hình 75
Hình 4.18: Cấu tạo mô hình hệ thống mã khóa động cơ 78
Hình 4.19: Máy đo xung Oscilloscope GW INSTEAD GOS 1022 82
Hình 4.20: Xung hiển thị khi đo chân CODE và chân AGND 83
Hình 4.21: Xung hiển thị khi đo chân TXCT và chân AGND 83
Hình 4.22 Xung hiển thị đo chân IFII(E15-13) và chân AGND(E15-16) 85
Hình 4.23 Xung hiển thị đo chân IFII(E15-13) và chân AGND(E15-16) 85
Trang 12DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Bảng thống kê tần suất xuất hiện của 26 chữ cái trong bảng chữ cái
tiếng Anh theo tài liệu của Beker và Piper 21
Bảng 3.1: Số liệu khảo sát nhu cầu việc làm của sinh viên trong các lĩnh vực của ngành ô tô sau khi tốt nghiệp 45
Bảng 3.2: Số liệu khảo sát về mức độ đáp ứng tay nghề của sinh viên đối với các lĩnh vực của ngành ô tô sau khi ra trường 46
Bảng 3.3: Số liệu khảo sát đánh giá khó khăn đối với các lĩnh vực của ngành ô tô khi SV theo học 49
Bảng 3.4: Số liệu khảo sát lý do sinh viên gặp khó khăn về môn điện điện tử ô tô 51
Bảng 3.5: Số liệu khảo sát ý kiến của sinh viên về các tiếp cận trong đào tạo kiến thức về các hệ thống điện-điện tử mới trên ô tô 53
Bảng 3.6: Số liệu khảo sát phần trăm nguồn thông tin cung cấp kiến thức về hệ thống mã khóa động cơ cho sinh viên 56
Bảng 3.7: Số liệu khảo sát về nhu câu học tập của sinh viên về hệ thống Engine Immobilizer System 57
Bảng 4.1: Giá trị tiêu chuẩn khi đo kiểm bộ khuếch đại mã chìa khóa 82
Bảng 4.2: Giá trị tiêu chuẩn khi đo kiểm ECU thu phát mã chìa khóa 84
Bảng 4.3: Kiểm tra cấp dương cho hộp ECU thu phát mã chìa khóa 86
Bảng 4.4: Kiểm tra cấp mass cho hộp ECU thu phát mã chìa khóa 87
Bảng 4.5: Giá trị tiêu chuẩn khi đo kiểm dây nối và giắc nối từ ECU thu phát mã chìa khóa đến ECM 88
Bảng 4.6: Quy trình đăng ký mã chìa khóa tự động 89
Bảng 4.7: Quy trình đăng ký mã chìa bằng máy chẩn đoán 89
Bảng 4.8: Quy trình xóa mã chìa khóa 90
Trang 13Để tỏ lòng biết ơn công lao ấy, chúng em xin tri ân và chân thành cảm ơn đến:
Quý thầy cô trong Ban Giám Hiệu Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho chúng em trong toàn khóa học niên khóa 2013 – 2015
Quý thầy cô trong Khoa Cơ Khí Động Lực Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
Quý thầy cô trong các Khoa, Trung tâm, các phòng ban trong nhà trường Tập thể BGĐ, toàn thể nhân viên Công ty TNHH Việt Phú-Bình Dương đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình học tập và nghiên cứu
Đặc biệt chúng em xin chân thành cảm ơn PGS-TS ĐỖ VĂN DŨNG, trong
suốt thời gian làm đề tài, thầy đã tận tình chỉ dạy, động viên và giúp đỡ để em hoàn thành tốt đề tài
Gia đình, người thân cùng bạn bè gần xa đã giúp đỡ, động viên trong quá trình thực hiện đề tài
Kính chúc quý thầy cô Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh, tập thể BGĐ và toàn thể nhân viên Công ty TNHH Việt Phú-Bình Dương thật nhiều sức khỏe, niềm vui và hạnh phúc và rất mong nhận được những ý kiến đóng góp chân thành!
Tp.HCM, ngày 20 tháng 08 năm 2015
Người thực hiện
Nguyễn Bá Võ
Trang 14TÓM TẮT
Ngày nay trên xe có hàng trăm hệ thống điện và điện tử được ứng dụng, đáp ứng được những yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của người sở hữu, hệ thống mã khóa động cơ (Engine Immobilizer System) cũng là một trong số đó Chính sự phức tạp
và đa dạng của các hệ thống mới đó đặt ra vấn đề phải trang bị kiến thức lý thuyết vững vàng cũng như tay nghề thuần thục cho người kỹ thuật viên tốt nghiệp cao đẳng sau khi ra trường Qua số khảo sát đối với sinh viên cao đẳng ngành ô tô thì hơn 90% họ mong muốn được học tập lý thuyết kết hợp với thực hành trên mô hình thực tế hơn
Đề tài “Thiết kế, chế tạo mô hình giảng dạy hệ thống mã khóa động cơ dành cho đối tượng sinh viên hệ cao đẳng tại Tp HCM” nhằm giải quyết một phần
cho vấn đề trên giúp sinh viên có thêm cơ hội tiếp xúc với một hệ thống mới trên ô
Từ khóa: Hệ thống mã khóa động cơ, công nghệ ô tô, sinh viên cao đẳng
Trang 15on a more realistic model
The theme "Design, manufacture teaching model code engine immobilizer system for object college students in HCMC" to solve a problem on helping students have more opportunities to interact with a new system on a car
The model was designed, fabricated and installed based on the basis of the theory, the actual figures, the details, the actual device in the car to simulate the operation of the engine key system There are also some instructions in the maintenance system helps improve the efficiency of vocational training
After a period of study and implementation, complete model with intuitive and high aesthetics, reproduce exactly the same as the system is used in cars today Special products with high usability and suitable for field training college engineering industry automobile
Keys work: Engine Immobilezier System, Automobile Industry, Students Collecge
Trang 16Việc ứng dụng các lĩnh vực khoa học công nghệ vào ngành công nghiệp ô tô rất
đa dạng và phong phú như lĩnh vực công nghệ thông tin, thuỷ lực, khí nén, vi xử lý,
vi điều khiển… giúp cho những chiếc xe khi sản xuất ra trở nên tiện nghi hơn, an toàn và dễ dàng kiểm soát hơn Một trong các ứng dụng trên đó là ứng dụng công nghệ kỹ thuật điện tử, vi xử lý, vi điều khiển để phát triển ra hệ thống mã khoá động
cơ (Engine Immobilizer System)
Trên ô tô hàng loạt những hệ thống mới ra đời làm tăng tính năng sử dụng cho những chiếc ô tô và làm tăng tính tiện nghi, tính an toàn cho người sử dụng Những chiếc ô tô dần được lắp đặt nhiều hệ thống hơn có mức độ an toàn cho người sử dụng cao hơn Một trong những lĩnh vực an toàn cho người sử dụng là đảm an toàn cho nhưng chiếc xe không bị mất trước những vụ trộm Các nhà nghiên cứu, chế tạo
ô tô phát minh ra hệ thống mã hoá động cơ (Engine Immobilizer System) đáp ứng rất tốt yêu cầu đảm bảo an ninh cho chiếc xe Ở Việt Nam hệ thống này cũng đã xuất hiện trên các chiếc xe nhập về từ nước ngoài của các hãng như TOYOYA, HONDA, HYUNDAI, BMW…, để đáp ứng cho công tác bảo dưỡng, sửa chữa những dòng xe hiện đại với nhiều hệ thống mới nói chung và hệ thống mã hoá động
cơ nói riêng đòi hỏi việc đào tạo đội ngũ kỹ sư có kiến thức chuyên môn vững chắc
và trình độ cao.Vấn đề đặt ra cho các trường cao đẳng là phải đào tạo ra các kỹ sư ô
tô vừa giỏi về kiến thức chuyên môn và có kinh nghiệm thực tiễn
Từ nhu cầu thực tiễn như vậy nên người nghiên cứu đã chọn đề tài “Thiết kế, chế tạo mô hình giảng dạy hệ thống mã khoá động cơ (Engine Immobilizer System) dùng cho đối tượng sinh viên hệ cao đẳng tại TPHCM” nhằm giúp các thế hệ sinh viên có cái nhìn khách quan và thực tế hơn về hệ thống Tạo điều kiện cho các thế