DỰ ÁN NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO NGƯỜI DÂN VÀ KHÁCH THAM QUAN CÔNG VIÊN THỐNG NHẤTA. MÔ TẢ DỰ ÁN1. Tiền đề xây dựng dự ánTính cấp thiết của dự ánHà Nội là Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có vị trí địa lý chính trị quan trọng, có ưu thế đặc biệt so với các địa phương khác trong cả nước. Trải qua các thời kì biến đổi của lịch sử và các lần điều chỉnh địa giới, năm 2008 Hà Nội có diện tích 3.348,5 km2; dân số là 6,45 triệu người, mật độ trung bình là 1.926 ngườikm2.
Trang 1DỰ ÁN NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG CHO NGƯỜI DÂN VÀ KHÁCH THAM QUAN CÔNG VIÊN THỐNG NHẤT
A MÔ TẢ DỰ ÁN
1 Tiền đề xây dựng dự án
Tính cấp thiết của dự án
Hà Nội là Thủ đô của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có vị trí địa
lý - chính trị quan trọng, có ưu thế đặc biệt so với các địa phương khác trong cảnước Trải qua các thời kì biến đổi của lịch sử và các lần điều chỉnh địa giới, năm
2008 Hà Nội có diện tích 3.348,5 km2; dân số là 6,45 triệu người, mật độ trungbình là 1.926 người/km2
Trong vùng trung tâm, Hà Nội là nơi tập trung các cơ quan hành chính caonhất của Nhà nước, là trung tâm hàng đầu về khoa học - công nghệ, đào tạo, y
tế, văn hóa.Trên địa bàn TP Hà Nội hiện có hơn 100 công viên, vườn hoa, hàng chục
hồ nước sinh thái phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí của khoảng bảy triệu người Hệthống công trình phúc lợi công cộng này được kỳ vọng là những địa điểm sạch đẹp,văn minh, hiện đại Tuy nhiên, tại nhiều công viên, vườn hoa lại lộn xộn, nhếch nhác,mất an ninh, trật tự, khiến khách du lịch và người dân không khỏi phiền lòng, lo lắng
Theo 1 cuộc khảo sát điều tra của phóng viên báo Nhân Dân trong những ngàycuối tháng 4 năm 2013 tại các vườn hoa và công viên tại Hà Nội cho thấy thực trạngcác công viên, vườn hoa tại thủ đô thực sự đáng buồn 11 giờ 30 phút, ngày 24-4 tạivườn hoa trước cổng Trường đại học Công Ðoàn, trên đường Tây Sơn (quận ÐốngÐa), chúng tôi thấy có 15 quán bán đủ loại: nước giải khát, bún, bỏng gạo, giày dép,thịt bò khô, chim cảnh; ở một góc vườn hoa, người dân dựng lán lấn chiếm, đồ đạc cũvứt chỏng chơ; sáu, bảy người lái xe ôm liên tục mời chào, chèo kéo khách; mộtngười đàn ông thản nhiên đứng tiểu tiện ở gốc cây Chúng tôi đi sang Công viên gòÐống Ða, cũng nằm trên đường Tây Sơn gần đó, vì là buổi trưa, cho nên quầy vuichơi im ắng, mấy chiếc tàu lượn, đu quay được trùm kín bởi tấm vải bạt nhàu nhĩ; bãitrông xe ở công viên này thì tấp nập xe cộ, lấn chiếm, cản trở lối đi
Trước đó, nhiều lần dạo quanh các tuyến đường ở khu vực hồ Tây, như ThanhNiên, Thụy Khuê, Quảng Bá, Lạc Long Quân chúng tôi dễ dàng bắt gặp những hiệntượng "chướng tai, gai mắt" Khoảng 15 giờ 30 phút ngày 22-4, đi dọc đường Thanh
Trang 2Niên, ven hồ Tây, lúc này trời mới hơi nhạt nắng, nhưng chúng tôi đã thấy hàng chụcquán nước, hàng rong bắt đầu rục rịch hoạt động Chủ các quán đem ghế nhựa bày laliệt để chiếm chỗ trên các lối đi và luôn miệng mời chào người qua lại Gần đó, khuvực vườn hoa Lý Tự Trọng nằm ở góc đường Thanh Niên - Thụy Khuê, một số ngườinằm ngồi vạ vật tại bậc thềm đá, thảm cỏ, áo quần phơi bừa bãi Phía bên kia đườngThụy Khuê, nơi vườn hoa Mai Xuân Thưởng, rải rác năm, sáu người đàn ông vẫnnằm ngủ say sưa trên ghế đá và trên yên xe máy.
Một buổi trưa, đến cổng Công viên Thống Nhất, ở phía đường Trần NhânTông, đập ngay vào mắt chúng tôi là bãi đỗ xe tràn lan, một nhà hàng ăn uống, khách
ra vào tấp nập Ở phía cổng công viên trên đường Nguyễn Ðình Chiểu cũng là nơitrông giữ xe lộn xộn Tại khuôn viên nơi đây, chúng tôi không thấy các dịch vụ vuichơi, giải trí lành mạnh, cần thiết của một công viên lớn vào bậc nhất ở Hà Nội Lácđác vài chiếc tàu lượn, đu quay, cầu trượt cũ kỹ, hoen gỉ nằm im lìm Hơn chục quầybán giải khát, bia hơi hoạt động ầm ĩ, bên cạnh những nhà vệ sinh bốc mùi hôi hám.Buổi chiều cùng ngày, trở lại công viên này, quan sát ở đoạn cổng nằm trên đường LêDuẩn, chúng tôi thấy nhiều người tụ tập bán chim, cây cảnh, cá cảnh Bước chân vàobên trong công viên, chứng kiến cảnh tượng nhốn nháo với hàng trăm người già, trẻnhỏ, trai gái đi bộ chen chúc, chật chội, ồn ào Nhiều người đi tập thể dục với bộ dạngnhếch nhác, thậm chí cởi trần, mồ hôi nhễ nhại
Như vậy, có thể thấy rằng các công viên, vườn hoa tại thủ đôđang gặp phải một số vấn đề trong vận hành, quản lý Đó là việcđất công viên được "xẻ" để dùng cho việc xây dựng các nhà hàng,bãi đỗ xe, các dịch vụ vui chơi hay thậm chí là cả siêu thị Phầnnhiều những hạng mục lấn chiếm đất công này không có giấy phépxây dựng và sử dụng sai mục đích ban đầu Cùng với đó là vấn đề
vệ sinh môi trường và cảnh quan công viên nhếch nhác bẩn thỉu dorác thải bị người dân và khách tham quan xả ra công viên mặc dùthùng rác vẫn được bố trí đầy đủ
Từ thực trạng trên đòi hỏi cần phải có một hoạt động kiếnnghị, phản ánh đến cơ quan chức năng về việc lấn chiếm đất côngviên và một chương trình giáo dục về bảo vệ cảnh quan công viên
và môi trường phù hợp, thu hút được sự quan tâm và tham gia củacộng đồng từ đó thay đổi nhận thức và quan điểm của cộng đồng
Trang 3cũng như có những cam kết hành động bảo vệ và giữ gìn cảnh quancông viên xanh, sạch, đẹp.
Bối cảnh thực hiện dự án:
Việt Nam xếp trong nhóm các quốc gia bị ảnh hưởng nặng nềnhất từ hậu quả của biển đổi khí hậu vì có đường bờ biển dài, địahình phức tạp và khí hậu nằm ở vùng nhiệt đới Theo một nghiêncứu năm 2012 của Ngân hàng thế giới (World Bank – WB), gần 16%diện tích, 35% dân số và 35% GDP của Việt Nam có thể bị thiệt hạinghiêm trọng nếu mực nước biển dâng lên 5 m
Thực tế, những năm gần đây, biến đổi khí hậu càng hiện hữukhi mà tần suất và cường độ thiên tai ngày càng gia tăng, gây ranhiều tổn thất to lớn về người, tài sản, các cơ sở hạ tầng về kinh tế,văn hóa, xã hội, tác động xấu đến môi trường Theo báo cáo năm
2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong chu kỳ 10 năm từ2001-2010, các loại thiên tai như: bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, úngngập, hạn hán, xâm nhập mặn và các thiên tai khác đã làm thiệt hạiđáng kể về người và tài sản, đã làm chết và mất tích hơn 9.500người, giá trị thiệt hại về tài sản ước tính chiếm khoảng 1,5%GDP/năm
Vấn đề môi trường và bảo vệ cảnh quan đang trở thành đề tàinóng hổi tại Việt Nam, tuy nhiên ý thức của người dân nhìn chungvẫn chưa cao, phần lớn đều chưa có thói quen bảo vệ môi trường,đặc biệt là môi trường nơi công cộng như vườn hoa, công viên Cáccâu lạc bộ môi trường hay các web tuyên truyền lối sống xanh dù
đã có nhiều hoạt động thiết thực và bổ ích, ví dụ như sáng28/9/2014, tất cả các quận, huyện, Thị đoàn trên địa bàn thành phố
Hà Nội đồng loạt tổ chức các đội tình nguyện bóc xóa quảng cáo raovặt trái phép, vệ sinh môi trường
Đối với cấp Thành phố tại 10 điểm mẫu: con đường Gốm sứ,Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hoàng Thành Thăng Long, Bảo tàng Dântộc học Việt Nam, Vườn hoa Lê Nin, Hồ Thiền Quang, Hồ Hoàn Kiếm,Vườn hoa Lý Tự Trọng, Vườn Thú Hà Nội, Công viên Nghĩa Đô độithanh niên tình nguyện “Hà Nội xanh” đã phối hợp với đoàn viênthanh niên các quận Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Cầu
Trang 4Giấy và lực lượng chức năng của đơn vị thu gom được trên 1 tấn rácthải, bóc, xóa biển quảng cáo, rao vặt trái phép đồng thời tham giaquét vội gốc cây, vệ sinh ven hồ; đồng thời, các đội tình nguyệntham gia tuyên truyền tới người dân trong việc bảo quản các di tích,danh lam, thắng cảnh, giữ gìn vệ sinh môi trường nơi công cộng
Trong ngày ra quân có khoảng 3.500 tình nguyện viên, đoànviên thanh niên trên địa bàn thành phố đã tháo dỡ, bóc xóa trên
15000 biển quảng cáo, rao vặt trái phép đồng thời sơn mới các vị trívừa bóc xóa, thu gom hàng chục tấn rác thải góp phần nâng cao ýthức giữ gìn vệ sinh môi trường của người dân bắt đầu từ việc sạchnhà, sạch ngõ, sạch khu phố Tiêu biểu như: huyện đoàn Thanh Trì
đã huy động 320 đoàn viên tham gia bóc xóa, tháo dỡ biển quảncáo trái phép, phá dỡ, thu gom 45m3 bê tông, xỉ đất, quét vôi 420gốc cây trên các tuyến đường chính của huyện; quận đoàn Ba Đìnhchỉ đạo 100 đoàn viên thanh niên làm sạch con đường gốm sứ, vớtrác hồ Ngọc Khánh, bóc xóa quảng cáo, rao vặt trái phép, quét vôigần 200 gốc cây
Dự án nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho ngườidân và khách tham quan công viên Thống Nhất hướng tới các hoạtđộng thay đổi ý thức và nâng cao hiểu biết về môi trường, tầm quantrọng của công viên Thống Nhất-“lá phổi xanh” của thành phố Sau
đó dự án nếu được ủng hộ có thể mở rộng ra các công viên khácnhư công viên Cầu Giấy, công viên Dịch Vọng, công viên Thủ Lệ,…
Cơ sở thực hiện dự án:
Lý do chọn công viên Thống Nhất làm nơi thí điểm cho dự án:Công viên Thống Nhất rộng khoảng 50 ha (27,8 ha mặt đất và 21 hamặt nước của hồ Bảy Mẫu) là một trong những công viên lớn nhấtcủa thủ đô và nằm ở ngay trung tâm thành phố Công viên tiếp giápvới 4 mặt phố Trần Nhân Tông, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Duẩn và Đại
Cồ Việt và có có hai cửa lớn nằm ở phố Trần Nhân Tông và đường LêDuẩn Do nằm ở vị trí thuận lợi và là địa điểm vui chơi được nhiềungười yêu thích vì thế việc tạo ra một ngày hội giáo dục về môitrường và bảo vệ cảnh quan công viên có thể thu hút được sự chú ý
và tạo sức lan toả mạnh mẽ đến cộng đồng
Trang 5Giải pháp đưa ra: Với mong muốn cùng cộng đồng chung taybảo vệ cảnh quan và môi trường công viên Thống Nhất, chúng tôiđưa ra giải pháp hoạt động truyền thông và chương trình môi
trường mang tên: Nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường cho người dân và khách tham quan công viên Thống Nhất.
2 Đối tượng dự án
Dự án hướng đến người dân và khách tham quan công viênThống Nhất Vì vậy khi dự án được thực hiện thì đối tượng hưởng lợichính là:
- Dân cư quận Hai Bà Trưng và các khu vực lân cận: trẻ em,người cao tuổi thanh niên, người tập thể dục, dạo mát
- Khách tham quan: khách vãng lai, người nước ngoài
- Bộ mặt cảnh quan công viên được chỉnh trang, cải tạotheo hướng tích cực
3 Mục đích của dự án
- Tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân về bảo vệmôi trường và cảnh quan công viên Thống Nhất
- Kiến nghị lên các cơ quan quản lý quy hoạch và xem xét
vị trí hợp lý cho các hộ kinh doanh, quán nước
- Thực hiện các cam kết bảo vệ môi trường
Trang 6- Nhận được sự ủng hộ của người dân và các cấp chínhquyền, ban quản lý công viên Thống Nhất, mở rộng ra là sựủng hộ của người dân thành phố Hà Nội.
- Mở rộng quy mô dự án hướng đến các công viên khác trênđịa bàn thành phố Hà Nội
4 Các mục tiêu cụ thể
- Tổ chức ban kiến nghị lên các cấp quản lý: ban quản lýcông viên Thống Nhất, UBND phường Lê Đại Hành, quận Hai
Bà Trưng
- Tổ chức ngày hội tuyên truyền Công viên xanh hướng
đến người dân và khách tham quan
Dự án mong muốn những người tham gia có thêm ý thức,một hành động dù lớn, dù nhỏ vẫn có ý nghĩa bảo vệ môitrường
sẽ có bản kiến nghị quy hoạch hợp lý các điểm kinh doanh
để đỡ gây phản cảm và đảm bảo vệ sinh môi trường Đây làhoạt động kéo dài và cần sự ủng hộ của nhiều người
Trang 7- Tổ chức một ngày hội tuyên truyền vào ngày Chủ nhật khi
mà lượng người dân và khách tham quan tăng cao Ngàyhội sẽ diễn ra trong một ngày và có nhiều hoạt động nhỏnhư sau:
+ Đạp xe diễu hành 2 vòng quanh công viên Thống Nhấtqua 4 phố Trần Nhân Tông, Nguyễn Đình Chiểu, Lê Duẩn vàĐại Cồ Việt Dự kiến đội đạp xe gồm 20-30 người Mục tiêu:thu hút sự chú ý và tham gia của người dân xung quanh.+ Tuyên truyền về việc không sử dụng túi nilong, vứt rácđúng nơi quy định, không câu cá trong hồ Bảy Mẫu gây ảnhhưởng đến các động vật thuỷ sinh và hệ sinh thái lòng hồ.Mục tiêu là nâng cao nhận thức cho người dân và kháchtham quan về bảo vệ môi trường và cảnh quan
+ Thi vẽ tranh cho trẻ em dưới 12 tuổi về chủ đề: Em vàcây xanh Bài thi đánh giá cao sẽ nhận được một phần quàlưu niệm của BTC Mục tiêu là nhận được khoảng 30 bài dựthi
Trang 8+ Thực hiện cam kết bảo vệ môi trường bằng cách kí têncủa người tham gia vào một bức tranh lớn vẽ về môi trường
và Trái đất được trưng bày trong ngày hội Mục tiêu cókhoảng 300 chữ kí cam kết bảo vệ môi trường
+ Trưng bày các sản phẩm tái chế từ các vật dụng cũ hỏng,giấy báo, ống hút, vỏ chai nhựa… Mục tiêu khoảng 20 vậttrưng bày ví dụ như đồng hồ làm từ bìa, đèn điện tái chế từống hút, chuông gió bằng giấy…
+ Chiến dịch làm sạch công viên và trợ giúp vớt rác trênlòng hồ cùng với công nhân và lao công làm việc trong côngviên Thống Nhất Mục tiêu là tuyên truyền và giúp ngườidân hiểu được sự vất vả, khó nhọc của các cô chú lao công.+ Xen giữa trong khoảng thời gian các hoạt động diễn ra làcác bài nhảy flashmob của các tình nguyện viên và bạn trẻyêu môi trường Các bạn TNV sẽ cùng mặc áo đồng phụcmàu xanh có thể hiện hình ảnh về cây xanh, Trái đất và môitrường Dự kiến tất cả TNV sẽ tham gia và có thể hướng dẫncho các bạn trẻ muốn tham gia Mục tiêu là khuấy độngchương trình, tạo sự hào hứng cho mọi người
Trang 95 Địa điểm tiến hành dự án
Công viên Thống Nhất, ban quản lý và UBND phường Lê Đại Hành vàcác cấp có liên quan
Thuận lợi:
- Công viên Thống Nhất nằm ở trung tâm thành phố, là điểmvui chơi nổi tiếng của người dân nên có thể thu hút được sự tham giacủa nhiều người
- Công viên có nhiều khoảng rộng để tổ chức sự kiện lớn
Khó khăn:
- Kiến nghị, phản ánh là hoạt động khó khăn nhất, cần sự thamgia của nhiều người có tiếng nói, tốn kém thời gian và vật chất, cầnngười có trách nhiệm cao, áp lực
Trang 10Thời gian thực hiện trong vòng 3 tháng, trong đó bước thực hiện dự
án diễn ra trong 1 tháng (từ 1/1/2015 đến 1/2/2015)
Thời gian trọng điểm từ 6/12/2014 đến 1/2/2015
Biểu đồ Gantt của dự án được mô tả như sau:
7 Hoạt động của dự án
Gồm 2 hoạt động lớn trong đó có 1 hoạt động kéo dài trong suốt dự
án và 1 hoạt động chính diễn ra trong 1 ngày chủ nhật
Cụ thể chương trình hoạt động:
7.1 Hoạt động kiến nghị
Tổ chức ban kiến nghị gồm các nhà khoa học và chuyên gia môi trường, kiến trúc, đô thị; các ban cán bộ hưu trí, tổ trưởng khu phố, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, mặt trận tổ quốc, các bạn trẻ TNV nhiệthuyết, có quyết tâm thay đổi bộ mặt và cảnh quan công viên Thống Nhất Điều quan trọng là đề xuất quy hoạch được khu vực hợp lý cho
Trang 11các quán nước, gửi xe; dẹp bỏ họp chợ tràn lan trước cổng công viên vào buổi sáng.
Giai đoạn 1: Trình bản dự án và kêu gọi ủng hộ từ các bên liên quan
- Thời gian: 2/1/2015 – 8/1/2015
- Đối tượng: Liên lạc với các bên liên quan ở trên
- Địa điểm: Các tổ chức trên địa bàn
- Hoạt động: Đề xuất dự án, thu thập thông tin, tập hợp ý kiếnGiai đoạn 2: Kiến nghị, phản ánh
- Thời gian: 10/1/2015 - 24/1/2015
- Đối tượng: Cấp chính quyền địa phương
- Địa điểm: Phòng tiếp dân UBND phường Lê Đại Hành
- Hoạt động: Kiến nghị, phản ánh hiện trạng công viên, đề xuất giải pháp
7.2 Ngày hội Công viên xanh
Tổ chức Ngày hội tuyên truyền và nâng cao ý thức cho người dânvào Chủ Nhật 25/1/2015 Đây là hoạt động chính của dự án, dù chỉdiễn ra 1 ngày nhưng sẽ có rất nhiều hoạt động diễn ra nên đòi hỏiphải có sự chuẩn bị kĩ càng
Giai đoạn 1: Tập trung cơ sở vật chất
- Thời gian: Kéo dài từ tháng 12/2014 đến khi Ngày hội diễn ra
- Địa điểm: Văn phòng và công viên Thống Nhất
Trang 12+ Tuyển tình nguyện viên thông qua các kênh thông tinnhư fanpage, các website TNV, qua điện thoại Sau đó rútgọn danh sách TNV
+ Liên lạc với ban quản lý công viên để tổ chức ngày hội+ Liên lạc với các CLB handmade đồ tái chế để trưng bàycác sản phẩm tái chế tại ngày hội
+ Các công việc về tổ chức sự kiện: âm thanh, ánh sáng,băng rôn, khẩu hiệu, tài liệu tuyên truyền, các dụng cụkhác…
Giai đoạn 2: Tổ chức ngày hội
- Thời gian: 25/1/2015
- Công việc cụ thể: tổ chức các hoạt động chính
+ Đạp xe tuyên truyền, cổ động là xe đạp của các TNV cógắn phướn cổ động của ngày hội Lúc tuyển TNV có yêucầu phải có xe đạp
+ Cuộc thi vẽ tranh cho trẻ em dưới 12 tuổi về chủ đề: em
và cây xanh Trao giải cho 5 em có 5 tác phẩm xuất sắcnhất, thể hiện được tinh thần của cuộc thi và mang ý nghĩtuyên truyền về bảo vệ cây xanh, môi trường
+ Tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về bảo
vệ môi trường bằng các tài liệu, các đoạn phim ngắn, cáccâu chuyện thực tế Mời các diễn giả là các nhà khoa học,nhà tư vấn, người nổi tiếng cùng tham gia các hoạt độngtuyên truyền để thu hút thêm sự quan tâm của người dân.+ Trưng bày sản phẩm tái chế từ các CLB handmade Ví
dụ chậu trồng cây từ chai nhựa cũ, vừa tăng thêm khônggian xanh, vừa tận dụng chai nhựa cũ bỏ đi để làm vậtdụng trang trí, thân thiện với môi trường
