ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP SQR3 đểlàm bài đọc HIỂU TIẾNG ANH có HIỆU QUẢ

Nhưng những bài đọc ở chương trình cấp III, đặc biệt dành cho học sinh ôn thi đại học hay học sinh giỏi thường dài hơn và nhiều từ mới nên đòi hỏi học sinh phải có chiến lược cụ thể nhằm

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO TỈNH LÀO CAI

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÀO CAI

CHUYÊN ĐỀ:

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP SQR3 ĐỂ LÀM BÀI ĐỌC HIỂU

TIẾNG ANH CÓ HIỆU QUẢ

MÃ: A04B

Năm học: 2014-2015

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài

Tiếng Anh là ngôn ngữ chính thống của nhiều quốc gia và là phương tiện giao tiếp chủ yếu trong nhiều lĩnh vực Với vai trò quan trọng đó, việc nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Anh trong nhà trường đáp ứng nhu cầu thực tế là vấn đề quan trọng hàng đầu Làm thế nào để học sinh có thể lĩnh hội được toàn bộ kiến thức và sử dụng nó một cách thành thạo đang là vấn đề mà giáo viên chúng ta quan tâm

Chúng ta đều biết mốn sử dụng thành thạo một ngôn ngữ thì người học phải rèn luyện bốn kỹ năng cơ bản : -Nghe, - Nói , -Đọc, -Viết Trong khi kỹ năng giao tiếp như nghe, nói rất cần thiết trong các công việc hàng ngày, thì đọc giữ vai trò quan trọng trong hầu hết mọi hoạt động giao tiếp Ngay từ khi bắt đầu học tiếng Anh, học sinh đã được làm quen với bài đọc ngắn dễ hiểu Nhưng những bài đọc ở chương trình cấp III, đặc biệt dành cho học sinh ôn thi đại học hay học sinh giỏi thường dài hơn và nhiều từ mới nên đòi hỏi học sinh phải có chiến lược cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu của dạng bài tập đọc hiểu ở trình độ này

Tuy nhiên không phải tất cả học sinh đều có khả năng tự học, tự nghiên cứu để tìm

ra những chiến lược học đọc hiệu quả, phù hợp cho bản thân Vì vậy, giáo viên phải là người hỗ trợ, giúp đỡ học sinh khắc phục nhược điểm để cải thiện kỹ năng đọc hiểu đáp ứng cả yêu cầu thực tiễn trong cuộc sống cũng như trong làm các dạng bài tập đọc hiểu tiếng Anh ở các trình độ khác nhau

II-Thực trạng vấn đề nghiên cứu

1 – Dạy kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh ở trường THPT

Mặc dù ở nhiều trường việc dạy giảng dạy tiếng Anh đã được tách thành các nhóm

kỹ năng riêng biệt: nghe, nói, đọc, viết Tuy nhiên, việc dạy đọc đôi khi không được chú trọng đầy đủ và thường mang tính hình thức Do đặc điểm kỹ năng đọc cho phép học sinh được xem lại tài liệu khi làm bài, khiến một số học sinh chủ quan không rèn luyện kỹ năng Hơn nữa, kỹ năng này đòi hỏi học sinh áp dụng kỹ năng đã được rèn luyện linh hoạt dưới một áp lực về khung thời gian Điều mà không phải tất cả học sinh đều chú ý tới Vì vậy, trong nhiều giờ học Tiếng Anh học sinh luôn tìm cách lẩn tránh việc phải đọc các bài văn dài với những dòng chữ dày đặc từ mới Mặt khác, học sinh chỉ quan tâm

đến nghĩa của từ mà không đi sâu tìm hiểu nội dung của bài đọc Kết quả là các em không thể trả lời hoàn chỉnh các câu hỏi về bài đọc, dẫn tới việc lảng tránh luyện kỹ năng này vì thấy quá khó không thể làm được

Sau khi chương trình Tiếng Anh được biên soạn lại, kỹ năng đọc được rèn luyện riêng

rẽ, việc đổi mới phương pháp trong dạy học càng cao, nhiều đề tài mới lạ được đề cập đến, số lượng từ vựng cũng nhiều lên Hơn nữa, để chuẩn bị cho các kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia hay các kỳ thi học sinh giỏi, các em học sinh cần được trang bị các kỹ năng, chiến thuật đọc hiểu để có thể đáp ứng được yêu cầu của từng dạng bài đọc hiểu Chính vì vậy giáo viên cần rèn kỹ năng cho học sinh để cải thiện khả năng đọc hiểu của các em

2 Mục đích nghiên cứu

Nhận thấy tính hiệu quả của kỹ năng đọc Tiếng Anh của học sinh trường THPT là

một vấn đề, là một thực trạng cần thiết để bổ sung thêm vào các phương pháp dạy học Tiếng Anh ở trường THPT nên tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung phương pháp cho

chuyên đề của mình đó là: " ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP SQR3 ĐỂ LÀM BÀI ĐỌC

HIỂU TIẾNG ANH CÓ HIỆU QUẢ"

Mục đích của việc nghiên cứu đề tài này là nhằm tìm hiểu những khó khăn học sinh gặp phải khi làm các bài đọc hiểu Tiếng Anh Từ thực trạng đó, giúp đỡ học sinh áp dụng phương pháp SQR3 để làm bài đọc hiểu hiệu quả hơn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Phương pháp cải thiện kỹ năng đọc hiểu của các đối tượng học sinh trường THPT

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện chuyên đề này tôi đã phải nghiên cứu trong một thời gian khá dài và đã lựa

chọn ra một số phương pháp sau:

- Đọc tài liệu những vấn đề nghiên cứu liên quan

- Sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp vấn đề

- Sử dụng phương pháp điều tra lấy ý kiến

- Phương pháp quan sát sư phạm

B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I -Giải pháp thực hiện

Bài tập đọc hiểu của học sinh THPT nhìn chung có lượng từ mới nhiều, bài đọc dài Đòi hỏi học sinh phải có kỹ năng ghi nhớ tốt để có thể phân tích tổng hợp được thông tin Tuy nhiên, thật không phải dễ dàng để nhớ tất cả mọi thứ mà các em đã đọc để làm bài tập

SQ3R sẽ giúp chúng ta hướng dẫn học sinh làm điều này Nó giúp các em phân tích tài liệu, nghiên cứu nó với 1 mức độ chi tiết thích hợp, và ghi nhớ thông tin tốt Do

đó, phương pháp này sẽ giúp học sinh đọc có hiệu quả hơn

Vì vậy, tôi sẽ xem xét cách sử dụng SQ3R, và hướng dẫn cách để học sinh sử dụng

nó như 1 thói quen hằng ngày để cải thiện kỹ năng đọc hiểu nói chung và kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh nói riêng

Sơ lược về phương pháp SQR3: Phương pháp này được Francis Pleasant Robinson phát triển, và công bố trong cuốn sách “ Effective Study” năm 1946 của ông Ông đã tạo ra kỹ thuật này cho sinh viên đại học, thế nhưng bây giờ nó phù hợp không những trong việc học tập mà còn trong tất cả tình huống, kể cả tại nơi làm việc

Các chữ cái của SQ3R thay cho 5 bước Đó là:

1.S - Survey : Điều tra 2.Q - Question : Câu hỏi 3.R - Reading : Đọc 4.R- Recite/ Recall : Nhớ lại

5.R - Review : Đánh giá

II.CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN :

Trong các giờ dạy đọc hiểu, giáo viên nên tập cho học sinh áp dụng năm bước dưới đây:

Bước 1: Khảo sát

Giáo viên yêu cầu học sinh đọc lướt qua bài tập đọc hiểu để có được một cái nhìn tổng quan về chủ đề này bằng cách đọc nhanh tiêu đề, câu chủ đề, kết luận, hướng dẫn

để có sự hiểu về toàn bài

Việc đọc nội dung tài liệu để hiểu được kết cấu, độ dài, độ khó, độ mới mẻ của nó

để người học có sự chuẩn bị về tâm lý, rồi chọn phương pháp đọc thích đáng, hiệu quả nhất Bên cạnh đó, giáo viên nên hướng học sinh chú ý quan sát hình ảnh, bản đồ, biểu

đồ, biểu đồ đính kèm trong văn bản để có được gợi ý về bài đọc

Bước 2: Câu hỏi

Sau khi đã xem qua bài đọc, giáo viên yêu cầu học sinh ghi lại bất kỳ câu hỏi mà các em có thể có về chủ đề đang đọc Câu hỏi nhỏ mà cụ thể, sẽ chỉ dẫn cho học sinh những sự thực và chi tiết cụ thể khi đọc; câu hỏi nêu lên càng rộng thì lượng đọc của học sinh sẽ rộng hơn, những điều học sinh nắm được cũng sẽ nhiều Cách nêu câu hỏi của số đông học sinh đều không ngoài hai loại hình này Phương thức nêu câu hỏi như sau:

a Từ tiêu đề lớn nhỏ của bài mà nêu câu hỏi

b Từ câu chủ đề trong mỗi đoạn của bài ma nêu câu hỏi

c Một số nghi vấn xuất hiện trong quá trình khảo sát bài đọc

Bước 3: Đọc

Ở bước này, dành cho học sinh một khoảng thời gian để tự đọc bài tập Ghi nhớ những điều không hiểu – ghi chú lại, để sau này có thể khám phá những tài liệu có liên quan về lĩnh vực đó Học sinh có thể thấy rằng áp dụng các bước học đọc này mất nhiều thời gian hơn so với việc đọc thông thường, đặc biệt là nếu các thông tin đa dạng và phức tạp

• Mẹo:

Trong khi học sinh làm bài đọc, giáo viên có thể lưu ý học sinh sử dụng chương trình Mind Maps hay Cornell Note Taking để ghi chép về các khái niệm quan trọng, và để ghi lại những gì các em có được từ bài đọc Ngoài ra, chúng ta có thể gợi ý học sinh nhấn mạnh những đoạn quan trọng hoặc bằng cách sử dụng một cây bút highlight để tô đậm các điểm chính

Bước 4: Nhớ lại

Một khi học sinh đã đọc các phần thích hợp của tài liệu, đọc lại nhiều lần Xác định những điểm quan trọng, và chỉ tìm nhiểu những thông tin về nó

Sau đó, quay trở lại với những câu hỏi của các em ở bước 2, và cố gắng trả lời chúng theo trí nhớ Chỉ quay trở lại văn bản nếu bạn không thể trả lời câu hỏi bằng cách này

Bước 5: Đánh giá

Đầu tiên giáo viên yêu cầu học sinh đọc lại những gì mà các em đã ghi chú Điều này hết sức quan trọng khi các em cảm thấy không tự tin rằng mình đã hiểu rõ hết các thông tin

Sau bước này yêu cầu học sinh thảo luận các ghi chú với bạn cùng nhóm, đây là cách cực hiệu quả để xem xét lại thông tin Giải thích những gì các em đã đọc được một cách hoàn diện nhất có thể, cũng như cố gắng hết sức mình để chuyển tải thông tin thành dạng văn bản giàu ý nghĩa cho các bạn trong nhóm

Cuối cùng, giáo viên yêu cầu học sinh thực hành phương pháp SQ3R như một thói quen Lúc đầu, phương pháp SQ3R có thể cảm thấy tốn thời gian Tuy nhiên, khi các em bắt đầu sử dụng thành thạo, các em sẽ ít phải suy nghĩ về việc sử dụng quá trình này như thế nào và nó giúp ích cho các em rất nhiều không chỉ trong việc làm các bài tập đọc hiểu thông thường mà còn rất hiệu quả khi đọc hiểu các loại tài liệu đọc hiểu khác nhau

C - KẾT LUẬN

1 Kết quả nghiên cứu

Sau một thời gian băn khoăn trăn trở với phương pháp mình đã chọn, liệu học sinh

có hiểu bài tốt không Bằng việc kiểm tra đánh giá chất lượng học sinh tôi đã thu được kết quả khả quan hơn nhiều so với chất lượng trước khi áp dụng phương pháp mới Tôi đã lấy thí điểm hai lớp đối chứng và so sánh Kết quả thu được cụ thể như sau:

Lớp Trước khi áp dụng SQR3 Sau khi áp dụng SQR3

12 Toán 30% học sinh đạt trên 7 điểm 70% học sinh đạt trên 7 điểm

12 Lý 27% học sinh đạt trên 7 điểm 72% học sinh đạt trên 7 điểm

Ngoài kết quả về điểm số như đã nêu trên, tôi thấy thái độ của học sinh đối với việc làm bài tập đọc hiểu đã tích cực hơn trước rất nhiều Trước đây, các em thường sợ và lảng tránh các bài đọc hiểu dài nhiều chữ Do không có kỹ thuật làm bài phù hợp học sinh thường nhanh nản với các câu hỏi khó Tuy nhiên, sau khi áp dụng phương pháp SQR3 học sinh chủ động mạnh dạn hơn trong việc làm bài đọc hiểu Một số em còn tỏ ra khá thích thú vì áp dụng được phương pháp này vào việc đọc hiểu các tài liệu khác Ngoài việc cải thiện thái độ đối với dạng bài tập này, vốn từ vựng của các em cũng cải thiện đáng kể nhờ thường xuyên luyện tập kỹ năng này

Có thể thấy việc áp dụng phương pháp dạy kỹ năng đọc SQR3 như đã từng áp dụng vào thực tế giảng dạy thì kết qủa đạt cao hơn nhiều so với lúc tôi chưa cải tiến phương

pháp dạy dều đó đã thúc đẩy tôi không ngừng phấn đấu để đạt được kết quả cao hơn nữa cùng với việc áp dụng phương pháp này vào các tiết dạy cụ thể

Nói tóm lại để thành công trong giờ dạy Tiếng Anh nói chung và dạy kĩ năng đọc nói riêng, đòi hỏi người giáo viên phải biết kết hợp hài hoà, khéo léo giữa các bước lên lớp với với các kỹ thuật dạy học phù hợp

Tôi cố gắng duy trì phương pháp đã nêu trên và không ngừng học hỏi trao đổi với đồng nghiệp để đưa giờ dạy hiệu quả lên cao hơn Trong đề tài này tôi đã cố gắng khai thác và tìm hiểu phương pháp dạy kỹ năng đọc ở trường THPT từ đó đi sâu vào phân tích nguyên nhân, yếu tố ảnh hưởng đến phương pháp dạy đọc để từ đó đưa ra các phương pháp cụ thể với từng đối tượng học sinh Vì thời gian và sách tài liệu tham khảo có hạn, nên trong đề tài này còn có nhiều hạn chế mà tôi chưa phân tích hết

2 Kiến nghị đề xuất :

- Qua chuyên đề này tôi có một số đề xuất và kiến nghị như sau:

Giáo viên cần chú ý hơn tới từng đối tượng học sinh và phân loại đối tượng học sinh cho phù hợp

Phương pháp này ban đầu áp dụng sẽ có nhiều khó khăn vì mất thời gian hơn so với các phương pháp dạy đọc hiểu cơ bản khác nhưng giáo viên nên kiên trì áp dụng Sau khi học sinh áp dụng thành thạo phương pháp này, việc học đọc sẽ hiệu quả hơn