skkn sử dụng trò chơi để ôn tập, củng cố các bài trong sách giáo khoa lớp 10

Đối với môn ngoại ngữ, sử dụng trò chơi đã được áp dụng nhiều trong giảng dạy các kỹ năng khác nhau nghe, nói, đọc, viết và các mục đích khác nhau như khởi động, dạy bài mới, củng cố bài

1

MỤC LỤC Trang

PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ 2

III Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được 12

IV Điều kiện và khả năng áp dụng 13

PHỤ LỤC

- Các giáo án

- Các thiết kế trò chơi trên powerpoint

- Bài tập củng cố và mở rộng sau tiết dạy

- Các Handouts cho vòng chơi thứ 3, phần mở rộng

- Đĩa CD chứa các file powerpoint thiết kế các trò chơi, video clip tiết dạy

trên lớp, file trình chiếu báo cáo chuyên đề

2

PHẦN A: ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong quá trình học ngoại ngữ nói chung và môn Tiếng anh nói riêng, từ vựng

có thể xem là phần quan trọng nhất vì nó là phương tiện dùng để diễn đạt ý tưởng đồng thời đó cũng là cầu nối giữa các kĩ năng nghe, nói, đọc và viết Nhà ngôn ngữ học nổi tiếng D A Wilkins đã nói rằng "“Without grammar, very little can be conveyed; without vocabulary, nothing can be conveyed.” (Không có ngữ pháp, rất

ít thông tin có thể được truyền đạt; Không có từ vựng, không một thông tin nào có thể được truyền đạt cả) Vì thế trong việc học một ngoại ngữ, thì từ vựng có thể xem như các tế bào nhỏ hình thành nên khả năng sử dụng ngoại ngữ của người học

Ngày nay nhằm phát huy tính tích cực, tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình dạy học, giáo viên thường sử dụng các trò chơi Việc sử dụng các trò chơi có tác dụng bổ trợ cho việc học, kích thích nơi người học niềm hứng thú say mê, sự sáng tạo và chủ động Hơn hết, nó góp phần rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên

và học sinh, giúp cho không khí lớp học sôi nổi hơn, người dạy và học hứng thú hơn trong học tập vì vậy mà không chỉ môn ngoại ngữ mà nhiều môn học khác đã

áp dụng trò chơi vào dạy học Đối với môn ngoại ngữ, sử dụng trò chơi đã được áp dụng nhiều trong giảng dạy các kỹ năng khác nhau (nghe, nói, đọc, viết) và các mục đích khác nhau như khởi động, dạy bài mới, củng cố bài học…

Trong quá trình dạy bộ môn tiếng anh trong nhà trường, chúng tôi nhận thấy khác đối tượng học sinh của nhà trường là học sinh của vùng nông thôn, đầu vào còn thấp so với các trường trong tỉnh, học sinh còn nhút nhát, chưa chủ động, kỹ năng tự học, kỹ năng làm việc nhóm còn nhiều hạn chế, kỹ năng thuyết trình còn yếu, việc học môn Tiếng anh chưa thu hút được sự quan tâm, chú ý và hứng thứ của các em Trong quá trình học bộ môn, các em rất yếu về mặt từ vựng Các em khó khăn trong việc ghi nhớ từ ngay trong các bài học trong sách giáo khoa Việc này ảnh hưởng đến các kỹ năng khác như nghe, nói, đọc hiểu, viết cũng như làm các bài tập ngữ pháp và vì vậy ảnh hưởng chung đến chất lượng bộ môn

3

Trên cơ sở này, các giáo viên môn tiếng anh của trường chúng tôi đưa ra sáng kiến trong năm học 2014- 2015 với đề tài: “Sử dụng trò chơi để ôn tập, củng cố các bài trong sách giáo khoa lớp 10”

Khi thực hiện đề tài này chúng tôi có những mục đích sau:

- Học sinh nắm được các từ vựng cơ bản của mỗi bài học (unit), thể hiện qua việc hiểu nghĩa của từ (meaning), nắm được cấu tạo từ (form), sử dụng trong một

số tình huống giao tiếp(use/function) theo mức độ yêu cầu của SGK

- Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm cho học sinh (team work)

- Rèn luyện kỹ năng trình bày (presentation skill)

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bộ môn tiếng anh, thông qua đó phát huy tính tích cực học tập của học sinh

Lĩnh vực áp dụng:

- Sáng kiến được áp dụng cho việc dạy trong chương trình sách giao khoa lớp

10 hệ 7 năm đang được sử dụng cho học sinh THPT

-Đối tượng: là học sinh của lớp 10 khối THPT, có thể là học sinh của một lớp, liên lớp hoạc một khối Số lượng học sinh tham gia mỗi tiết dạy khoảng từ 15 đến

35 em, được chia thành 3 nhóm

- Thời gian: Vào các tiết ôn tập, tự chọn (45 phút) hoặc tổ chức hoạt động ngoại khóa (45 – 60 phút)

- Địa điểm: Trong phòng lớp học, hoặc sân khấu ngoài trời, bàn ghế được bố

trí phù hợp để học sinh làm việc nhóm (team work)

-Thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu, loa, đài

4

PHẦN B: NỘI DUNG SÁNG KIẾN

I Giải pháp cũ thường làm

Chương trình lớp 10 gồm 16 bài học được phân bố thành 04 bài ôn tập sau mỗi đơn vị bài học cụ thể như sau:

Bài ôn số 1: Sau các đơn vị bài học 1,2,3

Bài ôn số 2: Sau các bài học 4,5,6

Bài ôn số 3: Sau các bài học 9,10,11

Bài ôn số 4: Sau các bài học 12,13,14

Khi tiến hành các bài ôn tập, thông thường giáo viên cho học sinh làm bài theo phương pháp truyền thống đó là:

Bước 1: Nhắc lại kiến thức cũ

Bước 2: Cho học sinh làm bài tập

Bước 3: Chữa bài

Với phương pháp làm việc này, học sinh làm việc cá nhân, giáo viên truyền thụ kiến thức là chủ yếu Đây là cách dạy học không phát huy được tính tích cực, chủ động của học sinh, học sinh không được rèn luyện kỹ năng phối hợp và làm việc nhóm

Từ vựng của mỗi bài ôn không được dạy riêng lẻ mà lồng chung vào các kỹ năng khác như: nghe hiểu, đọc hiểu hay bài tập ngữ pháp Như chúng tôi đã đề cập đến trong phần đặt vấn đề, do học sinh không nhớ từ, nên các em khó khăn trong việc làm các bài tập ở cả các kỹ năng (nghe, đọc, viết, nói) cũng như các bài tập về kiến thức ngôn ngữ như các bài tập ngữ pháp

Để khắc phục tình trạng trên, các giáo viên tiếng anh trường chúng tôi có sáng kiến thiết kế bài ôn tập từ vựng trước khi ôn tập các nội dung khác của mỗi đơn vị bài ôn (mỗi revision) Chúng tôi xác định mỗi đơn vị bài học (mỗi unit) ít nhất các em phải nắm được một số lượng từ mới quan trọng Xuất phát từ mục đích này chúng tôi đã thiết kê bài ôn tập từ vựng bằng cách trò chơi để dạy trong

01 tiết trước khi thực hiện ôn tập các nội dung khác

5

II Giải pháp mới cải tiến

1 Các bước tiến hành

Để thực hiện được nội dung của sáng kiến, chúng tôi đưa ra các bước tiến hành như sau:

Bước 1: Thiết kế các bài dạy và chuẩn bị cho giờ dạy

- Đối với giáo viên

Nhóm chuyên môn chia các thành viên trong nhóm phụ trách thiết kế bài dạy theo mỗi bài ôn trong SGK Mỗi bài dạy có từ 02 đến 03 giáo viên phụ trách Giáo viên lựa chọn các từ, cụm từ quan trọng của mỗi bài học, thiết kế các trò chơi phù hợp để ôn tập và củng cố các từ này

Yêu cầu học sinh ôn tập lại các từ then chốt trong mỗi đơn vị bài học (Unit) Với mỗi từ, hướng dẫn học sinh ôn tập để nhớ lại nghĩa (meaning), phát âm (pronounciation), các từ phái sinh (form), và cách sử dụng (function) trong các tình huống đề cập đến trong bài học

- Đối với học sinh

Làm việc cá nhân: Tự học, tự ôn tập từ vựng ở các bài học theo yêu cầu của giáo viên

* Yêu cầu về thiết kế trò chơi

Việc thiết kế các trò chơi cần đa dạng, phong phú, biến đổi phù hợp theo từng bài và phải đảm bảo các yếu tố sau:

- Vòng 1: Các trò chơi ở mức độ nhận biết

- Vòng 2: Các trò chơi nhằm kiểm tra kiến thức ở mức độ thông hiểu

- Vòng 3: Các trò chơi ở mức độ vận dụng (bao gồm vận dụng ở mức độ thấp

và mức độ cao)

Bước 2: Tổ chức dạy trên lớp

- Tổ chức:

Tổ chức theo hình thức “game show“ Đối tượng là học sinh của một lớp, một

số lớp

- Cách tiến hành:

6

+ Lớp học được chia thành 3 hoặc 4 nhóm mỗi nhóm từ 8 đến 12 học sinh tham gia trò chơi Giáo viên có thể chuẩn bị một số các phần thưởng cho mỗi nhóm thắng cuộc sau mỗi trò chơi để khích lệ học sinh, tạo không khí sôi nổi trong lớp học

+ Cuối mỗi bài học giáo viên đưa ra bài tập để học sinh làm ở nhà để củng

cố và khắc sâu việc nắm từ vựng trong đơn vị bài ôn tập

2 Mô tả thiết kế các bài dạy

Các giáo viên môn tiếng anh chúng tôi gồm 9 người chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm gồm từ 02 hoặc 03 giáo viên, mỗi nhóm phụ trách một đơn vị bài ôn cụ thể như sau:

Nhóm 1: Bài ôn số 1 gồm các đơn vị bài học 1, 2,3

Nhóm 2: Bài ôn số 2 gồm các đơn vị bài học 4, 5,6

Nhóm 3: Bài ôn số 3 gồm các đơn vị bài học 9, 10, 11

Nhóm 4: Bài ôn số 4 gồm các đơn vị bài học 12, 13, 14

Như vậy chúng tôi sẽ có 4 bài thiết kế để tổ chức được tiết dạy ôn tập từ vựng bằng cách tổ chức trò chơi cho học sinh khối 10 với nội dung của chương trình sách giáo khoa

Như đã đề cập ở phần trên, chúng tôi thiết kế mỗi bài dạy theo ba vòng chơi với các mức độ kiến thức thể hiện nhận thức từ thấp đến cao: từ nhận biết đến thông hiểu, đến vận dụng ở mức độ thấp và ở mức độ cao Các bài thiết kế rất đa dạng, phong phú để tạo hứng thú cho học sinh chơi mà học

Vòng I:

* Mục đích:

Kiểm tra việc học sinh thuộc được nghĩa của từ

Chúng tôi thiết kế vòng chơi này bằng các bức tranh, các tình huống Trên cơ sở quan sát tranh, dựa vào tình huống để đoán nghĩa của từ

* Quy tắc:

- Thiết kế: Có 3 gói câu hỏi, mỗi gói gồm một số bức tranh, hoặc tình huống (ví dụ

4 bức tranh, một tình huống )

7

- Cách chơi : Lớp được chia thành 3 đội chơi Các đội sẽ bốc thăm để lựa chọn gói

câu hỏi để trả lời trong khoảng thời gian quy định (ví dụ trong 10 giây) Với mỗi

từ đúng được tính số điểm quy định (ví dụ 10 điểm/ từ) Nếu trả lời sai không được được tính điểm và khi đó hai đội còn lại có quyền trả lời

Như vậy, ở vòng chơi này, mỗi đội có gói câu hỏi riêng nhưng tất cả học sinh đều phải tích cực tham gia vào từng câu để có thể dành điểm cao nhất cho đội mình

Sau đây chúng tôi xin minh họa một số slide trong các giáo án thiết kế

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh đoán từ qua tranh

Vòng II:

Mục đích : Kiểm tra việc nắm được từ vựng của học sinh ở mức độ thông hiểu

Quy tắc:

Giáo án thứ nhất: (Ở thiết kế bài ôn cho đơn vị bài học 1,2,3): Trò chơi có

tên là betting game

- Thiết kế: Có 12 câu hỏi Mỗi câu tương ứng với một con số Nội dung của mỗi

câu trong phần trò chơi này là các yêu cầu về điền từ vào chỗ trống, sắp xếp từ tạo

Round 1

3 2

1

=

jelly

fish

jellyfish

10 9876543210 START

harrow

00 START 1.2

Daily routine / activities

8

thành câu, tìm từ khác loại, chọn dạng đúng, nghĩa đúng của từ đồng nghĩa, trái nghĩa… Khi mỗi số được chọn và mở ra thì học sinh cả 3 đội cùng phải làm việc

để tìm được từ phù hợp

- Cách chơi: Mỗi đội, nhóm được chọn hai chữ số để mở nội dung yêu cầu cần

thực hiện Khi mỗi số được chọn và mở ra thì học sinh cả 3 đội cùng phải làm việc

để tìm được từ phù hợp Đội chọn ô có thể cá cược hoặc không Nếu không cá

cược thì được số điểm theo quy định (ví dụ 10đ/ câu) Nếu cá cược thì có thể cá từ

10 đến 100 điểm, nếu trả lời đúng thì được cộng số điểm đã cá cược Nếu trả lời sai thì bị trừ bằng số điểm đã cá cược Hai đội còn lại chỉ được tính điểm cho những

trả lời đúng theo điểm quy định

Sau đây tôi xin giới thiệu một số slice thiết kế cho vòng chơi này

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh tìm từ qua các gợi ý

Round 2: Betting Game

1 2 3 6 9

8 4

11

7 5

1 Fill in the missing word:

Although they have to work hard, they are

……… with what they do.

Contented / satisfied

02 03 04 05 06 07 08 09 01

worry

Odd one out Subject timetable worry semester

3

02 03 04 05 06 07 08 09

01

Answer: A

Choose the word which has opposite meaning

to the underlined word:

Phong has to ride his bike in narrow and crowded street.

6

02 03 04 05 06 07 08 09 01

9

Giao án thứ hai: Thiết kế bài ôn cho các đơn vị bài học 12,13,14

Vòng chơi này gồm 2 phần :

Phần 1: Đoán từ qua định nghĩa, phần 2 là sử dụng từ để hoàn thành câu:

Quy tắc:

- Thiết kế: Có 5 định nghĩa cho 5 từ, mỗi định nghĩa tương ứng với một chữ số sẽ

được chọn để mở ra

- Cách chơi : Mỗi đội (nhóm) được chọn một chữ số để mở nội dung yêu cầu cần

thực hiện Đội này có thể cá cược hoặc không Nếu không cá cược thì được số điểm theo quy định (ví dụ 10đ/ câu) Nếu cá cược thì có thể cá từ 10 đến 100 điểm, nếu trả lời đúng thì được cộng số điểm đã cá cược Nếu trả lời sai thì bị trừ bằng số điểm đã cá cược Trong hai đôi còn lại, đội nào nhanh hơn sẽ dành được quyền trả

lời và chỉ được số điểm theo quy định của barem

Phần 2: Trò chơi ô chữ

Quy tắc:

- Thiết kế: Thiết kế bảng gồm 5 dòng Mõi dòng hàng ngang có số ô bằng với số

chữ của từ cần tìm 5 dòng chữ hàng ngang sẽ tạo thành một ô chữ ở hàng dọc

Giáo viên sẽ đưa các gợi ý để học sinh tìm từ tương ứng với mỗi ô chữ

- Cách chơi : Mỗi đội chơi sẽ có 2 lần lựa chọn Mỗi ô chữ đúng được tính điểm

theo quy đinh Học sinh phải tìm ra từ tương ứng với ô chữ trong thời gian giới hạn (ví dụ 10 giây) Nếu đội chọn không trả lời đúng 2 đội còn lại sẽ được trả lời và được tính điểm cho đội mình

Sau đây tôi xin giới thiệu slice thiết kế cho vòng chơi này

Guess the

words

through

their

definition

Round 2: COMPREHENSION

Use the words given to complete sentences

Use the words given to complete

ROUND 2

1

5

3 2

4

10

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh đoán từ qua định nghĩa

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh tham gia trò chơi ô chữ

Vòng III:

Phần 1: Vận dụng thấp:

Quy tắc:

- Thiết kế: Có 3 từ Mỗi từ sẽ có một bài tập về cách biến đổi từ loại gồm 3

hoặc 4 câu

- Cách chơi: Học sinh mỗi nhóm sẽ bốc thăm chọn 1 từ và làm bài tập tương ứng Mỗi biến đổi từ được tính một số điểm quy định (ví dụ 10đ/từ) Nếu phần

remove or get rid of completely

eliminate

the movement of something

around a closed system?

“ circulation”

1

2

3

4

5

D E F F E N D

E S T A B L L I S H E D

O V E R R C O M E

P R O O T E C T I N G

H A A B I T A T Find the suitable word to complete the blanks:

3 Some rare animals are in danger They need

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Time’s up

11

của đội bốc thăm làm sai thì hai đội còn lại có quyền trả lời và được tính điểm cho đội mình

Trong phần chơi này học sinh có thể cược điểm hoặc không Nếu cược mà làm sai thì sẽ bị trừ bằng số điểm đã cá cược vào tổng điểm của đội

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh tìm các dạng khác nhau của từ

Phần 2: Vận dụng cao

- Thiết kế: Có 3 gói yêu cầu Mỗi gói tương ứng với một chữ số để ba nhóm bốc

thăm lựa chọn Mỗi gói bao gồm 10 từ thuộc cùng một chủ đề của một bài học

trong sách GK Mỗi gói tương ứng với một chữ số

- Cách chơi: Học sinh mỗi đội bốc thăm để lựa chọn một trong 3 con số Khi ô số

được mở ra, học sinh trong nhóm phải cùng nhau làm việc trong khoảng thời gian quy định để xây dựng lên một bài nói có thể là small talk hoặc short conversation

từ những từ gợi ý hoặc từ một số bức tranh

Round 3:

Part 1: choose one word and put it in

the correct form

depend conserve nation

You get 30 bonus with this word

• 1.Viet Nam is a beautiful …….

• 2.A: what’s your ………….… ?

B: Vietnamese

• 3 WTO is an ………

organization.

• 4 Cong Vinh plays for the ………

football team

nation nationality international national

Round 3

3 2

1

1

Get up Have breakfast / lunch / dinner

Go to school / work Take a rest From…to…

Do homework

Go to bed

12

Các slides thiết kế với mục đích để học sinh xây dựng lên một bài nói có thể

là small talk hoặc short conversation

Sau ba vòng chơi là phần bài tập củng cố được giao về nhà (Xem phụ lục)

III Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được

Chúng tôi đã thực hiện dạy các giáo án thiết kế này tại các lớp khối 10 năm học 2014- 2015 Qua quá trình dạy theo các giáo án đã thiết kế chúng tôi nhận thấy học sinh tích tự học để chuẩn bị tham gia vào các trò chơi được tổ chức trên lớp Trong khi tham gia trò chơi, học sinh tích cực làm việc nhóm, các em yêu thích bộ môn hơn và mạnh dạn hơn trong giao tiếp trongkỹ năng nói, kỹ năng trình bày

Với nội dung của đề tài sáng kiến này, nhóm chúng tôi đã tổ chức chuyên đề vào tháng 5 năm 2015 và mời đại diện các giáo viên tiếng anh của một số các trường THPT Chúng tôi đã nhận được ý kiến đóng góp của các đại diện các trường THPT Yên Khánh A, THPT Đinh Tiên Hoàng, THPT Vũ Duy Thanh, THPT Ninh Bình- Bạc Liêu Các ý đóng góp cho rằng các bài thiết kế trên là khá công phu và có thể là tài liệu chia sẻ với đồng nghiệp các trường bạn Nếu các bài thiết kế của chúng tôi được áp dụng sẽ đem hiệu quả về mặt kinh tế đó là sự tiết kiệm thời gian và công sức cho các đồng nghiêp (4 tuần/2 người/Giáo án thiết kế)

• Use 10 given words to make a story

or make a conversation:

oversized, conserve, locate, devide, biodiversity,

contamination, protect, contain, destroy, species

Part 2: