Vấn đề này được các cấp rất quan tâm và xem đó là mục tiêu phấn đấu hàng đầu của các trường trung học cơ sở trong cả nước.Trong đó phương pháp “BTNB” đã được triển khai và áp dụng từ nhữ
Trang 1Tên đề tài : KINH NGHIỆM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” VÀO
SOẠN GIẢNG MỘT SỐ TIẾT MÔN VẬT LÍ THCS
I/ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Thực trạng của vấn đề
Trong những năm gần đây ngành giáo dục luôn đề cao công tác về đổi mới phương phápsoạn giảng nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên và học sinh Vấn đề này được các cấp rất quan tâm và xem đó là mục tiêu phấn đấu hàng đầu của các trường trung học cơ
sở trong cả nước.Trong đó phương pháp “BTNB” đã được triển khai và áp dụng từ những năm học 2012 đến nay nhưng cũng chưa thực sự thấm vào trong ý thức của từng giáo viên
và học sinh Một số giáo viên chưa giám mạnh dạng soạn giảng theo phương mới, hoặc có nhưng còn mang tính chất đối phó
-Đồng thời có một số trường hợp giáo viên áp dụng phương pháp cũ, áp đặt vấn đề, lại chủ quan cứ đọc chép để học sinh tiếp nhận kiến thức một cách thụ động
- Đối với học sinh thì ít hứng thú học môn vật lí, chưa định hướng được việc học theo phương pháp mới dẫn đến tình trạng chán học, lười học bài, học bài lâu thuộc
-Chính vì các lý do trên nên Tôi mạnh dạng chọn đề tài “Kinh nghiệm về vận dụng phương pháp bàn tay nặn bột vào soạn giảng một số tiết môn vật lí THCS” Với mong muốn
giúp giáo viên thấy được tầm quan trọng trong việc đổi mới phương pháp soạn giảng và địnhhướng cho học sinh biết cách học theo phương pháp mới từ đó kích thích sự hứng thú học tập của các em trong bộ môn vật lý.Ngòai ra, cũng muốn tạo ra hướng đi mới trong việc thamkhảo, soạn giảng bằng phương pháp mới
2 Ý nghĩa và tác dụng của giải pháp mới
-SKKN này giúp giáo viên thấy được tầm quan trọng trong việc áp dụng phương phápmới vào soạn giảng Đồng thời còn giúp cho một số gio viên biết cách thiết kế một tiết dạybằng phương pháp “BTNB”
- Ngòai ra còn có thể giúp cho giáo viên xác định được mức độ tiếp thu kiến thức của họcsinh trên lớp
- SKKN còn định hướng cho học sinh biết cách học theo phương pháp mới Nhằm kíchthích sự hứng thú v à yêu thích học môn vật lí cũng như một số môn học tự nhiên khác.Từ đógiúp các em phát triển tư duy, tái hiện lại các kiến thức một cách logic & khoa học để họctập đạt kết quả cao hơn
-Vậy SKKN này có thể xem như tài liệu tham khảo trong việc soạn giảng theo phươngpháp mới nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
3.Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài này khá rộng và khó, quỹ thời gian có hạn nên tôi chỉ trình bày : Phần phươngpháp soạn giảng các tiết cóp thể áp dụng “PPBTNB” trong phân mô vật lý THCS ở HKI
II PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
1.1 Cơ sở lí luận: Theo chủ trương chính sách về đổi mới phương pháp giảng dạy vàcác văn bảng ban hành của các sở , ngành
-Năm học 2012-2013 đã triển khai phương pháp “BTNB” vào soạn giảng ở một sốtrường trọng điểm trong và ngoài huyện
- Theo nghị quyết đầu năm của trường thì năm học 2013- 2014 cần tăng cường đẩymạnh công tác soạn giảng theo phương pháp mới Trong đó phương pháp “BTNB” được chútrọng và có thể coi là tâm điểm trong việc áp dụng vào soạn giảng theo phương pháp mới
Trang 21.2 Cơ sở thực tiển: Từ khi kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 không có môn vật lý, theo chỉtiêu đề ra của ngành thì kết quả học lực đại trà của học sinh phải đảm bảo là từ 95% trungbình trở lên Dẫn đến tình trạng học sinh ít quan tâm đến việc học môn vật lí và coi đây như
là môn học phụ Cho nên phần nào đã gây khó khăn cho giao viên trong việc giảng dạy mônvật lí
- Trên thị trường hiện nay, sách tham khảo soạn giảng dành cho giáo viên tương đốiđầy đủ nhưng tài liệu soạn giảng bằng phương pháp “BTNB” thì hầu như không có, còn giáoviên chỉ được học bồi dưỡng cho việc soạn giảng phương pháp mới với thời gian rất ngắn
Trong khi đó cấu trúc nội dung sách giáo khoa vật lý, thời lượng một tiết dạy, thiết bị dạy học cũng như tư duy học sinh vùng nông thôn còn hạn chế trong việc tiếp cận và áp dụng phương pháp này Chính vì thế nên gây khó khăn cho giáo viên trong việc soạn giảng theo phương pháp “BTNB”
-Qua nhiều năm được nhà trường phân công dạy học môn vật lý tôi đã tiến hànhnghiên cứu đề tài này từ năm 2012 – 2013, đến năm học 2013 – 2014 và được áp dụng vàodạy học môn vật lý ở trường THCS Hoàii Mỹ
- Dựa trên cở sở tham khảo ý kiến của các giáo viên trong nhóm lí và các đồngnghiệp ở các trường có chất lượng cao Đúc kết các ý kiến đó để viết sáng kiến kinh nghiệmnày, nhưng vì thời gian và kinh nghiệm có hạn nên tôi chỉ viết một chuyên đề nhỏ của phầnHKI với hy vọng giúp ích ít nhiều cho giáo viên mới ra trường và học sinh vùng nông thôntiếp cận phương pháp mới trong việc dạy và học môn vật lý tốt hơn
2.Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp
2.1 Các biện pháp tiến hành:
- Thu thập ý kiến từ phía giáo viên trong nhóm vật lí trường và những giáo viên có kinhnghiệm giảng dạy trong và ngòai huyện
- Lấy ý kiến học sinh trong việc học theo phương pháp cũ và mới
- Dự giờ, rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp
- Đọc tìm hiểu trên sách báo và trên Internet
2 2 Thời gian tạo ra giải pháp:
-Viết đề tài dưới dạng tích lũy chuyên môn từ năm học 2012 - 2013
- Áp dụng dạy học theo phương pháp mới từ năm 2012 - 2014 có rút kinh nghiệm, bổ dung
- Viết thô đề tài từ tháng 4 năm 2013
- Thời gian hoàn thành tháng 2/ 2014
B.NỘI DUNG
I. Mục tiêu:
* Áp dụng phương pháp “BTNB” vào chương trình môn vật lý THCS
SKKN này thực hiện nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Giúp học sinh làm quen với việc học theo phương pháp “BTNB”
- Trợ giúp cho một số giáo viên biết cách soạn theo phương pháp “BTNB” và tổ chức lớphọc theo phương pháp này
-Áp dụng phương pháp dạy học tích cực lấy học sinh lm trung tâm
II Giải php của đề ti
1.Thuyết minh tính mới
1.1 PHẦN THỨ NHẤT:
1.1.1CƠ SỞ THIẾT LẬP PHƯƠNG ÁN SOẠN GIẢNG
Trang 3-Đối với tiết dạy về kiến thức mới bằng phương pháp “BTNB” được triển khai từ
năm học 2012- 2013 hiện nay một số giáo viên sợ dạy theo phương pháp này vì họ cho
rằng không đủ thời gian để thực hiện các khâu lên lớp
-Theo kinh nghiệm bản thân tôi nhận thấy có thể dạy được và đem hiệu quả khá tốt
nếu ta nhận ra được điểm khó trong phương pháp này và biết sử lí một cách linh hoạt điểm
khó đó Cách nhận biết và sử lí điểm khó được thể hiện trong mỗi bài soạn dưới đây.
- Dưới đây là một số tiết mà kinh nghiệm bản thân tôi có thể áp dụng được phương pháp
“BTNB” vào soạn giảng và đem lại hiệu quả khá tốt
- Vật lí 6 :
+ Tiết 4: ĐO THỂ TÍCH VẬT RẮN KHÔNG THẮM NƯỚC
+ Tiết 13 : THỰC HÀNH VÀ KIỂM TRA THỰC HÀNH
XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG CỦA SỎI
- Vật lí 7 :
+Tiết 5: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG
+Tiết 11: NGUỒN MÂ
Bước1: Tạo tình huống xuất phát – câu hỏi nêu vấn đề
Bước2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh
Bước3: Đề xuất giả thuyết và thiết kế phương án thí nghiệm
Bước4:Tiến hành thí nghiệm tìm tòi – nghiên cứu
Bước5:Kết luận và hợp thức hóa kiến thức
1.1.2 Phân dạng
I ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” VÀO SOẠN GIẢNG
• Dưới đây là một số hình ảnh dạy bằng phương pháp “BTNB” của các khối: lớp 6 –lớp 7 – lớp 8 – lớp 9, mà Tôi và các đồng nghiệp trong nhóm lí đã ghi lại được trong
một số tiết học tại TRƯỜNG THCS HOÀI MỸ
-Ảnh 1: Học sinh lớp 6A2 giáo viên đưa ra tình huống xuất phát – câu hỏi nêu vấn đề:
-Ảnh 2: Học sinh lớp 6A2 tiến hành thảo luận thống nhất đề xuất giả thuyết và thiết kếphương án thí nghiệm
- Ảnh 3: Học sinh lớp 6A2 tiến hành thí nghiệm tìm tòi – nghiên cứu
- Ảnh 4: Học sinh lớp 6A2 xử lí kết quả rúy kết luận và hợp thức hóa kiến thức
Trang 4-Ảnh 1:
-Ảnh 2:
Trang 5-Ảnh 3:
-Ảnh 4:
Trang 6Tiết 4: ĐO THỂ TÍCH VẬT RẮN KHÔNG THẤM NƯỚC
Vận phương pháp mới vào hoạt động I: Tìm hiểu cách đo thể tích chất lỏng
32’ Hoạt động 1: Tìm hiểu cách đo thể tích chất
-Đây là điểm khó của việc vận dụng
phương pháp này, nếu chúng ta giải quyết
không tốt phần này dẫn đến cháy thời gian
và kết quả TN không chính xác
-Theo kinh nghiệm bản thân ở khâu này
HS thường đưa ra phương án TN chung
chung GV phải định hướng cho HS
thông qua hệ thống câu hỏi sau:
-Các vật để các em tiến hành đo thể tích có
hình dạng như thế nào? Liệu các em có
khả năng đo được kích thước của chúng
bằng thước được không?
Đối với những vật thả lọt vào bình chia độ
-Trước khi thả cần chú ý điều gì? (HS
phải nêu được: Đọc và ghi nhớ mực chất
lỏng ban đầu trong bình chia độ)
Học sinh thảo luận theo nhóm đi tới vấn
- Dùng thước đo kích thước các vật vàtính tóan
- Thả vật vào bình chia độ chứa nước,thể tích vật bằng thể tích nước tăngthêm
- Thả vật vào bình có chứa đầy nước, thểtích vật bằng thể tích nước tràn ra
- Thả vật vào bình chia độ không cóchứa nước, thể tích vật bằng số đo củavạch cao nhất
-Hoạt động theo nhóm thống nhất cácphương án chung của nhóm mình
-Đại diện nhóm nêu các phương án đãthống nhất
Thảo luận chung phân tích các phương
án của các nhóm đưa ra
- Dùng thước đo kích thước và tính tóanKhông thực hiện với những vật có hìnhdạng phức tạp
- Thả vật vào bình chia độ hoặc bình tràn
có chứa nước là các phương án khả thi
- Thả vật vào bình chia độ không cóchứa nước không khả thi
Trang 7-Sau khi thả vật chú ý điều gì? (HS phải
nêu được: Vật phải chìm hoàn toàn trong
chất lỏng)
-Đối với những vật không thả lọt vào bình
chia độ ta phải tiến hành TN thế nào?
- Khi thả vật vào bình tràn cần chú ý điều
gì?( Phải hướng cho HS nêu được: Vật
thả nhẹ nhàn không làm cho chất lỏng
dao động, thả vật ngập trong chất lỏng và
tránh trường hợp nhúng cả tay vào chất
B5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức
Yêu cấu các nhóm báo cáo kết quả
Tổ chức thảo luận chung, phân tích các
phương án hợp lí
Yêu cầu các nhóm rútt ra kết luận về cách
đo thể tích vật rắn không thấm nước
-Các nhóm nhận dụng cụ và tiến hành thínghiệm, đo đạc theo phương án đã thốngnhất trong nhóm và các phương án đượcgiao
Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm kháclắng nghe để nhận xét
Thống nhất các phương án hợp lí
Thảo luận rút ra kết luận từ thực nghiệm
a Thả chìm vật đó vào chất lỏng trongbình chia độ Thể tích của phần chấtlỏng dâng lên bằng thể tích của vật
b khi vật rắn không bỏ lọt bình chia độthì thả vật đó vào trong bình tràn Thểtích của phần chất lỏng tràn ra bằng thểtích của vật
Trang 8
Tiết 13 : THỰC HNH VÀ KIỂM TRA THỰC HÀNH
XÁC ĐỊNH KHỐI LƯỢNG RIÊNG CỦA SỎIVận phương pháp mới vo hoạt động I: Xác định khối lượng ring của sỏi
35’ Hoạt động 1: Xác định khối lượng riêng của
sỏi
Bước 1 Tình huống xuất phát Câu hỏi nêu
vấn đề
Bằng cách nào có thể xác định được khối
lượng riêng của sỏi? Cách xác định khối
lượng riêng của sỏi được xác định như thế
nào?
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu của học
sinh
Các nhón hảy viết hoặc vẽ hình vào vở thực
hành tấc cả các cách có thể đo được khối
lượng riêng của sỏi?
Hảy thảo luận theo nhóm của mình để thống
Từ các phương án nêu trên các nhóm hảy đề
xuất các giả thuyết và phương án tiến hành
thí nghiệm
Trong bước này GV chỉ việc gợi ý cho HS
nhớ đến bài đo thể tích vật rắn không
thấm nước và công thức xác định khối
lượng riêng của một chất
-Điểm khó của khâu này là HS đổi đơn vị
và thực hiện phép tính với số nhỏ dễ dẫn
đến sai số lớn và mất nhiều thời gian Để
tránh trường hợp này GV có thể lựa chọn
Hoạt động 1: Xác định khối lượng riêngcủa sỏi
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu củahọc sinh
HS suy nghĩ, thảo luận theo nhóm đi tớivấn đề cần giải quyết
Các nhón suy nghĩ viết hoặc vẽ vào vởthực hành của mình
Thảo luận theo nhóm của mình để thốngnhất một số phương án chính và ghi vàobảng phụ
- Thả các viên sỏi vào bình chia độ chứanước, thể tích viên sỏi bằng thể tíchnước tăng thêm
- Thả các viên sỏi vào bình có chứa đầynước, thể tích viên sỏi bằng thể tíchnước tràn ra
- Dùng cân đo khối lượng của sỏi sau đó
áp dụng công thức để tính khối lượngriêng của sỏi
Đại diện nhóm trình bày kết quả đãthống nhất
Thảo luận theo nhóm đề xuất phương ánthí nghiệm
- Dùng thước đo kích thước và tính toánthể tích, dùng cân đo khối lượng : Khôngthực hiện với những viên sỏi có hìnhdạng phức tạp
- Thả vật vào bình chia độ hoặc bình tràn
có chứa nước để đo thể tích sau đó dụngcân đo khối lượng của càc viên sỏi và ápdụng công thức để tính khối lượng riêng
là các phương án khả thi
Trang 9các viên sỏi có kích thước tương đối lớn.
Bước 4: Tiến hành thí nghiệm tìm tòi
– Nghiên cứu
GV hướng dẫn HS thống nhất phương án
và yêu cầu các nhóm tiến hành thí nghiệm
theo phương án của nhóm mình đà đề ra
Quan sát, giúp đỡ các nhóm thực hiện thí
-GV thống nhất phương án đo khối lượng
riêng của sỏi: Đo thể tích và khối lượng của
nhiều viên sỏi cùng một lúc áp dụng công
thức tính khối lượng riêng để tính khối
lượng riêng của sỏi
- Thả vật vào bình chia độ không cóchứa nước và đo khối lượng và tínhtoán: kông khả thi
- Các nhóm nhận dụng cụ và tiến hànhthí nghiệm, đo đạc theo phương án đãthống nhất trong nhóm và các phương ánđược giao
-Đại diện nhóm báo cáo, các nhóm kháclắng nghe để nhận xét
-Thống nhất các phương án hợp lí
-Nhận xét kết quả
- Trường hợp đo từng viên sỏi sai số lớn
- Trường hợp đo nhiều viên sỏi góp lạisai số nhỏ
-Thảo luận theo nhóm giải thích cácnguyên nhân dẫn đến sai số
- Trường hợp đo một viên sỏi: Thể tíchcủa một viên sỏi so với độ chia nhỏ nhấtcủa bình chia độ chênh lệch khôngnhiều, sai số mắc phải lớn
- Tương tự như tổng thể tích và tổngkhối lượng
- Trường hợp đo cùng một lúc các viênsỏi cả về thể tích và khối lượng thì sai sốít
-Ảnh 1: Học sinh lớp 7A1
Trang 10Bộc lộ quan niệm ban đầu
Cá nhân tự tưởng tượng và vẽ ảnh của dấu mũi tên vào vở thực hành
-Ảnh 2: Học sinh lớp 7A1
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra xem ảnh có hứng được trên màn không.
Trang 11-Ảnh 3: Học sinh lớp 7A1
Tiến hành thí nghiệm kiểm tra so sánh khoảng cách từ ảnh đến gương và khoảng cách
từ vật đến gương.
Tiết : 05 BÀI : ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG
Tìm hiểu tính chất của ảnh tạo bởi gương phẳng
25’ HĐ 1: Tìm hiểu tính chất của ảnh tạo bởi
gương phẳng
Bước 1: Tình huống xuất phát:
Hng ngy cc em vẫn soi gương để quan sát
ảnh của mình, nhìn thấy ảnh của mình và
các vật ở trước gương Vậy em hảy vẽ lại
ảnh của một vật ở trong gương vào vở thực
hành Cụ thể vật có hình dạng l một dấu
mũi tên(lưu ý nếu nghĩ ảnh này in được
trên bức tường ở sau gương thì vẽ nét liền
còn không thì vẽ nét đứt.)
Bước 3: Đề xuất phương án thí nghiệm
-Phân nhóm các hình vẽ có chung ý tưởng
lại một bên
Bước 2: Bộc lộ quan niệm ban đầu-Cá nhân tự tưởng tượng và vẽ ảnh củadấu mũi tên vào vở thực hành, sau đóthảo luận nhóm vẽ một hình vào tờ giấyA4
-Dán kết quả lên bảng
-Phát biểu suy nghĩ về cách vẽ ảnh củanhóm mình
Trang 12-Chỉ đại diện nhó phát biểu suy nghĩ vì sao
mình lại vẽ như vậy (Làm cho quan niệm
ban đầu lộ ra hơn)
-Y/C thảo luận đề xuất phương án thí
nghiệm kiểm tra theo các nhóm hình vẽ đã
gom
Trong bước này nếu để HS tự đề xuất
phương án TN để kiểm tra sản phẩm
mình vẽ ra thì khó thực hiện được Đặc
biệt là TN so snh khoảng cách từ ảnh
đến gương và khoảng cách từ vật đến
gương HS không nhận biết được phải
dùng dụng cụ nào để xác định GV cần
dặc câu hỏi có vấn đề để gợi ý cho các em
dựa vào các dụng cụ TN hiện có.
GV: Tấm kính trong trên bàn dùng để
làm gì? Em thử nhìn hảnh của mình qua
tấm kính đó em sao? Tại sao trong các đồ
dùng TN lại sử dụng hai viên pin giống
nhau?
Bước 4: Tiến hành thí nghiệm kiểm tra
-Y/C tiến hnh TN theo nhóm với các TN
gương và khoảng cách từ vật đến gương
Bước 5: Kết luận và hợp thức hóa kiến thức
-Thảo luận đề xuất cách làm thí nghiệm
-Tiến hành nhận dụng cụ và TN theodụng cụ giáo viên đã chuẩn bị sẵn.TN1:Đặt viên pin trước gương, dùngmiếng bìa đặt sau gương để hứng ảnhcủa vin pin(ghi kết quả vo vở thực hnh).Kết quả không hứng được
TN2: Đặt viên pin trước tấm kính trong
để tạo ảnh phía sau, dựng viên pin thứ 2đặt chồng lên ảnh của viên pin thứ nhất(ghi kết quả vào vở thực hành) Kết quảviên pin thứ 2 vừa chồng khít ảnh củaviên pin thứ nhất
TN3: Đánh dấu một điểm A trên tờ giấytrước gương, dùng bút đánh dấu vị tríảnh của điểm A/ trên tờ giấy ở phía sau
Kẻ đường thẳng MN của gương, lấygương ra, dùng thước nối điểm A v A/,sau đó kiểm tra xem AA/ và MN cóvuông góc không Khoảng cách từ Ađến MN và khoảng cách từ A/ đến MN.Ghi kết quả vào vở thực hành
Cá nhân phát biểu được các ý sau:
+ Ảnh không hứng được trên màn chắn + Ảnh lớn bằng vật
+ Ảnh cách gương bằng vật cáchgương
Trang 13-Y/C các nhón nêu kết luận sau khi tiến
hành TN
-Chuẩn hóa kiến thức và cho học sinh ghi
vở
* Y/C học sinh vẽ lại ảnh dấu mũi tên sau
khi đã được TN kiểm chứng
-Cá nhân vẽ lại ảnh dấu mũi tên sau khi
đã thực nghiệm vào vở thực hành
Tiết : 11 BÀI 10: NGUỒN ÂM
Vận phương pháp mới vào hoạt động II: Tìm hiểu đặc điểm chung của nguồn âm
22’ Hoạt động II: Tìm hiểu đặc điểm chung của
nguồn âm
B1: Tình huống xuất phát Giáo viên làm thí nghiệm gõ vào một số vật
để phá ra âm, rồi cũng gõ vào một số vật đó
nhưng không phát ra âm, đặc câu hỏi:
Tại sao có những vật gõ vào thì phát ra âm,
có những vật gõ vào lại không phát ra âm
Em hy suy nghĩ xem để phát ra âm thì phải
có điều kiện chung gì?
B3: Đề xuất giả thuyết, thiết kế phương án
thí nghiệm
-Em hy nghĩ cách tiến hành thí nghiệm xem
có phải muốn vật phát ra âm thì vật đó phải
rung động không?
-Chốt lại các phương án thí nghiệm
B4: Tiến hành TN kiểm tra-Cho HS làm thí nghiệm
B5: Rút ra kết luận-Qua các thí nghiệm trên em rút ra được kết
luận gì?
-Tổng kết lại: Sự rung động của dy cao su,
thnh cốc, âm thoa…đó gọi là dao động Khi
pht ra âm thì các vật đều dao động
B2: Bộc lộ quan niệm ban đầu
Cá nhân đưa ra các trường hợp-G mạnh vào vật
-Thảo luận nhĩm thống nhấtKhi các vật phát ra âm thì thấy các vật
đó đều rung động mạnh (dao động)
Bi 6 LỰC MA SÁT
Trang 14Vận phương pháp mới vào hoạt động I: Tìm hiểu đặt điểm các loại lực ma sát và tác dụng
-Cá nhân theo dõi và ghi vở
-Ảnh 1: Học sinh lớp 8A5
Tiến hành thảo luận thống nhất đề xuất giả thuyết và thiết kế phương án thí nghiệm.
