TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC VÀ TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA THUỐC LÁ

Thuốc lá là gì?• Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng kh

I TỔNG QUAN

• Thuốc lá là gì?

• Hút thuốc lá, hút thuốc lá thụ động?

• Thực trạng hút thuốc lá?

• Thành phần gây hại của thuốc lá?

• Cơ chế tác động của thuốc lá đến cơ thể con người?

Thuốc lá là gì?

• Thuốc lá là sản phẩm được sản xuất từ toàn

bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá, được chế biến dưới dạng thuốc lá điếu, xì gà, thuốc

lá sợi, thuốc lào hoặc các dạng khác (Luật

phòng chống tác hại thuốc lá năm 2013)

(Nguyên liệu thuốc lá)

Hút thuốc thụ động: là hình thức hít khói thuốc từ không khí

mà không trực tiếp hút thuốc lá và đặc biệt nguy hiểm hơn so với người hút thuốc lá.

Thực trạng hút thuốc là và tác hại của việc

Thực trạng hút thuốc là và tác hại của việc

hút thuốc lá:

Sử dụng thuốc lá ở nam và nữ từ 15 tuổi trở lên ( 2008-13)

ở 22 quốc gia thực hiện GATS

Thực trạng hút thuốc là và tác hại của việc

hút thuốc lá:

Tại Việt Nam:

• 15 triệu người hút thuốc (GATS 2010);

(47,4 % nam giới; 1,4% nữ giới)

• 33 triệu người tiếp xúc khói thuốc tại nhà

5 triệu người tiếp xúc khói thuốc tại nơi làm

việc (GATS 2010);

• 40,000 ca tử vong/năm;

Tác hại của thuốc lá?

Thành phần gây hại trong khói thuốc lá

4 nhóm:

• Nicotine;

• Monoxit carbon;

• Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá;

• Các chất gây ung thư (N-Nitrosanmines;

Benzene; Acetaldehyde; 1,3-Butadiene…).

Thành phần gây hại trong khói thuốc lá

(Khói thuốc và thành phần khói thuốc)

Hợp chất Tác động Hợp chất Tác động

Acetaldehyde Nghi ngờ gây ung thư; làm

tăng hấp thu của các chất hóa học độc hại vào phế quản;

Benzo[a]pyrene Ung thư phổi;

Acetone Hư hại gan và thận; 1,3-Butadiene Nghi ngờ gây ung thư;

Acrolein Rất độc, ảnh hưởng tới hệ hô

hấp và mắt; Butyraldehyde Ảnh hưởng đến chức năng của mũi và phổi;

Acrylonitrile Nghi ngờ gây ung thư; Cadmium Gây ung thư; hư hại thận, gan

2-aminonaphthalene Ung thư bàng quang; Catechol Tăng huyết áp;

Ammonia Hen suyễn và tăng huyết áp; Chromium Ung thư gan;

Benzene Bệnh bạch cần và gây ung thư; Cresol Kích thích da, hệ hô hấp;

Thành phần gây hại trong khói thuốc lá

Hợp chất Tác động Hợp chất Tác động

Nicotine gây nghiện; Tăng nhịp tim;

tăng huyết áp; tăng glucose máu;

Crotonaldehyde Gây nhiễm sắc thể quang

sai;

Nitric Oxide Liên quan tới bệnh

Hungtington, Alzheimer; Formaldehyde Ung thư mũi, gây hư hại phổi,da, hệ tiêu hóa; NNN,NNK,NAT Là hợp chất gây ung thư;

NNK (0,3µg ) & NNN 50µg ) ; Ảnh hưởng tới sinh sản;

(2-Hydrogen Cyanide Suy yếu thận, bệnh về

đương hô hấp;

Phenol Ảnh hưởng gan, thận, hệ

thần kinh; Hydroquinone Ảnh hưởng hệ thần kinh trung ương; Propionaldehyde Kích thích da, mắt và bộ

máy sinh sản; Isoprene Kích thích da và mắt;Pyridine Có thể gây ung thư gan; Lead Hư hại não, dây thầ kinh,

thận và sinh sản;

Quinolein Gây ung thư; Methyl Ethyl

Ketone Kích thích hệ hô hấp; suy yếu trung tâm thần kinh; Toluene Rất độc, gây mất trí nhớ; Nickel Kích thích hô hấp, hen

phế quản, gây ung thư;

Thành phần gây hại trong khói thuốc lá

Cơ chế khói thuốc tác động vào cơ thể:

• Trong vòng 10 giây đầu tiên khi hút thuốc,

khói thuốc đi vào khoang miệng, bao phủ một lớp màng nâu lên hàm răng Những chất khí sinh ra như Formaldehyde và Amoniac ngay lập tức gây báo động trên hệ miễn dịch của cơ thể => cơ thể phản ứng mắt, mũi đều có

những phản ứng kích thích như chảy nước

• Các lông mao trong khí quản tỏ ra quá yếu ớt

và chúng bị giết chết bởi khói thuốc Hệ quả là

cơ thể phản ứng bằng cách ho khan

Cơ chế khói thuốc tác động vào cơ thể

• Khói thuốc xuống tới khi quản, làm giảm hoạt động của các lông mao Trong lúc đó, Nicotine thâm nhập vào máu thông qua các mao mạch trong phổi Chất này nhanh chóng kích thích

tuyến thượng thận, làm cơ thể tiết ra hormone adrenaline, hệ quả là gây tăng huyết áp và nhịp tim

Cơ chế khói thuốc tác động vào cơ thể

• Nicotine tiếp tục xâm nhập trung ương thần kinh, giải phóng tiếp dopamine trong cơ thể, khiến người hút cảm thấy phấn chấn hơn

Cùng lúc Carbon monoxide trong khói thuốc tích tụ dần trong máu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của cơ thể tới cơ quan quan trọng

• Sau khi hút xong điếu thuốc, lượng dopamine trong não trở về mức bình thường, khiến bạn ngay lập tức có cảm giác thèm thuốc lá một

cách tự nhiên => nghiện thuốc lá

II TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC

Đối với cơ thể con người

• Tăng tiết các chất dẫn truyền thần kinh trung gian

(neurotransmitters) và các chất có chức năng kháng lại các stress của cơ thể như cathecolamine

(epinephrine, norepinephrine và dopamine), beta

endorphine và các loại cortisol

→ bình tĩnh, tự tin, bớt lo âu và có sức để làm việc

nhiều hơn

• Tăng cường tác dụng hoạt động của serotonin trong

hệ thần kinh, giúp làm dịu các cơn đau và căng thẳng.

• Nicotine làm tăng dòng chảy của nội tiết tố adrenaline

và kích thích sự dẫn truyền xung thần kinh Hệ quả là làm tăng nhịp tim, huyết áp, hô hấp và lượng đường trong máu

III TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC.

1 Hút thuốc lá chủ động

2 Hút thuốc lá thụ động

3 Tác động đến kinh tế - xã hội

1 Hút thuốc lá chủ động

Bệnh tim mạch

Xơ vữa động mạch • Nguy cơ mắc cao gấp 3,9 lần.

Bệnh mạch vành • Nguy cơ cao hơn 1,6 lần; 3 lần ở người hút <14 điếu/ngày;

5,5 lần ở người hút>14 điếu/ngày

• Tăng nguy cơ chết đột ngột

Bệnh mạch máu não •Nguy cơ chết do đột quỵ từ 1,3-2,1 lần

•Nguy cơ chảy máu dưới màng não tăng từ 1,4-1,7 và 3,4 lần ở người hút<14 điếu /ngày, 15-24 điếu/ngày và > 24 điếu/ngày

Bệnh huyết áp • Tăng trong quá trình hút thuốc, có thể tới 30%/10 phút đầu

thương trực tiếp cơ tim

• Tăng tính nhạy cảm với nhiễm virus dẫn đến viêm cơ tim

Bệnh hô hấp

Bệnh ung thư

Ảnh hưởng tới khả năng sinh sản

Ảnh hưởng đến thai nhi và trẻ sơ sinh

2 Hút thuốc lá thụ động

• Đối với phụ nữ.

Tỷ lệ phụ nữ hút thuốc tử vong do ung thư phổi bằng 2 lần số phụ

nữ hút thuốc lá thụ động tử vong do bệnh này.

Phụ nữ không hút thuốc có tỷ lệ tử vong do ung thư phổi chỉ bằng 1/3 số phụ nữ tử vong do hút thuốc lá thụ động

 Hút thuốc thụ động gây viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, và

là một trong những nguyên nhân gây đột tử ở trẻ sơ sinh.

 Tăng nguy cơ thai chết lưu.

3 Tác động tới kinh tế - xã hội

 Trên thế giới.

• Thuốc lá gây thiệt hại kinh tế thế

giới khoảng 200 tỷ USD

• Báo cáo của Ngân hàng thế giới

cũng khẳng định, tại các nước có

thu nhập cao chi phí chăm sóc sức

khỏe do thuốc lá ước tính từ 6-15%

tổng chi phí chăm sóc sức khỏe

hàng năm

• Làm giảm chi cho giáo dục, lương thực

và chăm sóc sức khỏe hộ gia đình.

• Ở Bangladesh nếu 2/3 số tiền mua

thuốc lá được dùng để mua thức ăn

thì khoảng 10 triệu người sẽ tránh

được suy dinh dưỡng (Nguồn: WHO)

• Làm giảm sức lao động và tổn thất

đến năng suất lao động

• Người hút thuốc và xã hội phải gánh

chịu những chi phí do khám chữa các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá.

Tại Việt Nam.

• Người dân Việt Nam đã chi cho việc

mua thuốc lá là 22.000 tỷ đồng/năm

(2012)

• Tổng chi phí điều trị và tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử

vong sớm cho 5 nhóm bệnh: ung thư

phổi, ung thư đường tiêu hóa -  hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính,

nhồi máu cơ tim, đột quỵ do thuốc lá

gây ra là hơn 23.000 tỷ đồng/năm.

• Các hộ nghèo tại Việt Nam phải tiêu

tốn 5% thu nhập của gia đình vào

thuốc lá Số tiền chi cho thuốc lá gấp

1,5 lần dành cho giáo dục Nếu số

tiền chi cho thuốc lá dùng mua

thực phẩm thì 11,2% hộ nghèo sẽ thoát nghèo.

• Ảnh hưởng đến kinh tế quốc gia.

 Thu hẹp đất sản xuất cây lương thực

 Chi phí để dọn rác thải của tàn thuốc

lá, vỏ bao thuốc lá

 Chi phí chăm sóc y tế cho người mắc

phải các bệnh liên quan đến khói thuốc

lá rất lớn.

Những đơn vị, quốc gia có nhiều người

nghiện thuốc lá: việc giảm năng suất lao động => tổn thất rất lớn

Nguy cơ gây ra những vụ hỏa hoạn dữ

dội và những vụ cháy rừng tàn phá tài

nguyên quốc gia

VI MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG HÚT THUỐC LÁ.

MPOWER:

• M (Monitor): giám sát sử dụng thuốc lá và các

chính sách phòng chống;

• P (Protect): Bảo vệ con người khỏi khói thuốc;

• O (Offer): Giúp đỡ mọi người bỏ thuốc lá;

• W (Warn): Cảnh báo về sự nguy hiểm của thuốc

lá;

• E (Enforce): Thi hành luật cấm về quảng cáo, giới

thiệu hay tài trợ đối với các sản phẩm thuốc lá;

• R (Raise): Tăng thuế.

Chính sách của Nhà nước về

phòng, chống tác hại của thuốc

lá:Luật số 09/2012/QH13 của

Quốc hội : “Luật phòng, chống

tác hại của thuốc lá”

• Xã hội hóa các nguồn lực để thực hiện công tác phòng, chống tác hại của

thuốc lá

• Quy hoạch kinh doanh thuốc lá phải

phù hợp với mục tiêu phát triển kinh

tế - xã hội

• Khuyến khích tổ chức, cá nhân trong

và ngoài nước tham gia cung cấp dịch

vụ tư vấn, cai nghiện thuốc lá.

• Khuyến khích, tạo điều kiện cho các

tổ chức, cá nhân trồng cây thuốc lá, sản xuất thuốc lá, chế biến nguyên

liệu thuốc lá chuyển đổi ngành, nghề.

• Khen thưởng cơ quan, tổ chức, cá

nhân có thành tích trong phòng,

chống tác hại của thuốc lá.

Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với

thuốc lá.

• Theo Ngân hàng thế giới và Tổ chức

y tế thế giới ước tính mức thuế tối ưu

từ 65-80% giá bán lẻ

• Theo Ngân hàng Thế giới: Khi tăng

thuế để giá tăng 10% thì sẽ giảm

tiêu dùng khoảng 4% ở các nước

phát triển và 8% ở các nước đang

phát triển

Chính phủ Việt Nam:

• Phê chuẩn Công ước khung về Kiểm soát

thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới năm 2004.

• Ban hành Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá

năm 2012.

• Ngày 25/1/2013, Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt “Chiến lược quốc gia về phòng,

chống tác hại của thuốc lá đến năm

2020”:

• Ước tính tăng thuế thuốc lá thêm 20% thì giá bán lẻ tăng 10% làm tăng doanh thu thuế

thêm 2.000 tỷ đồng/năm và giảm trên

100.000 ca tử vong do thuốc lá đến năm

2050

V KẾT LUẬN

• Đưa ra những cái nhìn tổng quan về thực trạng sử dụng thuốc lá và tác động của nó tới con người, kinh tế, xã hội

• Một số biện pháp giảm thiểu tác hại của thuốc lá hiện nay

Tài liệu tham khảo

• http://www.tobacco.org/

• http://vinacosh.gov.vn/

• http://

vanban.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanb an?class_id=1&mode=detail&document_id=163544

• https://www.youtube.com/watch?v=Dy_sKIB6csY

• https://www.youtube.com/watch?v=jZEJy6rQQGk

• http://

luanvan.co/luan-van/de-tai-thuoc-la-va-suc-khoe-con-nguoi-5406 5/

• The Global Adult Tobacco Survey Atlas

• Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá-2012

THANKS FOR LISTENING !