một số biện pháp chỉ đạo việc sử dụng đồ dùng dạy học môn khoa học lớp 4 nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở trường tiểu học khương đình

Phòng gd &đt quận thanh xuân Trờng tiểu học khơng đìnhSáng kiến kinh nghiệm Tên đề tài: một số biện pháp chỉ đạo việc sử dụng đồ dùng dạy học môn khoa học lớp 4 nhằm nâng cao chất lợng

Phòng gd &đt quận thanh xuân Trờng tiểu học khơng đình

Sáng kiến kinh nghiệm

Tên đề tài:

một số biện pháp chỉ đạo việc sử dụng đồ dùng dạy học môn khoa học lớp 4 nhằm nâng cao chất lợng dạy học trờng

tiểu học KHơNG đình

Ngời viết: Nguyễn Lệ Hằng – Phó hiệu tr Phó hiệu tr ởng

Năm học 2011 - 2012 Phần I: đặt vấn đề

Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần hình thành và phát triển cơ sở ban đầurất quan trọng của nhân cách con ngời Việt Nam Cùng với các môn học khác, mônKhoa học có vị trí quan trọng vì:

- Khoa học có khả năng ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống và gần gũi vớithực tế con ngời chúng ta Nó giúp cho mỗi cá nhân có những kiến thức cơ bản vềcon ngời, thực vật, động vật và hiện tợng tự nhiên đơn giản xung quanh

- Môn Khoa học lớp 4 bớc đầu hình thành và phát triển cho học sinh nhữngứng xử thích hợp trong các tình huống có liên quan đến vận động, sức khỏe của bảnthân, gia đình và cộng đồng, học sinh đợc phát triển khả năng tự quan sát, nêu thắc

mắc đặt câu hỏi, hay phân tích so sánh rút ra những dấu hiệu chung và riêng củamột số sự vật, hiện tợng đơn giản trong tự nhiên.

- Hình thành và phát triển những thái độ, hành vi tự giác thực hiện các quytắc vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng Các em ham hiểu biếtkhoa học, có ý thức vận dụng những kiến thức đã học vào đời sống, có ý thức vàhành động bảo vệ môi trờng xung quanh

- Đây là giai đoạn đầu hình thành kiến thức kỹ năng cơ bản tạo nền móngvững chắc cho học sinh tếp thu kiến thức lớp trên

Vì vậy, chơng trình Tiểu học mới đợc xây dựng với định hớng theo kịp và

đón đầu sự phát triển của xã hội phù hợp với giai đoạn phát triển hiện nay Nhằm

đáp ứng yêu cầu mới của việc đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho việc phát triểnchung của đất nớc

Để thực hiện mục tiêu nói trên, chơng trình môn Tự nhiên và xã hội (lớp1,2,3) và Khoa học (lớp 4,5) cụ thể là lớp 4 đã có những thay đổi về nội dung và ph-

ơng pháp dạy học nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo, khả năng t duy độc lập,khả năng tự kiểm tra đánh giá của học sinh và việc thay đổi nội dung, phơng phápcũng không nằm ngoài mục đích nâng cao kết quả học tập của học sinh

Để giúp cho các em có kiến thức vững chắc làm hành trang vào đời thì nhàgiáo dục nói chung và giáo viên Tiểu học nói riêng cần có những phơng pháp cũng

nh giải pháp sao cho phù hợp để học sinh tiếp thu tri thức đạt hiệu quả cao ở tất cảcác môn học

- Việc học sinh tiếp thu bài một cách thụ động không còn nữa, thay vào đócác em phải đợc chủ động tiếp thu kiến thức Đặc biệt là môn Khoa học các em phải

đợc tham gia, phát hiện và phát minh cái mới, tạo ra tri thức cho riêng mình Vì thế,khi giảng dạy môn Khoa học, giáo viên phải đặc biệt coi trọng phơng pháp trựcquan - nhân tố quyết định sự thành công của phơng pháp này là đồ dùng dạy học.Thiếu các thiết bị dạy học, giờ học trở nên buồn tẻ, không đạt đợc mục têu bài dạy,làm thui chột khả năng t duy của học sinh

Tuy nhiên việc sử dụng đồ dùng dạy học (ĐDDH) trong các môn học nóichung và môn Khoa học nói riêng còn nhiều bất cập Số lợng đồ dùng ít, có một số

đồ dùng cha phù hợp, phơng pháp sử dụng đồ dùng cha sáng tạo, nhiều giáo viêncòn lúng túng khi sử dụng ĐDDH vào từng tiết Khoa học nên dẫn đến chất lợng dạyhọc môn này cha hiệu quả

Vậy làm thế nào để giáo viên có phơng pháp sử dụng ĐDDH trong giảng dạymôn Khoa học đợc hiệu quả, học sinh có chất lợng cao? Đó là điều mà không chỉriêng tôi mà chắc chắn rằng các bạn đồng nghiệp của chúng tôi luôn trăn trở.

Chính vì lẽ đó, tôi đã chọn nghiên cứu “Một số biện pháp chỉ đạo việc sử dụng

ĐDDH môn Khoa học lớp 4 nhằm nâng cao chất lợng dạy học trờng Tiểu học Khơng

Đình.”

Phần II: giải quyết vấn đề

Chơng I Cơ sở lí luận của Biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả việc sử dụng ĐDDH môn Khoa học lớp 4

ở trờng tiểu học khơng đình 1/ Cơ sở lí luận

nhằm nâng cao chất lợng dạy và học Mỗi giáo viên đứng lớp phải nắm vững quytrình, nội dung và những điểm mới của SGK; phải biết vận dụng linh hoạt các phơngpháp giảng dạy thích hợp cho từng bài, từng hoạt động Các kĩ năng giao tiếp khôngthể đợc hình thành và phát triển bằng con đờng truyền giảng thụ động Các kiến thức

về ngôn ngữ, văn học, văn hoá, tự nhiên và xã hội…có thể tiếp thu qua bài giảng nhcó thể tiếp thu qua bài giảng nh

-ng học sinh chỉ làm chủ đợc nhữ-ng kiến thức này khi các em chiếm lĩnh chú-ng bằ-nghoạt động có ý thức của mình Cũng nh vậy, những t tởng tình cảm và nhân cách tốt

đẹp chỉ có thể hình thành chắc chắn thông qua sự rèn luyện trong thực tế Đó lànhững lí do cần thiết cho sự ra đời của phơng pháp dạy học mới – Phó hiệu tr phơng pháp tíchcực hoá hoạt động của ngời học – Phó hiệu tr lấy học sinh làm trung tâm trong đó thầy cô đóngvai trò tổ chức các hoạt động Để đạt đợc những yêu cầu nh trên, ngời quản lí cần cóbiện pháp chỉ đạo cụ thể bám sát theo văn bản hớng dẫn chuyên môn của ngành vàphù hợp với điều kiện thực tế trờng mình

1.2 Mục tiêu của môn Khoa học lớp 4:

- Có một số kiến thức cơ bản ban đầu thiết thực về:

+ Sự trao đổi chất, nhu cầu dinh dỡng và sự lớn lên của cơ thể ngời Cáchphòng chống một số bệnh thông thờng và bệnh truyền nhiễm Sự trao đổi chất, sựsinh sản của thực vật, động vật

Đặc điểm và ứng dụng của một số chất, một số vật liệu và dạng năng lợng ờng gặp.

th-+ Bớc đầu hình thành và phát triển những kỹ năng ứng dụng thích hợp trong cáctình huống có liên quan đến sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng

- Quan sát và làm một số thí nghiệm thực hành khoa học đơn giản

Phân tích so sánh, rút ra những dấu hiệu chung

+ Hình thành và phát triển những thái độ hành vi

Tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh an toàn cho bản thân, gia đình và cộng

ĐDDH sẽ giúp các em hiểu bài tốt hơn, hứng thú học tập hơn Sự phát triển tâm lý

và vị trí của học sinh của học sinh Tiểu học phụ thuộc rất nhiều vào phơng phápgiáo dục của nhà trờng trong đó việc sử dụng ĐDDH ở các tiết dạy đóng một vai tròkhông nhỏ

2.2 Giáo viên:

Từ những năm thay sách đầu tiên việc sử dụng ĐDDH đã đợc đề cập đếnsong số lợng ĐDDH còn cha nhiều Giáo viên có sử dụng nhng việc khai thác, sửdụng ĐDDH trong các tiết học còn cha triệt để, lúng túng nên kết quả cha cao

Chơng II Thực trạng của biện pháp chỉ đạo sử dụng

Đồ dùng dạy học môn Khoa học lớp 4

Trờng Tiểu học Khơng Đình

1/ Đặc điểm tình hình của trờng.

Trờng Tiểu học Khơng Đình là một ngôi trờng nhỏ đóng trên địa bàn phờng

Kh-ơng Đình, Quận Thanh Xuân, Hà Nội với diện tích 7200m2 Là một ngôi trờng nhỏ

đợc thành lập gần 20 năm tuổi song năm học 2011 – Phó hiệu tr 2012 thầy và trò cùng phấnkhởi trớc những khởi sắc về số học sinh đợc tăng thêm Từ 720 học sinh/ 18 lớp củanăm học trớc nay đã có 854 học sinh/ 18 lớp, trong đó gồm 4 lớp 1; 04 lớp 2; 04 lớp3; 03 lớp 4; 03 lớp 5 Đối tợng học sinh của trờng đa số học sinh là con của gia đình

có hoàn cảnh khó khăn, dân trí không cao Một số cha mẹ cha thực sự quan tâm đếnviệc học tập của con em mình Trờng đang đợc UBND Quận đầu t hoàn thiện dần

về cơ sở vật chất, trang thiết bị ĐDDH

1.1 Thuận lợi:

- 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn

- Nhiều giáo viên trẻ, có ý thức học hỏi chuyên môn, yêu nghề mến trẻ, cónhiều cố gắng trong giảng dạy

- Có 13/ 18 đồng chí giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, đạt giáoviên dạy giỏi cấp Quận, Thành phố nhiều năm liền

- Ban giám hiệu nhiệt tình, có trách nhiệm, luôn quan tâm đến chất lợng dạy

và học luụn xác định dạy và học là nhiệm vụ hàng đầu, là con đờng phát triển đi lêncủa nhà trờng

1.2 Khó khăn:

- Nhiều học sinh có hoàn cảnh, thiếu sự quan tâm dạy dỗ sát sao từ phía gia

đình Dân trí không cao nên mặt bằng trình độ của học sinh không đồng đều

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ của một số ít giáo viên còn chậm đổi mớiphơng pháp

2/ Thực trạng ĐDDH và sử dụng ĐDDH ở trờng Tiểu học

Hệ thống ĐDDH ở trờng Tiểu học khá đa dạng, bao gồm nhiều loại hình khácnhau, nhìn chung hệ thống ĐDDH đã thực sự góp phần nâng cao chất lợng dạy vàhọc ở trờng Tiểu học

- BGH có quan tâm đến việc sử dụng ĐDDH trong các tiết dạy học

- Giáo viên có kế hoạch sử dụng ĐDDH theo tuần thông qua buổi sinh hoạtchuyên môn

Bên cạnh ĐDDH đợc cấp, nhiều giáo viên và học sinh đã tích cực su tầm và tựlàm ĐDDH …có thể tiếp thu qua bài giảng nh.Tuy vậy so với yêu cầu đổi mới thì hệ thống ĐDDH và việc khaithác sử dụng ĐDDH còn có một số tồn tại sau:

- ĐDDH đợc trang bị cha đồng bộ giữa các môn.

- ĐDDH làm độ chính xác cha cao

- Số lợng ĐDDH thực hành còn ít so với đồ dùng minh hoạ của giáo viên

- ĐDDH hiện đại cha đợc quan tâm đúng mức

- Việc sử dụng ĐDDH còn hạn chế do nhiều nguyên nhân khác nhau

- Vì thời gian eo hẹp nên việc chuẩn bị sử dụng ĐDDH mang tính hình thức mặc

dù có chuẩn bị trớc, đúng với yêu cầu của tiết dạy nhng cha kỹ cha sâu, cha phát huyhết khả năng, khai thác triệt để đúng lúc đúng chỗ trong tiết dạy

- Một số giáo viên cha có ý thức phân loại ĐDDH để đúng với nội dung từng bàihọc

- Một số giáo viên cha thấy hết vị trí vai trò quan trọng của ĐDDH trong việcnâng cao chất lợng dạy và học ở bậc Tiểu học

- ý thức tự làm đồ dùng cha cao

Chơng III Một số biện pháp chỉ đạo việc sử dụng đồ dùng dạy học môn khoa học lớp 4 nhằm nâng cao hiệu quả chất lợng

dạy học trờng Tiểu học Khơng Đình.

1/ Lập kế hoạch

Căn cứ vào yêu cầu nội dung chơng trình, thực trạng trang bị ĐDDH, trong nhàtrờng

Căn cứ vào nhu cầu, khả năng của giáo viên trong khối 4 để xây dựng kế hoạch

1.1 Đối với hiệu trởng:

- Có kế hoạch tổ chức bồi dỡng cho giáo viên phơng pháp sử dụng ĐDDH theo

đặc điểm của từng bộ môn

- Có kế hoạch mua sắm tu bổ ĐDDH

- Hỗ trợ kinh phí cho giáo viên tự làm ĐDDH

- Tổ chức thi triển lãm ĐDDH tự làm cấp trờng và chọn ĐDDH đi triển lãm

- Bảo quản ĐDDH mỗi tháng 1 lần.

- Kết hợp với giáo viên lắp đặt ĐDDH trớc khi tiến hành sử dụng.

- Báo cáo theo định kỳ cho Ban giám hiệu về tình hình sử dụng ĐDDH của

từng giáo viên đối với từng môn

- Thống kê việc tự làm ĐDDH của giáo viên.

1.3 Đối với giáo viên tổ 4:

- Xây dựng kế hoạch khai thác và sử dụng ĐDDH theo từng tuần.

- Ngoài bộ ĐDDH đợc cấp giáo viên phải nghiên cứu làm thêm ĐDDH phục

vụ cho bài dạy

- Ngoài việc su tầm tranh, ảnh…có thể tiếp thu qua bài giảng nh.mỗi giáo viên ít nhất một học kỳ phải tự làm

đợc 2 ĐDDH có giá trị sử dụng cao

- Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn để làm phơng pháp sử dụng ĐDDH

- Tăng cờng sử dụng ĐDDH hiện đại trong các tiết, thi giáo viên giỏi và chuyên

đề

2/ Tổ chức thực hiện

- Tổ chức hớng dẫn giáo viên khai thác và sử dụng ĐDDH có hiệu quả thông

qua tập huấn sử dụng đồ dùng tại trờng

- Tạo ra sự gắn bó, giúp đỡ nhau sáng tạo và sử dụng ĐDDH nhằm đạt đợc

mục tiêu mong muốn trong công tác khai thác và sử dụng ĐDDH mà trờng đã đề ra

- Tổ chức trao đổi về ĐDDH và đổi mới phơng pháp dạy học.

- Tổ chức chuyên đề về sử dụng ĐDDH rồi rút kinh nghiệm việc sử dụng

những ĐDDH đó

2.1 Nghiên cứu chơng trình, nội dung từng mạch kiến thức để xác định ĐDDH cho các chủ đề nh sau:

a Chủ đề: Con ngời và sức khỏe

Phiếu học tập, giấy A4 - A0, bộ đồ chơi ghép chữ, tranh vẽ các hình trongsách giáo khoa, bút chì vẽ, phấn đủ màu, bảng phụ, đồ chơi bằng nhựa về các convật, tranh ảnh quảng cáo về thực phẩm, hoa quả, đồ hộp…có thể tiếp thu qua bài giảng nhmuối gạo, nớc, bát,chén…có thể tiếp thu qua bài giảng nh

b Chủ đề: Vật chất và năng lợng

Vẽ hình trong sách giáo khoa, cốc thủy tinh, chai, lọ bằng thủy tinh hoặcbằng nhựa, tấm kính, vải, bông, giấy thấm, bọt biển, túi ni lon, thìa, đờng, muối,cát, nến, bếp dầu, đèn cồn, ấm đun nớc, ống nghiệm, nớc đá, giấy A4, bút chì, bútmàu, sơ đồ vòng tuần hoàn của nớc trong tự nhiên đợc phóng to, băng keo, bút dạ,giấy A0, phiếu học tập, tranh ảnh và t liệu về vai trò của nớc, phễu lọc nớc, bông

lọc nớc, kính lúp, mô hình dụng cụ lọc nớc đơn giản, dây chun, kim khâu, viêngạch, cục đất khô, chậu, bóng bay, bơm tiêm, bơm xe đạp, nớc vôi trong, chongchóng đủ màu, hộp đối lu, nến, diêm, vài nén hơng, su tầm tranh ảnh về các cấp giónhững thiệt hại do giông bão gây ra, ghi lại những bản tin thời tiết liên quan đến gióbão, su tầm những hình ảnh thể hiện bầu không khí trong sạch và bầu không khí bị

ô nhiễm, su tầm những tranh ảnh các hoạt động bảo vệ môi trờng không khí, ốngbơ, thớc, vài hòn sỏi, trống nhỏ, ít giấy vụn, kéo, lợc, đài, băng cát-xét ghi âm thanhmột số loài vật, sấm sét, đàn ghi ta, đồng hồ, hộp kín, nhựa trong, tấm kính mờ, tấmván, đèn bàn, đèn pin, khăn tay sạch, nhiệt kế, phích nớc sôi, nớc đá, xoong, nồi,giỏ, ấm, thìa kim loại, thìa nhựa, thìa gỗ, nhiệt kế, hộp diêm, bàn là, kính lúp,miếng xốp, xi-lanh, đèn…có thể tiếp thu qua bài giảng nh

c Chủ đề: Thực vật và động vật

Hình vẽ trong sách giáo khoa, phiếu học tập, lon sữa bò, cây đậu xanh, lọ nớc

đánh móng tay, keo trong suốt, su tầm cây sống trên cạn và dới nớc, bao bì quảngcáo cho các loại phân bón, giấy A0, bút đủ màu, su tầm những con vật ăn các loạithức ăn khác nhau…có thể tiếp thu qua bài giảng nh

Đ/c Nguyễn Thị Hạnh lớp 4A2Dạy bài 35: Không khí cần cho sự cháy

Đ/c Trần Thị Kim Dung lớp 4A3Dạy bài 61: Trao đổi chất ở thực vật

Ví dụ cụ thể một tiết chuyên đề trờng của đ/c Nguyễn Thị Hạnh lớp 4A2

Bài 35: Không khí cần cho sự cháy“ ”

I Mục tiêu:

Sau bài học học sinh biết:

- Làm thí nghiệm chứng minh:

+ Càng có nhiều không khí càng có nhiều ô xi để duy trì sự cháy đợc lâu dàihơn.

+ Muốn sự cháy diễn ra liên tục, không khí phải đợc lu thông

- Nói về vai trò của khí ni- tơ đối với sự cháy diễn ra trong không khí

Tuy không duy trì sự cháy nhng nó giữ cho sự cháy xảy ra không quá mạnh, quánhanh

- Nêu ứng dụng thực tế liên quan đến vai trò của không khí đối với sự cháy

II Đồ dùng dạy học:

- Hình trang 70,71 SGK

- Chuẩn bị các đồ dựng thớ nghiệm theo nhúm:

+ Hai lọ thủy tinh( một lọ to, một lọ nhỏ), hai cõy nến bằng nhau

+ Một lọ thủy tinh khụng cú đỏy( hoặc ống thủy tinh), nến, đế kờ( như hỡnh vẽ)

III Hoạt động dạy và học:

1 Kiểm tra bài cũ:

- Khụng khớ cú ở đõu? Khụng khớ cú

những tớnh chất gỡ?

- Khụng khớ cú vai trũ như thế nào

đối với đời sống?

- Đọc mục thực hành (trang 70-SGK)

( Giáo viên kê 1 bàn giữa lớp để làm thí

nghiệm cho cả lớp quan sát, dự đoán

hiện tượng và kết quả của thí nghiệm)

Thí nghiệm 1:

Dùng 2 cây nến như nhau và 2 chiếc

lọ thủy tinh không bằng nhau Khi đốt

cháy 2 cây nến và úp lọ thủy tinh lên

Các em dự đoán hiện tường gì xảy ra?

- Theo em tại sao cây nến trong lọ thủy

tinh to lai cháy lâu hơn cây nến trong lọ

thủy tinh nhỏ?

- Qua thí nghiệm này chung ta đã chứng

minh được ô xi có vai trò gì?

Kết luận: Càng có nhiều không khí thì

- Lắng nghe và phát biểu ý kiến + Cả 2 cây nến cùng tắt

+ Cả 2 cây nến vẫn cháy bình thường + Cây nến trong lọ to sẽ cháy lâu hơn cây nến trong lọ nhỏ

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả củanhóm mình

- Vì lọ thủy tinh có chứa nhiều không khí hơn lọ thủy tinh nhỏ Mà trong không khí chứa khí ô xi duy trì sự cháy

- Ô xi duy trì sự cháy lâu hơn càng có nhiều không khí thì càng càng có nhiều

ô xi và sự cháy sẽ diễn ra lâu hơn

Kích thước

lọ thủy tinh

Thời gian cháy

Giải thích

1 Lọ TT to

2 Lọ TT nhỏ

càng có nhiều ô xi để duy trì sự cháy lâu

- Giáo viên làm mẫu

- Dùng lọ thủy tinh không đáy, úp vào

cây nến gắn trên đế kín rồi hỏi:

- Các em dự đoán xem hiện tượng

gì xảy ra?

Bước 2: Học sinh làm thí nghiệm

- Giáo viên treo tranh thí nghiệm 2 lên

- Theo em, vì sao cây nến lại chỉ cháy

được trong thời gian ngăn như vậy?

Giáo viên phổ biến thí nghiệm:

- Cô thay thế ngắn nến bằng một đế

không kín (cho học sinh quan sát vật

thật) Hãy dự đoán xem hiện tượng gì

xảy ra?

- Giáo viên phát cho 4 nhóm, mỗi nhóm

- Nhóm trưởng báo cáo

- Cây nến vẫn cháy bình thường

- Cây nến sẽ tắt

- Các nhóm thực hành thí nghiệm, ghi kết quả vào phiếu

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả

- Cây nến tắt sau mấy phút

+ Do lượng ô xi trong lọ đã cháy hết

mà không được cung cấp tiếp

- Một số học sinh nêu dự đoán của mình

- Các nhóm thực hành thí nhiệm 3

- Đại diện nhóm báo cáo kết quả

1 đế gắn nến không kín.

- Giáo viên dán thí nghiệm 3 lên bảng

+ Đại diện một nhóm lên bảng trình bày

thí nghiệm và kết quả?

- Vì sao cây nến có thể cháy bình

thường

- Quan sát từ hiện tượng chúng ta thấy:

Khi sự cháy xảy ra, khí ni-tơ và khí

các-bô-níc nóng lên và bay lên cao Do có

chỗ lưu thông với bên ngoài nên không

khí ở bên ngoài tràn vào trong lọ, tiếp

tục cung cấp ô xy để duy trì sự cháy Cứ

như vậy sự cháy diễn ra liên tục

- Để duy trì sự cháy cần phải làm gì?

- Giáo viên kết luận: Để duy trì sự cháy,

cần liên tục cung cấp không khí Nói

cách khác không khí cần được lưu

thông

- Không khí rất cần cho sự cháy, vậy khí

ni-tơ có vai trò như thế nào với sự cháy

diễn ra trong không khí

Kết luận: Ni-tơ trong không khí không

duy trì sự cháy nhưng nó giữ cho sự

cháy không diễn ra quá mạnh, quá

- Học sinh lắng nghe và quan sát thí nghiệm giáo viên mô tả

- Học sinh trả lời

Học sinh thảo luận và trả lời

- Ni-tơ trong không khí giữ cho sự cháy diễn ra không quá mạnh, quá nhanh

- Một bạn nhỏ người dân tộc đang thổi

- Giáo viên treo tranh minh họa hinh 5

+ Em làm thế nào để khi đun nấu cho

lửa cháy được to

+ Khi nấu xong em dập tắt ngọn lửa

bằng cách nào?

- Khi đun bếp và nhóm bếp lửa hay bếp

than, các em lưu ý làm như các bạn…

- Vậy khi muốn dập tắt bếp than em làm

như thế nào?

* Hoạt động 4: Trò chơi

- Giáo viên đưa ra tình huống: Mẹ dặn

Hải hôm nay chủ nhật ở nhà học bài

xong nấu cơm giúp mẹ Nhưng Hải loay

hoay mãi không nhóm được bếp củi

Duy sang chơi thấy vậy đã giúp Hải

nhóm bếp và phổ biến kinh nghiệm

nhóm bếp cho bạn

+ Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm

+ Các nhóm cử đại diện lên trình diễn

trước lớp

+ Tuyên dương bằng một tràng pháo tay

lửa

- Dùng ống nứa thổi vào bếp củi

- Không khí trong bếp được cung cấp liên tục để lửa không bị tắt

- Học sinh trả lời

- Khơi bếp rỗng, để không khí lưu thông

- Nhóm bếp than, xách bếp ra đầu hướnggió

- Dội nước vào củi, vùi củi vào đống tro bếp

- Đậy kín nắp cửa lò

- Học sinh thảo luận trong nhóm

- Các nhóm có thể đưa ra các câu hỏi để thảo luận khi xem xong vở diễn

3 Củng cố - dặn dò

- Khí ô xi và khí ni-tơ có vai trò gì đối

với sự cháy?

- Làm cách nào để có thể duy trì sự cháy

- Bài sau: Không khí cần cho sự sống

HS lắng nghe và trả lời

b Nhận xét sau chuyên đề:

Qua các chuyên đề trên ban giám hiệu và toàn thể các đồng chí tổ trưởngchuyên môn, giáo viên trong trường trao đổi, đóng góp ý kiến xây dựng và đi đếnthống nhất một hướng chung cách sử dụng đồ dùng dạy học cho các tiết dạy sau.Không những của riêng khối 4, khối 5 và cả những khối khác nữa, không chỉ dừnglại ở môn khoa học mà có thể áp dụng ở một số môn khác cách sử dụng đồ dùngdạy học để tiết dạy của chúng ta sẽ đạt hiệu quả cao

c Đánh giá kết quả qua đợt chuyên đề:

Qua các chuyên đề của nhà trường và tất cả các đồng chí giáo viên trong tổ 4

và trong trường cũng thấy được môn khoa học là một trong những môn phải sửdụng đồ dùng dạy học có trong bộ đồ dùng, tranh ảnh sưu tầm thêm, đồ dùng tựlàm, đồ dùng cá nhân mang đến thêm của học sinh làm thực hành, làm thí nghiệmnhiều… rất phong phú, đa dạng và sinh động Các đồng chí giáo viên trong khối 4

và các đồng chí giáo viên trong trường rất nhiệt tình, chịu khó ham học hỏi, ý thứctrách nhiệm, linh hoạt, sáng tạo trong việc sử dụng đồ dùng dạy học trong tiết học.Giáo viên trình bày nội dung bài sâu sắc hơn, thuận lợi hơn, nhẹ nhàng và hiệu quả,giáo viên phát huy được tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh Họcsinh được thực hành nhiều gây hứng thú học tập, lôi cuốn các em trong học tập đạtđược kết quả cao trong tiết dạy

* Khen thưởng: Giáo viên xếp loại giờ tốt

Học sinh: BGH khen trước lớp, trước cờ

Một tiết chuyờn đề mụn khoa học lớp 4

3/ Biện pháp thực hiện

3.1 Tổ chức khai thác sử dụng ĐDDH ở trờng Tiểu học Khơng Đình.

* Tổ chức xây dựng và bổ sung ĐDDH:

- Nghiên cứu kỹ nội dung chơng trình xem xét xem bài nào ĐDDH trong bộ

đồ dùng cha có thì giáo viên tự làm để phục vụ bài dạy tốt hơn

- Động viên giáo viên trong tổ tự làm ĐDDH bằng các vật liệu đơn giản, sẵn

có, dễ tìm ở địa phơng Tự làm ĐDDH là một trong những nhiệm vụ mà ngời giáoviên đặt ra trong quá trình tìm kiếm con đờng nâng cao chất lợng dạy học

VD: Dạy bài “Không khí cần cho sự cháy ,” để làm đợc các Thí nghiệm cần

có các lọ có đáy và lọ không đáy thì giáo viên đã phải tự lấy chai và ca đi phần đáy

+ Về khoa học và s phạm: Thiết bị phải phục vụ nội dung, chơng trình giáodục, phải thành công trong thời gian hợp lý của bài giảng phải có tình trực quancao.

+ Về kỹ thuật: ĐDDH phải có cấu trúc hợp lí, gọn nhẹ, chắc chắn, dễ lắp ráp,

dễ tháo, có độ bền cao, chất lợng chế tạo không gây độc hại và phải an toàn cho

ng-ời sử dụng

+ Về thẩm mỹ: ĐDDH tự làm phải đẹp, màu sắc mô tả vật…có thể tiếp thu qua bài giảng nhcó sức hấp dẫnvới ngời sử dụng

+ Về kinh tế: ĐDDH tự làm phải có giá thành hợp lí để giáo viên có thể làm

đợc và tăng cờng số lợng cho nhà trờng

- Phát động giáo viên và học sinh su tầm các mẫu vật có sẵn trong tự nhiên, vậtliệu đồ dùng phế thải nhng còn có ích trong giảng dạy

- Su tầm mẫu vật

 Su tầm vật thật còn tơi khi giảng dạy bài Vai trò của vitamin, chất khoáng

và chất sơ Ví dụ: quả chuối, thanh long, nho, cà chua, rau cải, bắp cải, gạo, cam, càrốt

 Su tầm số liệu những nơi có nguồn nớc bị ô nhiễm và tìm hiểu nguyên nhân

khi dạy bài “Nguyên nhân làm nớc bị ô nhiễm ”

 Su tầm tranh, ảnh, su tầm trên báo trí, lịch cũ, bu ảnh

3.2 Tổ chức sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả:

3.2.1 Xây dựng ý thức sử dụng ĐDDH trong các tiết dạy cho giáo viên:

Thực tế giáo viên chỉ có ý thức sử dụng ĐDDH trong các tiết hội giảng, chuyên

đề Thông thờng việc góp ý giờ dạy tôi phân tích để giáo viên thấy đợc nếu chúng ta sửdụng tốt ĐDDH trong tiết dạy thì việc học sinh nắm chắc bài hơn, tạo nhiều khả năng

để giáo viên trình bày nội dung bài học một các sâu sắc, thuận lợi hơn Từ đó hìnhthành đợc ở học sinh những phơng pháp học tập tích cực chủ động, chất lợng bài dạy

đợc nâng cao, giáo viên thấy đợc vai trò quan trọng của việc sử dụng ĐDDH trong cáctiết dạy Qua đó giáo viên có nhận thức thái độ nghiên cứu sử dụng ĐDDH một cách

đúng đắn

- Thờng xuyên dự sinh hoạt chuyên môn của các khối lớp, đặc biệt là khối 4

để định hớng giáo viên bàn bạc thống nhất việc sử dụng ĐDDH ở các môn theo:

+ Bài nào khó dạy

+ Sử dụng đồ dùng nào

+ Sử dụng vào lúc nào trong tiết dạy

+ Khai thác từ đồ dùng tự làm

VD:

Trong buổi SHCM ở tuần 18, tổ 4 đã trao đổi rất kĩ về việc sử dụng ĐDDH để

làm thí nghiệm thứ nhất của bài “Không khí cần cho sự cháy” sao cho hiệu quả

Để làm đợc thí nghiệm này cần có một lọ thuỷ tinh không có đáy, úp vào câynến đang cháy Ngọn nến cháy đợc bao lâu ?

+ Làm thử thí nghiệm lần đầu không thành công, sau khi kiểm tra lại chúngtôi thấy rằng phần tiếp giáp giữa lọ thuỷ tinh và tấm đế cha khít nên vẫn có khôngkhí lùa vào bên trong điều đó làm cho Thí nghiệm không thành công

+ Trong tổ đã thống nhất dùng dao vạch một vòng tròn bằng đáy lọ thuỷ tinhvào tấm đế để không khí không lu thông đợc hoặc khi đặt lọ thuỷ tinh lên tấm đế ấnmạnh tay một chút để không khí không lùa vào đợc Sau khi trao đổi chúng tôi đãlàm lại thí nghiệm và khi đó thí nghiệm đã thành công

+ Thống nhất thí nghiệm này khó nên giáo viên có thể làm mẫu trên lớp đểtất cả học sinh quan sát và đa ra ý kiến chứ không để học sinh tự làm thí nghiệm

- Dự giờ thăm lớp thờng xuyên để giúp giáo viên có ý thức sử dụng ĐDDH

- Động viên toàn thể giáo viên tích cực tham gia làm ĐDDH

- Tổ chức thi triển lãm ĐDDH ở cấp trờng

- Thực hiện chuyên đề về việc sử dụng ĐDDH có hiệu quả của môn Khoa học4

3.2.2 Nghiên cứu nắm chắc nội dung chơng trình môn Khoa học 4:

Ngay từ đầu năm học, chúng tôi đã yêu cầu giáo viên nghiên cứu kĩ nội dungcủa sách giáo khoa, sách giáo viên

Một buổi sinh hoạt chuyờn mụn khối 4 cú Ban giỏm hiệu dự.

Môn Khoa học lớp 4 đợc viết theo chơng trình môn Khoa học 4 do Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành tháng 11 năm 2003 gồm 3 chủ đề với 70 bài ứng với 70 tiếtcủa 35 tuần học Trong đó có 60 bài học mới và 10 bài ôn tập kiểm tra Cụ thể là:

Gồm 3 chủ đề:

- Chủ đề: Con ngời và sức khoẻ

Sự trao đổi chất ở ngờiDinh dỡng Phòng bệnh

An toàn cuộc sống

- Chủ đề: Vật chất năng lợng

NớcKhông khí

ánh sáng Nhiệt độ

- Chủ đề: Thực vật - động vật

Trao đổi chất ở thực vậtTrao đổi chất ở động vậtChuỗi thức ăn trong tự nhiên

3.2.3.Nghiên cứu kỹ bài dạy:

- Phải đọc kỹ, thiết kế bài trớc 2 tuần để nắm đợc yêu cầu, trọng tâm của tiếtdạy Có nh vậy, khi sử dụng ĐDDH mới có hiệu quả Việc chọn lựa thiết bị dạy họcphải đợc tiến hành ngay khi giáo viên lên kế hoạch cho các nội dung dạy học, phùhợp với tiến trình bài dạy

Ví dụ: Bài ánh sáng cần cho sự sống

Thiết kế bài “ánh sáng cần cho sự sống” ngoài tranh ảnh minh họa có trong

sách giáo khoa giáo viên có thời gian chuẩn bị một chậu hoa nhỏ gieo 10 hạt đỗ sau

đó úp lên trên một cái hộp bằng bìa có khoét một lỗ phía sau, buộc cố định và để ởnơi có ánh sáng, hàng ngày tới nớc Tiến hành làm trớc 10 ngày và có sự chứng kiếntham gia của các em Việc làm đơn giản nhng tạo nên không khí rất hào hứng chocác em, kích thích sự tìm tòi, tính kiên nhẫn ở học sinh và mang đến cho buổi họchiệu quả cao

3.2.3 Nghiên cứu phơng pháp dạy môn Khoa học 4:

- Giáo viên phải nắm chắc dạy môn Khoa học có thể sử dụng các phơng phápsau: Trình bày, hỏi đáp, thảo luận, trò chơi, đóng vai, động não, quan sát, thínghiệm, thực hành…có thể tiếp thu qua bài giảng nh