Một số giải pháp nhằm hoàn thiện các hình thức trả l­ương ở công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội.DOC

Một số giải pháp nhằm hoàn thiện các hình thức trả l­ương ở công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội

Lời nói đầu

Để đa nền kinh tế Việt Nam phát triển, hoà nhập với nền kinh tế thế giới

Đảng và Chính phủ đã đề ra mục tiêu phải thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc nhằm: “Xây dựng nớc ta thành một nớc công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lợng sản xuất, đời sống vật chất tinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc ” Để thực hiện đợc mục tiêu này đòi hỏi Đảng, Chính phủ và mọi thành phần kinh tế phải đẩy mạnh các hoạt động sản xuất,

đổi mới kinh tế, tăng cờng phối hợp kiểm tra thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Một doanh nghiệp muốn thành công trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình thì phải tăng cờng vốn đầu t, tăng năng suất và hiệu quả lao

động ngoài ra cần phải tiết kiệm chi phí nguồn lực hiện có của mình Tiền

l-ơng là một phần chi phí của doanh nghiệp, có ảnh hởng đến giá thành sản phẩm

Tiền lơng là điều kiện thúc đẩy ngời lao động làm việc tốt, tăng năng suất lao động, đồng thời cũng là một chi phí sản xuất kinh doanh thờng xuyên của doanh nghiệp và đợc cấu thành trong giá thành sản phẩm Nếu chọn đợc hình thức trả lơng hợp lý sẽ tạo động lực cho nhiều lao động, tăng năng suất lao

động, tiết kiệm nguyên vật liệu làm giảm chi phí sản xuất kinh doanh Ngợc lại, chọn hình thức trả lơng không hợp lý sẽ khiến ngời lao động không thoã mãn với tiền lơng nhận đợc Do đó, họ không tăng năng suất lao động, không tiết kiệm vật t làm cho chi phí tăng gây ảnh hởng xấu đến sản xuất kinh doanh

Chế độ tiền lơng hợp lý ở doanh nghiệp sẽ phát huy khả năng sáng tạo của ngời lao động, nâng cao trách nhiệm, tăng năng suất lao động, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và ngợc lại Với vai trò nh vậy, việc tìm ra các hình thức trả lơng hợp lý với đặc điểm sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Nhận thức rõ vấn đề quan trọng của công tác trả lơng trong doanh nghiệp Trong thời gian thực tập tại công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội, em quyết định chọn đề tài: “Một số giải pháp nhằm hoàn thiện các hình thức trả lơng ở công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội" để hoàn thành chuyên đề

thực tập của mình

Nội dung chuyên đề chia thành 3 phần chính:

Chơng I: Lý luận chung về tiền lơng và các hình thức trả lơng trong doanh nghiệp.

Chơng II: Phân tích thực trạng công tác trả lơng tại công ty Lắp Máy

và Xây Dựng Hà nội

Chơng III: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện các hình thức trả lơng tại công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội.

Do trình độ lý luận cũng nh thời gian có hạn, nên vấn đề nghiên cứu của

em không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong đợc sự giúp đỡ và góp ý của các thầy cô giáo để có thể hoàn thiện hơn cho những nghiên cứu sau này

Em xin bày tỏ sự cảm ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong khoa Khoa học Quản lý, Các cô chú trong công ty Lắp máy và Xây Dựng Hà nội đã hớng dẫn chỉ bảo em trong thời gian thực tập Đặc biệt là thầy giáo GS - TS Đỗ Hoàng Toàn đã trực tiếp hớng dẫn em hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Lý luận chung về tiền lơng và các hình thức

trả lơng trong doanh nghiệp

i Tiền Lơng:

1 Khái niệm và bản chất của tiền lơng

Dới mọi hình thức kinh tế xã hội, tiền lơng luôn đợc coi là một bộ phận quan trọng của giá trị hàng hoá Nó chịu tác động của nhiều yếu tố nh: kinh tế, chính trị, xã hội, lịch sử Ngợc lại , tiền lơng cũng tác động đến hoạt động sản xuất, cải thiện đời sống và ổn định chế độ kinh tế, xã hội Chính vì thế, không chỉ nhà nớc( ở tầm vĩ mô) mà cả doanh nghiệp và ngời lao động(ở tầm vi mô)

đều quan tâm đến chính sách tiền lơng

Chính sách tiền lơng phải thờng xuyên đợc đổi mới cho phù hợp với điều kiện kinh tế- chính trị xã hội của đất nớc

1.1 Tiền lơng trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung

Trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung, tiền lơng đợc hiểu một cách thống nhất:

“ Tiền lơng dới chủ nghĩa xã hội là một phần thu nhập quốc dân, biểu hiện dới hình thức tiền tệ, đợc nhà nớc phân phối có kế hoạch cho công nhân viên chức cho phù hợp với số lợng, chất lợng lao động của mỗi ngời đã cống hiến Tiền lơng phản ánh việc trả cho cán bộ công nhân viên dựa trên nguyên tắc phân phối theo lao động nhằm tái sản xuất sức lao động”

Nh vậy, quan điểm tiền lơng cho rằng:

- Tiền lơng không phải giá trị sức lao động bởi vì, quan điểm này đồng thời cho rằng, dới Chủ Nghĩa Xã hội, sức lao động không phải là hàng hoá cả trong khu vực sản xuất kinh doanh cũng nh trong khu vực quản lý nhà nớc, xã hội

- Tiền lơng là một khái niệm thuộc phạm trù phân phối tuân thủ các nguyên tắc của quy luật phân phối dới Chủ Nghĩa Xã hội

- Tiền lơng đợc phân phối công bằng theo số lợng và chất lợng lao động của Công nhân viên chức đã hao phí và đợc kế hoạch hoá từ cấp trung ơng đến cấp cơ sở, đợc nhà nớc thống nhất quản lý

- Chế độ tiền lơng trong giai đoạn đó mang nặng tính giai cấp, bình quân nên không khuyến khích lao động nâng cao trình độ chuyên môn, tính chủ động

và xem nhẹ lợi ích của ngời lao động, không gắn lợi ích với thành quả mà họ làm ra

Quan điểm sai lầm đó đã dẫn đến những hậu quả lớn: Biên chế nhân lực lớn, ngân sách thâm hụt nặng nề do phải bao cấp tiền lơng mà tiền lơng lại không đủ tái sản xuất sức lao động Do đó tiền lơng không còn là mối quan tâm hàng đầu của Công nhân viên chức trong các doanh nghiệp nhà nớc Họ không thiết tha với công việc chính, tiêu cực gia tăng, tình trạng “ chân trong chân ngoài” khá phổ biến Vì thế, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh giảm sút

1.2 Tiền lơng trong nền kinh tế trị trờng

Ngày nay, cùng với sự đổi mới nền kinh tế của đất nớc từ cơ chế tập trung sang nền kinh tế thị trờng, định hớng xã hội chủ nghĩa thì quan điểm về tiền lơng cũng thay đổi:

“ Tiền lơng là một bộ phận của thu nhập quốc dân, là giá trị mới sáng tạo

ra mà ngời sử dụng lao động trả cho ngời lao động phù hợp với giá trị sức lao

động đã hao phí trong quá trình sản xuất.”

Giá trị hao phí sức lao động đó căn cứ vào điều kiện lao động, số lợng, chất lợng mà ngời lao động đã hao phí để hoàn thành công việc Nh vậy, quan

điểm trên đã khắc phục những sai lầm trong nền kinh tế tập trung bao cấp Hơn nữa, nó còn bộc lộ những nhận thức đúng đắn sau:

- Sức lao động là một loại hàng hoá Tính chất hàng hoá của sức lao động bao gồm không chỉ lực lợng lao động làm việc trong khu vực sản xuất kinh doanh mà còn cả với công chức, viên chức trong lĩnh vực quản lý nhà nớc và xã hội

- Có hàng hoá sức lao động tức là có sự hoạt động của thị trờng sức lao

động Tiền lơng là giá cả của hàng hoá sức lao động mà ngời sử dụng lao động( ngời mua sức lao động) trả cho ngời lao động( ngời bán sức lao động)

- Tiền lơng là bộ phận cơ bản trong thu nhập của ngời lao động, đồng thời là một trong các yếu tố chi phí đầu vào của sản xuất kinh doanh

2 Tiền lơng danh nghĩa và tiền lơng thực tế

2.1 Tiền lơng danh nghĩa

Tiền lơng danh nghĩa đợc hiểu là số tiền mà ngời sử dụng lao động

trả cho ngời lao động Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc trực tiếp vào năng suất lao động và hiệu quả làm việc của ngời lao động, phụ thuộc vào trình độ, kinh nghiệm ngay trong quá trình lao động trên thục tế mọi mức lơng trả cho ngời lao động đều là tiền lơng danh nghĩa

2.2 Tiền lơng thực tế

Tiền lơng thực tế đợc hiểu là số lợng các loại hàng hoá tiêu dùng

và các loại dịch vụ cần thiết mà ngời lao động hởng lơng có thể mua đợc bằng tiền lơng danh nghĩa của họ

2.3 Mối quan hệ giữa tiền lơng danh nghĩa với tiền lơng thực tế

Nh trình bày ở trên, tiền lơng thực tế không chỉ phụ thuộc vào số lợng tiền lơng danh nghĩa mà còn phụ thuộc vào giá cả của các loại hàng hoá tiêu dùng và các loại dịch vụ cần thiết mà họ muốn mua Mối quan hệ giữa tiền lơng thực tế và tiền lơng danh nghĩa đợc thể hiện qua công thức sau:

ITLtt =

gc

tldn

I I

Trong xã hội, tiền lơng thực tế luôn là mục đích trực tiếp của ngời lao

động hởng lơng Đó cũng là đối tợng quản lý trực tiếp trong các chính sách về thu nhập, tiền lơng

2.4 Tiền lơng và lạm phát

Về cơ bản lạm phát làm cho tình trạng giá cả của hàng hoá tăng lên dẫn

đến tiền lơng thực tế giảm Có nhiều nguyên nhân dẫn đến lạm phát đợc đa ra theo những quan điểm khác nhau Chẳng hạn việc tăng chi tiêu của chính phủ( đầu t, mở rộng khu vực kinh tế nhà nớc ) làm tăng nhu cầu hàng hoá trên thị trờng, do đó đẩy giá lên Một nguyên nhân khác cũng có thể kể đến là do tăng lơng tạo ra Vì tiền lơng làm tăng tổng cầu trong xã hội, do đó dễ kéo giá lên.Mặt khác tiền lơng cũng làm tăng chi phí sản xuất sản phẩm của các doanh nghiệp, làm cho giá thành tăng, đẩy chi phí tăng lên và dẫn đến lạm phát Lạm phát xảy ra làm tiền lơng thực tế giảm, điều này sẽ dẫn đến đòi hỏi làm tăng tiền lơng trong xã hội Tiền lơng tăng do lạm phát xảy ra không gắn với tăng năng suất lao động, nhng lại làm tăng chi phí sản xuất kinh doanh Đây là trờng hợp lạm phát kéo theo tăng lơng

Nh vậy, việc ổn định và bảo đảm tiền lơng không tách rời kiểm soát lạm phát trong xã hội và ngợc lại Tiền lơng- lạm phát luôn là một trong những quan tâm hàng đầu trong xã hội, trong các chính sách về thu nhập Có 3 loại chính sách về thu nhập có thể đợc áp dụng đó là:

về sinh học, xã hội học, về mức độ phức tạp và tiêu hao lao động trong những

điều kiện lao động trung bình của từng công việc, từng ngành nghề

thuật( yêu cầu về chất lợng lao động) để ngời sử dụng lao động và ngời lao

động thoã thuận xác định mức lơng cụ thể khi ký kết hợp đồng lao động Tiền

l-ơng tối thiểu bảo đảm quy định của luật lao động “ Ngời lao động đợc trả ll-ơng trên cơ sở thoã thuận với ngời sử dụng lao động nhng không thấp hơn mức lơng tối thiểu do nhà nớc quy định và theo năng suất, chất lợng, hiệu quả công việc”

4 Vai trò và ý nghĩa của tiền lơng trong sản xuất kinh doanh

- Đảm bảo tái sản xuất sức lao động: Đây là yêu cầu thấp nhất của tiền

l-ơng, tiền lơng phải nuôi sống ngời lao động, duy trì sức lao động của họ

- Vai trò điều phối lao động: Với tiền lơng thoã đáng, ngời lao động tự nguyện nhận mọi công việc đợc giao trong những điều kiện phù hợp

- Vai trò kích thích của tiền lơng: Tiền lơng tạo ra động cơ cho ngời lao

động có trách nhiệm trong công việc, tạo đợc sự say mê trong công việc, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn

- Vai trò quản lý lao động: Thông qua việc trả lơng, doanh nghiệp có thể giám sát theo dõi ngời lao động làm việc theo ý đồ của mình, đảm bảo tiền lơng chi ra phải đem lại hiệu quả rỏ rệt

5 Những yêu cầu và nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lơng

5.1 Những yêu cầu

- Đảm bảo tái sản xuất sức lao động, không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho ngời lao động

Đây là một yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo thực hiện đúng chức năng

và vai trò của tiền lơng trong đời sống xã hội Yêu cầu này cũng đặt ra những

đòi hỏi cần thiết khi xây dựng chính sách tiền lơng

Điều này trớc hết đợc thể hiện ở tiền lơng tối thiểu Mức lơng tối thiểu

đ-ợc xây dựng trớc hết căn cứ vào mức sống tối thiểu của từng quốc gia Mức sống tối thiểu đợc hiểu là mức độ thoã mãn nhu cầu tối thiểu của ngời lao động trong một thời kỳ nhất định, thờng đợc biểu hiện qua hai mặt: Hiện vật và giá trị

+ Mặt hiện vật: Thể hiện qua cơ cấu, chủng loại các t liệu sinh hoạt và

dịch vụ cần thiết để tái sản xuất sức giản đơn sức lao động nh: ăn , mặc, ở, đi lại, trang bị đồ dùng sinh hoạt, giao tiết xã hội, bảo vệ sức khoẻ

+ Mặt giá trị: Thể hiện qua giá trị của các t liệu sinh hoạt và của các dịch

vụ sinh hoạt cần thiết

- Làm cho năng suất lao động không ngừng nâng cao

Tiền lơng là một đòn bẩy quan trọng để tăng năng suất lao động, tạo cơ

sở quan trọng nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Mặt khác, đây cũng là một yêu cầu quan trọng đặt ra với việc phát triển, nâng cao trình độ và kỷ năng của ngời lao động

- Đảm bảo tính đơn giản, rõ ràng , dễ hiểu

Tiền lơng luôn là mối quan tâm hàng đầu của mọi ngời lao động Một chế độ tiền lơng đơn giản, dễ hiểu có tác động trực tiếp tới động cơ và thái

độ làm việc của ngời lao động, đồng thời làm tăng hiệu quả của hoạt động quản

lý, nhất là quản lý tiền lơng

5.2 Những nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lơng

Nguyên tắc 1: Trả lơng ngang nhau cho những lao động nh nhau

Nguyên tắc này xuất phát từ nguyên tắc phân phối theo lao động Những ngời lao động khác nhau về tuổi tác, giới tính, trình độ nh… ng có mức hao phí lao động nh nhau thì đợc trả lơng nh nhau

Đây là nguyên tắc quan trọng vì nó bảo đảm sự công bằng, sự bình đẳng, không phân biệt đối xử giới tính, chống tiền lơng bình quân trong tiền lơng Đó

là động lực rất lớn đối với ngời lao động

Nguyên tắc này nhất quán trong từng chủ thể kinh tế, từng doanh nghiệp, từng khu vực hoạt động Nó thể hiện sự chênh lệch về chất lợng lao động thông qua hệ thống thang bảng lơng, tiêu chẩn cấp bậc kỷ thuật, hệ thống chức danh công nhân viên chức trong thực tế phải thể hiện trong quy chế phân phối tiền l-

Trong từng doanh nghiệp thì thấy rằng, tăng tiền lơng dẫn đến tăng chi phí sản xuất kinh doanh, tăng năng suất lao động lại làm giảm chi phí cho từng

đơn vị sản phẩm Một doanh nghiệp chỉ thực sự kinh doanh có hiệu quả khi chi phí nói chung cũng nh chi phí cho một đơn vị sản phẩm giảm đi, tức là mức chi phí cho tăng năng suất lao động phải lớn hơn mức tăng chi phí do tăng tiền lơng bình quân.

Nguyên tắc này là cần thiết để năng cao hiệu quả sử dụng kinh doanh, hạ giá thành sản phẩm

Nguyên tắc 3 : Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lơng giữa những ngời lao động làm các nghề khác nhau trong nền kinh tế quốc dân.

Nguyên tắc này đảm bảo sự công bằng, bình đẳng trong trả lơng cho ngời lao động Mỗi nền kinh tế có điều kiện sản xuất khác nhau, phân phối lao động khác nhau Do vậy, nó ảnh hởng trực tiếp đến mức độ cống hiến và sử dụng hao phí sức lao động của từng ngời Bởi vậy, cần phải xây dựng các chế độ tiền lơng hợp lý giữa các ngành trong nền kinh tế quốc dân nó tạo điều kiện thu hút và

điều phối lao động vào những ngành kinh tế có vị trí trọng yếu và những vùng

có tiềm năng sản xuất lớn

Nguyên tắc này dựa trên cơ sở sau :

+ Trình độ lành nghề của lao động ở mỗi ngành

+ Điều kiện lao động

+ ý nghĩa kinh tế của mỗi ngành trong nền kinh tế quốc dân

+ Sự phân bố theo khu vực sản xuất

Nguyên tắc 4: Tiền lơng phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động

Xã hội muốn tồn tại thì con ngời phải thờng xuyên tiêu dùng của cải vật chất Để có đợc của cải vật chất thì nền sản xuất hàng hoá phải tiến hành liên tục, do đó sức lao động yếu tố cơ bản cấu thành quản trị sản xuất cung cầu luôn luôn đợc sử dụng và tái tạo

Thực hiện nguyên tắc này, tiền lơng phải là giá cả sức lao động phù hợp với quan hệ cung cầu lao động và pháp luật của nhà nớc Thực hiện việc trả l-

ơng, theo việc gắn với giá trị mới sáng tạo ra Đồng thời phản ánh đúng kết quả lao động và hiệu quả kinh tế Mức lơng tối thiểu phải là nền tảng chính sách tiền lơng và có cơ cấu hợp lý về sinh học, xã hội học, bảo hiểm, tuổi già và nuôi con

Tiền lơng của ngời lao động là để tái sản xuất sức lao động tức là bảo

đảm cho đời sống của bản thân họ và gia đình của ngời lao động Điều quan trọng là t liệu sinh hoạt mà ngời lao động nhận khi họ chuyển hoá số tiền nhận

đợc qua các khâu phân phối lu thông trực tiếp là giá cả của phơng thức phục vụ của thị trờng.

6 Quỹ tiền lơng và cơ cấu quỹ tiền lơng

Tiền lơng hay thu nhập đều đợc lấy từ quỹ phân phối của doanh nghiệp Quỹ phân phối theo số lợng và chất lợng lao động do kết quả sản xuất kinh doanh mang lại đó là bộ phận chi phí quan trọng của doanh nghiệp, biểu hiện bằng tiền là quỹ tiền lơng

Vậy quỹ tiền lơng là tổng số tiền doanh nghiệp phải trả cho cán bộ công nhân viên trong danh sách do doanh nghiệp quản lý theo số lợng và chất lợng lao động mà mỗi ngời đã cống hiến Quỹ tiền lơng của doanh nghiệp đợc hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, có thể do cấp phát thông qua ngân sách nhà n-

ớc, dựa trên hệ thống bảng lơng do chính phủ qui định, hoặc theo nguyên tắc tự cân đối, tự trang trải, lấy thu bù chi, đảm bảo trả lơng đầy đủ cho ngời lao động,

đồng thời có thêm tích luỹ mở rộng sản xuất

Thành phần quỹ tiền lơng của doanh nghiệp bao gồm các khoản chủ yếu sau:

- Tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian thực tế( theo thời gian

- Có nhiều cách phân loại cơ cấu quỹ tiền lơng nhng hiện nay quỹ tiền

l-ơng chủ yếu đợc phân loại theo hai cách sau đây:

* Cơ cấu quỹ tiền lơng theo đối tợng trả, ba gồm:

+ Quỹ tiền lơng sản xuất

+ Quý tiền lơng quản lý

+ Quý tiền lơng phục vụ và phụ trợ

*Cơ cấu quỹ tiền lơng của ngời lao động theo tính chất của sản phẩm hoàn công việc, bao gồm:

+ Quỹ tiền lơng sản phẩm mới

+ Quỹ tiền lơng sản phẩm truyền thống

+ Quỹ tiền lơng làm thêm giờ

+ Quỹ tiền lơng bổ sung

Theo quy định hiện nay của nhà nớc, doanh nghiệp có quyền tự chủ xây dựng quỹ tiền lơng nhng phải đợc cấp trên trực tiếp duyệt và giao đơn giá tiền l-

ơng cho đơn vị Doanh nghiệp có quyền tự chọn hình thức trả lơng trên cơ sở quán triệt theo nguyên tắc phân phối theo lao động Nhà nớc cho phép các doanh nghiệp trả lơng cho ngời lao động thấp hơn lơng tối thiểu nhng cũng có chính sách điều tiết đối với những ngời có thu nhập cao, nhà nớc xây dựng và ban hành các thang, bảng lơng

- Thang lơng: Là bảng xác định quan hệ tỷ lệ về tiền lơng giữa những

ng-ời công nhân cùng nghề hoặc cùng nhóm nghề giống nhau theo trình độ cấp bậc của họ Mỗi thang lơng gồm một số bậc lơng và các hệ số phù hợp với các bậc lơng đó

- Bảng lơng: Về cơ bản giống nh thang lơng nhng có khác ở chỗ mức độ

phức tạp của công việc và mức độ phụ thuộc vào công suất thiết kế và qui mô của doanh nghiệp

- Mức lơng: Là số lợng tiền để trả công cho ngời lao động trong một đơn

vị thời gian( giờ, ngày, tuần, tháng) phù hợp với các bậc trong thang lơng

Thông thờng chỉ qui định mức lơng bậc một với hệ số của bậc tơng ứng.Công thức tính nh sau:

Theo Nghị định 28/CP qui định mức tiền lơng tối thiểu là 144.000

đ/tháng Mức lơng này không đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tối thiểu của gia

đình ngời lao động đến ngày 27/03/2000 chính phủ ra nghị định số 10/CP điều chỉnh mức lơng tối thiểu tăng lên 180.000đ/tháng áp dụng trong cả nớc từ ngày 01/01/2000 Đây là một cố gắng rất lớn trong việc nâng cao tiền lơng và thu nhập của ngời lao động trong điều kiện nền kinh tế nớc ta có nhiều khó khăn Tuy nhiên ngay cả mức lơng tối thiểu này cũng cha đáp ứng đợc các điều kiện: Tái sản xuất sức lao động, phát triển sức lao động về chất( nâng cao trình độ

văn hoá,tinh thần, khoa học, kỹ thuật cho ngời lao động), chi phí để nuôi gia

đình ngời lao động và có tích luỹ

Đến nay, có một số cơ quan đang áp dụng mức lơng tối thiểu là 210.000đ/tháng theo quy định của nhà nớc từ ngày 01/01/2001

Để thoã mãn nhu cầu sinh hoạt cho ngời lao động và gia đình của họ, chính phủ cần phải luôn quan tâm đến việc điều chỉnh mức lơng tối thiểu để

đảm bảo đời sống cho ngời lao động theo quan điểm: Bảo đảm sự mền dẽo, linh hoạt của tiền lơng theo những quy luật của thị trờng, kết hợp với những chính sách kinh tế xã hội của nhà nớc

II Vai trò đòn bẩy kinh tế của tiền lơng

Trong cơ chế thị trờng, tiền lơng đợc coi là giá cả sức lao động và đợc tiền tệ hoá, nó chịu sự chi phối và tác động của giá cả thị trờng là do quan hệ cung cầu về sức lao động, về giá cả hàng hoá dịch vụ Vì vậy nó là nguồn sống chủ yếu của ngời lao động, là một trong những yếu tố cấu thành chi phí cản xuất kinh doanh

Về mặt sản xuất và đời sống, tiền lơng có hai chức năng cơ bản sau:

Thứ nhất, chức năng tái sản xuất sức lao động.

Sức lao đông cơ bắp và sức lao động tinh thần tồn tại trong cơ thể của con ngời, là một trong những yếu tố đầu vào của sản xuất kinh doanh Trong quá trình lao động, sức lao động đợc hao mòn dần cùng với quá trình tạo ra sản phẩm Để thu hút động viên nguồn lực của sản xuất vào việc thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội mặt khác nhà nớc tạo môi trờng và điều kiện để ngời lao

động có việc làm và có cơ chế chính sách đảm bảo đời sống vật chất tinh thần cho ngời lao động

Thực hiện chức này trớc hết tiền lơng đợc coi là giá cả sức lao động, thực hiện trả lơng theo công việc mức lơng tối thiểu là nền tảng chính cho tiền lơng

có cơ cấu hợp lý về sinh học, xã hội học

Thứ hai, chức năng đòn bẩy kinh tế

Lợi ích kinh tế là một trong những hình thức biểu hiện các quan hệ kinh

tế của một chế độ kinh tế xã hội nhất định, là động cơ thúc đẩy hoạt động kinh

tế của con ngời Trong quá trình lao động chung, lợi ích kinh tế là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự hoạt động của con ngời, là động lực mạnh mẽ nhất của tiến bộ kinh tế xã hội

Việc giải quyết đúng đắn vấn đề lợi ích kinh tế sẽ giải phóng mọi tiềm năng của con ngời trong quá trình phát triển kinh tế Trong ba loại lợi ích là:

Lợi ích xã hội, lợi ích tập thể, lợi ích của ngời lao động thì lợi ích của ngời lao

động là động lực trực tiếp và quan trọng đối với sự phát triển kinh tế Nguồn lao

động là nguồn lực sản xuất, chính sách tiền lơng đúng đắn là động lực to lớn phát huy sức mạnh nhân tố con ngời trong việc thực hiện các mục têu kinh tế xã hội Vì vậy, tổ chức tiền lơng phải nhằm thúc đẩy và khuyến khích ngời lao

động nâng cao năng suất lao động, chất lợng và hoàn thành công việc tốt Bảo

đảm sự công bằng xã hội: Trên cơ sở thực hiện chế độ trả lơng hoàn toàn bằng tiền, có cơ cấu và quan hệ hợp lý, có phụ cấp thu hút và kích thích ngời lao

động Đồng thời cần mở rộng và áp dụng linh hoạt các hình thức tiền thởng

Với ý nghĩa và chức năng cơ bản trên, vai trò của tiền lơng đợc biểu hiện:+ Về kinh tế: Tiền lơng đóng vai trò ổn định và phát triển kinh tế gia

đình Nếu tiền lơng không đủ trang trải, mức sống ngời lao động giảm sút thì họ

sẽ kiếm việc làm thêm ngoài doanh nghiệp nh vậy sẽ ảnh hởng đến kết quả làm việc tại doanh nghiệp của họ Ngợc lại, sẽ tạo điều kiện cho ngời lao động yên tâm, phấn khởi làm việc và tăng năng suất lao động

+ Về chính trị- xã hội: Có thể nói tiền lơng là nhân tố quan trọng tác động

đến chính tri - xã hội Nếu tiền lơng cao sẽ ảnh hởng tích cực, ngợc lạ, sẽ làm cho công nhân không tha thiết với công việc, chán nản với doanh nghiệp, oán trách xã hội, mất lòng tin với doanh nghiệp Để phát huy đòn bẩy kinh tế của tiền lơng, doanh nghiệp cần phải thực hiện đợc các vấn đề sau:

* Xác định quỹ lơng toàn doanh nghiệp trong năm

* Xác định mức lơng bình quân cho một cán bộ công nhân viên trong năm

* Đề ra những biện pháp làm tăng quỹ tiền lơng và tiền lơng bình quân trên cơ sở tăng khả năng tạo nguồn tiền lơng

* Xác định phơng thức phân phối tiền lơng nội bộ, căn cứ vào nguyên tắc phân phối lao động

* Bốn vấn đề trên phải đợc tiến hành trong một hệ thống nhất các lợi ích của doanh nghiệp, của ngời lao động và của toàn xã hội

III Công tác định mức và thù lao lao động

1 Công tác định mức lao động

Định mức lao động là lợng hao phí lao động lớn nhất đợc quy định để chế tạo một sản phẩm hoặc hoàn thành một công việc nào đó đúng tiêu chuẩn

chất lợng trong các điều kiện tổ chức, kỷ thuật, tâm sinh lý, kinh tế và xã hội nhất định.

Định mức lao động đợc gọi là có khoa học khi định mức đợc nghiên cứu

và xây dựng thoã mãn các điều kiện sau:

Thứ nhất, về mặt kỷ thật - công nghệ Định mức lao động khoa học phải

đảm bảo sử dụng có hiệu quả máy móc thiết bị sản xuất trên cơ sở trình độ tổ chức sản xuất và tổ chức lao động tiên tiến, khai thác đợc tiềm năng vốn có của ngời lao động

Thứ hai, về mặt kinh tế Định mức lao động khoa học phải đảm bảo sử

dụng hợp lý lực lợng lao động cũng nh các nguồn lực khác với chi phí kinh doanh và giá thành hạ nhất

Thứ ba, về mặt tâm lý Định mức lao động phải đảm bảo các thao tác

của ngời lao động hợp lý nhất, phù hợp nhất với khả năng tâm sinh lý của ngời lao động, có tính đến chế độ dinh dỡng và nghỉ ngơi hợp lý

- Định mức sản lợng: Định mức sản lợng quy định số lợng sản phẩm( bộ phận, chi tiết, bớc công việc) tối thiểu trong một đơn vị thời gian với các điều kiện tổ chức, kỷ thuật, kinh tế và tâm sinh lý nhất định

- Định mức phục vụ: Định mức phục vụ là quy mô tối thiểu của một hoạt

động chính cụ thể đợc quy định cho một (một số) lao động đảm nhận nhiệm vụ phục vụ để hoạt động chính diễn ra bình thờng

Ngoài ra nếu hiểu tổ chức theo nghĩa rộng, cả tổ chức bộ máy quản trị thì còn có định mức quản trị, tiêu chuẩn định biên

1.2 ý nghĩa của công tác định mức lao động

Định mức lao động khoa học, sát thực tế hoạt động của từng bộ phận trong doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong công tác tổ chức lao động nói riêng và quản trị doanh nghiệp nói chung Vai trò của định mức lao động đợc biểu hiện cụ thể ở các mặt sau:

+ Đinh mức lao động là căn cứ để xác định số lợng lao động cần thiết ở mỗi bộ phận và toàn doanh nghiệp Đây chính là một trong các cơ sở để xác

định cầu lao động

+ Định mức lao động là cơ sở để thực hiện phân công , hiệp tác lao động

ở từng bộ phận và trong phạm vi toàn doanh nghiệp

+ Định mức lao động là cơ sở để xây dựng kế hoạch lao động cũng nh các bộ phận kế hoạch khác của doanh nghiệp

+ Định mức lao động là cơ sở để đánh giá kết quả lao động, thực hiện khuyến khích lợi ích vật chất và chịu trách nhiệm vật chất đối với từng cá nhân,

bộ phận và toàn doanh nghiệp

+ Định mức lao động là cơ sở để kiểm tra các hoạt động ở phạm vi từng

bộ phận và toàn doanh nghiệp

1.3 Nhiệm vụ của công tác định mức lao động

Công tác định mức lao động trong doanh nghiệp cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, nghiên cứu cơ cấu thời gian lao động và các nhân tố ảnh hởng

đến định mức lao động để xây dựng định mức lao động ở mọi bộ phận trong doanh nghiệp

Thứ hai, ban hành hệ thống định mức làm cơ sở cho công tác tổ chức lao

động và các hoạt động quản trị khác

Thứ ba, thờng xuyên nghiên cứu bổ sung các định mức mới cho các

công việc mới phát sinh và bổ sung vào hệ thống định mức đã ban hành

Thứ t, sử dụng các phơng pháp thích hợp để thờng xuyên đánh giá lại,

phát hiện những định mức đã trở thành không cồn phù hợp để xây dựng lại hoặc thực hiện những điều chỉnh cần thiết

Thứ năm, phổ biến và hớng dẫn định mức đã ban hành cho ngời lao động

để họ có hiểu biết đúng đắn, biết thực hiện các thao tác lao động khoa học đối với công việc của mình, đảm bảo thực hiện đợc các định mức đã ban hành

2 Xây dựng hệ thống định mức lao động

2.1 Cơ cấu thời gian lao động

2.1.1 Thời gian đa vào định mức lao động

2.1.1.1 Thời gian tác nghiệp

Thời gian tác nghiệp là thời gian trực hoàn thành công việc( các bớc công việc cụ thể, chi tiết, bộ phận, sản phẩm) Thời gian tác nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ thời gian ca làm việc

Thời gian tác nghiệp đợc chia thành thời gian chính và thời gian phụ.Thời gian chính: Là thời gian làm thay đổi hình dáng, kích thớc, tính chất cơ lý hoá của đối tợng lao động theo yêu cầu của thiết kế công việc Tuỳ từng loại công việc, ở từng doanh nghiệp cụ thể mà trong thời gian chinh công nhân

có thể thao tác bằng tay, bằng máy hay kết hợp cả hai hình thức trên

Thời gian phụ: Là thời gian công nhân dùng cho các hoạt động cần thiết

để thực hiện thời gian chính một cách có hiệu quả Tuỳ từng ngành nghề mà trong thời gian phụ công nhân thực hiện các công việc mang sắc thái phù hợp Chẳng hạn, thời gian phụ của sản xuất cơ khí thờng là thời gian gá lắp phôi hiệu, đo đạc, kiểm tra

2.1.1.2 Thời gian chuẩn kết

Thời gian chuẩn kết là thời gian cần thiết mà ngời lao động dành để tiến hành chuẩn bị các điều kiện cần thiết trớc khi thực hiện công việc và thời gian cần thiết để thực hiện các công việc trớc khi kết thức nhiệm vụ

Thời gian chuẩn kết bao gồm các loại thời gian cần thiết để thực hiện các công việc sau:

- Nhận nhiệm vụ và các tài liệu cũng nh các hớng dẫn kỷ thuật liên quan

- Nhận dụng cụ, đồ gá lắp, phôi liệu cũng nh các dụng cụ khác phục vụ

cho việc thực hiện các nhiệm vụ

- Nghiên cứu nhiệm vụ và các thao tác cần thiết khi thực hiện các nhiệm vụ

- Điều chỉnh máy móc, thiết bị, lắp đặt đồ gá

- Sản xuất thử theo đúng các yêu cầu nhiệm vụ

- Vệ sinh nơi làm việc, kiểm kê số lợng sản phẩm tạo ra, phế phẩm và nguyên vật liệu thừa

- Bàn giao sản phẩm, phế phẩm, nguyên vật liệu thừa cũng nh các tài liệu liên quan đến nhiệm vụ.

2.1.1.3 Thời gian phục vụ nơi làm việc

Thời gian thực phục vụ nơi làm việc là thời gian hao phí để thực hiện các công việc trông nom và đảm bảo cho nơi làm việc hoạt động liên tục trong suốt thời gian ca làm việc Thời gian phục vụ nơi làm việc bao gồm thời gian phục

vụ có tính chất tổ chức và thời gian phục vụ có tính chất kỷ thuật

Thời gian phục vụ có tính chất tổ chức gắn với việc thực hiện các công việc nh giao nhận ca, kiểm tra thiết bị và đối tợng lao động, quét dọn nơi làm việc,

Thời gian phục vụ có tính kỷ thuật gắn với các công việc kỷ thuật nh điều chỉnh lại máy móc thiết bị, thay dầu mỡ, mài sửa dụng cụ (dao, ),

Thông thờng thời gian phục vụ nơi làm việc đợc tính toán để giao cho công nhân phụ thực hiện đồng thời cho một số nơi làm việc nhất định

2.1.1.4 Thời gian nghỉ giải lao và nhu cầu

Thời gian nghỉ giải lao và nhu cầu là thời gian nghỉ cần thiết cho một ca làm việc để ngời công nhân phục hồi sức khoẻ, giải quyết các nhu cầu sinh lý,

Thời gian nghỉ giải lao thờng đợc xác định trên cơ sở phân tích các nhân

tố gây mỏi mệt nh sự căng thẳng về cơ bắp, sức tinh thần, nhiệt độ, độ ồn, độ ẩm, của môi trờng, tính chất đơn điệu của công việc,

2.1.2 Thời gian không đa vào định mức

Thời gian không đa vào định mức là thời gian ngời công nhân tiêu phí cho các công việc không cần thiết và không hợp lý trong ca làm việc Đó thờng là:

Thời gian gắn với công việc không nằm trong nhiệm vụ sản xuất, công nhân chính làm việc của công nhân phụ, công nhân làm các công việc không đ-

ợc giao, công nhân sản xuất ra phế phẩm,

Thời gian lãng phí do ngời lao động vi phạm kỷ luật lao động: đi muộn,

về sớm, làm việc riêng, bỏ nơi làm việc không có lý do chính đáng,

Thời gian lãng phí do các nguyên nhân tổ chức- kỷ thuật: h hỏng máy móc thiết bị ngoài dự kiến, chờ đợc cung cấp các điều kiện sản xuất ( mất điện, nớc, thiếu nguyên vật liệu, )

Nghiên cứu các loại thời gian tổn thất này nhằm tìm ra các giải pháp khắc phục, tiến tới xoá bỏ chúng.

2.2 Các phơng pháp nghiên cứu thời gian lao động và xây dựng định mức lao động

Để nghiên cứu cơ cấu thời gian lao động có thể sử dụng nhiều phơng pháp khác nhau

2.2.1 Căn cứ vào đối tợng thực hiện

- Phơng pháp quan sát trực tiếp: là phơng pháp ngời nghiên cứu trực tiếp nghiên cứu tại hiện trờng

- Phơng pháp quan sát gián tiếp: là phơng pháp sử dụng cá thiết bị quan sát thích hợp hoặc ngời công nhân thực hiện nhiệm vụ sản xuất tự ghi chép

2.2.2 Căn cứ vào phơng tiện sử dụng

- Phơng pháp nghiên cứu bằng phơng tiện thô sơ nếu trong quá trình quan sát, nghiên cứu chỉ sử dụng các phơng tiện thô sơ nh đồng hồ đeo tay,

đồng hồ bấm giây,

- Phơng pháp nghiên cứu bằng phơng tiện hiện đại nếu trong quá trình quan sát, nghiên cứu sử dụng các phơng tiện hiện đại nh máy quay phim, chụp

ảnh,

2.2.3 Căn cứ vào tính chất cụ thể của đối tợng

- Phơng pháp chụp ảnh thời gian làm việc là phơng pháp quan sát ghi chép việc sử dụng thời gian làm việc của công nhân trong một khoảng thời gian nhất định, thờng là một ca làm việc Chụp ảnh thời gian làm việc nhằm nghiên cứu tổng hợp cơ cấu thời gian của một ca làm việc để có giải pháp giảm và tiến tới xoá bỏ thời gian lãng phí ngoài định mức, tạo điều kiện cho ngời lao động đ-

2.2.4 Căn cứ vào tính chất cụ thể của công việc

- Phơng pháp thống kê- kinh nghiệm: Là phơng pháp xây dựng định mức lao động trên cơ sở phân tích chuỗi số liệu thống kê kết hợp với kinh nghiệm của cán bộ xây dựng định mức Phơng pháp này tuy đơn giản, đỡ tốn kém nhng

có hạn chế là thiếu chính xác, dễ mang tính chủ quan và có thể chứa đựng cả nhân tố lạc hậu trong định mức

- Phơng pháp phân tích xây dựng định mức lao động trên cơ sở phân tích một cách khoa học các điều kiện sản xuất, kỹ thuật, tổ chức, kinh tế, tâm sinh lý

và xã hội có tính đến kinh nghiệm và phơng pháp lao động khoa học, hợp lý Có thể tiến hành phơng pháp điều tra phân tích hoặc tính toán phân tích để tiến hành theo phơng pháp này sẽ phải trên cơ sở phân tích thực trạng bớc công việc

để thiết kế lại nó với các phơng pháp thao tác tiên tiến rồi từ đó xác định định mức lao động Tuy phức tạp, tốn kém nhng phơng pháp này cho phép xây dựng

đợc hệ thống định mức đảm bảo tính tiên tiến và hiện thực

- Phơng pháp xây dựng định mức trên cơ sở các tiêu chuẩn có sẵn theo phơng pháp này các doanh nghiệp nhanh chóng xây dựng đợc định mức các loại dựa vào các tiêu chuẩn mức tơng ứng đã có Phơng pháp này đơn giản, đảm bảo định mức tiên tiến và hiện thực nhng phải có điều kiện là đã có sẵn các bộ

đợc biểu hiện ở các hình thức tiền lơng và tiền thởng

Khi phân tích đặc điểm của lao động đã chỉ rõ sức lao động không phải

là phạm trù cố định, tiềm năng lao động của ngời lao động là rất lớn và rất khác nhau ở mỗi ngời lao động khác nhau.Điều này dẫn đến việc thù lao lao động

đúng đắn và hợp lý sẽ có ý nghĩa cực kỳ to lớn đối với việc khai thác tiềm năng lao động Khai thác đúng tiềm năng lao động không phải chỉ đem lại hiệu quả

và sức cạnh tranh cao cho doanh nghiệp mà còn đem lại lợi ích kinh tế và tinh

thần tơ lớn cho ngời lao động Khi thực hiện thù lao lao động cần hết sức lu ý

đặc điểm này Ngợc lại, sẽ kìm hãm năng lực lao động của ngời lao động, đồng thời pháp luật cho phép ngời lao động đi tìm công việc ở doanh nghiệp khác nếu

họ thấy khả năng phát triển ở nơi khác là tốt hơn

3.2 Nguyên tắc xây dựng công tác thù lao lao động

Để đảm bảo sử dụng lao động có hiệu quả, khai thác đợc tiềm năng của ngời lao động, đúng các quy định của pháp luật và mang tính cạnh tranh cao trong cơ chế cơ chế thị trờng, công tác thù lao lao động của doanh nghiệp phải

đợc xây dựng theo các nguyên tắc cơ bản sau :

Thứ nhất, nguyên tắc phân phối theo lao động.

Đây là nguyên tắc cao nhất trong thù lao lao động và phân phối tiền lơng vì chỉ có trên cơ sở đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động tiền lơng mới thực sự trở thành đòn bẩy kích thích ngời lao động, khai thác đợc tiềm năng lao

động của họ

Tuy nhiên, tìm đợc một thớc đo thực sự khách quan để trả lơng là một công việc rất khó khăn Các phơng pháp, tiêu chuẩn phân công lao động và xác

định tiền lơng đều phải dựa trớc hết vào “ Khả năng” lao động của ngời lao

động cũng nh các điều kiện lao động tiêu chuẩn trong khi “khả năng” của ngời lao động nhiều khi không đợc chứng minh trong thực tế Mặt khác, điều kiện lao động thực tế về máy móc, thiết bị, vệ sinh công nghiệp, tại các nơi làm việc khác nhau lại không giống nhau những điều này hiển nhiên lại gây ra khó khăn rất lớn cho việc xây dựng “ mức lơng” cụ thể đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động Phần lớn ngời lao động lại không có kiến thức và cũng không đánh giá cụ thể nguyên nhân nào đã dẫn đến mức lơng họ đợc lĩnh ở mức

nh vậy; cái họ thờng làm nhất là so sánh giữa mức lơng của họ với mức lơng của những ngời khác xung quanh, đặc biệt là những ngời có các “ khả năng” t-

ơng đơng với bản thân họ

Chính vì vậy, đòi hỏi các nhà quản trị phải hết sức thận trọng trong việc

đánh giá những đòi hỏi về trí lực và thể lực đối với mỗi công việc, xác định độ phức tạp của mỗi công việc cụ thể, đánh giá kết quả công việc mà mỗi ngời lao

động hoàn thành trên cơ sở nghiên cứu và đa vào thực hiện hệ thống định mức lao động đảm bảo tính tiên tiến và hiện thực Mặt khác, cũng phải chú ý sử dụng các hình thức tiền lơng đúng nơi, đúng công việc

Thứ hai, kết hợp nguyên tắc phân phối theo lao động với các vấn đề xã

hội khác

Không thể áp dụng nguyên tắc phân phối theo lao động ở mọi lúc, mọi nơi, cho mọi công việc Đối với những trờng hợp sau đây phải trả lơng không căn cứ vào kết quả lao động của ngời lao động: tiền lơng phân biệt theo thâm niên công tác ; tiền lơng phân biệt theo hoàn cảnh gia đình; tiền lơng và có thể

có thêm phụ cấp cho thời gian nghỉ phép; tiền lơng trả cho thời gian nghỉ tết, nghỉ lễ, nghỉ chủ nhật; tiền lơng trả cho thời gian nghỉ ốm đau, thai sản, ; tiền lơng trả trong trờng hợp ngời lao động không tạo ra đợc mức năng suất tối thiểu cần thiết ; tiền lơng trả cho thời gian làm đêm, làm thêm giờ,

Thứ ba, nguyên tắc thù lao lao động mang tính cạnh tranh

doanh nghiệp chỉ có thể phát triển đợc nếu thu hút đợc và giữ đợc những ngời lao động giỏi, có “ tiềm năng” lao động ngày càng phát triển ở lại làm việc cho doanh nghiệp Muốn vậy, nguyên tắc thù lao lao động của doanh nghiệp phải mang tính cạnh tranh

Nguyên tắc này đòi hỏi ngay từ khi xây dựng triết lý kinh doanh, doanh nghiệp đã phải chú ý xác định thái độ c xử đúng đắn với những ngời lao động Trong từng giai đoạn phát triển giá trị cần đạt của doanh nghiệp đối với những ngời lao động phải đợc coi trọng

Khi thực hiện chế độ thù lao lao động sẽ dễ dàng nếu kinh doanh của doanh nghiệp phát triển nh dự kiến điều đáng quan tâm ở giai đoạn này chỉ là phải luôn chú ý phân tích và so sánh chế độ thù lao của doanh nghiệp với chế

độ thù lao của các đối thủ cạnh tranh Lúc gặp khó khăn, doanh nghiệp phải biết

đa ra các chính sách thù lao lao động thích hợp dựa trên cơ sở biết gìn giữ “ Chữ tín” của mình Điều này tất phải động chạm đến tổng thể phân phối lợi ích giữa

ba chủ thể : chủ sở hữu, bộ máy quản trị và ngời lao động trong doanh nghiệp

4 Chế độ tiền lơng hiện hành

4.1 Khái quát

Chuyển từ cơ chế kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị ờng, chế độ tiền lơng của ngời lao động đã đợc nhà nớc quan tâm sửa đổi cùng với những sửa đổi khác nhằm tạo ra môi trờng kinh doanh lành mạnh, bình đẳng giữa các doanh nghiệp

tr-Nhà nớc ta đã coi tiền lơng là giá trị sức lao động: “ tiền lơng là giá cả sức lao động đợc hình thành qua thoả thuận giữa ngời sử dụng lao động và ngời lao động phù hợp với quan hệ trong nền kinh tế thị trờng” Quan điểm từng bớc tiền tệ hóa tiền lơng đã đợc chú ý.

Trong chính sách tiền lơng mới đặc biệt đối với các doanh nghiệp Nhà

n-ớc đã chú ý đến mục tiêu đa tiền lơng trở thành thu nhập chính của ngời lao

động ; mức lơng phải gắn với kết quả và hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp,

Cần chú ý rằng trong chế độ tiền lơng hiện hành Nhà nớc chỉ hớng dẫn chứ không bắt buộc các doanh nghiệp ( kể cả các doanh nghiệp Nhà nớc ) phải trả mức lơng cụ thể cho ngời lao động Việc quy định mức lơng tối thiểu mang tính pháp lý chung cho mọi loại hình pháp lý của doanh nghiệp là cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của ngời lao động

4.2 Chế độ tiền lơng trong doanh nghiệp

4.2.1 Chế độ tiền lơng cấp bậc

Chế độ tiền lơng cấp bậc áp dụng cho công nhân sản xuất trong doanh nghiệp Chế độ tiền lơng cấp bậc bao gồm ba bộ phận cấu thành:

Thứ nhất, tiêu chuẩn cấp bậc kỷ thuật Tiêu chuẩn cấp bậc kỷ thuật là

văn bản quy định về mức độ phức tạp của công việc và yêu cầu về trình độ lành nghề của công nhân

Thứ hai, thang lơng Thang lơng là bảng xác định mối quan hệ về tiền

l-ơng giữa các công nhân cùng nghề( nhóm nghề) theo trình độ cấp bậc của họ Trong thang lơng, hệ số lơng cho biết lao động ở bậc nào đó cao hơn so với bậc giản đơn nhất mấy lần

Điện tử- tin học 1,47 1,64 1,83 2,04 2,49 3,05 3,73

Thứ ba, Mức lơng tối thiểu Mức lơng tối thiểu là mức tiền lơng tháng

trả cho ngời lao động làm công việc đơn giản nhất Những công việc đơn giản nhất không cần ngời lao động có trình độ đào tạo cũng làm đợc Cơ cấu mức l-

ơng tối thiểu thờng bao gồm tiền trả cho các khoản ăn, ở, mặc, đồ dùng trong nhà, đi lại, học tập, chữa bệnh, chi phí nuôi một ngời ăn theo,

Ngoài ra, ngời lao động còn đợc tính thêm các loại phụ cấp: Khu vực,

độc hại, trách nhiệm, làm đêm, khuyến khích, đắt đỏ và lu động

4.2.2 Chế độ tiền lơng chức danh

Chế độ tiền lơng chức danh áp dụng cho các nhà quản trị cũng nh những ngời đợc đào tạo kỷ thuật ở trình độ nhất định của doanh nghiệp Chế độ tiền l-

ơng chức danh bao gồm ba yếu tố cấu thành:

Thứ nhất, tiêu chuẩn nghiệp vụ viên chức và tiêu chuẩn xếp hạng doanh

nghiệp

Thứ hai, bảng hệ số chức danh

Thứ ba, Mức lơng tháng tối thiểu

Ngoài ra, những ngời hởng lơng chức danh cũng đợc hởng phụ cấp thích hợp với điều kiện, môi trờng làm việc của họ

IV Các hình thức trả lơng.

1 Hình thức trả lơng theo thời gian.

1.1 ý nghĩa và điều kiện áp dụng.

Tiền lơng trả theo thời gian chủ yếu áp dụng với những ngời làm công tác quản lý Đối với công nhân trực tiếp sản xuất thì hình thức trả lơng này chỉ áp dụng ở những bộ phận lao động bằng máy móc là chủ yếu, hoặc những công việc không thể tiến hành định mức một cách chặt chẽ và chính xác hoặc vì tính chất của sản xuất nếu thực hiện việc trả công theo sản phẩm sẽ không đảm bảo chất lợng sản phẩm, không đem lại hiệu quả thiết thực

Hình thức trả lơng theo thời gian có nhiều nhợc điểm hơn so với hình thức trả lơng theo sản phẩm vì nó cha gắn thu nhập của mỗi ngời với kết quả lao

động mà họ đạt đợc trong thời gian làm việc

1.2 Hình thức trả lơng theo thời gian.

1.2.1 Trả lơng theo thời gian đơn giản.

Chế độ trả lơng theo thời gian đơn giản là chế độ trả lơng mà tiền lơng nhận đợc của mỗi ngời công nhân do mức lơng cấp bậc cao hay thấp và thời gian thực tế làm việc nhiều hay ít quyết định

Chế độ trả lơng này chỉ áp dụng ở những nơi khó xác định mức lao động chính xác, khó đánh giá công việc chính xác

Công thức tính nh sau :

LTT = LCB x TTrong đó:

LTT : Tiền lơng thực tế ngời lao động nhận đợc

LCB : Tiền lơng cấp bậc giờ tính theo thời gian

T : Thời gian thực tế đã làm việc của ngời lao động

Có 4 loại lơng thời gian đơn giản :

Nhợc điểm của chế độ trả lơng này là mang tính chất bình quân, không khuyến khích sử dụng hợp lý thời gian làm việc, tiết kiệm nguyên vật liệu, tập chung công suất của máy móc thiết bị để tăng năng suất lao động

1.2.2 Trả lơng theo thời gian có thởng :

Chế độ trả lơng này là sự kết hợp giữa chế độ trả lơng theo thời gian đơn giản với tiền thởng, khi đạt đợc những chỉ tiêu về số lợng hoặc chất lợng đã quy

định

Chế độ trả lơng này chủ yếu áp dụng đối với những công nhân phụ làm công việc phục vụ nh công nhân sửa chữa, điều chỉnh thiết bị Ngoài ra, còn…

áp dụng đối với những công nhân chính làm những khâu sản xuất có trình độ cơ khí hoá cao, tự động hoá hoặc những công việc tuyệt đối phải đảm bảo chất l-ợng

Tiền lơng của công nhân đợc tính bằng cách lấy lơng trả theo thời gian

đơn giản ( mức lơng cấp bậc ) nhân với thời gian làm việc thực tế, sau đó cộng với tiền thởng

Lơng thời gian đơn giản, trong chế độ trả lơng này không những phụ thuộc vào trình độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế mà còn gắn chặt với thành tích công tác của từng ngời thông qua các chỉ tiêu xét thởng đã đạt đợc Vì vậy, nó khuyến khích ngời lao động quan tân đến trách nhiệm và kết quả công tác của mình Do đó, cùng với ảnh hởng tiến bộ kỹ thuật, chế độ trả lơng này ngày càng mở rộng

1.2.3 Hình thức trả lơng theo thời gian có tính đến hiệu quả công tác

Đối với hình thức này, trả lơng ngoài tiền lơng cấp bậc mà mỗi ngời đợc hởng còn có thêm phần lơng trả theo tính chất hiệu quả công việc, thể hiện qua phần lơng theo trách nhiệm của mỗi ngời đó là sự đảm nhân công việc có tính chất độc lập nhng quyết đinh đến hiệu quả công tác của chính ngời đó

2 Hình thức trả lơng theo sản phẩm.

2.1 ý nghĩa và điều kiện áp dụng.

Trả lơng theo sản phẩm là hình thức trả lơng cho ngời lao động dựa trực tiếp vào số lợng và chất lợng sản phẩm ( hay dịch vụ ) mà họ đã hoàn thành đây

là hình thức trả lơng đợc áp dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp

Hình thức trả lơng theo sản phẩm có những u điểm :

+ Quán triệt tốt nguyên tắc trả lơng theo lao động, vì tiền lơng mà ngời lao động nhận đợc phụ thuộc vào số lợng và chất lợng sản phẩm đã hoàn thành

điều này sẽ có tác dụng làm tăng năng suất lao động của ngời lao động

+ Trả lơng theo sản phẩm có tác dụng trực tiếp khuyến khích ngời lao

động ra sức học tập nâng cao trình độ lành nghề, tích luỹ kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, phát huy sáng tạo để nâng cao khả năng làm việc và năng suất lao động

+ Trả lơng theo sản phẩm góp phần vào việc nâng cao và hoàn thiện công tác quản lý, nâng cao tính tự chủ, chủ động trong làm việc của ngời lao động.

Tuy nhiên để hình thức trả lơng theo sản phẩm thực sự phát huy tác dụng của nó, các doanh nghiệp cần phải đảm bảo đợc các điều kiện sau đây :

+ Phải xây dựng đợc các mức lao động có căn cứ khoa học đây là điều kiện rất quan trọng làm cơ sở để tính toán đơn giá tiền lơng

+ Đảm bảo tổ chức và phục vụ tốt nơi làm việc Tổ chức phục vụ nơi làm việc nhằm đảm bảo cho ngời lao động có thể hoàn thành và hoàn thành vợt mức năng suất lao động nhờ vào giảm bớt thời gian tổn thất do phục vụ tổ chức và phục vụ kỹ thuật

+ Làm tốt công tác kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm Kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm nhằm đảm bảo sản phẩm đợc sản xuất ra theo đúng chất lợng đã quy

định , tránh hiện tợng chạy theo số lợng đơn thuần Qua đó, tiền lơng đợc tính

ĐG : Đơn giá tiền lơng trả cho một đơn vị sản phẩm

LCBCV : Lơng cấp bậc công việc (tháng, ngày)

Q : Mức sản lợng của công nhân trong kỳ

T: Mức thời gian hoàn thành 1 đơn vị sản phẩm

Bớc 2 : Tính tiền lơng trong kỳ mà một công nhân hởng theo chế độ trả lơng sản phẩm trực tiếp cá nhân đợc tính nh sau :

+ Dễ dàng tính đợc tiền lơng trực tiếp trong kỳ

+ Khuyến khích công nhân tích cực làm việc để nâng cao năng suất lao

Theo hình thức này, lơng của công nhân đợc tính nh sau:

Bớc 1: Tính đơn giá tiền lơng

Đơn giá tiền lơng đợc tính nh sau:

+ Nếu tổ hoàn thành nhiều sản phẩm trong kỳ ta có:

ĐG =

0

CBCV

Q L

+ Nếu tổ hoàn thành một sản phẩm trong kỳ ta có:

ĐG = LCBCV x T0

Trong đó:

ĐG : Đơn giá tiền lơng sản phẩm trả cho tổ

LCBCV: Tiền lơng cấp bậc công việc trả cho tổ

Q0: Mức sản lợng của cả tổ

T0: Mức thời gian của cả tổ

Bớc 2: Tính tiền lơng thực tế

2.2.2.1 Phơng pháp dùng hệ số điều chỉnh: Phơng pháp này đợc thực hiện theo trình tự sau:

Phơng pháp này đợc thực hiện theo trình tự sau:

Bớc 1: Quy đổi số giờ làm việc thực tế của từng công nhân ở tầng bậc khác nhau ra số giờ làm việc của công nhân bậc I:

Tqđ = Ti x Hi

Trong đó:

Tqđ: Số giờ làm quy đổi ra bậc I của công nhân bậc i

Ti: Số giờ làm việc của công nhân bậc i

Hi: Hệ số lơng bậc i trong thang lơng

Bớc 2: Tính tiền lơng cho một giờ làm việc của công nhân bậc I

Lấy tổng số tiền lơng thực tế chia cho tổng số giờ đã quy đổi ra bậc I của cả tổ ta đợc tiền lơng thực tế cho một giờ của công nhân bậc I Tổng số thời gian đã quy đổi ra bậc I tính theo công thức:

L1=

qd

1

T L

2.2.3 Hình thức trả lơng theo sản phẩm gián tiếp

Hình thức trả lơng sản phẩm gián tiếp áp dụng để trả lơng cho những lao

động làm các công việc phục vụ hay phụ trợ, phục vụ cho hoạt động của công nhân chính

Cách tính lơng theo hình thức này đợc thực hiện theo trình tự sau:

Bớc 1: Tính đơn giá tiền lơng

Đơn giá tiền lơng đợc tính theo công thức sau:

ĐG =

Trong đó:

ĐG: Đơn giá tiền lơng của công nhân phụ, phụ trợ

L: Lơng cấp bậc của công nhân phụ, phụ trợ

M: Mức phục vụ của công nhân phụ, phụ trợ

L1: Tiền lơng thực tế của công nhân phụ

ĐG: Đơn giá tiền lơng phục vụ

* Nhợc điểm:

Tiền lơng của công nhân phụ- phụ trợ phụ thuộc vào kết quả làm việc thực tế của công nhân chính, mà kết quả này nhiều khi lại chịu tác động của các yếu tố khác Do vậy có thể làm hạn chế sự cố gắng làm việc của công nhân phụ

MxQ L

2.2.4 Hình thức trả lơng sản phẩm khoán

Hình thức trả lơng sản phẩm khoán áp dụng cho những công việc đợc giao khoán cho công nhân Hình thức này đợc thực hiện khá phổ biến trong ngành nông nghiệp, xây dựng cơ bản, hoặc trong một số ngành khác khi công nhân làm các công việc mang tính đột xuất, công việc không thể xác định đợc một định mức lao động ổn định trong thời gian dài Tuỳ thuộc vào hình thức khoán( tập thể, cá nhân), mà đơn giá, thanh toán lơng, chia lơng áp dụng theo l-

ơng sản phẩm cá nhân hoặc tập thể Lơng sản phẩm khoán khác lơng sản phẩm khác ở chổ: Thời gian bắt đầu và kết thúc công việc, khối lợng công việc đã xác

định rõ

* Ưu điểm:

Trả lơng theo sản phẩm khoán có tác dụng làm cho ngời lao động phát huy sáng kiến và tích cực cải tiến lao động để tối u hóa quá trình làm việc, giảm thời gian lao động, hoàn thành nhanh công việc giao khoán

* Nhợc điểm:

Việc xác định đơn giá giao khoán phức tạp, nhiều khi khó xác định chính xác Việc trả lơng sản phẩm khoán có thể làm cho công nhân bi quan hay không chú ý đầy đủ đến một số việc bộ phận trong quá trình hình thành công việc giao khoán

2.2.5 Hình thức trả lơng sản phẩm có thởng

Hình thức trả lơng sản phẩm có thởng là sự kết hợp trả lơng theo sản phẩm ( theo các hình thức đã trình bày ở trên) và tiền thởng

Trong đó:

Lth: Tiền lơng sản phẩm có thởng

L: Tiền lơng trả theo sản phẩm với đơn giá cố định

m: Tỷ lệ phần trăm tiền thởng ( tính theo tiền lơng sản phẩm với đơn giá

2.2.6 Hình thức trả lơng theo phẩm luỹ tiến

Hình thức trả lơng theo sản phẩm luỹ tiến thờng đợc áp dụng ở những “ khâu yếu” trong sản xuất Đó là khâu có ảnh hởng trực tiếp đến toàn bộ quá trình sản xuất

Trong hình thức trả lơng này dùng hai loại đơn giá:

- Đơn giá cố định: Dùng để trả cho những sản phẩm thực tế đã hoàn

thành

- Đơn giá luỹ tiến: Dùng để tính lơng cho những sản phẩm vợt mức khởi

điểm Đơn giá luỹ tiến là đơn giá cố định nhân với tỷ lệ tăng đơn giá Tiền lơng theo sản phẩm luỹ tiến đợc tính theo công thức sau:

k: Tỷ lệ tăng thêm để có đợc đơn giá luỹ tiến

Trong hình thức trả lơng luỹ tiến, tỷ lệ tăng đơn giá hợp lý đợc xác định dựa vào phần tăng chi phí sản xuất gián tiếp cố định Tỷ lệ này đợc xác định nh sau:

k =

L

c dc

tc: Tỷ lệ của số tiền tiết kiệm về chi phí sản xuất gián tiếp cố định dùng

Để khắc phục nhợc điểm của hình thức trả lơng này cần lu ý một số điểm sau đây:

Một là, thời gian trả lơng: Không nên quy định quá ngắn( hàng ngày) để

tránh tình trạng không hoàn thành mức lao động hàng tháng mà hởng tiền lơng cao do trả lơng luỹ tiến

Hai là, đơn giá đợc nâng cao nhiều hay ít cho những sản phẩm vợt mức

khởi điểm là do mức độ quan trọng của bộ phận sản xuất đó quyết định

Ba là, Khi dự kiến và xác định hiệu quả kinh tế của hình thức tiền lơng

tính theo sản phẩm luỹ tiến, không thể chỉ dựa vào khả năng tiết kiệm chi phí sản xuất gián tiếp cố định và hạ giá thành sản phẩm, mà còn dựa vào nhiệm vụ sản xuất cần phải hoàn thành

Bốn là, áp dụng hình thức trả lơng này, tốc độ tăng tiền lơng của công

nhân thờng lớn hơn tốc độ tăng năng suất lao động Do đó không nên áp dụng một cách rộng rãi tràn lan

Trên đây là những hình thức trả lơng trong chế độ trả lơng theo sản phẩm

đợc áp dụng trong các doanh nghiệp hiện nay ở nớc ta Nhng thực tế ngoài các hình thức trả lơng trên các doanh nghiệp còn áp dụng kết hợp cùng các chế độ phụ cáp lơng do nhà nớc quy định nhằm đảm bảo các nguyên tắc trong trả lơng cho ngời lao động

V Sự cần thiết hoàn thiện các hình thức trả lơng trong doanh nghiệp

1 Đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Tiền lơng là một phần chi phí cấu thành chi phí sản xuất kinh doanh Vì thế, bất cứ một doanh nghiệp nào cũng cần coi trọng vấn đề tiết kiệm chi phí và han giá thành sản phẩm Doanh nghiệp cần tính toán, cân nhắc sao cho sử dụng hợp lý chi phí tiền lơng, đồng thời đảm bảo đợc những nguyên tắc của nó, đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, lựa chọn hình thức tiền lơng phù hợp ngành nghề,

đặc điểm sản xuất kinh doanh của mình còn giúp doanh nghiệp đạt đợc mục tiêu khác, tạo nên những tác động tích cực từ phía ngời lao động cho hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Khi ngời lao động nhận đợc mức lơng thoã đáng với hao phí lao động mà mình bỏ ra thì đó là cũng động lực thúc đẩy năng lực sáng tạo làm năng suất lao động tăng, kéo theo lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ tăng Sự tác động tích cực ngợc trở lại đối với ngời lao động là nguồn phúc lợi mà doanh nghiệp trả cho ngời lao động sẽ tăng lên, bổ sung cho tiền lơng,tăng thu nhập, cải thiện đời sống của ngời lao động

2 Đối với vấn đề quản trị nhân lực

Tiền lơng là nguồn thu nhập chính ảnh hởng trực tiếp đến đời sống ngời lao động vì thế nó là yếu tố quan tâm hàng đầu của ngời lao động Tiền lơng là

động cơ giúp ngời lao động làm việc tốt hơn, nâng cao trình độ năng suất lao

động Vì vậy cán bộ quản lý phải biết sử dụng công cụ tiền lơng làm đòn bẩy tao động lực cho ngời lao động Lựa chọn hình thức tiền lơng phù hợp là một vấn đề quan trọng mà doanh nghiệp phải quan tâm

Khi ngời lao động hởng đúng mức lơng tơng xứng với thành quả lao

động họ tạo ra thì họ sẽ tin tởng vào doanh nghiệp, làm việc tự giác, gắn trách nhiệm bản thân với tập thể Điều đó đem lại bầu không khí tâm lý xã hội tốt đẹp trong doanh nghiệp, xoá bỏ sự ngăn cách giữa doanh nghiệp với ngời lao động tạo sự gắn bó tập thể lao động và ngời quản lý, đây là điều bất cứ một doanh nghiệp hay bất cứ một lao động nào cũng muốn

Chơng II

Phân tích thực trạng công tác trả lơng tại

công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà Nội

I giới thiệu chung về công ty lắp máy và xây dựng hà nội

1.Quá trình hình thành và phát triển

Công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội( Lilama Ha noi Company) là doanh nghiệp nhà nớc trực thuộc Tổng công ty Lắp Máy Việt Nam( LILAMA)

đợc thành lập năm 1960, có giấy phép đăng ký kinh doanh số 109587 do uỷ ban

kế hoạch đầu t thành phố Hà nội cấp

Qua 42 năm xây dựng và không ngừng trởng thành với đội ngủ cán bộ,

kỷ s, công nhân lành nghề có trình độ khoa học kỷ thuật cao, tay nghề giỏi đợc trang bị nhiều phơng tiện, dụng cụ thi công chuyên ngành tiên tiến

Công ty đã thi công hoàn thành, bàn giao và đa vào sử dụng hàng trăm công trình với chất lợng cao, trong đó bao gồm:

Trờng Đại học bách khoa Hà nội, Xây lăng chủ tịch HCM, Lắp đặt thiết

bị bảo tàng HCM, Chế tạo và lắp dựng tháp truyền hình Tam Đảo, Lắp dựng các cột cao công trình 273( cao260m ), Lắp đặt angten parabon Trạm vệ sinh Hoa sen1( Phủ lý), Xây dựng lắp đặt thiết bị làng văn hoá du lịch Việt – Nhật, Gia công lắp đặt các cột ViBa Bắc -Nam, Cột cờ Hiền lơng, Cột đèn sân vận động Chi lăng( Đà Nẵng ), Lắp đặt hệ thống điện nớc, Điều hoà không khí các Khách sạn: Guoman Hotel, Ha noi plaza,

Trong xây dựng, công ty có phơng pháp ép cọc bằng cẩu xích thay cho

đóng cọc móng, đạt lực ép đầu cọc từ 100- 150tấn, đáp ứng nhu cầu xây xen trong thành phố Điển hình nh ép cọc, ép vách nền móng các khách sạn: Hà nội vàng, Horizon

Công ty lắp Máy và Xây Dựng Hà nội sẵn sàng nhận thầu, thiết kế, chế tạo thiết bị, xây lắp , bảo trì trọn gói các công trình theo phơng thức chìa khoá trao tay, liên doanh với các công ty, các hãng t nhân trong và ngoài nớc

2 Chức năng nhiệm vụ của công ty

Công ty lắp Máy và Xây Dựng Hà nội thuộc Tổng công ty lắp May Việt Nam hoạt động với chức năng, nhiệm vụ sau đây:

+ Nhận duy bảo dỡng thiết bị trng các nhà máy đang hoạt động

+ Lắp đặt hiệu chỉnh tuabin, rô to máy phát nhà máy nhiệt điện

+ Đấu nối, lắp đặt hệ thống cáp điện trong hầm

- Chế tạo, lắp đặt kết cấu thép và thiết bị công nghệ

Cùng với công tác lắp máy Công ty lắp máy và xây dựng Hà nội với một xởng cơ khí đợc trang bị đầy đủ máy móc, đã chế tạo hàng vạn tấn kết cấu thép các loại, trong đó có các dầm bản thép cao 4m, dài 16m, dày 32m m, nặng 26tấn, lắp ở đọ cao10,5m (dầm B1 công trình bảo tàng HCM), gia công chế tạo lắp dựng các cột Viba Nha trang, Quảng Ngãi, Thanh hoá Các cột thép mạ kẽm cho đờng dây 500kv Bắc Nam, các bình, bồn chứa đờng ống chịu áp lực cao trong ngành công nghiệp thực phẩm dợc phẩm hoá chất tất cả đều dợc

công ty sản xuất, thi công bảo đảm chất lợng kỷ thuật, tiến độ với giá thành hợp

Thiết bị hàn của công ty gồm hàn điện, hàn hơi, hàn kim loại, hàn kim loại màu, hàn ống inox mỏng từ áp lực bình thờng tới áp lực240 at, chịu nhiệt tới 5400c Hàn đến độ dày 100m m bằng các phơng hàn tiên tiến, argon, TIG, MIG, hàn tự động, bán tự động

Kiểm tra khuyết tật hàn luôn đợc công ty lắp máy và xây dựng hà nội coi trọng Công ty có các phơng tiện kiểm tra mối hàn bằng hiệu âm, ita gamma tiax

- Thi công nền móng và xây dựng

Công ty có phơng pháp ép tính cọc móng có kích thớc 350 x 350m m đạt

độ sâu 24m bằng cẩu xích tải trọng 25 tấn đạt lực ép đầu cọc từ 10 đến 250tấn thay cho biện pháp đóng cọc Để chống lỡ sập khi thi công các tầng hầm, bể nhầm công ty đã áp dụng thành công các việc ép tấm vách bằng kết cấu thép các loại có kích thớc 800 x 180 x166mm, đạt đọ sâu24m với thiết bị và phơng pháp chuyên môn tiên tiến

3 Các nhân tố ảnh hởng đến công tác trả lơng ở Công ty Lắp Máy

và Xây Dựng Hà nội

3.1 Đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty

Công ty Lắp Máy và Xây Dựng Hà nội là một đơn vị sản xuất kinh doanh với nét đặc trơng của ngành là tái tạo và tái sản xuất tài sản cố định Điểm nổi bật của sản xuất xây lắp là:

Sản phẩm lắp ráp là các công trình xây dựng, vật kiến trúc nó quy mô lớn , kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, cố định tại một chổ, thời gian thi công dài và chủ yếu ở ngoài trời, thời gian sử dựng sản phẩm xây lắp cũng lâu dài

Sản phẩm xây lắp đợc tiêu thụ theo giá dự toán hoặc thoã thuận với củ

đầu t ( giá đấu thầu), do đó tính chất hàng hoá của sản phẩm xây lắp không đợc

thể hiện rõ ràng Tình hình sản xuất kinh doanh của công ty trong những năm

qua tơng đối tốt Ta có thể tìm hiểu khái quát tình hình của công ty thông qua

Qua bảng số liệu trên ta có thể thấy đợc Doanh thu của Công ty có sự

biến động qua các năm Điều này đã làm ảnh hởng đến lợi nhuận của Công ty

Doanh thu và lợi nhuận của Công ty tăng, giảm qua các năm đợc thể hiện qua

Biễu đồ:2 Lợi nhuận của công ty qua các năm từ 1997 - 2001

Quá trình hoạt sản xuất rất phức tạp, không ổn định và có tính lu động

cao, việc hoàn thành kế hoạch sản xuất chịu sự tác động của rất nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:

+Các nhân tố thuộc về lực lợng sản xuất của doanh nghiệp

+ Các nhân tố thuộc về t tởng tổ chức và chỉ đạo thi công

+Các nhân tố thuộc về thời tiết thiên nhiên và các nhan tố khác

3.2 Quy trình công nghệ

Để có đợc công trình xây dựng phải trải qua các bớc sau đây:

Trớc hết khi có công trình gọi thầu, cán bộ phòng kỷ thuật xem xét thiết

kế cũng nh yêu cầu kỷ thuật để lập giá trị dự toán theo từng công trình, hạng mục công trình ( vì sản phẩm công trình có giá trị lớn, thời gian thi công dài)

Giá tri dự toán từng

công trình, hạng mục

định mức công trình

=

Giá thành dự toán từng công trình, hạng mục công trình

Đây cũng chính là dự thầu khi công ty chính thức tham gia đấu thầu Nếu trúng thầu công ty sẽ ký hợp đồng với bên A( chủ đầu t) Căn cứ vào hợp đồng lập dự toán chính thức cho công trình rồi tiến hành thi công theo dự toán Có thể khái quát quá trình trên nh sau:

3.3Đặc điểm về máy móc thiết bị của công ty

Cùng với quá trình hoạt động sản xuất công ty đã trang bị một hệ thống máy móc thiết bị tơng đối đầy đủ, chất lợng cao, đa dạng, đợc sản xuất bởi các nớc tiên tiến, công suất cao để phục vụ cho các công trình Hệ thống máy móc thiết bị của công ty hiện đang sử dụng đợc phân loại thành các loại sau:

2 cẩu xíchKOBELCO-7150 Nhật 02 01 sức nâng lớn nhất