Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt 5 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các b
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU 1
I Lí do chọn đề tài 1
II Đối tượng nghiên cứu: 2
III Mục đích nghiên cứu: 2
IV Thời gian nghiên cứu: 3
V Phương pháp nghiên cứu: 3
PHẦN II: NỘI DUNG 4
I Thực trạng ban đầu 4
II- Biện pháp thực hiện 5
Biện pháp 1: Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những 5
Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lý, tổ chức, 6
Biện pháp 3: Phối kết hợp thường xuyên với phụ huynh 7
Biện pháp 4: Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức 8
Biện pháp 5: Nêu gương và khen thưởng 8
Biện pháp 6: Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực” 9
III KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC 14
IV BÀI HỌC KINH NGHIỆM 15
PHẦN III: PHẦN KẾT LUẬN 17
Trang 2PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I Lí do chọn đề tài
1.Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong
việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở
Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt 5 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,…và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất nặng nề, rất vất vả và vô cùng phức tạp
2.Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất
lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau Nhưng tại sao đến cuối năm, chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác; sĩ số của lớp này duy trì 100% nhưng ở những lớp khác lại có tới 2, 3 học sinh bỏ học, thậm chí có em đang ở nhà nhưng vẫn không thể vận động đi học trở lại được Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui”
Mặt khác, tuy giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học dạy được tất cả các lớp (từ lớp 1 đến lớp 5) nhưng trong thực tế, không phải giáo viên nào cũng theo học sinh của mình từ lớp này lên lớp khác Vì vậy, mỗi năm lên lớp, các em lại được học với một thầy (cô) khác nhau Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủ nhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học và nhiều kĩ năng sống cơ bản khác; nhưng lên lớp trên, giáo viên chủ nhiệm lớp không duy trì, không phát huy thì rồi nề nếp lớp học và chất lượng học tập của học sinh sẽ ra sao? Do vậy, công tác chủ nhiệm lớp phải được thực hiện
Trang 3đồng bộ từ lớp Một đến lớp Năm Nề nếp lớp học, phương pháp học tập, đạo đức, nhân cách và các kĩ năng sống của học sinh phải được giáo viên chủ nhiệm chú y xây dựng, rèn rủa ngay từ lớp 1 và phải được duy trì, phát huy xuyên suốt
ở các lớp trên
3.Bản thân tôi đã liên tục nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp Có năm
công tác chủ nhiệm của tôi rất nhẹ nhàng vì học sinh ngoan, có ý thức,tôi chỉ việc phát huy và sáng tạo thêm theo mục tiêu phấn đấu của mình Nhưng cũng
có năm, tôi rất vất vả với công tác chủ nhiệm Đầu năm,tôi phải xây dựng nề nếp lớp học, hướng dẫn học sinh cách bọc bìa dán nhãn, cách trình bày trong vở, cách làm vệ sinh lớp, đề ra các nội qui của lớp,…và phải thường xuyên nhắc nhở, uốn nắn những sai sót của học sinh nên có lúc rất căng thẳng, mệt mỏi
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả Vì vậy, tôi khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Lớp tôi chủ nhiệm luôn duy trì sĩ số 100%, chất lượng học tập cũng như hạnh kiểm của học sinh luôn dẫn đầu trong khối và trong toàn
trường Đó là lí do tôi chọn để viết sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp
trong công tác chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao chất lượng học tập ” Mong
được chia sẻ và nhận được những đóng góp chân tình từ các thầy giáo, cô giáo
II Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 1A- Trường Tiểu học Thống Nhất
III Mục đích nghiên cứu:
1 Ghi lại những biện pháp mình đã làm để suy ngẫm, để chọn lọc và đúc
kết thành kinh nghiệm của bản thân
2 Được chia sẻ với đồng nghiệp những việc đã làm và đã thành công trong
công tác chủ nhiệm lớp
Trang 43.Nhận được những lời góp y, nhận xét từ cán bộ quản lí nhà trường, từ
Ban Giám khảo của Phòng Giáo dục và từ các bạn đồng nghiệp, để tôi phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh, khắc phục những thiếu sót cho hoàn thiện hơn
4 Rèn luyện tinh thần năng động; giữ lửa lòng say mê, sáng tạo; cố gắng
học tập, tự cải tạo mình để theo kịp sự tiến bộ của thời đại
IV Thời gian nghiên cứu:
- Từ tháng 9 - 2013 đến 5 - 2014
V Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực hiện trong quá trình nhận lớp, để nhằm rút ra cho mình một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp
- Phương pháp đàm thoại sử dụng trong việc tham khảo kinh nghiệm của GVCN lớp, của HS và phụ huynh HS cùng tham khảo ý kiến của nhân dân địa phương về tình hình đời sống, kinh tế và suy nghĩ của họ về giáo dục
- Ngoài ra trong quá trình nghiên cứ tôi còn sử dụng các phương pháp quan sát phương pháp nghiên cứu sản phẩm của đối tượng Để thấy được phẩm chất bên trong và hình thức hoạt động bên ngoài của học sinh từ đó hướng tới một mục tiêu giáo dục có hiệu quả
Trang 5
PHẦN II: NỘI DUNG
I Thực trạng ban đầu
1 Học sinh lớp 1 là lớp đầu cấp ở Tiểu học Ở lứa tuổi này, các em đã còn
nhiều hạn chế về nhận thức, về tâm sinh lí, tình cảm và cả các mối quan hệ xã hội Các em còn ham chơi hơn ham học, chưa có ý thức tự giác và tính kỉ luật,
có em đến lớp còn khóc nhè Vì vậy, các em rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ năng sống để tự tin trong học tập, trong cuộc sống
2 Năm học 2013 -2014, lớp tôi có tổng số 34 học sinh, trong đó có 18 học
sinh nam và 16 học sinh nữ
- Học sinh là con em trong các gia đình gặp điều kiện kinh tế khó khăn, phần lớn cha mẹ làm nghề tự do nên việc đầu tư và chăm lo cho con cái
+ Không có em nào là con bệnh binh, con liệt sĩ
+ Con mồ côi: 02 em
+ Đúng độ tuổi: (6 tuổi) : 34 em
- Trong đó có nhiều em nam hay mất trật tự trong giờ học nhưng lại học rất yếu; 3 em phải ở nhờ nhà ông bà nội (ngoại) vì cha mẹ li dị, bố mất; nhiều em
có hoàn cảnh khó khăn nên không có góc học tập ở nhà, đi học về là vứt sách vở lung tung, đến lớp thì thường xuyên quên vở, quên bút…
3 Một số giáo viên mới ra trường, khi xử lí các tình huống sư phạm còn
lúng túng, bối rối nên thường xuyên phải kéo dài buổi học so với qui định, gây căng thẳng, mệt mỏi cho học sinh và làm một số phụ huynh bực bội vì phải chờ đợi lâu khi đi rước con em mình tan học Một vài giáo viên dù đã dạy lâu năm nhưng vẫn chưa làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, thường hay than phiền về học sinh, về phụ huynh mà chưa tìm được biện pháp giáo dục học sinh nên nề nếp lớp học và chất lượng học tập của học sinh chưa cao, làm ảnh hưởng đến chất lượng chung của toàn trường
Trang 6Đã nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp, phần nào đã có chút ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học là rất nặng nhọc, rất phức tạp Mỗi giáo viên muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn, vừa phải là một nhà tâm lí giỏi để hiểu học sinh, để xử lí các tình huống rắc rối sao cho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao Nếu giáo viên không tâm huyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ Chất lượng học tập của học sinh, nhân cách, đạo đức, lối sống…của học sinh rồi sẽ ra sao? Chính vì hiểu rõ điều đó nên trong những năm học qua, song song với việc giảng dạy tốt các môn học theo qui định, tôi luôn cố gắng phấn đấu làm tốt vai
trò, nhiệm vụ của một giáo viên chủ nhiệm lớp
II- Biện pháp thực hiện
Biện pháp 1: Khảo sát đối tượng học sinh để đưa ra những phương pháp
giáo dục phù hợp
- Khảo sát đối tượng thông qua hồ sơ học bạ, qua giáo viên chủ nhiệm cũ, qua học sinh trong lớp hoặc qua phụ huynh
- Tiến hành phân loại đối tượng để đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ
nhiệm, cụ thể:
+ Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn
+ Học sinh khuyết tật
+ Học sinh các biệt về đạo đức
+ Học sinh yếu
+ Học sinh có những năng lực đặc biệt
* Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn ( lớp tôi không
có HS quá khó khăn)
* Đối với những học sinh khuyết tật (Lớp tôi không có )
* Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
- Tìm hiểu nguyên nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa bố và
mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lôi kéo….Hoặc trẻ có những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được…
Trang 7- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng không cứng nhắc Tuyệt đối không sử dụng phương pháp trách phạt, chú
ý gần gũi các em và thường xuyên nhắc nhở động viên khen chê kịp thời Giao cho các em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình
* Đối với học sinh học yếu:
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những môn nào Có thể là ở gia đình các em đó không có thời gian học tập vì phải làm nhiều việc hoặc em đó có lỗ hỏng về kiến thức nên cảm thấy chán nản
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ đối tượng bằng những việc cụ thể như sau:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu mù mờ vào những thời gian ngoài giờ lên lớp
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em
+ Thường xuyên kiểm tra các đối tượng đó trong qua trình lên lớp
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học sinh yếu kém tiến bộ
+ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập, cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà cho các em
+ Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí, xấu hổ trước bạn bè
Tóm lại dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng phương pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt
Biện pháp 2: Xây dựng đội ngũ cán bộ lớp giỏi quản lý, tổ chức, kiểm tra.
Như chúng ta đã biết xây dựng một đội ngũ cán bộ quản lý giỏi là việc rất quan trọng người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải có kế hoạch thực hiện.Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc thực hiện nề nếp học tập của các bạn là công việc cần thiết và có ích
Trang 8- Trước hết , những học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải gương mẫu trước các bạn về mọi mặt: Học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với bạn bè
- Sau đó hằng ngày, hàng tuần, các cán bộ lớp bao gồm: lớp trưởng,2 lớp phó , 4 tổ trưởng, 4 tổ phó sẽ tiến hành công việc của mình như sau:
*Đầu giờ ( trước giờ truy bài): Tổ trưởng, tổ phó kiểm tra những việc sau: soạn sách vở theo đúng thời khóa biểu, mang đầy đủ đồ dùng dậy học,có ý thức xem bài trước, đi học đúng giò, không mang dép lê rồi tổ trưởng chấm điểm thi đua theo qui đinh như sau: ( vi phạm 1 nội dung trừ: 2 điểm xấu )
*Trong giờ học: Tổ trưởng, tổ phó theo dõi các bạn trong tổ thái độ học tập, phát biểu xây dựng bài, đạt điểm cao trong học tập thì cộng điểm thưởng như sau: Đạt điểm 10 một môn thì cộng 5 điểm tốt, phát biểu xây dựng bài cộng 1đ/ 1lần nói chuyện trong giờ học thì bị trừ 2 điểm/ 1lần
*Giờ ăn ngủ bán trú: Tổ trưởng,Tổ phó theo dõi các tổ viên các nề nếp: ăn, ngủ đúng thời gian ( nếu vi phạm trừ 2đ/ 1 lần )
Biện pháp 3: Phối kết hợp thường xuyên với phụ huynh
* Đối vói Ban đại diện CMHS lớp:
Từ đầu năm học Tôi đã định hướng bầu chọn Ban đại diện phụ huynh của lớp với các tiêu chuẩn sau:
- Phụ huynh có đời sống kinh tế ổn đinh
- Có tâm huyết, nhiệt tình tất cả vì học sinh thân yêu
- Am hiểu nhiều về lĩnh vực giáo dục
- Có con em học khá giỏi
* Ban phân hội lớp gồm 3 thành viên: Trưởng ban, phó ban, thư ký
* Nhiệm vụ ban phân hội lớp:
- Kết hợp với GVCN lớp theo dõi, động viên quá trình học tập, sinh hoạt của học sinh Đặc biệt quan tâm đến các phong trào lớp
- Nắm rõ được hoàn cảnh gia đình, chỗ ở của từng học sinh để kịp thời thăm hỏi
Trang 9- Có kế hoạch khen thưởng kịp thời học sinh lớp tiến bộ theo từng tuần, tháng, theo các đợt kiểm tra định kỳ của nhà trường
*Đối với từng phụ huynh học sinh:
Buổi họp phụ huynh đầu năm, tôi đã đề ra yêu cầu để phụ huynh cùng GVCN rèn nề nếp học sinh như sau:
- Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình
- Nhắc nhở con em học bài cũ và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
- Chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá biểu hằng ngày
- Giáo dục con ý thức gọn gàng, ngăn nắp khi học tập, vui chơi
- Sinh hoạt điều độ, đúng thời khoá biểu, giờ nào việc nấy tránh tình trạng vừa học vừa chơi
- Thường xuyên trao đổi với GVCN qua trò chuyện trực tiếp, điện thoại hoặc qua sổ liên lạc để kịp thời nhắc nhở, đôn đốc học sinh nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà
Biện pháp 4: Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức
Từ đầu năm học GVCN dựa vào kế hoạch của nhà trường và các đoàn thể trong trường phải đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các phong trào chung của nhà trường như: Vở sạch chữ đẹp, Vẽ tranh, Kể chuyện, cờ vua,
- Điều quan trọng là GVCN phải phát hiện những năng lực đặc biệt ở học
sinh về văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, hội hoạ…
- Phối hợp với phụ huynh lập kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho các học sinh có năng khiếu nói trên
- Bồi dưỡng, khơi dậy ở các em lòng say mê hứng thú học tập thông qua những hội thi,Tổ chức các sân chơi ở lớp như: Rung chuông vàng, đối mặt trong các tiết HĐNGLL để phát huy và chọn lọc nhữn HS có năng khiếu để tham gia các hội thi do nhà trường tổ chức
Biện pháp 5: Nêu gương và khen thưởng
- Nắm được tâm lý của học sinh tiểu học rất thích được khen, thích được động viên nên tôi hướng dẫn Ban cán sự lớp lập bảng chấm điểm thi đua từng
HS như sau:
Trang 10- Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi đã đề xuất với Ban đại diện phụ huynh về việc khen thưởng các học sinh trong lớp thực hiện tốt các phong trào học tập cũng như các phong trào khác như sau:
- Mỗi tuần tặng 2 quyển vở cho mỗi HS đạt số điểm tốt cao nhất tổ
- Mỗi đợt kiểm tra định kỳ tặng một 1 bút/ 1HS đạt điểm tốt mỗi môn
- Tặng một phần quà cho HS đạt phong trào nhà trường đề ra
- Sau mỗi tuần thi đua, Lớp trưởng đánh giá chung các mặt hoạt động, tổ trưởng đánh giá cụ thể các mặt học tập cũng như hoạt động của từng thành viên trong tổ thông qua bảng điểm sau đó bầu chọn một HS tuyên dương trước lớp
và nhận thưởng
- Để tránh trường hợp một em nhận liên tục nhiều lần, theo qui ước 3 tuần mới được nhận thưởng lại ( nếu em đó điểm nhất tổ thì chọn em điểm nhì tổ )
- Đặc biệt chú ý đến HS chậm trong học nhưng có tiến bộ thì tổ trưởng các
tổ đề nghị Ban thi đua lớp tuyên dương và khen thưởng
Biện pháp 6: Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”
Công việc “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” được tôi tiến hành từng bước như sau:
a)Trang trí lớp học xanh- sạch- đẹp
Lớp học thân thiện phải có cây xanh, phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Do vậy, tôi hướng dẫn
và cùng với học sinh thực hiện các công việc sau đây:
- Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Phần trang trí lớp, tôi giao trực tiếp cho từng tổ: mỗi tổ phải sưu tầm tranh ảnh liên quan đến các môn học và chọn 5 bài vẽ đẹp nhất để trưng bày Tranh, ảnh các em sưu tầm được dán vào giấy khổ lớn theo từng môn học (Thủ công, Tự nhiên và Xã hội, Đạo đức, Mĩ thuật) và được bao bên ngoài bằng giấy bóng trong suốt, sau đó bày trong tủ trang trí
- Số học sinh của lớp, tôi chia thành 3 tổ , mỗi tổ có một tổ trưởng Lớp phó lao động phân công theo dõi các tổ giữ gìn vệ sinh lớp học Tổ trưởng chịu trách nhiệm phân công, điều khiển các bạn trong tổ không vứt rác bừa bái ra lớp