Lúc này phần bán cầu ban ngày của Trái Đất sẽ hướng về Mặt Trời và Mặt Trăng, nên bạn sẽ không thấy được Mặt Trăng vì nó nằm gần với Mặt Trời, và phần bán cầu ban đêm của Trái Đất thì qu
Trang 1CHUYÊN ĐỀ
Sự truyền ánh sáng - các pha của Mặt Trăng và chuyển động của Trái Đất
Trang 2MỤC LỤC
CHUYÊN ĐỀ 1
Sự truyền ánh sáng - các pha của Mặt Trăng và chuyển động của Trái Đất 1
I.MỞ ĐẦU 3
1.1 Lí do chọn đề tài 3
1.2 Mục đích 3
1.3 Phương pháp nghiên cứu 3
1.4 Giả thuyết 4
1.5 Cấu trúc 4
II.NỘI DUNG 5
2.1 Cơ sở lí thuyết 5
2.2 Quan sát thực tiễn 6
III.KẾT LUẬN 10-11 IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO 12
Trang 3I.MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Chúng ta đã được biết có giả thuyết cho rằng sự hình thành của Mặt Trăng là do một vụ va chạm cực mạnh đã tống văng những thành phần thô tạo thành Mặt Trăng ra khỏi Trái Đất nóng chảy thời ban sơ và văng vào quỹ đạo Các nhà khoa học cho rằng thiên thể va chạm có khổi lượng bằng 10% so với Trái Đất
Mặt Trăng – thiên thể sáng nhất trên bầu trời đêm Có thể coi mặt trăng như là một vệ tinh thiên nhiên khổng lồ của Trái Đất Tầm ảnh hưởng của mặt Trăng đối với Trái Đất là không thể phủ nhận Ánh sáng huyền bí từ mặt trăng đã tạo ra niềm cảm hứng dẫn dắt con người hàng thiên niên kỷ Các pha và quỹ đạo của Mặt Trăng vẫn là một bí ẩn với rất nhiều người Vì vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu này nhằm muốn nghiên cứu về nguồn gốc tại sao lại có hiện tượng như vậy ? chu kì thay đổi của nó như thế nào, phụ thuộc vào những điều gì ?
1.2 Mục đích
Ở đề tài này tôi sẽ trình bày một số phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên
cứu thực tiễn của tôi về “Sự truyền ánh sáng - các pha của Mặt Trăng và chuyển
động của Trái Đất”
1.3 Phương pháp nghiên cứu
- Dựa trên cơ sở lí thuyết
- Quan sát thực tiễn
Trang 41.4 Giả thuyết
Mặt Trăng có nhiều pha Trăng , Các pha này luôn luôn có thể thay đổi Chúng thay đổi phụ thuộc và ví trí của 3 thiên thể: mặt trăng so với trái đất và mặt trời.Hay nói cách khác sự chuyền động của Trái Đất cũng như quỹ đạo quay của mặt Trăng đều có ảnh hưởng đến các pha trăng
1.5 Cấu trúc
Mở đầu : 2 trang
Nội dung : 2 phần
Kết luận:
Trang 5II.NỘI DUNG
2.1Cơ sở lí thuyết
a.Sự truyền ánh sáng là gì ? Ánh sáng được truyền đi như thế nào ?Tại sao chúng ta lại thấy Mặt Trăng?
-Trong một môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền đi theo đường thẳng
-Trong thực tế, không tồn tại một tia sáng cô lập Một tập hợp của vô số tia sáng được gọi là chùm sáng hay chùm tia sáng.Ta phân biệt các loại chùm sáng sau:
+ Chùm sáng song song
+ Chùm sáng hội tụ
+ Chùm sáng phân kì
* Chùm sáng tới từ một nguồn sáng rất xa (như Mặt Trời), hoặc chùm sáng phát
ra từ một đèn laze có thể coi là chùm sáng song song Ở trong vũ trụ thì nguồn nguồn sáng ở đấy được coi chính là Mặt Trời vì vậy nên: Chúng ta nhìn thấy được mặt trăng là
do hiện tượng tia sáng từ mặt trời chiều đến mặt trăng rồi phản xạ đến mắt chúng ta ( hoàn toàn không phải là do mặt trăng có khả năng tự phát sáng, điều này tương tự với các vì sao, hay các thiên thể )
b Pha trăng là gì ? Tại sao lại có hiện tượng như vậy ?
- Pha Mặt Trăng là sự xuất hiện thay đổi của bề mặt Mặt Trăng khi quan sát từ Trái Đất
- Trái Đất quay quanh mặt trời mất 365 ngày Trái Đất tự quay quanh trục mất 24h, và Mặt Trăng thì quay quanh Trái Đất 1 chu kì là 29,53 ngày Như vậy pha trăng
có phụ thuộc vào vị trí chuyển động của Trái Đất trên quỹ đạo và phụ thuộc cà vào sự
tự quay của Trái Đất quay trục của nó ( Hay nói cách khách các pha Mặt Trăng thay đổi tuần hoàn khi Mặt Trăng quay quanh Trái Đất tùy thuộc vào vị trí của 3 thiên thể Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng )
Trang 62.2 Quan sát thực tiễn
Hình 1 Sau khi quan sát thực tiễn trong 1 tháng đã rút ra được nhận xét như sau:
1 Trăng mới (Sóc)
Bạn xem vị trí số 1 ở hình trên Pha Trăng mới diễn ra vào ngày đầu tiên của tháng âm lịch, tức mùng 1 âm lịch hằng tháng Pha Trăng mới diễn ra khi Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất
Lúc này phần bán cầu ban ngày của Trái Đất sẽ hướng về Mặt Trời và Mặt Trăng, nên bạn sẽ không thấy được Mặt Trăng vì nó nằm gần với Mặt Trời, và phần bán cầu ban đêm của Trái Đất thì quay lưng lại với Mặt Trăng nên bạn cũng sẽ không thấy được Mặt Trăng
2 Trăng lưỡi liềm đầu tháng (Trăng non)
Bạn xem vị trí số 2 ở hình trên Pha Trăng non diễn ra từ sau pha Trăng mới cho tới trước pha Trăng thượng huyền, thường từ mùng 2 âm lịch tới mùng 6 hoặc 7 âm lịch hằng tháng Pha Trăng non diễn ra khi Mặt Trăng và Mặt Trời vẫn còn ở cùng một bên
so với quỹ đạo Trái Đất quanh Mặt Trời, nhưng chưa nằm thẳng hàng so với Trái Đất
và Mặt Trời
Trăng non mọc lên bầu trời hướng đông vào buổi sáng (từ sau 6 giờ sáng tới trước 12 giờ trưa), nó sẽ lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng 3 giờ chiều (trung bình của pha), và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào buổi tối (từ sau 6 giờ chiều tới trước 12 giờ khuya)
Trang 73 Bán nguyệt đầu tháng (Trăng thượng huyền)
Bạn xem vị trí số 3 ở hình trên Pha Trăng thượng huyền thường diễn ra vào mùng 7 hoặc 8 âm lịch hằng tháng Pha Trăng thượng huyền diễn ra khi Mặt Trăng nằm ngang đường xích đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời
Trăng thượng huyền mọc lên bầu trời hướng đông từ khoảng 12 giờ trưa, nó sẽ lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng 6 giờ chiều, và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào khoảng 12 giờ đêm Vào buổi chiều trước khi Mặt Trời lặn trong ngày Trăng thượng huyền, bạn sẽ thấy được trăng nửa trái tối - nửa phải sáng ở bầu trời hướng đông nam, tới khoảng 6 giờ chiều thì Trăng thượng huyền sẽ nằm cao nhất và thẳng trên bầu trời hướng nam, sau đó nó thấp dần qua bầu trời hướng tây nam rồi lặn đi ở hướng tây lúc nửa đêm
4 Trăng khuyết đầu tháng (Trăng trương huyền lớn dần)
Bạn xem vị trí số 4 ở hình trên Pha Trăng trương huyền lớn dần diễn ra từ sau pha Trăng thượng huyền cho tới trước pha Trăng tròn, thường từ mùng 7 hoặc 8 âm lịch cho tới ngày 15 hoặc 16 âm lịch hằng tháng Pha Trăng trương huyền lớn dần diễn ra khi Mặt Trăng ở trong khu vực từ quỹ đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời, nhưng chưa nằm thẳng hàng so với Mặt Trời và Trái Đất
5 Trăng tròn (Trăng rằm)
Bạn xem vị trí số 5 ở hình trên Pha Trăng tròn thường diễn ra vào ngày 15 hoặc
16 âm lịch hằng tháng Pha Trăng tròn diễn ra khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng Lúc này phần bán cầu ban đêm của Trái Đất sẽ hướng về Mặt Trăng và bạn sẽ thấy được toàn bộ bề mặt Mặt Trăng
Trăng tròn mọc lên bầu trời hướng đông từ khoảng 6 giờ chiều, lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng nửa đêm và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào khoảng 6 giờ sáng hôm
Trang 8sau Bạn sẽ quan sát được toàn bộ bề mặt Mặt Trăng trong suốt đêm diễn ra pha Trăng tròn
Vào pha Trăng tròn, nếu Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng nằm thẳng hàng nhau, thì sẽ xảy ra hiện tượng Nguyệt thực toàn phần, lúc này khi quan sát từ Trái Đất bạn sẽ thấy Mặt Trăng chuyển thành màu đỏ trên bầu trời, do Trái Đất che đi ánh sáng từ Mặt Trời tới Mặt Trăng (chỉ có ánh sáng đỏ, cam với bước sóng dài mới đi qua được khí quyển Trái Đất, nên Mặt Trăng có màu đỏ cam) Có nhiều kiểu Nguyệt thực
6 Trăng khuyết cuối tháng (Trăng trương huyền nhỏ dần)
Bạn xem vị trí số 6 ở hình trên Pha Trăng trương huyền nhỏ dần diễn ra từ sau pha Trăng tròn cho tới trước pha Trăng hạ huyền, thường từ 15 hoặc 16 âm lịch cho tới ngày 23 hoặc 24 âm lịch hằng tháng Pha Trăng trương huyền nhỏ dần diễn ra khi Mặt Trăng ở trong khu vực từ quỹ đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời, nhưng chưa nằm thẳng hàng so với Mặt Trời và Trái Đất và vừa qua khỏi trục thẳng hàng đó
Trăng Trương huyền nhỏ dần mọc lên bầu trời hướng đông vào buổi tối (từ sau 6 giờ chiều tới trước 12 giờ khuya), nó sẽ lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng 3 giờ sáng (trung bình của pha), và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào buổi sáng hôm sau (từ sau
6 giờ sáng tới trước 12 giờ trưa)
7 Bán nguyệt cuối tháng (Trăng hạ huyền)
Bạn xem vị trí số 7 ở hình trên Pha Trăng hạ huyền thường diễn ra vào ngày 23 hoặc 24 âm lịch hằng tháng Pha Trăng hạ huyền diễn ra khi Mặt Trăng nằm ngang đường xích đạo của Trái Đất quanh Mặt Trời, nhưng ngược phía so với Trăng thượng huyền
Trăng hạ huyền mọc lên bầu trời hướng đông từ khoảng 12 giờ khuya, nó sẽ lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng 6 giờ sáng, và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào khoảng
12 giờ trưa
8 Trăng lưỡi liềm cuối tháng (Trăng tàn, Trăng xế, Trăng già)
Trang 9Bạn xem vị trí số 8 ở hình trên Pha Trăng tàn diễn ra từ sau pha Trăng hạ huyền cho tới trước pha Trăng mới (Trăng tối), thường từ ngày 23 hoặc 24 âm lịch tới hết tháng âm lịch hằng tháng Pha Trăng tàn diễn ra khi Mặt Trăng và Mặt Trời trở lại ở cùng một bên so với quỹ đạo Trái Đất quanh Mặt Trời, nhưng chưa nằm thẳng hàng so với Trái Đất và Mặt Trời và ngược phía với pha Trăng non
Trăng tàn mọc lên bầu trời hướng đông vào rạng sáng sáng (từ sau 12 giờ khuya tới trước 6 giờ sáng), nó sẽ lên cao nhất trên bầu trời vào khoảng 9 giờ sáng (trung bình của pha), và lặn đi ở bầu trời hướng tây vào buổi trưa (từ sau 12 giờ trưa tới trước 6 giờ chiều)
9 Trăng tối (Không trăng)
Bạn xem vị trí số 9 ở hình trên Pha Trăng tối diễn ra vào ngày cuối cùng của tháng âm lịch, tức ngày 29 hoặc 30 âm lịch hằng tháng Pha Trăng tối diễn ra khi Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất
Lúc này phần bán cầu ban ngày của Trái Đất sẽ hướng về Mặt Trời và Mặt Trăng, nên bạn sẽ không thấy được Mặt Trăng vì nó nằm gần với Mặt Trời, và phần bán cầu ban đêm của Trái Đất thì quay lưng lại với Mặt Trăng nên bạn cũng sẽ không thấy được Mặt Trăng
Trang 10III.KẾT LUẬN
Có tất cả 8 pha trăng chính, chúng ta có thể quan sát bầu trời kết hợp với những kiến thức thực tiễn cơ bản để lập luận mà chúng ta thu được chu kì thay đổi của những pha trăng đó và đặc điểm của Mặt Trăng với mỗi pha trăng
Tên pha
Mặt
Trăng
Bề mặt Mặt Trăng nhìn thấy Thời gian trăng
mọc - lên cao nhất - lặn (trung bình của pha)
Ngày âm lịch (trung bình của pha)
1 Trăng
mới (Sóc)
Không nhìn thấy mùng 1 âm lịch
hàng tháng
2 Trăng
lưỡi liềm
đầu tháng
(Trăng
non)
Phải, nhìn thấy 1–49% • Mọc : buổi sáng,
từ sau 9 giờ sáng tới trước 12 giờ trưa
• Cao nhất : 3 giờ
chiều
• Lặn : buổi tối, từ
sau 6 giờ chiều tới trước 12 giờ khuya
từ mùng 2 âm lịch tới mùng 6 hoặc 7 âm lịch hàng tháng
3 Bán
nguyệt
đầu tháng
(Trăng
thượng
huyền)
• Mọc:khoảng 12h
trưa
• Cao nhất :lên
cao nhất trên bầu trời lúc 6 h chiều
• Lặn đi vào lúc
12h đêm
7 hoặc 8 âm lịch hằng tháng
4 Trăng
khuyết
đầu tháng
(Trăng
trương
huyền lớn
dần)
Xem hình 1 • Mọc lên bầu trời
hướng đông vào buổi chiều (từ sau
12 giờ trưa tới trước 6 giờ chiều)
• Cao nhất trên
bầu trời vào khoảng 9 giờ tối
• Lặn đi ở bầu trời
7 hoặc 8 âm lịch cho tới ngày 14 hoặc
15 âm lịch hằng tháng
Trang 11hướng tây vào rạng sáng hôm sau (từ sau 12 giờ khuya tới trước 6 giờ sáng)
5 Trăng
tròn
(Trăng
rằm)
Thấy trăng tròn 99%- 100% •Mọc: từ bầu trời
hướng đông từ khoảng 6 giờ chiều
•Cao nhất: 12h
đêm
• Lặn : 6h sáng
hôm sau
15 hoặc 16 âm lịch hằng tháng
6 Trăng
khuyết
cuối tháng
(Trăng
trương
huyền nhỏ
dần)
Xem hình 1 •Mọc : từ sau 6
giờ chiều tới trước
12 giờ khuya
•Cao nhất:
khoảng 3 giờ sáng
•Lặn : từ sau 6
giờ sáng tới trước
12 giờ trưa hôm sau
16 hoặc 17 âm lịch cho tới ngày 23 hoặc
24 âm lịch hàng tháng
7 Bán
nguyệt
cuối tháng
(Trăng hạ
huyền)
•Mọc : 12 giờ
khuya
• Cao nhất :
khoảng 6 giờ sáng
• Lặn : khoảng 12
giờ trưa
25 hoặc 26 âm lịch hằng tháng
8 Trăng
lưỡi liềm
cuối tháng
(Trăng
tàn,
Trăng xế,
Trăng
già)
Xem hình 1 •Mọc : từ sau 12
giờ khuya tới trước 6 giờ sáng
•Cao nhất :
khoảng 9 giờ sáng
• Lặn : (từ sau 12
giờ trưa tới trước
6 giờ chiều
Thường là ngày
27 hoặc 28 âm lịch hằng tháng
9 Trăng
tối
(Không
trăng)
Không thấy Thường là ngày
29 hoặc 30 âm lịch hằng tháng
Trang 12IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO.
- Sách giáo khoa vật lý 7
- Wikipedia.org
- Lich.vutrutrongtamtay.org
Trang 13Người thực hiện chuyên đề
Sinh viên: Vũ Hoàng Thắng
Sinh viên : Nguyễn Đình Thắng
Người hướng dẫn chuyên đề Giảng viên: Nguyễn Thủy
Nhận xét: