QUY ĐỊNH, QUY CHUẨN VỀ TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VIỆT NAM VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Hội thảo Quốc gia Tài chính vi mô lần thứ hai được tổ chức thành công vào ngày 14 tháng 12 năm 2010 tại Hà Nội với sự tham gia tích cực của hơn 90 đại biểu đại diện 60 tổ chức bao gồm cá

“ QUY ĐỊNH, QUY CHUẨN

VỀ

TỔ CHỨC TÀI CHÍNH VI MÔ TẠI VIỆT NAM

VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ”

Hà Nội, Ngày 14 tháng 12 năm 2010

NHNNVN: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam TCVM: Tài chính vi mô

TCTCVM: Tổ chức Tài chính vi mô

TCQMN: Tài chính quy mô nhỏ

TCTCQMN: Tổ chức Tài chính quy mô nhỏ TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

TCTD: Tổ chức tín dụng

LỜI MỞ ĐẦU

TÓM TẮT HỘI THẢO

TỔNG QUAN HỘI THẢO

A Khái quát Hội thảo 1

B Mục tiêu Hội thảo 1

C Nội dung Hội thảo 2

D Thành phần Hội thảo 3

E Kết quả Hội thảo 3

F Mong đợi sau Hội thảo 4

NỘI DUNG HỘI THẢO A Phần 1 – Khai mạc Hội thảo 5

B Phần 2 – Trình bày của NHNN 5

C Phần 3 – Kinh nghiệm chuyển đổi 8

D Phần 4 – Hỏi và đáp 13

E Phần 5 – Kết luận Hội thảo 17

PHÁT BIỂU VÀ THAM LUẬN 1 Khai mạc Hội thảo – NHNN - Ông Hoàng Đình Thắng 18

2 Khai mạc Hội thảo – Ngân hàng Citi - Ông Brett Krause 20

3 Khai mạc Hội thảo – Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam - Bà Nguyễn Tuyết Mai 22

4 Cơ hội, thách thức và những vấn đề pháp lý cần lưu ý khi chuyển đổi - Ông Hoàng Quốc Mạnh 23

5 M7 chuyển đổi từ nhiều chương trình TCVM nhỏ lẻ đăng kí thành TCTCQMN TNHH nhiều thành viên - Bà Lê Thị Lân 32

6 Kết luận Hội thảo – NHNN - Ông Hoàng Quốc Mạnh 42

PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Các bài báo viết về Hội thảo

Phụ lục 2: Danh sách đại biểu tham dự Hội thảo

Hội thảo Quốc gia Tài chính vi mô lần thứ hai được tổ chức thành công vào ngày 14 tháng 12 năm 2010 tại Hà Nội với sự tham gia tích cực của hơn 90 đại biểu đại diện 60 tổ chức bao gồm các cơ quan Chính phủ, đại diện các nhà tài trợ, tổ chức trong nước, tổ chức Quốc tế, và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực TCVM tại Việt Nam

Thay mặt đơn vị đồng tổ chức Hội thảo - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn

sự quan tâm của Quý vị đại biểu tham dự Hội thảo này Chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác tham gia và ý kiến đóng góp của Quý vị đại biểu tại Hội thảo

Chúng tôi hy vọng rằng Hội thảo này đáp ứng mong đợi của Quý vị đại biểu,

và là một diễn đàn hiệu quả, cung cấp thông tin hữu hiệu nhất cho các tổ chức tài chính vi mô mong muốn hoạt động chuyên nghiệp và cung cấp các dịch vụ tài chính vi mô đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người nghèo/ người có thu nhập thấp

Chúng tôi mong muốn và sẽ tiếp tục nỗ lực tổ chức các hội thảo mang ý nghĩa thiết thực và đáp ứng tốt nhất nhu cầu phát triển ngành tài chính vi

mô, tạo ra những diễn đàn hiệu quả, kết nối nhà thực hành tài chính vi mô trong và ngoài nước, các cơ quan xây dựng quy định chính sách và đơn vị thực thi quy định này, nhằm xây dựng ngành tài chính vi mô chuyên nghiệp

và bền vững, góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế của đất nước

Cuối cùng, chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ngân hàng Nhà nước về những đóng góp quý báu cho Hội thảo này Chúng tôi cũng xin chân thành cảm ơn các nhà tài trợ, các thành viên tham gia tham luận và tất

cả khách mời tham gia vì những hỗ trợ, động viên nhiệt tình, cùng góp phần tạo nên một Hội thảo thành công và ý nghĩa

Xin chúc Quý vị đại biểu luôn dồi dào sức khỏe và chúc cho ngành tài chính

vi mô Việt Nam luôn phát triển bền vững

Trân trọng,

Nguyễn Tuyết Mai

Đáp ứng nhu cầu học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm của các tổ chức về quá trình chuyển đổi thành TCTCVM được cấp phép theo Nghị định 28 và Nghị định 165 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của TCTCQMN tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phối hợp với Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam tổ chức Hội thảo Quốc gia TCVM lần thứ hai với đề tài “Quy định quy chuẩn về tổ chức Tài chính vi mô Việt Nam và Định hướng phát triển bền vững” vào ngày 14 tháng 12 năm 2010 tại Hà Nội

Mục đích của Hội thảo là chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi thành công của TCTCQMN và quá trình chuyển đổi của các tổ chức TCVM theo mô hình khác nhau; giải đáp những thắc mắc của các TCTCVM về các Quy định, quy chuẩn

về tổ chức và hoạt động của các TCTCQMN; và hướng dẫn quy định pháp lý khi thành lập thành TCTCVM được cấp phép

Hội thảo bao gồm 5 phần: (1) Khai mạc Hội thảo với các bài phát biểu của Ông Hoàng Đình Thắng - Phó Chánh thanh tra - Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN; Ông Brett Krause - Tổng Giám đốc - Ngân hàng Citi Việt Nam và Bà Nguyễn Tuyết Mai - Giám đốc điều hành - Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam (2) Phần trình bày của đại diện NHNNVN, Ông Hoàng Quốc Mạnh - Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp phép, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN với chủ đề “Cơ hội, thách thức và những vấn đề pháp lý cần lưu ý khi chuyển đổi” (3) Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi thành công với hai bài tham luận: “Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi từ Quỹ Tình thương sang TCTCQMN TNHH một thành viên Tình thương” của Bà Dương Thị Ngọc Linh - Phó Tổng Giám đốc - TCTCQMN TNHH một thành viên Tình thương (TYM) và “M7 chuyển đổi từ nhiều chương trình TCVM nhỏ lẻ thành TCTCQMN TNHH nhiều thành viên” của Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - Trung tâm Hỗ trợ nguồn lực tài chính và phát triển cộng đồng (CFRC)/ M7 (4) Thảo luận mở và hỏi đáp liên quan đến các chính sách, văn bản pháp luật mới và các kinh nghiệm chuyển đổi của TYM và M7 (5) Phát biểu bế mạc của Ông Hoàng Quốc Mạnh - Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp phép, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN

Với nguồn hỗ trợ tài chính từ Qũy Citi, Tổ chức ADA, Tổ chức Cordaid, và Qũy Ford, Hội thảo đã diễn ra thành công với sự quan tâm của hơn 90 đại biểu đại diện cho 60 tổ chức bao gồm các cơ quan Chính phủ, đại diện các nhà tài trợ, tổ chức trong nước, tổ chức Quốc tế, và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực TCVM tại Việt Nam Hội thảo được đánh giá cao về nội dung trao đổi và hình thức thảo luận, được coi như một diễn đàn mở giữa các nhà hoạch định chính sách, nhà tài trợ và các nhà thực hành TCVM Hội thảo đã góp phần tích cực vào sự phát triển bền vững ngành TCVM Việt Nam

A Khái quát Hội thảo

Ngày 14 tháng 12 năm 2010, Hội thảo Quốc gia về TCVM lần thứ 2 với đề tài “Quy định quy chuẩn về tổ chức Tài chính vi mô Việt Nam và Định hướng phát triển bền vững” đã được tổ chức do sự phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam

Căn cứ vào Công văn số 15/MFWG-CV của Nhóm Công tác Tài chính vi

mô Việt Nam gửi Ngân hàng nhà nước ngày 21 tháng 11 năm 2010 về việc

tổ chức Hội thảo về Tài chính vi mô vào tháng 12 năm 2010; và Công văn số 8073/NHNN-TTGSNH ngày 21 tháng 10 năm 2010 về việc hỗ trợ tổ chức giải thưởng Doanh nhân vi mô và tổ chức Hội thảo Quốc gia về TCVM lần thứ 2, Ngân hàng Nhà nước và Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam đã phối hợp tổ chức Hội thảo Tài chính vi mô Quốc gia lần thứ hai với chủ đề: các quy định quy chuẩn về tổ chức và hoạt động của các TCTCQMN; cơ hội

và thách thức khi chuyển đổi thành TCTCQMN, hướng tới định hướng phát triển ngành TCVM bền vững

Với nguồn hỗ trợ tài chính từ Qũy Citi thuộc Ngân hàng Citi, Tổ chức ADA,

Tổ chức Cordaid, và Qũy Ford, Hội thảo đã diễn ra thành công với sự quan tâm của hơn 90 đại biểu đại diện cho 60 tổ chức bao gồm các cơ quan Chính phủ, đại diện các nhà tài trợ, tổ chức trong nước, tổ chức Quốc tế, và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực TCVM tại Việt Nam Hội thảo được đánh giá cao về nội dung trao đổi và hình thức thảo luận, được coi như một diễn đàn

mở giữa các nhà hoạch định chính sách, nhà tài trợ và các nhà thực hành TCVM, đóng góp vào sự phát triển bền vững ngành TCVM Việt Nam

B Mục tiêu Hội thảo:

Mục tiêu của Hội thảo:

(1) Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi thành công của các TCTCQMN;

(2) Giải đáp những thắc mắc của các tổ chức TCVM về các Quy định, quy chuẩn về tổ chức và hoạt động của các TCTCQMN;

(3) Hướng dẫn quy định pháp lý khi thành lập thành tổ chức TCVM được cấp phép;

(4) Tìm ra định hướng phát triển TCVM bền vững ở Việt Nam

C Nội dung Hội thảo:

Phần 1 – Khai mạc Hội thảo

1 Khai mạc Hội thảo

- Ông Hoàng Đình Thắng - Phó Chánh thanh tra - Cơ quan thanh tra

giám sát ngân hàng, NHNNVN

2 Khai mạc Hội thảo

- Ông Brett Krause - Tổng Giám đốc - Ngân hàng Citi Việt Nam

3 Khai mạc Hội thảo

- Bà Nguyễn Tuyết Mai - Giám đốc điều hành - Nhóm Công tác Tài

chính vi mô Việt Nam

Phần 2 – Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trình bày

Cơ hội, thách thức và những vấn đề pháp lý cần lưu ý khi chuyển đổi

- Ông Hoàng Quốc Mạnh – Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp

phép các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám

sát ngân hàng, NHNNVN

Phần 3 – Kinh nghiệm chuyển đổi

1 Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi từ Quỹ Tình thương – Hội Liên hiệp Phụ

nữ Việt Nam sang Tổ chức TCQMN TNHH một thành viên Tình thương

- Bà Dương Thị Ngọc Linh – Phó Tổng Giám đốc - TCTCQMN

TNHH một thành viên Tình thương (TYM)

2 M7 chuyển đổi từ nhiều chương trình TCVM nhỏ lẻ thành tổ chức

TCQMN TNHH nhiều thành viên

- Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - Trung tâm Hỗ trợ phát triển Nguồn lực

tài chính cộng đồng (CFRC)/ M7

Phần 4 – Hỏi đáp và thảo luận mở

• Câu hỏi liên quan đến các vấn đề chung

• Câu hỏi liên quan đến TYM

• Câu hỏi liên quan đến M7

Phần 5 – Kết luận Hội thảo

Phát biểu bế mạc

- Ông Hoàng Quốc Mạnh – Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp

phép các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám

sát ngân hàng, NHNNVN

D Thành phần Hội thảo:

Hội thảo có sự tham dự của hơn 90 đại biểu đại diện cho 60 tổ chức đến từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các cơ quan Chính phủ, cùng với đại diện các nhà tài trợ, tổ chức trong nước, tổ chức Quốc tế và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực TCVM tại Việt Nam, bao gồm:

1 Đơn vị tổ chức:

• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

• Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam

2 Đại diện các tổ chức tham gia:

Ông Nguyễn Văn Dũng - Chuyên viên - NHNNVN, cho biết: “Cá nhân tôi

thấy buổi hội thảo sáng nay rất thú vị, đứng ở vị trí của cơ quan quản lý, chúng tôi được lắng nghe ý kiến của chính những người thực hành, điều đó rất có ích cho chúng tôi.”

2 Tác động đối với Tổ chức tài chính vi mô:

Theo Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - CFRC/ M7, “buổi hội thảo sáng ngày

14/12 có nội dung hay, thiết thực, cách quản lý thời gian của ban tổ chức cũng hợp lý, tạo ra một không khí cởi mở, cuốn hút mọi người tham gia”

Hơn nữa, Hội thảo giúp cho đại diện các TCTCVM có thể hình dung ra bức tranh tổng quát về vấn đề chuyển đổi tổ chức thành TCTCQMN và những cơ

hội, thách thức mà các tổ chức có thể gặp phải Đây cũng là cơ hội tốt để các

tổ chức có thể cập nhật thông tin mới nhất về chính sách và các quy định quy chuẩn trong vấn đề chuyển đổi Đa số ý kiến khách mời tham gia cho rằng Hội thảo cũng là nơi gặp gỡ giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa những nhà thực hành TCVM và đưa ra ý kiến, thắc mắc để cùng nhau thảo luận

3 Tác động đối với Nhà tài trợ

Đại diện các nhà tài trợ cho rằng Hội thảo giúp họ hiểu rõ hơn về hoạt động TCVM hiện tại ở Việt Nam nói chung và vấn đề chuyển đổi tổ chức thành TCTCQMN nói riêng Qua đó, họ có thể xây dựng kế hoạch tài trợ phù hợp

và kết nối với các tổ chức đang trong quá trình chuyển đổi

4 Tác động đối với Khách mời tham gia

Đại diện khách mời tham gia Hội thảo, Bà Nguyễn Thị Minh Tâm - Điều phối viên - Liên minh vì môi trường và phát triển CED Phần Lan cho biết:

“Buổi hội thảo sáng nay rất bổ ích, mặc dù tổ chức của tôi không thuộc đối

tượng chịu tác động trực tiếp của những quy định về chuyển đổi (do quy mô quá nhỏ) nhưng tôi vẫn muốn tới tham gia hội thảo vì cũng để biết được đường hướng phát triển ngành TCVM tại Việt Nam, những tổ chức muốn chuyển đổi phải làm những gì, khó khăn ra sao…Bài phát biểu của cả 3 đại biểu đều rất hay, đưa ra nhiều thông tin bổ ích cho người nghe.”

F Mong đợi sau Hội thảo:

Các khách mời tham dự đều mong đợi sẽ có thêm những Hội thảo có nội dung ý nghĩa và thiết thực về lĩnh vực tài chính vi mô với sự tham gia của nhiều tổ chức hơn nữa Đại diện tổ chức, Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - CFRC/

M7 mong rằng “sẽ có thêm nhiều buổi hội thảo chuyên sâu, thành phần

tham gia tập trung vào các chuyên gia tài chính vi mô, những người làm luật, những vị lãnh đạo có quyền quyết định đến các chính sách liên quan tới ngành”

“Cá nhân tôi mong đợi mọi người quan tâm nhiều hơn tới các TCTCQMN - chưa thuộc diện chuẩn bị chuyển đổi như những tổ chức của tôi, mong rằng sắp tới sẽ có những cuộc hội thảo chuyên đề phục vụ cho những đối tượng như tổ chức của tôi.”, Bà Nguyễn Thị Minh Tâm, đại diện khách mời tham

dự chia sẻ

A Phần 1 – Khai mạc Hội thảo:

Phần 1 – Khai mạc Hội thảo

1 Khai mạc Hội thảo

- Ông Hoàng Đình Thắng - Phó Chánh thanh tra - Cơ quan thanh tra

giám sát ngân hàng, NHNNVN

2 Khai mạc Hội thảo

- Ông Brett Krause - Tổng Giám đốc - Ngân hàng Citi Việt Nam

3 Khai mạc Hội thảo

- Bà Nguyễn Tuyết Mai - Giám đốc điều hành - Nhóm Công tác Tài

chính vi mô Việt Nam

Phần thứ nhất đề cập đến bối cảnh dẫn đến việc tổ chức Hội thảo này thông

qua ba bài phát biểu khai mạc của đại diện đơn vị chủ trì, đơn vị tổ chức và

đơn vị tài trợ Hội thảo được khai mạc bởi Ông Hoàng Đình Thắng - Phó

Chánh thanh tra - Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNN; Ông Brett

Krause - Tổng Giám đốc - Ngân hàng Citi Việt Nam và Bà Nguyễn Tuyết

Mai - Giám đốc điều hành - Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam Các

đại biểu tham gia đã khẳng định tầm quan trọng của TCVM tại Việt Nam và

cho rằng Hội thảo sẽ là diễn đàn hiệu quả và cung cấp những thông tin hữu

hiệu nhất các TCTCVM mong muốn chuyển đổi thành các TCTCQMN Các

bài phát biểu sẽ được trình bày trong phần 3 của Báo cáo này

B Phần 2 – Trình bày của Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam:

Phần 2 – Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trình bày

Cơ hội, thách thức và những vấn đề pháp lý cần lưu ý khi chuyển đổi

- Ông Hoàng Quốc Mạnh – Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp

phép các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám

sát ngân hàng, NHNNVN

Phần 2 là phần trình bày của đại diện NHNNVN, Ông Hoàng Quốc Mạnh –

Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp phép các TCTD và hoạt động ngân

hàng thuộc Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN với nội dung

về cơ hội, thách thức khi chuyển đổi và những vấn đề pháp lý cần lưu ý Bài

tham luận sẽ được tóm tắt dưới đây và trình bày chi tiết trong phần 3 của

Báo cáo này

Cơ hội, thách thức và những vấn đề pháp lý cần lưu ý khi chuyển đổi

(Tóm tắt phần trình bày của Ông Hoàng Quốc Mạnh)

I Cơ hội và thách thức khi chuyển đổi các chương trình, dự án đang hoạt động TCVM thành các TCTCQMN

1 Cơ hội

• Tăng khả năng tiếp cận với các nguồn vốn thương mại

• Mở rộng nội dung hoạt động và đa dạng hóa sản phẩm

- Nhận tiết kiệm tự nguyện

- Chuyển tiền, thu hộ và chi hộ cho khách hàng TCQMN

- Làm đại lý bảo hiểm, dịch vụ tư vấn hỗ trợ cho khách hàng

• Tăng quy mô tiếp cận khách hàng

• Tăng tính chuyên nghiệp

2 Thách thức

• Thách thức từ góc độ nhận thức (không nhận thức đầy đủ về tính khẩn cấp và các thay đổi dẫn đến lúng túng, bị động trong xử lý)

• Thách thức liên quan đến thay đổi cơ bản về cơ cấu tổ chức và phân cấp quyền hạn, trách nhiệm quản trị, điều hành TCTCQMN

• Thách thức liên quan đến thay đổi sản phẩm dịch vụ

• Thách thức liên quan đến thay đổi về nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của pháp luật

• Thách thức liên quan đến thay đổi hệ thống công nghệ thông tin

• Chi phí hoạt động gia tăng khi tiến hành chuyển đổi và hoạt động với tư cách là một TCTCQMN chuyên nghiệp

II Thực tế thẩm định các hồ sơ đề nghị cấp phép thành lập TCTCQMN theo quy định pháp lý hiện hành và một số lưu ý liên quan

1 Thực tế thẩm định:

• Đã nhận 05 bộ hồ sơ xin thành lập TCTCQMN

• Đã cấp phép thành lập và hoạt động 01 TCTCQMN: TCTCQMN TNHH một thành viên Tình Thương được Thống đốc NHNN cấp Giấy phép thành lập và hoạt động số 181/GP-NHNN ngày 17/08/2010

2 Một số lưu ý cho các tổ chức khi chuẩn bị hồ sơ

a Xác định rõ ràng tính pháp lý và vai trò của chủ sở hữu TCTCQMN:

• Xác định rõ ràng tư cách pháp lý của chủ sở hữu

• Xác định vai trò, trách nhiệm của chủ sở hữu đối với tổ chức và hoạt động của TCTCQMN

b Nguồn vốn góp hình thành vốn điều lệ của TCTCQMN:

- Các thành phần được phép đưa vào vốn tự có

- Thể hiện rõ, chính xác trên báo cáo tài chính đã được kiểm toán

c Phương án hoạt động trong ba năm đầu của TCTCQMN:

• Là một trong những hồ sơ rất quan trọng để NHNN đánh giá tính khả thi của chuyển đổi

• Nên xây dựng phương án hoạt động một cách tổng thể, chi tiết trên cơ sở nội dung bắt buộc tối thiểu phải có theo quy định

• Phương án hoạt động thường thiếu các nội dung theo quy định như: địa bàn dự kiến hoạt động; hệ thống thông tin và công nghệ liên lạc sẽ sử dụng…

• Một vấn đề thường chưa được đề cập tại Phương án: Xây dựng kế hoạch chuyển vốn và tài sản từ tổ chức mẹ (bên tham gia góp vốn) vào TCTCQMN, cụ thể như: tài sản nào chuyển vào TCTCQMN, tài sản nào

tổ chức mẹ giữ lại, phương thức và lộ trình chuyển vốn và tài sản

• Nên quy định chi tiết các vấn đề nội bộ, đặc biệt những vấn đề nhạy cảm,

co thể xảy ra bất đồng quan điểm (quyền hạn nghĩa vụ của các bên, phân chia lợi nhuận )

3 Một số nội dung khác cần lưu ý

• Một số tài liệu trong hồ sơ phải lập đúng theo mẫu quy định của NHNN (Đơn đề nghị cấp phép thành lập và hoạt động, sơ yếu lý lịch của các thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Tổng Giám đốc (Giám đốc))

• Rà soát kỹ hồ sơ, đảm bảo không thiếu các đầu mục hồ sơ theo quy định

III Văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động của TCTCQMN

• Luật Các TCTD năm 1997

• Luật Doanh nghiệp (đối với các vấn đề không quy định tại Luật Các TCTD được điều chỉnh theo quy định tại Luật Doanh nghiệp);

• Nghị định số 28/2005/NĐ-CP và Nghị định số 165/2007/NĐ-CP của Chính phủ;

• Thông tư số 02/2008/TT-NHNN ngày 02/04/2008 của Thống đốc NHNN hướng dẫn thực hiện Nghị định số 28 và Nghị định 165;

• Thông tư số 07/2009/TT-NHNN ngày 17/04/2009 của Thống đốc NHNN Quy định về các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ;

• Thông tư số 08/2009/TT-NHNN ngày 28/04/2009 của Thống đốc NHNN hướng dấn về mạng lưới hoạt động của TCTCQMN;

• Thông tư số 15/2010/TT-NHNN ngày 16/06/2010 của Thống đốc NHNN Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro cho vay trong hoạt động của tổ chức tài chính quy mô nhỏ

C Phần 3 – Kinh nghiệm chuyển đổi:

Phần 3 – Kinh nghiệm chuyển đổi

1 Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi từ Quỹ Tình thương – Hội Liên hiệp Phụ

nữ Việt Nam sang Tổ chức TCQMN TNHH một thành viên Tình thương

- Bà Dương Thị Ngọc Linh - Phó Tổng Giám đốc - TCTCQMN

TNHH một thành viên Tình thương (TYM)

2 M7 chuyển đổi từ nhiều chương trình TCVM nhỏ lẻ thành tổ chức TCQMN TNHH nhiều thành viên

- Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - Trung tâm Hỗ trợ phát triển Nguồn lực

tài chính cộng đồng (CFRC)/ M7

Phần 3 bao gồm 2 bài tham luận của 2 TCTCVM Việt Nam đã chuyển đổi thành công thành các TCTCQMN Mỗi tổ chức chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi thành công của tổ chức mình và những bước chuẩn bị, thuận lợi và khó khăn khi chuyển đổi Các bài tham luận sẽ được tóm tắt dưới đây:

Chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi từ Quỹ Tình thương – Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam sang TCTCQMN TNHH một thành viên Tình thương

(Tóm tắt phần trình bày của Bà Dương Thị Ngọc Linh - TYM)

1 Động lực chuyển đổi:

• Nâng cao khả năng quản lý và thành tích;

• Tăng cường sự bền vững về thể chế;

• Có đủ tư cách pháp nhân để tiếp cận các nguồn vốn trong và ngoài nước;

• Đa dạng hóa sản phẩm phục vụ nhiều hơn nhu cầu khách hàng;

2 Những việc đã làm trong quá trình chuyển đổi

• Kiện toàn bộ máy tổ chức (Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát, Ban giám đốc);

• Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ đặc biệt là cán bộ cấp trung và cấp cao (đào tạo thạc sĩ, tham gia các khóa đào tạo trong và ngoài nước );

• Chuẩn hoá các hoạt động:

- Chuyển sang phương pháp cho vay cá nhân

- Sản phẩm: vốn, tiết kiệm

- Quy trình hoạt động

• Vi tính hoá toàn hệ thống (trang bị phần cứng, xây dựng phần mềm quản lý)

• Hoàn thiện hệ thống quản lý tài chính

- Chuyển đổi hệ thống tài khoản theo Ngân hàng;

- Chuẩn hoá các báo cáo tài chính; các tỉ lệ tài chính và tỉ lệ an toàn

áp dụng cho tổ chức tài chính

- Nâng cao năng lực lập kế hoạch kinh doanh ngắn và dài hạn

• Tách Quỹ Tương trợ hoạt động riêng -> TYM trở thành đại lý của Dự án thí điểm Quỹ tương trợ;

• Xác định rõ loại hình TCTCQMN một thành viên do Hội Liên hiệp Phụ

nữ Việt Nam sở hữu;

• Cơ cấu mạng lưới và chuẩn bị đủ điều kiện họat động của chi nhánh

• Chuẩn bị hồ sơ đăng ký, nộp và bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của NHNN;

• Chưa có quy định về lệ phí cấp phép đối với TCTCQMN -> tổ chức không có cơ sở nộp lệ phí cấp phép để hoàn thiện thủ tục khai trương hoạt động

• Chưa có các quy định về quản lý tài chính; hạch toán kế toán và báo cáo tài chính; chế độ kiểm tra, giám sát tài chính; … -> tổ chức lúng túng trong việc thực hiện các vấn đề liên quan

• Thực hiện kê khai tài chính với cơ quan thuế và chưa có chính sách miễn/ giảm thuế với loại hình TCTCQMN -> phải dành nhiều thời gian cho việc vận động cơ quan quản lý

• Các NHNN tỉnh/thành phố yêu cầu nộp báo cáo trong khi TYM chưa được hướng dẫn chế độ báo cáo

b Vấn đề phát sinh nội bộ:

• Tái cơ cấu mạng lưới theo chuẩn y mạng lưới của NHNN

- 44 chi nhánh hiện có -> 18 chi nhánh và 26 phòng giao dịch

- Chuẩn bị các thủ tục đăng ký và khai trương chi nhánh

• Tái cơ cấu nhân sự theo cơ cấu mới

- Thừa, thiếu cán bộ đối với mỗi chức danh

- Quy định chức năng, nhiệm vụ, định mức cho từng chức danh

• Xây dựng hệ thống lương mới theo quy định, đảm bảo quyền lợi cho người lao động

• Chỉnh sửa phần mềm phù hợp với những thay đổi và yêu cầu về báo cáo

• Điều chỉnh, xây dựng hệ thống quy chế kiểm soát nội bộ

5 Nhận định chung:

a Cơ hội:

• Tạo ra động lực và văn hóa “sáng tạo” trong tổ chức => giúp tổ chức phát triển hơn

• Vay vốn từ các tổ chức quốc tế và ngân hàng thương mại trong nước:

- đã được duyệt vốn vay của tổ chức Oikocredit và tổ chức Cordaid;

- đang tìm hiểu nguồn vốn của World Bank thông qua Ngân hàng Đầu

tư và Phát triển, nguồn vốn ủy thác của một vài ngân hàng trong nước

và vốn vay của một số tổ chức quốc tế

• Nhận được hỗ trợ nâng cao năng lực của các tổ chức quốc tế: của Ngân hàng Phát triển Châu Á (Dự án chính thức hóa các tổ chức tài chính vi mô) và các tổ chức Cordaid, Rabobank, Oikocredit, Freedom from Hunger, ACT để phục vụ việc nâng cao năng lực, phát triển sản phẩm,

mở rộng địa bàn

b Thách thức:

• Giữ vững sứ mệnh xã hội vì người nghèo

• Cung cấp hệ thống báo cáo chi tiết, thường xuyên và đột xuất cho NHNN

và các cơ quan khác;

• Chi phí họat động tăng: duy trì tỉ lệ đảm bảo an toàn, yêu cầu an ninh, trang thiết bị, kho quỹ…

• Năng lực quản lý họat động tiết kiệm tự nguyện (tạo lập hình ảnh, khả năng thanh khoản )

• Luôn phải nâng cao năng lực của tổ chức để theo kịp những thay đổi trên thị trường

• Hệ thống phần cứng, phần mềm phải liên tục được bảo mật, cập nhật, nâng cấp để phù hợp với sự phát triển của tổ chức và những thay đổi trong quá trình hoạt động

• Trong vòng 1 năm sau cấp phép, không được mở thêm chi nhánh nên hạn chế khả năng tiếp cận

6 Kết luận:

Hãy chuẩn bị chu đáo và cẩn thận cho chuyển đổi vì đòi hỏi chuyển đổi về CHẤT (thành tổ chức tài chính), không phải chuyển CƠ HỌC (chuyển tên gọi)

M7 chuyển đổi từ nhiều chương trình TCVM nhỏ lẻ thành tổ chức

TCQMN TNHH nhiều thành viên

(Tóm tắt phần trình bày của Bà Lê Thị Lân - M7)

1 Các hoạt động chuyển đổi của M7

a Xác định rõ tầm nhìn, sứ mệnh của Chương trình Tiết kiệm-Tín dụng -> M7 -> M7MFI

b Chọn mô hình pháp lí trung gian là Nghị định về Quĩ xã hội

c Thống nhất Mô hình tổ chức và chính sách tài chính

d Thống nhất các chính sách, thủ tục vận hành & kiểm tra giám sát

• Chính sách cho vay và các thủ tục vận hành được soạn thảo và ban hành, chính thức áp dụng trong toàn hệ thống

• Chế độ kế toán, mẫu biểu báo cáo được chuẩn hóa

• Chế độ kiểm soát nội bộ được đưa vào

• Hệ thống giám sát của M7 được thiết lập, sổ tay giám sát được ban hành

và áp dụng

e Thành lập Ban trù bị và tổ tư vấn

f Giải quyết vấn đề sở hữu và vốn góp

g Tạo nguồn để mở rộng cho vay

• Đa dạng hóa loại hình tiết kiệm

• Kêu gọi vốn đầu tư nước ngoài

h Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ hiện hành qua các hội thảo chuyên đề, khóa đào tạo chuyên môn; Thay đổi cơ cấu tổ chức, đổi mới công nghệ,…

k Phần mềm được thiết kế và đưa vào vận hành

2 Kết quả:

- Tăng trưởng thành viên của M7MFI và các thành viên khác của M7

- Tăng trưởng tài sản của M7MFI và các đơn vị khác của M7

3 Bài học rút ra:

• Các tổ chức tham gia góp vốn phải có cùng tầm nhìn, sứ mệnh và phải kiên định phục vụ người nghèo, nhóm dân tộc thiểu số, cần có cam kết cao bằng hành động, đặt quyền lợi của người nghèo, nhóm khách hàng

mà mình đang và sẽ phục vụ là trung tâm để cùng nhau giải quyết các vấn đề trong tiến trình chuyển đổi

• Giải quyết thành công về quyền sở hữu vốn và phần vốn góp với tinh thần tất cả để đầu tư xây dựng tổ chức mới nhưng vẫn đảm bảo điều kiện cho quỹ xã hội tồn tại để thực hiện các hoạt động xã hội, bổ trợ cho TCTCVM

• Việc thay đổi cơ cấu tổ chức và quản trị điều hành, cải thiện điều kiện làm việc đi đôi với đào tạo tăng cường năng lực cho cán bộ các cấp là yếu tố then chốt quyết định năng suất, chất lượng và hiệu quả

• Đầu tư cơ sở vật chất, áp dụng phần mềm đã giúp cho việc quản lí được chặt chẽ, minh bạch và thống nhất, giảm áp lực công việc cho cán bộ

• Khai thông nguồn vốn là yếu tố quyết định sự phát triển của M7

• Vai trò của nhà tài trợ và ban tư vấn là tài sản đầu vào không gì thay thế được cho toàn bộ tiến trình vận hành chuyển đổi

• Đi đôi với tự nỗ lực, tranh thủ sự giúp đỡ của NHNN, cơ quan chính phủ, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng là rất quan trọng

• Nhân sự Văn phòng chính của TCTCVM cần được tuyển chọn và đào tạo cẩn thận

D Phần 4 – Hỏi và thảo luận mở:

Phần 4 – Hỏi đáp và thảo luận mở

• Câu hỏi liên quan đến các vấn đề chung

• Câu hỏi liên quan đến TYM

• Câu hỏi liên quan đến M7

Phần 4 là cuộc thảo luận mở và hỏi đáp liên quan đến các chính sách và văn bản pháp luật mới và các kinh nghiệm chuyển đổi của TYM và M7 Chương trình thảo luận được chủ trì bởi 4 đại diện từ NHNN và các TCTCVM, bao gồm:

• Ông Hoàng Quốc Mạnh - Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp phép các

TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN

• Bà Quách Tường Vy - Trưởng phòng - Vụ Quản lý và Cấp phép các

TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN

• Bà Lê Thị Lân - Giám đốc - Trung tâm Hỗ trợ phát triển Nguồn lực tài

chính cộng đồng (CFRC)/ M7

• Bà Dương Thị Ngọc Linh - Phó Tổng Giám đốc - TCTCQMN TNHH một

thành viên Tình thương (TYM)

Câu hỏi liên quan đến các vấn đề chung:

1 Bà Đỗ Thị Chánh – Qũy hỗ trợ vốn phát triển kinh tế LHPN TP HCM

- Câu hỏi 1: Theo luật các TCTD mới, TCTCVM muốn chuyển đổi được

NHNN cấp phép thì cơ quan nào sẽ hướng dẫn, tư vấn để hoàn thiện hồ sơ thủ tục (cụ thể TPHCM có thể gặp ai? ở đâu?)

Trả lời: NHNN không có chức năng tư vấn

- Câu hỏi 2: Theo luật các TCTD mới, các TCTCVM là 1 loại hình TCTD

nhưng chưa đủ điều kiện chuyển đổi thành TCTCVM được cấp phép thì có phải thực hiện thông tư 130 về đóng thuế thu nhập tài chính không?

Trả lời: Phải đóng thuế, các TCTCVM chưa được cấp phép thì chưa được

gọi là tổ chức tín dụng

2 Bà Lê Thị Lân – M7

Câu hỏi: Việc chưa ban hành chế độ kế toán và cơ chế tài chính sẽ ảnh

hưởng như thế nào tới việc hoàn thiện thể chế của TCTCQMN ?

Trả lời: Việc chưa ban hành chế độ tài chính, hạch toán, kế toán có ảnh

hưởng tới hoạt động của TCTCVM nhưng chúng tôi đang trong quá trình hoàn thiện Trong thời gian trước mắt, các bạn có thể tham khảo các hệ thống của các ngân hàng khác và tìm ra cách vận dụng phù hợp Chúng tôi

sẽ cố gắng phối hợp với các cơ quan liên quan để sớm có chế độ tài chính cho các TCTCQMN

3 Ông Nguyễn Văn Hạnh – Quỹ Dariu

- Câu hỏi 1: NHNN có chiến lược gì xây dựng thị trường lãi suất “liên tổ

chức tài chính vi mô” ?

Trả lời: Chúng tôi đang tham mưu để xây dựng chiến lược phát triển tới

2020 Về vấn đề ông hỏi thì quá mới nên chưa có ý kiến gì

- Câu hỏi 2: NHNN/chính phủ có kế hoạch xây dựng quỹ bán buôn để cho

các TCTCVM vay?

Trả lời: Chính phủ có kế hoạch xây dựng quỹ bán buôn Ta sẽ tiếp cận với

các nguồn tài chính vì không có nhiều bao cấp từ chính phủ cho ngành, chúng tôi sẽ thu thập ý kiến của mọi người để xây dựng chiến lược này Câu hỏi liên quan đến TYM:

1 Ông Trần Văn Tư – Tổng liên đoàn lao động

Câu hỏi: Địa vị pháp lý của TYM trước khi chuyển đổi như thế nào?

Trả lời: Trước khi chuyển đổi, TYM do TW Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

quản lý

2 Ông Lương Quốc Tuấn – World Vision

Câu hỏi: TYM ưu tiên mục tiêu nào trong 2 mục tiêu: Cân bằng tài chính &

Mục tiêu xã hội?

Bà Nguyễn Thị Bài - NHNN chi nhánh Hải Dương

Câu hỏi: Hiện tại lãi suất cho vay của Quỹ rất cao Vậy khi chuyển đổi hoạt

động về chất Quỹ có chiến lược tính toán lãi suất cho vay thế nào?

Trả lời câu hỏi của Ông Lương Quốc Tuấn và Bà Nguyễn Thị Bài:

Đây là vấn đề của toàn ngành TCVM Ngành TCVM có mặt tại VN từ những năm 1990, cái người nghèo thiếu chính là cơ hội tiếp cận với nguồn lực tài chính, nếu ta cho họ cơ hội, họ sẽ thoát nghèo Người nghèo thiếu kiến thức và kiến thức để phát triển kinh doanh (đây là 2 mục tiêu ta hướng tới) Giải pháp của TYM:

- Tạo cho người nghèo công cụ tài chính bằng các hoạt động cụ thể (vốn vay, bảo hiểm)

- Nâng cao năng lực bằng các hoạt động đào tạo, giao lưu, phát triển kỹ năng

Để đạt được 2 mục tiêu đó, phải có nguồn khi không có bao cấp của chính phủ, đây là lý do tại sao lãi suất của các TCTCVM tại VN không thể thấp được Khi NHNN bỏ lãi suất chuẩn, thì các tổ chức tài chính có quyền quyết định lãi suất cho vay nhưng ta phải cân bằng sao cho hợp lý (tính đủ các chi phí nhưng không quá chạy theo thị trường, ví dụ gần đây lãi suất cao, các ngân hàng tăng lãi suất nhưng TYM không thay đổi lãi suất; những món tiền tiết kiệm nhỏ từ 1000 VND – 5000 VND, TYM vẫn đồng ý nhận)

Với 10 tỷ chúng tôi có thể cho vay đến 2000 khách hàng, vậy chi phí quản lý

sẽ cao hơn với 1 khoản vay (chi phí cao hơn chi phí của ngân hàng) NHNN

đã dỡ bỏ lãi suất cho vay tiêu dùng

3 Bà Nguyễn Thị Bài - NHNN chi nhánh Hải Dương

Câu hỏi: Năm 2011, Quỹ TYM được chuyển thành TCTCQMN thì:

- Trước mắt chi nhánh phải báo cáo về NHNN chi nhánh các chỉ tiêu gì?

- Quỹ có kế hoạch triển khai tiết kiệm công chúng vào 2011 thì NHNN

TW sẽ chỉ đạo định hướng gì về quản lý giám sát của NHNN chi nhánh tỉnh?

Trả lời: Chế độ báo cáo kế toán thống kê cho các TCTCVM là chưa có,

chúng tôi cũng có những buổi tọa đàm để tìm ra những chỉ tiêu phù hợp nhất cho ngành Trước mắt, các TCTCVM cứ tiếp tục báo cáo theo hệ thống báo

4 Bà Nguyễn Thị Sâm – NHNNVN

Câu hỏi: Những khó khăn vướng mắc lớn nhất của TYM trong quá trình lập

báo cáo tài chính, cũng như việc xác định nguồn vốn tự có khi tiến hành chuyển đổi?

Trả lời: TYM đã có báo cáo kiểm toán từ trước, nộp báo cáo tài chính trong

quá trình chuyển đổi rồi, tuy nhiên những chứng từ chứng minh nguồn tài trợ mất thời gian để tập hợp (từ trước tới nay)

5 Ông Nguyễn Hải Đường – Quỹ Hỗ trợ PN nghèo Thanh Hóa

- Câu hỏi 1: TYM thực hiện chuyển đổi hệ thống tài khoản theo ngân hàng,

theo tiêu chuẩn nào? TYM thực hiện chuẩn hóa hệ thống tài khoản và báo cáo tài chính trước hay vi tính hóa toàn bộ hệ thống trước?

Trả lời: Vì chưa có chế độ hạch toán, kế toán nên chúng tôi đã tham khảo ý

kiến và đưa ra giải pháp áp dụng hệ thống áp dụng cho các ngân hàng thương mại, các tổ chức tài chính tín dụng Quá trình hạch toán và vi tính hóa phải song song nhau, không thể làm việc nào trước, việc nào sau, chúng tôi đã xây dựng kế hoạch rõ rang trước khi chuyển đổi (2007)

- Câu hỏi 2: Thời gian từ khi nộp hồ sơ đến khi nhận giấy phép là bao lâu?

TYM mất bao nhiêu lần điều chỉnh hồ sơ?

Trả lời: Tháng 11/2008, TYM nộp đơn cho ngân hàng, gần 2 năm sau nhận

được giấy phép, vì phải chỉnh hồ sơ cộng thêm cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng chuyển đổi về tổ chức

6 Bà Vũ Thị Nghĩa – M7 Điện Biên Phủ

Câu hỏi: Quỹ TYM còn 26 phòng giao dịch, vậy phương hướng đối với 26

phòng giao dịch này như thế nào? (có chuyển đổi thành chi nhánh không?) Mối quan hệ giữa các chi nhánh/phòng giao dịch đối với văn phòng chính trong vấn đề hạch toán?

Trả lời: Chúng tôi đã lập kế hoạch sau khi đủ điều kiện sẽ nâng thành chi

nhánh

Tham khảo thông tư 08 để có câu trả lời chính xác về mặt pháp lý

Câu hỏi liên quan đến M7

1 Bà Nguyễn Tuyết Mai – Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam

Câu hỏi: M7 có những khó khăn gì trong quá trình tạo ra được sự thống nhất

chuyển đổi thành TCTCVM cấp phép? M7 đã giải quyết những khó khăn đó như thế nào?

Trả lời: Khó khăn về chủ sở hữu, quyền lợi, trách nhiệm đối với tổ chức mới

và nhiều khó khăn về nhân sự quản lý

2 Bà Nguyễn Thị Soát – Quỹ hỗ trợ phát triển phụ nữ Đông Triều

Câu hỏi: Số tiền phát sinh thêm ngoài vốn góp ghi trong điều lệ của

M7-MFI sẽ xử lý như thế nào?

Trả lời: Phải có cơ chế tài chính đầy đủ mới có thể có câu trả lời chính xác

3 Câu hỏi của các đại biểu khác:

- Câu hỏi 1: Sau khi góp vốn, vai trò của Quỹ xã hội như thế nào trong các

TCTCQMN?

Trả lời: Vai trò quỹ XH sẽ có quyền quyết định phương hướng hoạt động

của tổ chức và có quyền khai thác các hoạt động tài trợ VD: Uông Bí vẫn thực hiện chương trình xã hội về HIV/AIDS (chức năng vận hành của quỹ

xã hội) Họ được quyền hưởng tiền lãi từ hoạt động cho vay

Nếu như quỹ xã hội góp vốn vào, vai trò của các tổ chức sau khi thực hành

sẽ là chủ sở hữu, có quyền lợi và trách nhiệm rõ rang (theo thông tư 02)

- Câu hỏi 2: Trong quá trình thiết kế vận hành phần mềm có vấn đề gì khó

khăn?

Trả lời: Khó khăn chủ yếu là tài chính (đi tìm vốn) vì các phần mềm của

nước ngoài phải mua Về thiết kế: một số quy định vẫn chưa được ban hành nên cần có chức năng linh động để cập nhật, chỉnh sửa sau khi quy định được ban hành

E Phần 5 – Kết luận Hội thảo

Phần 5 – Kết luận Hội thảo

Phát biểu bế mạc

- Ông Hoàng Quốc Mạnh - Phó Vụ trưởng - Vụ Quản lý và Cấp phép

các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN

Trong phần cuối của Hội thảo, Ông Hoàng Quốc Mạnh - Phó Vụ trưởng -

Vụ Quản lý và Cấp phép các TCTD và hoạt động ngân hàng, Cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng, NHNNVN đã tóm tắt các chủ đề, kết quả của phần thảo luận mở cũng như những góp ý về ngành TCVM và việc thực hiện khung pháp lý Đồng thời, Ông Hoàng Quốc Mạnh thay mặt đơn vị tổ chức

1 Phát biểu Khai mạc Hội thảo Quốc gia Tài chính vi mô lần thứ hai

Người trình bày: Ông Hoàng Đình Thắng

Phó Chánh thanh tra

Cơ quan thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Thưa Quý vị đại biểu và toàn thể Hội thảo,

Thay mặt cho Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng, xin gửi lời chúc sức khoẻ đến tất cả các quý vị đại biểu

Tôi xin hoan nghênh và đánh giá cao nỗ lực của Nhóm Công tác Tài chính

vi mô và các nhà tài trợ trong việc tổ chức Hội thảo với chủ đề “Quy định quy chuẩn về tổ chức TCVM Việt Nam và Định hướng phát triển bền vững” Việc tổ chức một buổi hội thảo với chủ đề như trên là hết sức cần thiết và có

ý nghĩa thực tiễn cao trong bối cảnh hiện nay khi mà sự phát triển của ngành TCVM Việt Nam đang nhận được nhiều sự quan tâm và hỗ trợ Mặc dù TCVM tại Việt Nam mới phát triển và hiện nay chỉ có một TCTCQMN được NHNN cấp giấy phép thành lập và hoạt động, nhưng những tác động

về mặt chính trị xã hội mà các TCTCVM mang lại là không nhỏ, trong đó có việc góp phần xóa đói giảm nghèo

Thưa các Quý vị,

Hoạt động TCVM qua nhiều thập kỷ đã và đang từng bước khẳng định vị trí của mình trong hoạt động tài chính ngân hàng chính thức tại mỗi quốc gia, bước đầu đã được ghi nhận là đóng góp tích cực trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo của thế giới Tại Việt Nam cũng vậy, hoạt động TCVM tuy mới chỉ bắt đầu từ những năm 80 của thế kỷ 20 nhưng qua quá trình hoạt động đã được ghi nhận góp phần quan trọng trong sự nghiệp xóa đói giảm nghèo quốc gia

Trong bối cảnh hiện nay, nền kinh tế Việt Nam nói chung và hệ thống ngân hàng tài chính nói riêng đang đứng trước những cơ hội mới, những vận hội phát triển mới, nhưng đi kèm với đó cũng có nhiều khó khăn và những thách thức to lớn Ngành TCVM không nằm ngoài xu hướng chung này Trước mắt chúng ta là những thách thức về cạnh tranh đòi hỏi phải nâng cao năng lực của tổ chức mình, từ nguồn lực về vốn, về nhân sự đến những yêu cầu

quản lý, điều hành tổ chức trong môi trường hội nhập, có thể nói đây là những khó khăn mà các TCTCVM đã và đang phải đương đầu

Tiếp nối Hội thảo Quốc gia lần thứ nhất về TCVM đã được tổ chức vào năm

2009, năm nay, Hội thảo với chủ đề “Quy định quy chuẩn về tổ chức TCVM Việt Nam và Định hướng phát triển bền vững” được tổ chức với mục tiêu phổ biến quy định quy chuẩn về tổ chức TCVM, những định hướng phát triển cũng như những cơ hội, thách thức mà TCTCVM phải đối mặt Hội thảo cũng là dịp để các nhà hoạch định chính sách, các nhà tài trợ và các nhà thực hành cùng thảo luận về sự phát triển bền vững của TCVM Việt Nam Qua đó sẽ giúp các nhà tài trợ và nhà thực hành nắm bắt những quy định, chuẩn mực về tổ chức TCVM và những cơ hội, thách thức khi triển khai cung cấp dịch vụ TCVM theo hướng chuyên nghiệp

Thưa Quý vị,

Với ý nghĩa nêu trên, tôi tin rằng Hội thảo ngày hôm nay sẽ mang lại hiệu quả thiết thực và đạt được mục tiêu đề ra Hội thảo cũng rất mong được đón nhận các ý kiến đóng góp của quý vị đại biểu để cùng nhau góp phần xây dựng ngành TCVM phát triển an toàn bền vững

Một lần nữa, xin chúc sức khỏe các Quý vị đại biểu, chúc Hội thảo của chúng ta thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn

2 Phát biểu Khai mạc Hội thảo Quốc gia Tài chính vi mô lần thứ hai

Người trình bày: Ông Brett Krause

Tổng Giám đốc Ngân hàng Citi Việt Nam

Chính phủ Việt nam đã đầu tư vào hoạt động xã hội và giảm bớt đói nghèo trong một thời gian dài Trong đó, TCVM chiếm một vai trò quan trọng

Những quy định về pháp luật như Nghị định 28 và Nghị định 165 năm 2005

đã tạo ra cơ sở vững chắc để khuyến khích các TCTCVM phát triển mạnh

mẽ và hiệu quả tại Việt Nam

Chúng ta đã thấy sự tăng trưởng ngày càng mạnh mẽ trong lĩnh vực TCVM tại Việt Nam Theo nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Nhà nước, trong giai đoạn 2007-2009, tại Việt Nam, tốc độ tăng trưởng của vốn lưu động trong khu vực TCVM chính thức cũng như bán chính thức tăng 35% hàng năm

Rõ ràng, sự tăng trưởng đầy ấn tượng của TCVM Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của các nhà tài trợ và nhà đầu tư Đồng thời, sự phát triển mạnh

mẽ cuả TCVM yêu cầu sự chú ý và giám sát chặt chẽ của các cơ quan Chính phủ để đảm bảo rằng các nguồn lực được sử dụng hiệu quả và đối tượng là những người đang nằm ngoài tầm với của khu vực ngân hàng thương mại

Vì vậy tôi cho rằng trong trung hạn, TCVM là một ngành mới nổi tại Việt nam cùng với những đối tác lớn trong ngành Tôi cũng cho rằng các TCTCVM đang trải qua một cuộc đổi mới để giữ nhiều vai trò mới vì họ cần thêm vốn cho những chương trình cho vay

Đồng thời, các tổ chức và chương trình không chỉ đặt mục tiêu đạt tới đến quy mô mong muốn mà mục tiêu lâu dài còn là phát triển bền vững, vì họ đang làm việc với những cộng đồng dễ bị tổn thương và khó tiếp cận

Thách thức cho những tổ chức này là làm sao để nâng cao kỹ năng quản lý, giảm chi phí và đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng Phát triển TCVM là một quá trình lâu dài, liên tục và cần sự cam kết bởi nhiều tổ chức

Để TCVM đạt được sự phát triển bền vững, chính phủ và các nhà tài trợ phải

mạnh, hỗ trợ quá trình chuyển đổi của các TCTCVM, và khuyến khích sự tham gia mạnh mẽ hơn của các ngân hàng thương mại

Trong 25 năm qua, TCVM luôn là ưu tiên hàng đầu trong các hoạt động nhân đạo của Citi Trong đó chúng tôi hợp tác với những mạng lưới chuyên viên TCVM trên quốc tế cũng như trên địa phương

Citi đã làm việc trong lĩnh vực TCVM với 2 hướng tiếp cận song song: hoạt động nhân đạo và hoạt động doanh nghiệp để tận dụng tốt nhất những gì chúng tôi có với vai trò là một ngân hàng, đó là đầu tư vào các tổ chức tài chính vi mô lớn

Việt nam có nhu cầu lớn về dịch vụ tài chính ở cấp cơ sở – đáy của kim tự tháp kinh tế - nơi mà phần lớn dân số nằm ngoài tầm của khu vực ngân hàng thương mại và đang rất cần được hỗ trợ

Citi luôn sẵn sàng hỗ trợ và hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này

3 Phát biểu Khai mạc Hội thảo Quốc gia Tài chính vi mô lần thứ hai

Người trình bày: Bà Nguyễn Tuyết Mai

Giám đốc điều hành Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam Kính thưa Quý vị đại biểu, thưa toàn thể khách quý,

Thay mặt Nhóm Công tác Tài chính vi mô Việt Nam, tôi xin trân trọng cảm

ơn sự quan tâm và hỗ trợ của Quý vị đối với Hội thảo nói riêng và ngành TCVM nói chung Cho phép tôi được trân trọng cảm ơn NHNN Việt Nam

đã ủng hộ, hợp tác với chúng tôi tổ chức Hội thảo này, tôi xin chia sẻ sự cảm

ơn sâu sắc tới các nhà tài trợ và các đơn vị đồng phối hợp tổ chức Hội thảo Thưa Quý vị,

Trong những năm gần đây, TCVM thực sự được đánh giá như một công cụ giảm nghèo hữu hiệu, điều này được thể hiện qua sự cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc tạo ra hành lang pháp lý làm cơ sở cho sự phát triển tương lai của ngành TCVM bền vững và chuyên nghiệp Tuy nhiên, còn một khối lượng lớn công việc cần phải thực hiện mặc dù những bước tiến của ngành TCVM ở Việt Nam đã được công nhận Chúng ta đã thiết lập các hoạt động TCVM hiệu quả nhưng qui mô vẫn còn rất nhỏ và chỉ là một phần của một ngành công nghiệp đang trong giai đoạn phát triển Chính vì vậy chúng

ta cần phải tự trang bị cho mình như thế nào để có thể tiếp tục phát triển trong tương lai Tôi tin tưởng rằng Hội thảo này sẽ là một diên đàn hiệu quả

và cung cấp những thông tin hữu hiệu nhất cho chúng ta, các TCTCVM mong muốn hoạt động chuyên nghiệp và cung cấp các dịch vụ TCVM đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người nghèo một cách hiệu quả và bền vững, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế của đất nước

Một lần nữa xin trân trọng cảm ơn sự ủng hộ của Quý vị đại biểu, và chúc Hội thảo thành công tốt đẹp