Thử Nghiệm Nhân Giống Bằng Phương Pháp Giâm Hom Một Số Loài Hoa Đỗ Quyên Của Vườn Quốc Gia Pù Mát- Con Cuông – Nghệ An

+ Vit Nam, tr và công dng, nhiu loài quyên có nguy c b khai thác quá ti nên có th b e da tiêu dit, do nhiu nguyên nhân khác nhau nh: nhu c u chi cây cnh, nhu c u làm dc liu, và c bit d

NGUYN TH LINH

PÙ MÁT - CON CUÔNG - NGH AN

LUN VN THC S KHOA HC LÂM NGHI P

Thái Nguyên, 2013

I HC THÁI NGUYÊN TRNG
I HC NÔNG LÂM

NGUYN TH LINH

PÙ MÁT - CON CUÔNG - NGH AN

Chuyên ngành: Lâm hc

Mã s: 60 62 02 01

LUN VN THC S KHOA HC LÂM NGHI P

Ngi hng dn khoa hc: TS Trn Th Thu Hà

Thái Nguyên, 2013

LI CAM
OAN

Tôi xin cam
oan rng, s liu và kt qu nghiên cu trong lun v n này là

nào Các thông tin, tài liu tham kho s dng trong lun v n này
u
ã
c

cm n

lý sau
i hc và nhà trng v các thông tin, s liu trong
 tài

Thái Nguyên, ngày tháng n
m 2013

Ngi vit cam oan

Nguy
n Th Linh

LI CM N

Ngh An  thc hin  tài “Th nghim nhân ging bng phng

Con Cuông - Ngh An”

Sau thi gian làm vic nghiêm túc, n nay bn lun v
n ca tôi ã hoàn thành Nhân dp này tôi xin bày t lòng bit n sâu sc ti Cô giáo h ng dn

Tin s Trn Th Thu Hà Giám c Trung tâm nghiên cu lâm nghip vùng

núi phía bc là ng i ã tn tâm h ng dn tôi trong sut thi gian thc hin

 tài

Tôi xin chân thành cm n Giám c VQG Pù Mát, Ban qun lý VQG

kin giúp ! tôi trong quá trình nghiên cu

thi gian tôi hc tp và nghiên cu va qua

Do ln u làm quen vi nghiên cu khoa hc, nên bn lun v
n không

thêm phong phú và hoàn thin hn

Tôi xin trân trng cm n!

Thái Nguyên, tháng n
m 2013

Tác gi lun v n Nguy!n Th Linh

M∀C L∀C

Trang

LI CAM
OAN 1

LI CM N iv

M∀C L∀C v

DANH M∀C CÁC CH# VI∃T T%T viii

DANH M∀C BNG BI&U ix

M∋
(U 1

Ch)ng 1: T∗NG QUAN TÀI LI U 5

1.1 Nghiên cu nhân ging vô tính bng phng pháp giâm hom 5

1.1.1 Nhân ging vô tính bng phng pháp giâm hom 5

1.1.2 Tình hình nghiên cu trên th gii 11

1.1.3 Tình hình nghiên cu trong nc 13

1.2 Tng quan v loài hoa  quyên 14

1.2.2 Yêu cu sinh thái c a cây hoa  quyên 16

1.2.2.1 Ánh sáng 16

1.2.2.2 Nhit
 16

1.2.2.3 Nc 17

1.2.2.4  t 18

1.2.2.5 Nhu cu dinh dng khoáng c a cây hoa  Quyên 18

1.2.3 Tình hình nghiên cu trên th gii 21

1.2.4 Tình hình nghiên cu ! Vit Nam 24

1.3 iu kiên nghiên cu 26

1.3.1.1 V trí
a lý 26

1.3.1.2 a hình 27

1.3.1.3 a ch t và th nhng 27

1.3.1.4 Khí hu, th y v n 28

1.3.1.5 a dng sinh hc 30

1.3.2.1 Dân s, lao
ng và tp quán 32

1.3.2.2 V n hoá xã hi 32

1.3.3.1 Thun li 33

1.3.3.2 Khó kh n 33

2.1 Ni dung nghiên cu 34

2.2 Phng pháp nghiên cu 34

2.2.1 Phng pháp thu thp s liu 34

2.2.1.1 K th∀a tài liu 34

2.2.1.3 Nghiên cu nhân ging  Quyên bng phng pháp giâm hom 35

2.2.2 Phng pháp x lý s liu 41

Ch)ng 3 K∃T QU NGHIÊN C+U VÀ THO LUN 44

3.1 Phân loi các loài  Quyên theo các nhóm chc n ng 44

3.2 c
im hình thái, tình hình sinh tr!ng c a 5 loài  quyên phân b ti Con Cuông 45

3.2.1  quyên lá dài Rhododendron maddenii Hook 45

3.2.2  quyên sim Rhododendron simsii Planch 45

3.2.3  quyên lá rng,  quyên chén Rhododendron sinofalconeri Balf 46

3.2.4  quyên quang tr Rhododendron tanastylum Balf 46

3.2.5  quyên hoa nh n Rhododendron veitchianum Hook.f 47

3.3 Phng pháp nhân ging  Quyên bng giâm hom 48

3.3.1 #nh h!ng c a giá th giâm hom và các ch t kích thích ra r∃ (IBA,

hình thành r∃ và t% l sng c a hom  Quyên sim 48

hình thành r∃ và t% l sng c a Bhatganr, Toski ngi 8n 
ã giâm hom

[20] Và t∀
u thp k9 80
n nay thì công tác nghiên cu
ã
t
c nhiu thành công nh các loài cây lá kim, lá rng n 1986 có khong 24000ha

35m3/ha/n m + Châu Âu n m 1987 (
c bit là các loài Betula, Querus,

Sorubs và Salix), cây Tch (Tectona gramdis, 1992)

+ ông Nam Á nh∗ng n m gn
ây vic nghiên cu và sn xu t cây

hom
ã
c tin hành ! nhiu nc Trung tâm ging cây r∀ng Asean - Canada (ACLTSC)
ã t chc th nghim nghiên cu ging hom t∀ nh∗ng

n m 1988 và
ã thu
c nhiu kt qu tt vi các loài cây h
u

+ Thái Lan, Trung tâm Ging cây r∀ng Asean - Canada [26]
ã có

nh∗ng nghiên cu nhân ging bng hom t∀ n m 1988, nhân ging vi các h

vn m c a Trung tâm,
ã thu
c nhiu kt qu
i vi các loài cây h

Du, vi 1 ha vn ging Sao
en 5 tui có th sn xu t 200.000 cây hom,

+ Malaysia, nhân ging sinh dng các loi cây h Sao du b(t
u t∀

nh∗ng n m 1970, hu ht các nghiên cu
c tin hành ! Vin nghiên cu Lâm nghip Malaysia [39], ! trng i hc Tng hp Pertanian, Trung tâm nghiên cu Lâm nghip ! Sepilok, c3ng
ã báo cáo các công trình có giá tr v nhân giông sinh dng cây h Du Tuy nhiên, t9 l ra r∃ c a các cây h

Du còn cha cao, sau khi thay
i các phng tin nhân ging nh: các bin pháp v sinh tt hn, che bóng hiu qu hn, phun xng mù, k4 thut tr0 hóa cây m1, thì t9 l ra r∃
c ci thin (ví d: Hopea odorta có t9 l ra r∃ là 86% [37], Shorea Leprosula 71%, Shorea Parvifolia 70%,

+ Indonesia, các nghiên cu giâm hom cây h Du
c tin hành ti

trm nghiên cu cây h Du Wanariset
ã áp dng phng pháp nhân ging mi “T(m bong bóng” [31], s dng phng pháp này thu
c t9 l ra r∃ 90-100% vi các loài Shorea Leprosula,

cây con bng cây mô hom cho hàng chc loài cây g, cây n qu và cây cnh Cho
n nay mi ch% có mt vài nghiên cu thành công mt s phng pháp nhân ging vô tính bng phng pháp giâm hom
i vi mt s loài dng cây bi cho hoa
1p và làm cnh
c bit là cây  Quyên vì nh∗ng nghiên cu v phng pháp nhân ging h∗u tính (gieo ht) c a loi cây này không
c quan tâm nhiu do cây con gieo ht thng sinh tr!ng chm

Vy tri qua mt quá trình nghiên cu tìm tòi sáng to c a các nhà khoa

c bit vic to ging bng cây mô hom
ã m! ra mt hng
i mi
y

1.1.3 Tình hình nghiên cu trong nc

pháp giâm hom
ã và
ang
c ng dng ti Vit Nam Song song vi nó

phng pháp riêng cho vic giâm hom cây r∀ng nói chung và cây cnh quan nói riêng Ln
u tiên Vit Nam
ã th nghim giâm hom mt s cây Bch

àn, Thông …
c tin hành ti trung tâm nghiên cu cây nguyên liu gi y

Phù Ninh - Phú Th (nay
i tên thành vin nghiên cu cây nguyên liu gi y)

N m 1984, Nguy∃n Ngc Tân
ã giâm hom thành công loài cây M t∀

giâm là 40% ! hom cha hoá g c a cây M khi các hom này
c x lý vi

N m 1990, Nguy∃n Hoàng Ngh2a nhân ging cây S! (Camellia oleosa) bng hom cành vi t% l ra r∃ c a hom giâm là 80% n n m 1992 Dng Mng Hùng
ã nhân ging Phi Lao bng hom cành có t% l ra r∃ ln
t ti 76,6% (Hoàng Thái Sn, 1997) [20]

T∀ nh∗ng n m 1990 tr! li
ây, Lê ình Kh cùng Phm V n Tu n và Nguy∃n Hoàng Ngh2a
ã tin hành nghiên cu giâm hom các loài Bch
àn (1990 - 1991), cây S! (Lng Sn, 1990), Keo lá tràm và Keo lai (1995), cây

Trung tâm nghiên cu cây r∀ng vin khoa hc Vit Nam sau mt thi

ngh phc v phát trin kinh t - xã hi nông thôn min núi
ã sn xu t nhiu ging cây lâm nghip có n ng su t và ch t lng cao bng phng pháp giâm

th nghim trên 80 ha r∀ng nguyên liu ti các t%nh min trung

Vi mt s loài dng cây bi cho hoa
1p và làm cnh,
c bit là cây hoa  Quyên mi ch% có mt vài nghiên cu phng pháp nhân ging vô tính bng phng pháp giâm hom thành công Nh∗ng loài này hu ht có

v phng pháp nhân ging h∗u tính (gieo ht) không
c quan tâm nhiu

do các loài  quyên
c du nhp v Vit Nam thng không có kh n ng cho qu, cây con sinh tr!ng chm nên hu nh cha có nghiên cu nào v phng pháp này ! Vit Nam

1.2 T2ng quan v0 loài hoa
3 quyên

* (c im: Cây  quyên (Rhododendron) thuc nhóm cây g hay cây

bi Lá
n mc cách, ít khi mc
i hoc mc vòng, mép lá nguyên hoc có

nách lá hoc
u cành, thng có 1 - 3 lá b(c Hoa lng tính
u hoc không

u ài 4 - 5 cánh, hp gc, tràng hp gc, 4 - 5 cánh xp lp,
%nh cánh

tràng thng có vt lõm Nh ri thng g p
ôi s cánh tràng, nh 5 - 10, l

Bu trên 4 - 5 ô,
ôi khi nhiu hn Qu nang tách ô hoc nt vách

 quyên là mt trong nh∗ng loài hoa cnh r t
c a chung ! nhiu

nhiu ! nh∗ng vùng núi cao, thích hp vi khí hu mát m0 quanh n m  quyên r t s n(ng và ni không thoát nc,  Quyên r t
a dng phong phú v ch ng loi, kích c và màu s(c Trên th gii,
 quyên phân b nhiu ! vùng ôn
i B(c M2, vùng cao nguyên tip giáp Á - Âu và ông Á, khá ph bin ! Nht và B(c Triu Tiên Hoa
 quyên c3ng hay
c nh(c
n trong các tác ph)m ngh thut nh thi ca và hi ha Nht Bn, Triu Tiên, Trung Quc + Vit Nam,
 quyên có ! nh∗ng vùng núi cao nh à Lt, Sapa,

Tam o, Bch Mã, làng Trình Xuyên bên b sông Trà Lý ph cn thành ph Nam nh

- Gii (regnum) : Plantae

- Tên thông thng :  quyên

- Tên khoa hc : Rhododendron [3],[8],[11]

nhiu ! các b nam và b(c các con sông ln c a Trung Quc, vào n m 402 sau công nguyên
ã xu t hin hoa  quyên, s sách Trung Quc có ghi li

quyên và lu truyn rng Hoàng hu ng chinh thng
i th!ng thc hoa

 quyên vào ngày tt Ngi ngoi quc l y r∃ cây hoa  quyên làm thuc

ch∗a bnh n thi Minh có r t nhiu tài liu ghi chép li v hoa  quyên nhng
n
i Thanh mi có mt cun sách mô t, tng kt kinh nghim v

M4
ã 31 ln
n Trung Quc thu lm 1 phn hoa  quyên Hin nay ! Anh có mt vn hoa có
n 350 loài hoa  quyên c a Trung Quc Trong

tiêu bn gc t∀ n m 1915, cây  quyên này có
ng kính là 2,6m, 280 n m tui theo vòng n m, sau này ! Anh
ã khai thác s dng tài nguyên di truyn phong phú c a Trung Quc, Nht Bn và châu âu
 lai to ra nhiu ging

hoa  quyên mi, ngày nay mi gia
ình ! nc Anh
u có hoa  quyên, h có t∀ 2-3 ha, thm chí có gia
ình có ti 10 ha Hoa
 quyên ! Trung Quc
ã tr! thành “ Hoa n! trong tng, hng thm ngoài ngõ”

1.2.2.1 Ánh sáng

Hoa  quyên là loi cây chiu sáng dài, thông thng phi có
iu kin chiu sáng - không gian thì mi n! hoa, lúc sinh tr!ng ch
 chiu sáng phi chn lc nh t
nh, các loài hoa  Quyên r t a na bóng, k: chiu sáng

n hin tng héo sinh lý, nh t là khi
 chiu sáng mnh c a mùa hè nhit


t ng
t ngt quá trình quang hp s− b ng∀ng tr nh h!ng
n hot
ng sinh lý bình thng thm chí phá hoi ch t dip lc lá chuyn sang màu nâu,

xu t hin hin tng lão hoá Mùa chiu sáng mnh nên
a hoa vào ni giâm mát
 ch m sóc nh vy thì sinh tr!ng c a cây mi bình thng, lá mi xanh nu chiu sáng quá nhiu lá m t màu xanh và b khô Các ch