Sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 trường tiểu học hải vân (TT)

Mục đích nghiên cứu Thực trạng sử dụng quy định của lớp học trong việc quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3 ở Trường Tiểu học Hải Vân.. - Nghiên cứu thực trạng sử

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Theo số liệu của Viện chiến lược và chương trình giáo dục năm 2005 thì có đến 40% trong tổng số trẻ CPTTT có những hành vi bất thường( HVBT) HVBT của trẻ CPTTT không những ảnh hưởng tới chính bản thân trẻ CPTTT mà còn ảnh hưởng tới các học sinh bình thường khác trong lớp và ảnh hưởng đến tiến trình lên lớp, hiệu quả giảng dạy của giáo viên

Vì vậy việc định hướng các biện pháp quản lí HVBT cho học sinh CPTTT học hoà nhập và thực hiện triệt để các biện pháp quản lí HVBT của học sinh CPTTT là điều cần thiết và cấp bách, đồng thời đảm bảo mục tiêu và tính hiệu quả của giáo dục hoà nhập Theo nghiên cứu lí luận và kinh nghiệm thực tiễn thì có nhiều phương pháp, nhiều cách để quản lí HVBT của trẻ CPTTT học hoà nhập Và một trong những phương pháp quản lí HVBT cho học sinh CPTTT học hoà nhập

có hiệu quả là sử dụng các quy định của lớp học Thực tế giáo dục đã chỉ rõ ở nơi nào giáo viên biết cách sử dụng đúng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT thì ở đó chất lượng GDHN cho học sinh CPTTT được nâng cao Trường Tiểu học Hải Vân là một trong những trường tiên phong trong lĩnh vực giáo dục hoà nhập của thành phố Đà Nẵng Bên cạnh những thành tựu mà nhà trường đã đạt được thì việc quản lí HVBT của học sinh CPTTT học hoà nhập cũng

còn nhiều hạn chế Đó là những lí do mà chúng tôi nghiên cứu đề tài “Sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 -Trường Tiểu học Hải Vân ”.

2 Mục đích nghiên cứu

Thực trạng sử dụng quy định của lớp học trong việc quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3 ở Trường Tiểu học Hải Vân Trên cơ sở đó xây dựng hệ thống quy định của lớp học phù hợp để quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập có hiệu quả

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quá trình quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3 tại Trường Tiểu học Hải Vân – TP.Đà Nẵng

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Sử dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, việc giáo dục quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế, học sinh còn có nhiều hành vi không phù hợp, gây mất trật tự trong lớp học Nếu xây dựng được các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT thì việc

giáo dục quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT sẽ hiệu quả hơn, giúp các

em học tập tốt hơn

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu một số vấn đề lí luận về việc sử dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT

- Nghiên cứu thực trạng sử dụng các quy định của lớp học trong việc quản lí hành

vi bất thường của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân

- Sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3 học hòa nhập tại Trường Tiểu học Hải Vân

5.2 Phạm vi nghiên cứu

- Sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp quan sát

6.2.2 Phương pháp điều tra bằng Anket

6.2.3 Phương pháp phỏng vấn, trò chuyện

6.2.4 Phương pháp thống kê toán học

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Ở nước ngoài, vấn đề hành vi của trẻ được quan tâm từ rất sớm Các nhà tâm lý-giáo dục đang hết sức quan tâm, họ đang cố gắng tìm ra những biện pháp điều chỉnh những hành vi của trẻ Ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu các biện pháp quản lí HVBT của học sinh CPTTT Trường Tiểu học Hải Vân cũng đã

áp dụng một số biện pháp để quản lí HVBT của học sinh CPTTT Tuy nhiên, chưa

có công trình nào nghiên cứu đầy đủ về biện pháp sử dụng các quy định của lớp học

để quản lí HVBT của học sinh CPTTT

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm trẻ chậm phát triển trí tuệ

1.2.2 Nguyên nhân gây ra tật chậm phát triển trí tuệ

1.2.3 Phân loại trẻ chậm phát triển trí tuệ

1.2.4 Một số đặc điểm tâm lý của trẻ CPTTT

1.3 Quản lí hành vi bất thường của trẻ CPTTT

1.3.1 Khái niệm quản lí hành vi bất thường của trẻ CPTTT

Theo cách hiểu của tôi: Quản lí HVBT của trẻ CPTTT trong lớp học

hòa nhập là việc giáo viên sử dụng các biện pháp nhằm khắc phục những hành vi không mong muốn, hình thành ở trẻ những hành vi tích cực nhằm giúp trẻ học tập tốt hơn

1.3.2 Một số vấn đề về hành vi bất thường của trẻ CPTTT

1.3.2.1 Khái niệm hành vi bất thường của trẻ CPTTT

1.3.2.2 Đặc điểm hành vi của trẻ CPTTT

1.3.2.3 Phân loại hành vi bất thường

1.3.2.4 Nguyên nhân gây hành vi bất thường

1.3.2.5 Hậu quả của hành vi bất thường

1.3.2.6 Mục đích quản lí hành vi bất thường của trẻ CPTTT

1.3.3 Sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT

1.3.3.1.Khái niệm quy định của lớp học

Quy định của lớp học ( trong quản lí hành vi bất thường của trẻ CPTTT) được coi là một công cụ/phương tiện mà giáo viên sử dụng để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập, làm cho trẻ tham gia tích cực nhất vào hoạt động học tập của lớp

1.3.3.2 Hệ thống các quy định của lớp học để quản lí HVBT của trẻ CPTTT

1.3.3.3 Ý nghĩa của việc sử dụng quy định của lớp học trong việc quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập

1.3.3.4 Quy trình sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường

của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập

1.3.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập

Tiểu kết chương 1:

Quản lí HVBT của trẻ CPTTT trong lớp học hòa nhập là việc giáo viên sử dụng các biện pháp nhằm khắc phục những hành vi không mong muốn ở trẻ, hình thành ở trẻ những hành vi tích cực nhằm giúp trẻ học tập tốt hơn

Quy định của lớp học (trong quản lí hành vi bất thường của trẻ CPTTT) được coi là một công cụ/phương tiện mà giáo viên sử dụng để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập, làm cho trẻ tham gia tích cực nhất vào hoạt động học tập của lớp

Quy trình khoa học của việc áp dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT gồm 6 bước:

Bước 1: Xác định hành vi

Bước 2: Quan sát và ghi chép để hiểu rõ hơn về biểu hiện HVBT của trẻ

Bước 3: Xây dựng kế hoạch

Bước 4: Thực hiện kế hoạch

Bước 5: Giám sát thực hiện kế hoạch

Bước 6: Đánh giá

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hoà nhập: giáo viên, học sinh CPTTT, bạn bè trong lớp của học sinh, cha mẹ học sinh CPTTT, môi trường lớp học hòa nhập

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA LỚP HỌC TRONG VIỆC QUẢN LÍ HVBT CỦA HỌC SINH CPTTT KHỐI

LỚP 3 – TRƯỜNG TIỂU HỌC HẢI VÂN 2.1 Vài nét về địa bàn khảo sát

2.1.1 Trường Tiểu học Hải Vân

2.1.2 Khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân

2.2 Khái quát quá trình khảo sát

- Thời gian khảo sát: từ ngày 14/04/2011 đến 28/04/2011.

- Địa điểm khảo sát: Khối lớp 3 – Trường Tiểu học Hải Vân

- Đối tượng khảo sát: 6 học sinh CPTTT ở 2 lớp 3/1 và 3/3 và 7 giáo viên đang giảng dạy tại khối lớp 3 có học sinh CPTTT

- Nội dung khảo sát:

+ Thực trạng hành vi bất thường của học sinh CPTTT

+ Nhận thức của giáo viên về quản lí HVBT của học sinh CPTTT

+ Nhận thức của giáo viên về việc sử dụng các quy định của lớp học trong việc quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập

- Phương pháp và công cụ khảo sát:

+ Phương pháp: quan sát; điều tra; phỏng vấn, trò chuyện

+ Công cụ: Bảng quan sát hành vi trẻ và phiếu trưng cầu ý kiến dành cho giáo viên

2.3 Thực trạng giáo viên sử dụng các quy định của lớp học trong việc quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT ở khối lớp 3 - Trường Tiểu học Hải Vân.

2.3.1 Thực trạng hành vi bất thường của học sinh CPTTT khối lớp 3

Qua quan sát học sinh CPTTT cùng với sự đánh giá của giáo viên, chúng tôi nhận thấy những HVBT mà học sinh CPTTT biểu hiện là những hành vi hướng ngoại, gây phiền nhiễu cho giáo viên và những học sinh khác trong lớp Trong đó các hành vi mà trẻ thường biểu hiện nhất là: Không thể ngồi yên, quá hiếu động; nói

tự do trong giờ học; gây tiếng động lạ trong giờ học; không vâng lời khi ở trường; làm phiền những bạn khác

Qua trò chuyện với các giáo viên đang giảng dạy tại khối lớp 3 có học sinh CPTTT thì có 2/7 giáo viên cho rằng trong giờ học của mình các HVBT của học sinh CPTTT diễn ra một cách thường xuyên, 3/7 giáo viên lại cho rằng những hành

vi đó thỉnh thoảng mới diễn ra và 2/7 giáo viên cho rằng những hành vi đó diễn ra vào những hoạt động mà trẻ không hứng thú Các giáo viên cho rằng khi các hành

vi đó xẩy ra đã ảnh hưởng rất nhiều đến lớp học

2.3.2 Nhận thức của giáo viên về quản lí HVBT của học sinh CPTTT

- Qua việc phát phiếu trưng cầu ý kiến và trò chuyện với giáo viên đang trực tiếp dạy học hòa nhập trẻ CPTTT ở khối lớp 3, chúng tôi nhận thấy có 57,14% số giáo viên đã hiểu rõ khái niệm HVBT của trẻ CPTTT, 42,86% giáo viên hiểu chưa đầy đủn khái niệm

- Nhìn chung các giáo viên đều quan tâm đến học sinh CPTTT trong lớp của mình, đã biết sử dụng các phương pháp phù hợp để quản lí HVBT của các em, có giáo viên đã áp dụng các quy định của lớp học Tuy nhiên hiệu quả đem lại chưa cao

2.3.3 Nhận thức của giáo viên về việc sử dụng các quy định của lớp học trong việc quản lí HVBT của học sinh CPTTT trong lớp học hòa nhập

- Qua điểu tra chúng tôi nhận thấy phương pháp sử dụng các quy định của lớp học

để quản lí HVBT của học sinh CPTTT không phải là phương pháp mới lạ mà đã có 28,57% giáo viên hiểu rõ và vận dụng tốt các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT Có 28,57% giáo viên đã nghe đồng nghiệp nhắc tới nhưng chưa áp dụng Tuy nhiên, tỉ lệ giáo viên đã từng sử dụng nhưng hiệu quả không cao chiếm tỉ lệ khá cao (42,85%)

- Tất cả các giáo viên đều nhận thức được tính cần thiết phải sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT

- Tuy nhiên, chỉ mới có 2/7 giáo viên nhận thức đúng đắn về các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT, đó là các yếu tố: cha mẹ học sinh, bạn bè trong lớp của học sinh, bản thân học sinh, môi trường lớp học, giáo viên Còn các giáo viên khác chưa hiểu đúng về các yếu tố trên, có giáo viên chỉ chọn lựa 2 hoặc 3 yếu tố ảnh hưởng, có giáo viên cho rằng chỉ có 1 yếu tố ảnh hưởng

- Có 28,57% giáo viên đã biết được quy trình thực hiện các bước khi sử dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT Tuy nhiên, tỉ lệ giáo viên chưa biết đến quy trình các bước còn khá cao ( 71,435)

- Khi sử dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT thì có 3/7 giáo viên gặp khó khăn về vấn đề trẻ không hợp tác, 3/7 giáo viên gặp khó khăn

về vấn đề thời gian và có 1 giáo viên gặp khó khăn vì chưa nắm rõ phương pháp này

2.3.4 Việc các giáo viên sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT ở khối lớp 3- Trường Tiểu học Hải Vân

Chúng tôi đã đưa ra hệ thống các quy định của lớp học để giáo sử dụng khi học sinh CPTTT có biểu hiện hành vi bất thường Qua quá trình quan sát việc sử dụng của 7 giáo viên chúng tôi nhận thấy những quy định được các giáo viên sử dụng thường xuyên để quản lí hành bất thường của trẻ như: Chú ý nghe giảng (100%)

Giờ nào việc đó (100%) Không nói chuyện trong giờ học (100) Không được phá bạn trong giờ học, giờ chơi (71,43%)

2.3.5 Nguyên nhân của thực trạng trên

Tiểu kết chương 2:

Qua phân tích phiếu điều tra của giáo viên và qua quá trình quan sát, trao đổi với giáo viên chúng tôi có kết luận:

Hành vi bất thường của trẻ CPTTT chủ yếu là những hành vi hướng ngoại Những hành vi này gây phiền nhiễu cho giáo viên và những học sinh khác trong lớp

và ảnh hưởng rất nhiều đến lớp học

Nhìn chung các giáo viên đều quan tâm đến học sinh CPTTT trong lớp của mình, đã biết sử dụng các phương pháp phù hợp để quản lí HVBT của các em Phương pháp sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT không phải là phương pháp mới lạ mà các giáo viên đã nghe đến phương pháp này và đã nhận thức được tính cần thiết của việc sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT Tuy nhiên, hầu hết giáo viên chưa nhận thức đúng đắn về các yếu tố ảnh hưởng cũng như quy trình thực hiện các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT còn khá cao Điều này sẽ gây khó khăn cho giáo viên khi sử dụng các quy định đó

Vấn đề khó khăn giáo viên gặp phải nhiều nhất khi sử dụng các quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT là trẻ không hợp tác và không có thời gian

CHƯƠNG 3: SỬ DỤNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA LỚP HỌC ĐỂ QUẢN LÍ HÀNH VI BẤT THƯỜNG CỦA HỌC SINH CPTTT Ở KHỐI LỚP 3

– TRƯỜNG TIỂU HỌC HẢI VÂN 3.1 Mô tả một trường hợp trẻ CPTTT cụ thể

Họ và tên: Đoàn Anh Huy Ngày sinh: 02/11/2001 Lớp 3/3 – Trường Tiểu học Hải Vân

3.1.1 Một vài nét về bản thân trẻ

3.1.2 Kết quả quan sát

3.1.2.1 Quan sát chung

3.1.2.2 Bảng kiểm tra hành vi

3.1.3 Kết luận

Qua bảng kiểm tra hành vi chúng tôi nhận thấy các hành vi bất thường xảy ra ở Huy là những hành vi hướng ngoại, không những gây ảnh hưởng đến giáo viên và các học sinh khác trong lớp mà còn ảnh hưởng đến chính quá trình học tập của em

Vì vậy cần phải có kế hoạch quản lí phù hợp để giảm thiểu những hành vi đó

3.2 Mô tả quy trình sử dụng các quy định của lớp học để quản lí hành vi bất thường của học sinh CPTTT ở khối lớp 3

3.2.1 Xác định hành vi

Qua thực tế quan sát chúng tôi nhận thấy Huy có những biểu hiện hành vi xẩy

ra với mức độ thường xuyên như:

1 Gây tiếng động lạ trong giờ học

2 Không thể ngồi yên, quá hiếu động

3 Làm phiền những bạn khác

4 Ngủ trong giờ học

5 La hét nhiều

6 Nói lẩm bẩm một mình

7 Nói tự do trong giờ học

8 Ngồi trong lớp hay gật gù, lắc người, vận động tay chân liên tục

9 Đi lại, ra vào tự do trong lớp

10 Hay trêu chọc các bạn trong lớp

11 Không làm bài tập khi giáo viên ra

12 Đánh lại bạn khi bị đánh hoặc giành đồ chơi

3.2.2 Quan sát và ghi chép để hiểu rõ hơn về biểu hiện hành vi của trẻ

Qua quan sát và ghi chép chúng tôi nhận thấy những hành vi mà Huy thường biểu hiện là những hành vi bất thường cần phải khắc phục và quản lí

3.2.3 Xây dựng kế hoạch

3.2.3.1 Lập kế hoạch sử dụng quy định của lớp học để quản lí HVBT của học sinh CPTTT

3.2.3.2 Đưa ra bản cam kết thực hiện

3.2.4 Thực hiện kế hoạch

3.2.5 Giám sát thực hiện kế hoạch

3.2.6 Đánh giá

3.3 Thử nghiệm tính khả thi và phù hợp của bản kế hoạch

3.3.1 Khái quát quá trình thử nghiệm

Chúng tôi áp dụng bản kế hoạch để quản lí HVBT của em Đoàn Anh Huy trong 2 tuần, từ 03/05/2011 đến 16/05/2011

3.3.2 Kết quả thực nghiệm

3.3.2.1 Kết quả thực hiện kế hoạch quản lí HVBT của học sinh CPTTT

STT Tình

huống xẩy

ra hành vi

Hành vi Nguyên

nhân

Quy định của lớp học được

sử dụng

Kết quả

thực hiện

1

Trong giờ

học Toán,

cô giáo

đang hướng

dẫn bài mới

cho cả lớp

Gây tiếng động bằng cách gõ

thước lên bàn hoạc đẩy bàn ghế của mình ra chỗ khác

Cảm thấy chán nản với tiết học, muốn gây

sự chú ý

của cô giáo

và các bạn

- Chú ý

nghe giảng

- Giờ nào việc đó

Trẻ chú ý

nghe cô giáo giảng bài, không gây tiếng động lạ nữa

2

Trong khi

cả lớp đang

làm bài tập

toán, Huy

không làm

bài của

mình

Huy cứ lắc người qua lại, nhìn ngó xung quanh, muốn ra khỏi chỗ

ngồi của mình để đi

Không muốn làm bài tập nên muốn đi chơi

- Giờ nào việc đó

- Không được đi lại

tự do trong giờ học

Trẻ chăm chỉ làm bài tập của mình, không ra khỏi chỗ

nữa

3

Cả lớp

đang lắng

nghe cô

giáo giảng

bài mới

Trêu chọc bạn: kéo

áo, lấy bút, thước của bạn

Thu hút của giáo viên không hợp

lí, không muốn nghe

cô giáo giảng bài

- Chú ý

nghe giảng

- Không được phá bạn trong giờ học

Trẻ chú ý

nghe cô giáo giảng bài, không chọc phá các bạn nữa

4

Trong giờ

Chính tả,

cô giáo

đang đọc

bài cho các

bạn chép

Gục mặt xuống bàn

và ngủ

Không duy trì được sự chú ý, cảm thấy buồn ngủ khi nghe cô đọc bài

- Chú ý

nghe giảng

- Giờ nào việc đó

- không được ngủ trong giờ học

Trẻ không ngủ nữa mà chép bài cùng các bạn

5

Trong giờ

học, cả lớp

đang học

bài

Đột nhiên Huy hét lên rất lớn như nhớ đến một điều gì đó

Do bị kích động khi đang nghĩ đến điều gì đó

- Chú ý

nghe giảng

- Tham gia hoạt động nhóm

Trẻ không hét lên trong lúc học bài nữa

6

Cả lớp

đang học

bài, không

ai nói

chuyện với

Huy

Tự nói chuyện một mình

Cảm thấy buồn chán

vì không ai nói chuyện với mình

- Chú ý

nghe giảng

- Không được nói chuyện trong giờ học

- Tham gia hoạt động nhóm

Trẻ tham gia hoạt động nhóm với các bạn, không nói chuyên một mình nữa

Trong giờ

Tập đọc, cô

giáo đang

đọc bài cho

cả lớp

Huy đọc theo lời cô giáo hoặc quay sang nói chuyện

Không có tính kỉ luật, không hiểu đúng sai

- Chú ý

nghe giảng

- Không được nói

Trẻ chú ý

nghe cô giáo đọc bài, không đọc theo cô