ĐỒ án THIẾT kế hộp số CHO ôtô CHỞ KHÁCH LOẠI NHỎ

+Công dụng Hộp số dùng để thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực trongquá trình chuyển động của ôtô nhằm thay đổi lực kéo ở các bánh xe chủđộng và thay đổi vận tốc chuyển động củ

LỜI NÓI ĐẦU

Ngành công nghiệp ôtô hiện nay ngày càng đóng vai trò quan trọngtrong sự phát triển của một đất nước Nó ra đời nhằm mục đích phục vụnhu cầu vận chuyển hàng hóa và hành khách, phát triển kinh tế xã hộiđất nước và nó còn là sản phẩm kết tinh của nhiều ngành công nghiệpkhác nhau thể hiện trình độ khoa học kĩ thuật của đất nước đó Từ lúc rađời cho đến nay ôtô đã được sử dụng trong rất nhiều lĩnh vực như giaothông vận tải, quốc phòng an ninh, nông nghiệp, công nghiệp, du lịch

Sự phát triển của nền kinh tế dẫn đến yêu cầu và mục đích sử dụngôtô cũng thay đổi, chiếc xe hiện nay không chỉ đơn thuần là một phươngtiện chuyên chở mà nó phải đáp ứng các yêu cầu như tính năng an toàn,

độ êm dịu thoải mái, tính tiện nghi, kinh tế và thân thiện với môi trường

Do vậy đã có rất nhiều các tiến bộ khoa học kĩ thuật được áp dụng vàocông nghệ chế tạo ôtô nhằm nâng cao độ tin cậy, sự tiện nghi, giảm ônhiễm môi trường

Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đấtnước, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam mới ra đời còn non trẻ mới dừnglại ở qui mô lắp ráp, sửa chữa và chế tạo một số chi tiết nhỏ nhưng tươnglai hứa hẹn có nhiều khởi sắc Hiện nay các loại xe được khai thác sửdụng trong nước chủ yếu là nhập khẩu nước ngoài và lắp ráp trong nước,các loại xe này có các thông số kĩ thuật phù hợp với điều kiện địa hình

và khí hậu Việt Nam Do đặc thù khí hậu nước ta là nhiệt đới gió mùa

ẩm, địa hình nhiều đồi núi, độ ẩm cao nên nhìn chung là điều kiện khaithác tương đối khắc nghiệt Chính vì vậy việc tìm hiểu, đánh giá kiểmnghiệm các hệ thống, các cụm trên xe là việc cần thiết để đảm bảo khaithác sử dụng xe có hiệu quả cao góp phần nâng cao tuổi thọ xe

Để góp phần thực hiện công việc trên và cũng là đúc rút lại nhữngkiến thức sau năm năm học tập tại mái trường 'Học Viện Kĩ Thuật Quân

Sự' tôi đã được giao đồ án môn học với đề tài: " Thiết kế hộp số cho xe ôtô chở khách loại nhỏ"

Nội dung chính của đồ án bao gồm:

 Lời nói đầu

 Đặt vấn đề

 Phân tích chọn phương án thiết kế

 Tính toán thiết kế

 Kết luận

Với sự hướng dẫn của thầy Trần Minh Sơn cùng các thầy giáo của

bộ môn Ôtô , Khoa Động Lực HVKTQS tôi đã thực hiện đồ án này.Trong quá trình làm đồ án, mặc dù có nhiều cố gắng nhưng không khỏi

có những chỗ còn thiếu xót, tôi rất mong được sự đóng góp chỉ bảo củathầy hướng dẫn cũng như các thầy trong bộ môn để đồ án môn học nàyhoàn thiện hơn Tôi xin chân thành cảm ơn

Sinh viên thực hiệnLưu Văn Dũng

CHƯƠNG I ĐẶT VẤN ĐỀ

1.1 Khái quát chung về đề tài thiết kế.

Động cơ đốt trong dùng trong ôtô có hệ số thích ứng rất thấp, đối với động cơ xăng hệ số này bằng 1,1-1,2 và đối với động cơ điezen bằng 1,05 - 1,15 do đó mô men xoắn của động cơ không thể đáp ứng yêu cầu mômen cần thiết để thắng sức cản chuyển động thay đổi khá nhiều khi ôtô làm việc, muốn giải quyết vấn đề này trên ôtô cần phải đặt hộp số

1.1.1 Công dụng và yêu cầu

+Công dụng

Hộp số dùng để thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực trongquá trình chuyển động của ôtô nhằm thay đổi lực kéo ở các bánh xe chủđộng và thay đổi vận tốc chuyển động của ôtô trong khoảng rộng tuỳ ýtheo sức cản bên ngoài

Thực hiện chuyển động lùi của ôtô:

Tách động cơ đang làm việc ra khỏi hệ thống truyền lực trong khoảngthời gian tuỳ ý (Khi nạp bình điện, cho động cơ chạy không tải để tăngnhiệt độ nước làm mát trước khi khởi hành, để bôi trơn động cơ tốt hơn,

để quay trục thử công suất, để bơm lốp hoặc khí nén cho việc bảodưỡng…)

Sự cần thiết phải thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực là do sức cản chuyển động xe phụ thuộc vào điều kiện đường xá và vận tốc xe thay đổi trong khoảng rất rộng ( 25-30 lần ), mà mô men xoắn của động

cơ chỉ thay đổi trong giới hạn 1525% khi bướm ga mở hoàn toàn Mô men xoắn của động cơ có thể thay đổi trong khoảng rộng hơn bằng cách tăng giảm lượng nhiên liệu, khi động cơ sẽ làm việc ở chế độ không đủ

tải và do đó tiêu hao nhiên liệu sẽ tăng lên Để giảm mức tiêu hao nhiênliệu thì nên cho động cơ làm việc ở chế độ gần chế độ đủ tải, còn lực kéo cần thiết cho sự chuyển động có được bằng cách thay đổi tỷ số

truyền của hệ thống truyền lực Việc sử dụng hộp số trong hệ thống truyền lực cho phép kết hợp sự làm việc của động cơ ở các chế độ kinh

tế với khả năng của xe vượt được các cản chuyển động lớn và sự thay đổi vận tốc trong khoảng rộng

+Yêu cầu

Bảo đảm cho xe có chất lượng kéo trong những điều kiện sử dụng cho trước

Điều khiển thuận tiện và nhẹ nhàng

Làm việc êm và không ồn

Có hiệu suất truyền lực cao

Phải có các tỷ số truyền đảm bảo tính năng động lực

Không sinh ra các lực va đập trên các hệ thống truyền lực

Phải có tay số trung gian để ngắt động cơ ra khỏi hệ thống truyền lựclâu dài

Thay đổi tốc độ và thực hiện chuyển lùi của ô tô

Kết cấu đơn giản, điều khiển dễ dàng, bảo quản và sửa chữa thuậntiện

1.1.2 Kết cấu của hộp số

Hộp số xe Matiz là hộp số cơ khí, 5 tiến và 1 số lùi, gồm có 3 bộ đồng tốc ở số 1-2 và số 3-4 và số 5,loại có khoá hãm truyền lực cuối cùng có bộ vi sai bánh răng số lùi được lắp liền trên trục sơ cấp ,dẫn động trực tiếp bằng cáp

Hộp số được lắp với vỏ ngoài ly hợp Trục chủ động của hộp số là trục bị động của ly hợp như vậy động cơ, ly hợp, hộp số hợp thành một cụm tổng thành.

Hình 1.1: Hộp số

1 trục sơ cấp;2 trục thứ cấp; 3 đồng tôc số 1 và 2;

4 đồng tốc số 5;5 đồng tốc số 3 và4 ;6.bánh răng số1;7 bánh răng số

2;

8 bánh răng số 3 ;9 bánh răng số 4 ; bánh răng số 5.

1.1.3.Phân tích đánh giá một số chi tiết chủ yếu của hộp số

+Trục sơ cấp hộp số :

Có rãnh then hoa then để lắp với đĩa bị động của ly hợp để nhận mômen từ trục khuỷu động cơ, được đúc liền với bánh răng nghiêng chủ động Trên trục có khoan lỗ dọc để dẫn dầu bôi trơn các ổ đỡ trục thứ cấp hộp số Trên bánh răng có vành răng để gài số có lắp bộ đồng tốc bánh răng số 5 và đồng tốc giữa bánh răng số 3 và 4

Hình1.2 cụm chi tiết của hộp số 1-v òng ch ặn ;2- v ành răng đồng tốc gài số bên phảI bánh r ăng số 5

3- ống răng gài số 5; 4- lò xo vòng; 5- khoá hãm; 6-moayơ then hoa

bánh răng số 5 ; 7- vành răng đồng tốc gài số bên trái bánh răng số 5;8

- bánh răng số 5;9 - bạc lót trục vào bánh răng số 5; 10- miếng đệm;11- vòng bỉ trục vào( bên trái); 12- bánh răng số 4;13- vành răng đồng tốc

gài số bên trái bánh răng số 4; 15- ống răng gài số giữa số 3 v à 4; 19- vàng răng đồng tốc gài số bên phải bánh răng số 3; 20- bánh răng số3;22- trục vào của hộp số; 23- vòng bi trục vào (bên ph ảI); 24- vòng chắn dầu trục vào;25- bulông nối trục bánh răng số lùi ;26- trục bánh răng số lùi;27- bánh răng số lùi;

28- đai ốc trục ra;29- bánh răng bị động số 5; 30-miếng chèn bằng đệm; 31-vòng bỉ truc ra(b ên tr ái);36- vành răng đồng tốc gài số bên trái bánh răng số 2;39- ống răng gài số 1;43- vành răng đồng tốc gài số bên phải bánh răng s ố 1;44-bánh răng số 1; 46- trục ra của hộp số ;47 -vòng bi trục ra (bên ph ảI).

+Trục thứ cấp :

Được gia công có tiết diện thay đổi dùng để truyền mômen ra ngoài đến các bộ phận tiếp theo của hệ thống truyền lực, trên trục thứ cấp bắt đầu trục được lắp đặt bộ đồng tốc giữa số 1 và số 2, bánh răng bị động số

1 đi từ số 1, bánh răng chủ động và bị động số 3 đi số III, bộ đồng tốc thứ 2 đi Số III, bánh răng số 2, bộ đồng tốc thứ nhất đi số II, bánh răng

số 5 đi số V, đồng tốc thứ 3

Bánh răng chủ động số 3,4,5 quay trơn trên trục sơ cấp, bánh răng số1 và số lùi có thể dịch chuyển theo phần gờ của trục sơ cấp Sự dịch chuyển của các bánh răng còn lại được hạn chế bởi các vòng đệm và các ống lót

Tất cả các bánh răng số tiến, số Lùi, đều được đặt cố định và tương ứng với các bánh răng của trục chủ động và bị động luôn ăn khớp với nhau Các bánh răng này có định dạng hình xoắn mục đích để làm giảm tiếng ồn khi làm việc được bôi trơn bằng dầu nhờn từ đáy các te ổ bi và

cỏc bỏnh răng bị động được bụi trơn bằng dầu do ỏp suất dầu tạo ra, bơmdầu kiểu bơm, bỏnh răng và cú lắp van an toàn.

Dầu bụi trơn đi theo đường trước thành hộp số và trong nắp đậy trục chủ động, dầu nhờn sẽ ra đến rónh xuyờn tõm của trục chủ động, từ cỏc rónh này dầu nhờn đến ở bi trục gối đỡ ổ bị động và đến trục bị động và tiếp tục đến cỏc lỗ xuyờn tõm, đến cỏc ổ bi của bỏnh răng số V, III và II

Để làm sạch dầu nhờn khỏi mạt kim loại ở phần đỏy cú thớờt bị thu cặn dầu và nam chõm

Hộp số xe Matiz được thiết kế theo sơ đồ trờn, trong hộp số cú vành răng tương ứng của tất cả cỏc số, trừ số lựi đều được nằm ở vi trớ cố định Dựng cỏc bộ đồng tốc quỏn tớnh cú khoỏ hóm,cỏc đồng tốc này đảm bảo cho việc vào số khụng cú tiếng kờu và va đập của cỏc bỏnh răng Như vậy, độ bền của cỏc chi tiết được tăng lờn

+Cơ cấu chống gài nhầm số lùi

Khi xe đang chuyển động tiến dù ở bất kỳ tay số nào nếu lúc đó thaotác chuyển số nhầm vào vị trí số lùi thì sẽ gây cỡng bức, va đập trong cácbánh răng của hộp số thậm chí có thể gây gẫy vỡ bánh răng và các chitiết khác của hộp số Vì vậy việc bảo hiểm đối với thao tác khi gài số lùi

là hết sức cần thiết

+ Bộ đồng tốc.

Khi muốn gài số theo hướng này hay số truyền kia phải dịch chuyển khớp của bộ đồng tốc theo hướng bỏnh răng gài số, lỳc này thõn dịch chuyển liền khối với con trượt, trượt theo rónh then ở cỏc trục bi dẫn chođến khi tiếp xỳc với mặt con của vành đồng thau và bỏnh răng gài số

Ma sỏt giữa mặt cụn vành đồng thau của thõn bộ đồng tốc với bỏnh răng làm cho thõn quay đi một gúc nhỏ, do đú cỏc vấu lồi của con truợt

lọt vào chỗ lõm ở bên sườn thân, ngăn không cho con trượt tiếp tục dịchchuyển theo chiều trục.

Khi tốc độ quay của bánh răng gài các số và thân bộ đồng tốc bằng nhau ( nhờ có ma sát giữa các mặt côn ), con trượt rời khỏi bi định vị cấulồi và di chuyển về phía bánh răng cho đến lúc bánh răng của bộ đồng tốc vào ăn khớp với vành răng tương ứng

Ta thấy rằng kết cấu đồng tốc lắp trên xe Matiz đơn giản, độ tin cậy cao, dễ chăm sóc bảo dưỡng Đồng tốc này được lắp then với trục thứ cấp hộp số

Hình 1.3 cơ cấu đồng tốc

Vòng đồng tốc được đặt giữa moay ơ ly hợp và phần côn của từngbánh răng có đồng tốc và nó bị ép vào một trong các mặt côn này

Rãnh hẹp trên phần côn bên trong của vòng đồng tốc để đảm bảo vào

ly hợp chính xác vành đồng tốc còn có 3 rãnh để khớp với các khoá đồngtốc

+ Định vị và khóa hãm

Ở vị trí đã xác định và tránh gài 2 số một lúctránh sinh gãy vỡ bánh răng hoặc tự nhảy số (nhả số) Định vị được dùng cho từng trục trượt Định vị trong hộp số xe Matiz kiểu bi và lò xo, kết cấu đơn giản ít hỏng hóc

Khóa an toàn số lùi ( cảm giác số lùi )để tránh gài số, một cách ngẫunhiên, nhằm đảm bảo an toàn cho người, xe và hàng hóa trên xe, khóa antoàn số lùi

Dẫn động cơ khí kiểu gián tiếp bằng cáp;có kết cấu đơn giản không

có trợ lực

Hình 1.4 cụm các chi tiết dẫn động hộp số

1 cần gạt số ;2 giá đỡ ; 3, 4 cáp dẫn động ;5

6 cần sang số ;7.nắp cần gạt số

1.1.4 Nguyên lý hoạt động của hộp số

Gài số 1;Cắt ly hợp gạt khớp gài 3 sang phải cho ăn khớp với vành răng đầu của bánh răng chủ động số 1.lúc này trục thứ cấp quay cùng bánh răng số 1

Gài số 2;Cắt ly hợp gạt khớp gài 3 sang trái cho ăn khớp với vành răng đầu moayơ của bánh răng chủ động số 2 lúc này trục thứ cập quay cùng bánh răng số 2

Gài số 3;Cắt ly hợp, gạt khớp gài 3 về vị trí trung gian sau đó gạt khớp gài 5 sang phải an khớp vớI bánh răng đầu của bánh răng số 3 lúc này trục thứ cấp quay cùng bánh răng số 3

Gài số 4; Cắt ly hợp gạt khớp gài 5 sang trái ăn khớp với vành răng ở đầu trục sơ cấp lúc này truyền động từ trục sơ cấp được truyền thẳng trựctiếp sang trục thứ cấp trục thứ cấp có cùng tốc độ và mômen vớI trục sơ cấp

Gài số 5;Cắt ly hợp gạt khớp gài 5 về vị trí trung gian sau đó gạt khớpgài 4 sang trái ăn khớp với vành răng đầu moayơ của bánh răng số 5 lúc này bánh răng số chủ động số 5 ăn khớp với bánh răng bị động số 5 làm cho trục thứ cấp quay

Gài số lùi; Ở chế độ này tất cả các khớp gài số tiến phải nằm ở vị trí trung gian ,gạt bánh răng gài số lùi vào vị trí ăn khớp với bánh răng trên trục thứ cấp Lúc này lực truyền từ trục sơ cấp đến trục thứ cấp nhờ sự

ăn khớp của bỏnh răng liền trục với bỏnh răng số lựi lờn làm trục thứ cấp quay theo chiều ngược lại với cỏc trường hợp số tiến.

Cỏc cấp số truyền của hộp số được sắp xếp với khoảng cỏch thay đổi tốc độ và mụmen thớch hợp để đảm bảo tớnh năng kộo của xe tốt

1.2 Xỏc định đặc tớnh xe.

hiệu

Giá trị (Đặc điểm)

Đơn vị

Góc nghiêng ngang cho phép x 20 Độ

Vận tốc lớn nhất của xe Vmax 144 Km/hMức tiêu hao nhiên liệu

Ge

7

l/100KmThời gian tăng tốc từ 0-100km 14 S

04 Thông số về động cơ

kỳ, 3 xi lanh, thẳng

phanh

CHƯƠNG II PHÂN TÍCH CHỌN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ

2.1 Mục đích yêu cầu thiết kế.

2.1.1 Mục đích

Hộp số dùng để thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực trongquá trình chuyển động của ôtô nhằm thay đổi lực kéo ở các bánh xe chủđộng và thay đổi vận tốc chuyển động của ôtô trong khoảng rộng tuỳ ýtheo sức cản bên ngoài

Thực hiện chuyển động lùi của ôtô:

Tách động cơ đang làm việc ra khỏi hệ thống truyền lực trong khoảngthời gian tuỳ ý (Khi nạp bình điện, cho động cơ chạy không tải để tăngnhiệt độ nước làm mát trước khi khởi hành, để bôi trơn động cơ tốt hơn,

để quay trục thử công suất, để bơm lốp hoặc khí nén cho việc bảodưỡng…)

Sự cần thiết phải thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực là do sức cản chuyển động xe phụ thuộc vào điều kiện đường xá và vận tốc xe thay đổi trong khoảng rất rộng ( 25-30 lần ), mà mô men xoắn của động

cơ chỉ thay đổi trong giới hạn 1525% khi bướm ga mở hoàn toàn Mô men xoắn của động cơ có thể thay đổi trong khoảng rộng hơn bằng cách tăng giảm lượng nhiên liệu, khi động cơ sẽ làm việc ở chế độ không đủ tải và do đó tiêu hao nhiên liệu sẽ tăng lên Để giảm mức tiêu hao nhiênliệu thì nên cho động cơ làm việc ở chế độ gần chế độ đủ tải, còn lực kéo cần thiết cho sự chuyển động có được bằng cách thay đổi tỷ số truyền của hệ thống truyền lực Việc sử dụng hộp số trong hệ thống truyền lực cho phép kết hợp sự làm việc của động cơ ở các chế độ kinh

tế với khả năng của xe vượt được cỏc cản chuyển động lớn và sự thay đổi vận tốc trong khoảng rộng.

Thiết kế hộp số giỳp sinh viờn hiểu rừ hơn về kết cấu chi tiết về hộp số,cũng như toàn bộ hệ thống truyền lực giỳp chỳng ta cú cỏi nhỡn tổng quỏt về hệ thống truyền lực ụtụ

2.1.2 Yờu cầu thiết kế hộp số.

Bảo đảm cho xe cú chất lượng kộo trong những điều kiện sử dụng cho trước

Điều khiển thuận tiện và nhẹ nhàng

Làm việc ờm và khụng ồn

Cú hiệu suất truyền lực cao

Phải cú cỏc tỷ số truyền đảm bảo tớnh năng động lực

Khụng sinh ra cỏc lực va đập trờn cỏc hệ thống truyền lực

Phải cú tay số trung gian để ngắt động cơ ra khỏi hệ thống truyền lựclõu dài

Thay đổi tốc độ và thực hiện chuyển lựi của ụ tụ

Kết cấu đơn giản, điều khiển dễ dàng, bảo quản và sửa chữa thuận tiện

2.2.Cỏc phương ỏn thiết kế.

Thiết kế hộp số có thể dựa trên các tiêu chí sau đây

a, Hộp số ba trục dọc so với hộp số loại có trục cố định và hộp số hai trục có những u, nhợc điểm nh sau:

* Ưu điểm

- Khi cùng kích thớc ngoài, thì hộp số ba trục dọc cho ta tỷ số truyền lớnhơn vì tỷ số truyền này bằng tích tỷ số truyền của hai cặp bánh răng thựchiện việc truyền mômen Đặc điểm này rất quan trọng, vì hiện nay độngcơ cao tốc đợc sử dụng nhiều trên ôtô Nếu cần đảm bảo một giá trị tỷ sốtruyền nh nhau thì loại hộp số ba trục dọc có kích thớc bé, trọng lợng nhỏhơn làm giảm trọng lợng toàn bộ của ôtô

- Hộp số có số truyền thẳng với số truyền với số truyền bằng 1 khi gàitrực tiếp trục thứ cấp vào trục sơ cấp Hiệu suất truyền lực cao nhất (coibăng1) vì truuyền lực không qua cặp bánh răng chịu tải nào Trong khi

đó thời gian sử dụng số truyền thẳng chiếm tỷ lệ cao (50%80%) thờigian làm việc cảu ôtô nên nâng cao đợc tính kinh tế

* Nhợc điểm

- Trừ số truyền thẳng, các số truyền tiến khác, mô men đều đợc truyềnqua hai cặp bánh răng( số lùi qua 3 cặp bánh răng) nên hiệu suất truyềngiảm

- Kích thớc ổ phía trớc (theo chiều chuyển động của xe ) của trục thứ cấphộp số bị hạn chế và ổ này đặt vào hốc sau trục sơ cấp Vì vậy khi làmviệc ổ thờng xuyên chịu quá tải Để không quá tải, có thể làm kích thớcbánh răng thờng tiếp chế tạo liền trục sơ cấp lớn và nh vậy tăng đợc kíchthớc ổ Nhng nếu bánh răng thờng tiếp lớn thì thì tỷ số truyền của cặpbánh răng thờng này nhỏ Do vậy kích thớc bánh răng thờng tiếp trên trụcsơ cấp không tăng đợc Thông thờng ổ trớc của trục thứ cấp thờng dùng

ổ đũa (thanh lăn trụ) Do ổ đũa không chịu lực chiều trục nên ngời ta đãchú ý chọn chiều nghiêng răng của các bánh răng để lực chiều trục triệttiêu không tác dụng lên ổ

b, Hộp số ba trục dọc 3 cấp

* Nguyên lý làm việc

Việc truyền mômen xoắn qua hộp số cơ khí có ba cấp đợc thực hiệntheo nguyên tắc làm việc của truyền động bánh răng ăn khớp ngoài ởcác số truyền tiến, truyền động đều qua hai cặp bánh răng ăn khớp nêntrục sơ cấp và thứ cấp có cùng chiều quay ở số lùi phải qua 3 cặp bánhrăng ăn khớp nên trục thứ cấp và trục sơ cấp quay ngợc chiều nhau ở sốtruyền thẳng (số truyền III) do gài trựctiếp trục sơ cấp vào trục thứ cấpnên chúng quay thành một khối và các cặp bánh răng không phải chịutải

Nhờ cơ cấu điều khiển (cần gài số) tác động lên các càng gài làm di

tr-ợt đồng tốc hoặc bánh răng ăn khớp với nhau để đợc tỷ số truyền tơngứng với từng tay số

Hộp số cơ khí ba trục dọc thờng dùng ở các xe du lịch có dữ trữ công suất lớn và vừa Vì xe du lich yêu cầu điều khiển phải đơn giản, thời giantăng tốc ngắn Nếu tăng số cấp của hộp số thì công suất động cơ đợc sử dụng tốt hơn nhng thời gian chuyển số tăng lên, làm phức tạp điều khiển

xe mà xe du lịch thờng có công suất riênglớn nên đa số thời gian làm việc ở số truyền thẳng

c, Hộp số bốn cấp

* Nguyên lý làm việc tơng tự nh hộp số cơ khí 3 trục dọc với 3 cấp

Loại hộp số bốn cấp thờng dùng ở ôtô du lich có dữ trữ công suất nhỏ;

ôtô vận tải hạng nhẹ và hạng vừa nhằm sử dụng tốt công suất của công suất động cơ Hộp số này lắp trên các xe quân sự và xe bọc thép bành hơinh:

GAZ-66, GAZ-53, UAZ-469, BRĐM, BTR-60PB…

d, Hộp số cơ khí ba trục dọc có 5 cấp

* Sơ đồ động học

- Cặp bánh răng Z5,Z’5; Z4; Z3; Z’3; Z2; Z’2 đều là cặp bánh răng trụ răng nghiêng thờng xuyên ăn khớp Gài số truyền I và số lùi nhờ bánh răng trụ răng thẳng Z1 di trợt dọc trục thứ cấp 7.

- Khối bánh răng số lùi thờng xuyên quay khi hộp số làm việc nhờ bánh răng số lùi ZL lắp cố định trên trục trung gian và ăn khớp với bánh răng Z’’L

* Kết luận:

Dựa vào phân tích u nhợc điểm kết cấu và u nhợc điểm của từng loại hộp

số trên ta chọn phơng án thiết kế hộp số cho xe matiz là hộp số cơ khí 2trục dọc có 4 cấp

CHƯƠNG III TÍNH TOÁN THIẾT KẾ HỘP SỐ 3.1 Trỡnh tự tớnh toỏn.

3.1.1Số liệu :

Số tay số : 05

Tỷ số truyền : i1=5,52 i4= 1,71

i2= 3.55 i5= 1,00

i3= 2,09 i0= 5,77

3.1.2 Xác định khoảng cách giữa hai trục

Khoảng cách trục A đợc xác định theo biểu thức :

3.1.4 Chọn sơ bộ góc nghiêng của tất cả các bánh răng

 = 1 = 2 = 3 = 4 = 300  500 (Đối với ô tô con)

Chọn  = 30 0 => Cos  =0.866

1 Xác định số răng các bánh.

cos.2

i m

Z

hi n

i i

mn : M« ®un ph¸p tuyÕn cña r¨ng

i : Gãc nghiªng cña r¨ng ë sè thø iihi : Tû sè truyÒn ë sè thø i

G M

h

bx

1 0

max

G : Träng lîng b¸m.

Xe 4x4 => G = 1160 kG

B¸nh xe : 6.15  13

299 4

25 ).

2

12 15 6 ( 93

, 3 125 , 4

299 1160 8 , 0

- Lùc däc trôc:



tg P