Tăng cường quản lý chi thường xuyên tại trường đại học lao động xã hội cơ sở sơn tây

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O C ăS ăS NăTỂY LU NăV NăTH CăS ăKINHăDOANHăVĨăQU NăLụ... B ăGIỄOăD CăVĨ ĨOăT O --- MaiăTh ăPh ngăThúy Mưăh căviên:ăC00107 C ăS ăS NăTỂY LU NăV NăTH CăS ăKINH DOAN

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

C ăS ăS NăTỂY

LU NăV NăTH CăS ăKINHăDOANHăVĨăQU NăLụ

B ăGIỄOăD CăVĨ ĨOăT O

-

MaiăTh ăPh ngăThúy Mưăh căviên:ăC00107

C ăS ăS NăTỂY

LU NăV NăTH CăS ăKINH DOANHăVĨăQU NăLụ

CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan s li u, k t qu trong lu n v n nƠy lƠ nh ng thông tin trung th c, ch a đ c ai công b trong b t c công trình khoa h c nƠo khác

vƠ đ tƠi “T ng c ng qu n lý chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao

đ ng xã h i – C s S n Tây” đ c trình bƠy lƠ do chính tác gi nghiên c u

vƠ th c hi n

Tác gi lu n v n

Mai Th Ph ng Thúy

M C L C

Trang Trang ph bìa i

B n cam đoan ii

M c l c iii

Danh m c các kỦ hi u vi t t t iv

Danh m c s đ , b ng bi u vi

M ă Uă 1

Ch ngă1 NH NG V N C B N V QU N Lụ CHIăTH NG XUYểN T I C ỄCăTR NG I H C CỌNG L P 1.1 Khái quát v chi th ng xuyên NSNN vƠ qu n lỦ chi th ng xuyên

NSNN 4

1.1.1 Ngơn sách NhƠ n c 4

1.1.2 Chi th ng xuyên NSNN 5

1.1.3 Qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN 9

1.2 Khái quát v các tr ng đ i h c công l p 19

1.2.1 Khái ni m, đ c đi m v các tr ng đ i h c công l p 19

1.2.2 Vai trò c a các tr ng đ i h c công l p 19

1.3 N i dung chi th ng xuyên vƠ qu n lí chi th ng xuyên NSNN t i các tr ng đ i h c công l p 21

1.3.1 N i dung chi th ng xuyên t i các tr ng đ i h c công l p 21

1.3.2 Qu n lỦ chi th ng xuyên t i các tr ng đ i h c công l p 25

1.4 Các nhơn t nh h ng đ n qu n lỦ chi th ng xuyên t i các tr ng đ i h c công l p 31

1.4.1 Các nhơn t khách quan 31

1.4.2 Các nhơn t ch quan 32

K t lu n ch ng 1 35

Ch ngă2 TH C TR NG QU N Lụ CHIăTH NG XUYểN T I TR NG I H C LAOă NG Xĩ H I ậ C S S N TỂY 2.1 Gi i thi u s l c v Tr ng i h c Lao đ ng xư h i-C s S n Tơy 36

2.1.1 Quá trình hình thƠnh vƠ phát tri n c a tr ng 36

2.1.2 C c u t ch c b máy qu n lỦ c a tr ng 37

2.2 Th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i - C s S n Tơy 38

2.2.1 N i dung chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy 38

2.2.2 Th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy 53

2.3 ánh giá th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i - C s S n Tơy 60

2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 60

2.3.2 Nh ng h n ch t n t i vƠ nguyên nhơn 62

K t lu n ch ng 2 66

Ch ngă3 M TăS ăGI IăPHỄPăNH MăT NGăC NGăQU NăLụ CHI TH NGăXUYểNăT IăTR NGă IăH CăLAOă NGăXĩăH Iă C ăS ăS NăTỂY 3.1 nh h ng phát tri n c a Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy 67

3.1.1 M c tiêu t ng quát 68

3.1.2 M c tiêu c th 68

3.2 Gi i pháp t ng c ng qu n lỦ chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy 72

3.2.1 Nơng cao n ng l c qu n lỦ tƠi chính cho cán b tƠi chính 72

3.2.2 HoƠn thi n quy ch chi tiêu n i b vƠ c c u chi th ng xuyên h p lỦ 73

3.2.3 T ng c ng công tác ki m tra, ki m soát chi th ng xuyên 75

K t lu n ch ng 3 77

K TăLU Nă 78

DANHăM CăCỄCăTĨIăăLI UăTHAMăKH Oă 80

DANH M C CỄC T VI T T T

NSNN: Ngơn sách NhƠ n c TSC : TƠi s n c đ nh

CCVC: Công ch c viên ch c

DANHăM CăS ă ,ăB NGăBI U

1 DAN HăM CăS ă

2 B ng 2.2 C c u chi cá nhơn t i Tr ng i h c Lao

đ ng xư h i – C s S n Tơy giai đo n

2 Bi u 2.2 C c u chi cá nhơn t i Tr ng i h c Lao

đ ng xư h i – C s S n Tơy giai đo n

M ă U 1.ăTínhăc păthi tăc aăvi cănghiênăc uăđ ătƠi

S n ph m c a giáo d c đ i h c đ c coi lƠ m t s n ph m th ng m i

có th mua bán trên th tr ng nh nh ng hƠng hóa khác i u nƠy t o ra xu

th th ng m i hóa giáo d c đ i h c nhi u n c trên th gi i, đòi h i các

tr ng, các c s cung c p d ch v đƠo t o ph i không ng ng thay đ i vƠ phát tri n, đáp ng yêu c u th tr ng v s l ng, ch t l ng ngu n nhơn l c trong đi u ki n ngu n l c công h n ch

H th ng giáo d c Vi t Nam nói chung, các tr ng i h c nói riêng đang n l c h t mình trong quá trình xơy d ng vƠ kh ng đ nh th ng hi u

trong khu v c vƠ trên th gi i 60 n m qua, giáo d c i h c Vi t Nam đư có

nhi u c g ng đ i m i vƠ phát tri n, nh ng nhìn chung s chuy n bi n c a giáo d c i h c Vi t Nam còn ch m, th hi n: ch t l ng đƠo t o th p, quy

mô ch a đáp ng v i nhu c u phát tri n vƠ đòi h i c a xư h i, c c u h th ng các tr ng còn nhi u đi u b t h p lỦ, quy n t ch vƠ trách nhi m xư h i c a các tr ng ch a cao, ch ng trình đƠo t o còn c ng nh c, kém linh ho t,

ch m h i nh p, ph ng pháp h c l c h u,… M t trong nh ng b t c p, y u kém có th đ c coi lƠ nhơn t nh h ng đ n ch t l ng đƠo t o – đó lƠ v n

đ qu n lỦ tƠi chính, đ c bi t lƠ v n đ qu n lỦ chi th ng xuyên

Tr ng i h c Lao đ ng xư h i - C s S n Tơy lƠ m t c s c a

Tr ng i h c Lao đ ng xư h i, lƠ n i đƠo t o đƠo t o đ i ng cán b lao

đ ng - xư h i có trình đ t trung c p, cao đ ng cho đ n đ i h c, v i các chuyên ngƠnh nh : Qu n tr nhơn l c, Công tác xư h i, B o hi m xư h i

M c dù luôn đ c NhƠ n c vƠ B lao đ ng th ng binh xư h i quan tơm t o

đi u ki n, đơu t phát tri n, tuy nhiên trong nh ng n m g n đơy, giáo d c đ i

h c đang tr thƠnh l nh v c có tính c nh tranh cao Do v y, đ đ m b o phát tri n giáo d c đ i h c, c n đ y m nh đ i m i t c ch , chính sách tƠi chính,

phát huy ngu n l c xư h i đ u t vƠ thông qua m t s gi i pháp tùy thu c vƠo

ch c n ng, nhi m v c a t ng tr ng đ i h c Trong đó, gi i pháp nơng cao

n ng l c qu n lỦ các kho n chi, đ c bi t lƠ chi th ng xuyên lƠ m t trong

nh ng y u t giúp cho các tr ng đ i h c nơng cao ch t l ng đƠo t o, gi ng

d y c a mình, đ đƠo t o ngu n nhơn l c t t nh t cho xư h i

Cho đ n nay, ch a có công trình nƠo nghiên c u th c tr ng công tác

qu n lỦ chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy vƠ đ xu t các gi i pháp hoƠn thi n, t ng c ng công tác qu n lỦ chi

th ng xuyên Do v y, t nh ng v n đ trên, tôi đư l a ch n đ tƠi ắT ngă

c ngăqu nălỦăchiăth ngăxuyênăt iăTr ngă iăh căLaoăđ ngăxưăh i ậ

C ăs ăS năTơyẰ lƠm đ tƠi lu n v n c a tôi, đ đánh giá th c tr ng công tác

qu n lỦ chi th ng xuyên c ng nh đ a ra nh ng gi i pháp nh m t ng c ng

qu n lỦ chi th ng xuyên t i t i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy

2.ăM căđíchănghiênăc u đ ătƠi

M c đích nghiên c u đ tƠi lƠ:

- H th ng hóa nh ng v n đ c b n v qu n lỦ chi th ng xuyên t i các tr ng i h c công l p

- ánh giá th c tr ng qu n lỦ chi th ng xuyên t i Tr ng i h c Lao

đ ng xư h i – C s S n Tơy

- xu t nh ng gi i pháp hoƠn thi n qu n lỦ chi th ng xuyên t i

Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy

3.ă iăt ng,ăph măviănghiênăc uăc aăđ ătƠi

i t ng nghiên c u: Qu n lỦ các kho n chi th ng xuyên NSNN t i

Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy

Ph m vi nghiên c u: T i Tr ng i h c Lao đ ng xư h i – C s S n Tơy T đó đ a ra m t s gi i pháp đ t ng c ng qu n lỦ chi th ng xuyên

t i tr ng

4.ăPh ngăphápănghiênăc uăđ ătƠi

Lu n v n s d ng các ph ng pháp sau: Ph ng pháp t ng h p, phơn tích, ph ng pháp h th ng hóa, thu th p thông tin, ph ng pháp so sánh đ i

chi u

5 ăK tăc uăc aălu năv n

NgoƠi ph n M đ u vƠ Danh m c tƠi li u tham kh o, lu n v n g m ba

Ch ngă1

1.1 KH ỄI QUỄT V CHIă TH NG XUYểN NSNN VĨă QU Nă Lụă CHIăTH NGăXUYểNăNSNN

1.1.1 Ng ơn sách NhƠ n c

Ngơn sách NhƠ n c lƠ ph m trù kinh t vƠ lƠ ph m trù l ch s S hình thƠnh vƠ phát tri n c a ngơn sách nhƠ n c g n li n v i s xu t hi n vƠ phát tri n c a kinh t hƠng hoá ti n t trong các ph ng th c s n xu t c a các c ng

đ ng Nói cách khác s ra đ i c a NhƠ n c, s t n t i c a kinh t hƠng hoá -

ti n t lƠ nh ng ti n đ cho s ra đ i, t n t i vƠ phát tri n c a NSNN

Cho đ n nay, thu t ng “Ngơn sách NhƠ n c” đ c s d ng r ng rưi trong đ i s ng kinh t , xư h i m i qu c gia Th nh ng, ng i ta v n ch a

có s nh t trí v khái ni m th nƠo lƠ Ngơn sách NhƠ n c? Có nhi u đ nh ngh a v NSNN đư đ c đ a ra tùy theo các tr ng phái vƠ các l nh v c nghiên c u

Theo Lu t Ngơn sách NhƠ n c c a n c C ng hoƠ xư h i ch ngh a

Vi t Nam s a đ i n m 2002 thì “Ngơn sách NhƠ n c lƠ toƠn b các kho n thu, chi c a NhƠ n c đư đ c c quan nhƠ n c có th m quy n quy t đ nh

vƠ đ c th c hi n trong m t n m đ b o đ m th c hi n các ch c n ng, nhi m

v c a NhƠ n c”

Ngơn sách nhƠ n c bao g m ngơn sách trung ng vƠ ngơn sách đ a

ph ng Ngơn sách trung ng lƠ ngơn sách c a các b , c quan ngang b , c quan thu c Chính ph vƠ các c quan khác trung ng Ngơn sách đ a

ph ng bao g m ngơn sách c a đ n v hƠnh chính các c p có H i đ ng Nhơn dơn vƠ y ban Nhơn dơn

1.1.2 Chi th ngăxuyênăNgơnăsáchăNhƠăn c

1.1.2.1 Chi Ngân sách Nhà n c

Theo quy đ nh t i kho n 2 i u 2 Lu t ngơn sách nhƠ n c n m 2002,

có hi u l c t n m 2004 thì: “Chi ngơn sách nhƠ n c bao g m các kho n chi phát tri n kinh t - xư h i, b o đ m qu c phòng, an ninh, b o đ m ho t đ ng

c a b máy nhƠ n c; chi tr n c a nhƠ n c; chi vi n tr vƠ các kho n chi khác theo quy đ nh c a pháp lu t”

Chi NSNN lƠ vi c phơn ph i vƠ s d ng qu NSNN nh m đ m b o

th c hi n ch c n ng, vai trò c a nhƠ n c theo nh ng nguyên t c nh t đ nh

Chi NSNN lƠ quá trình phơn ph i l i các ngu n tƠi chính đư đ c t p trung vƠo NSNN vƠ đ a chúng đ n m c đích s d ng Do đó, chi NSNN lƠ

nh ng vi c c th không ch d ng l i trên các đ nh h ng mƠ ph i phơn b cho t ng m c tiêu, t ng ho t đ ng vƠ t ng công vi c thu c ch c n ng c a

NhƠ n c

Quá trình c a chi ngơn sách nhƠ n c:

1) Quá trình phơn ph i: lƠ quá trình c p phát kinh phí t ngơn sách nhƠ

n c đ hình thƠnh các lo i qu tr c khi đ a vƠo s d ng;

2) Quá trình s d ng: lƠ tr c ti p chi dùng kho n ti n c p phát t ngơn sách nhƠ n c mƠ không ph i tr i qua vi c hình thƠnh các lo i qu tr c khi

đ a vƠo s d ng

1.1.2.2 Chi th ng xuyên NSNN

a Khái ni m chi th ng xuyên NSNN

Chi th ng xuyên NSNN lƠ quá trình phơn ph i, s d ng ngu n l c tƠi chính c a nhƠ n c nh m trang tr i nh ng nhu c u c a các c quan nhƠ n c, các t ch c chính tr xư h i thu c khu v c công, qua đó th c hi n nhi m v

qu n lỦ nhƠ n c các ho t đ ng s nghi p kinh t , giáo d c vƠ đƠo t o, y t ,

xư h i, v n hóa thông tin th d c th thao khoa h c vƠ công ngh môi tr ng

vƠ các ho t đ ng s nghi p khác

Tóm l i, chi th ng xuyên NSNN lƠ quá trình phơn ph i, s d ng qu

NSNN đ đáp ng nhu c u chi g n v i vi c th c hi n các nhi m v th ng xuyên c a nhƠ n c v qu n lỦ kinh t , xư h i

b N i dung chi th ng xuyên NSNN

N i dung c a chi th ng xuyên r t đa d ng vƠ ph c t p, s phơn lo i các n c không gi ng nhau Có nhi u cách phơn lo i chi th ng xuyên

 Xétătheoăt ngăl nhăv căchi,ăchiăth ngăxuyênăđ căchiaăthƠnh:

+ Chi cho các ho t đ ng s nghi p thu c l nh v c v n xư:

Các lo i hình đ n v tham gia vƠo l nh v c nƠy nh : Giáo d c – đƠo

t o, y t , v n hoá - ngh thu t, th thao, báo chí, phát thanh - truy n hình,

m t khi các đ n v đó do NhƠ n c thƠnh l p vƠ giao nhi m v cho nó ho t đ ng

+ Chi cho các ho t đ ng s nghi p kinh t c a NhƠ n c:

Các đ n v thu c lo i nƠy có k t qu ho t đ ng không ph c v riêng cho m t ngƠnh nƠo mƠ ph c v cho toƠn b n n kinh t qu c dơn nh : s nghi p giao thông, nông nghi p, thu l i, ng nghi p, lơm nghi p, khí t ng - thu v n …

+ Chi cho các ho t đ ng qu n lỦ nhƠ n c:

Kho n chi nƠy phát sinh h u h t các ngƠnh trong n n kinh t qu c dơn B i v i ch c n ng qu n lỦ toƠn di n m i ho t đ ng kinh t - xư h i nên

b máy qu n lỦ NhƠ n c đư đ c thi t l p t Trung ng đ n đ a ph ng vƠ

có m i ngƠnh kinh t qu c dơn

+ Chi cho các t ch c chính tr , t ch c chính tr - xư h i vƠ các t ch c khác đ c c p kinh phí t NSNN

c x p vƠo các t ch c nƠy g m có: ng C ng s n Vi t Nam vƠ các t ch c Chính tr - oƠn th - Xư h i nh : oƠn thanh niên c ng s n H Chí Minh, M t tr n T qu c, H i c u chi n binh, h i nông dơn, H i liên hi p

ph n

+ Chi cho Qu c phòng – An ninh vƠ tr t t , an toƠn xư h i

Chi nƠy bao g m: quơn đ i, công an, các đ n v l c l ng v trang,… + Chi khác:

NgoƠi các kho n chi l n đư đ c s p x p vƠo 5 l nh v c trên, còn có

m t s các kho n chi khác c ng đ c x p vƠo c c u chi th ng xuyên nh :

chi tr giá theo chính sách NhƠ n c, chi h tr qu B o hi m Xư h i, ph n chi th ng xuyên thu c các ch ng trình m c tiêu qu c gia, d án NhƠ

n c,…

 X ét theoăn iădungăkinhăt ăcácăkho năchiăth ngăxuyên:

+ Các kho n chi cho con ng i thu c khu v c hƠnh chính - s nghi p

ơy đ c coi lƠ n i dung chi quan tr ng đ u tiên có th có đ c m t trong ba y u t đ u vƠo c a b t k m t c quan, t ch c nƠo mu n t n t i vƠ

ho t đ ng Thu c các kho n chi con ng i c a khu v c hƠnh chính - s nghi p, bao g m: ti n l ng, ti n công, ph c p, phúc l i t p th , ti n th ng, các kho n đóng góp theo ti n l ng vƠ các kho n thanh toán khác cho cá nhơn NgoƠi ra còn có th có h c b ng cho h c sinh, sinh viên,…

+ Các kho n chi v s nghi p chuyên môn:

c tính vƠo chi nghi p v chuyên môn ph i lƠ nh ng kho n chi mƠ xét v n i dung kinh t c a nó ph i th c s ph c v cho ho t đ ng nƠy nh : các chi phí v nguyên v t li u; chi phí v n ng l ng, nhiên li u; chi phí cho nghiên c u, h i th o khoa h c…

+ Các kho n chi mua s m, s a ch a:

Trong quá trình ho t đ ng, các đ n v hƠnh chính - s nghi p còn đ c NSNN c p kinh phí đ mua s m thêm các tƠi s n hay s a ch a các tƠi s n đang trong quá trình s d ng, nh m ph c v k p th i cho nhu c u ho t đ ng

vƠ nơng cao hi u su t s d ng c a các tƠi s n đó

+ Các kho n chi khác:

Thu c ph m vi các kho n chi khác n m trong c c u chi th ng xuyên

c a NSNN lƠ nh ng kho n chi có th i h n tác đ ng ng n nh ng ch a đ c đ

c p t i 3 nhóm m c trên

c c đi m chi th ng xuyên

Chi th ng xuyên có ba đ c đi m l n phơn bi t v i các kho n chi khác lƠ:

Th nh t, đ i b ph n các kho n chi th ng xuyên mang tính n đ nh

khá rõ nét Nh ng ch c n ng v n có c a NhƠ n c nh : b o l c, tr n áp vƠ t

ch c qu n lỦ các ho t đ ng kinh t - xư h i đ u đòi h i ph i th c thi cho dù

có s thay đ i v th ch chính tr đ m b o cho NhƠ n c có th th c hi n

đ c các ch c n ng đó, t t y u ph i cung c p ngu n v n t NSNN cho nó

M t khác, tính n đ nh c a chi th ng xuyên còn b t ngu n t tính n đ nh trong t ng ho t đ ng c th mƠ m i b ph n c th thu c gu ng máy c a NhƠ

n c ph i th c hi n

Th hai, xét theo c c u chi NSNN t ng niên đ vƠ m c đích s

d ng cu i cùng c a v n c p phát thì đ i b ph n các kho n chi th ng xuyên

c a NSNN có hi u l c trong kho ng th i gian ng n vƠ mang tính tiêu dùng xư

h i N u chi đ u t phát tri n nh m t o ra c s v t ch t – k thu t c n thi t

đ thúc đ y s phát tri n c a n n kinh t trong t ng lai thì chi th ng xuyên

l i ch y u đáp ng nhu c u chi đ th c hi n các nhi m v c a nhƠ n c v

qu n lỦ kinh t , qu n lỦ xư h i ngay trong n m ngơn sách

Th ba, ph m vi, m c đ chi th ng xuyên c a NSNN g n ch t v i c

c u t ch c c a b máy NhƠ n c vƠ s l a ch n c a NhƠ n c trong vi c

cung ng các hƠng hoá công c ng V i t cách lƠ m t qu ti n t t p trung

c a NhƠ n c, nên t t y u quá trình phơn ph i vƠ s d ng v n NSNN luôn

h ng vƠo vi c đ m b o s ho t đ ng bình th ng c a b máy nhƠ n c đó

N u m t khi b máy qu n lỦ nhƠ n c g n nh , ho t đ ng có hi u qu thì s chi th ng xuyên cho nó gi m b t vƠ ng c l i Ho c quy t đ nh c a NhƠ

n c trong vi c l a ch n ph m vi vƠ m c đ cung ng các hƠng hoá công

c ng c ng s có nh h ng tr c ti p đ n ph m vi vƠ m c đ chi th ng xuyên c a NSNN

d Vai trò c a các kho n chi th ng xuyên

Chi th ng xuyên có vai trò quan tr ng trong nhi m v chi c a NSNN Chi th ng xuyên đư giúp cho b máy nhƠ n c duy trì ho t đ ng bình

th ng đ th c hi n t t ch c n ng qu n lỦ nhƠ n c; đ m b o an ninh, an toƠn xư h i , đ m b o s toƠn v n lưnh th qu c gia

Th c hi n t t nhi m v chi th ng xuyên còn có Ủ ngh a r t quan tr ng trong vi c phơn ph i vƠ s d ng có hi u qu ngu n l c tƠi chính c a đ t n c,

t o đi u ki n gi i quy t t t m i quan h gi a tích l y vƠ tiêu dùng Chi

th ng xuyên hi u qu vƠ ti t ki m s t ng tích l y v n NSNN đ chi cho đ u

t phát tri n, thúc đ y n n kinh t phát tri n, nơng cao ni m tin c a nhơn dơn vƠo vai trò qu n lỦ đi u hƠnh c a nhƠ n c

1.1.3 Qu nălỦăchiăth ngăxuyênăNSNN

1.1.3.1 Qu n lý chi th ng xuyên NSNN

a Qu n lý chi th ng xuyên NSNN

Qu n lỦ chi NSNN đ c bi t lƠ qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN lƠ n i

dung tr ng y u c a qu n lỦ tƠi chính NSNN, lƠ vi c NhƠ n c phơn ph i vƠ

s d ng qu NSNN nh m đ m b o th c hi n ch c n ng c a NhƠ n c theo

nh ng nguyên t c đư đ c thi t l p Ch th qu n lỦ chi NSNN lƠ NhƠ n c

ho c các c quan NhƠ n c đ c NhƠ n c giao th c hi n ch c n ng, nhi m

v c a mình Ch th tr c ti p qu n lỦ chi NSNN lƠ b máy tƠi chính c a các

c quan NhƠ n c i t ng qu n lỦ chi NSNN lƠ các ho t đ ng chi NSNN

b Hi u qu qu n lý chi th ng xuyên NSNN

Hi u qu qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN đ c bi u hi n n i dung

ph i h p lỦ vƠ ti t ki m t i đa trong các kho n m c chi, đ c bi t lƠ chi qu n lỦ

hƠnh chính đ kh c ph c b i chi NSNN trong quá trình th c hi n các nhi m

v kinh t - xư h i đư đ c xác đ nh Chi th ng xuyên ch h n ch trong kh

n ng thu NSNN

c Các y u t đ m b o hi u qu qu n lý chi th ng xuyên NSNN

M tălƠ: Các quy đ nh pháp lu t v qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN

nơng cao hi u qu qu n lỦ th ng xuyên thì c n ph i ban hƠnh đ các v n

b n pháp lu t v qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN

HaiălƠ:ă t ch c b máy qu n lỦ NSNN i ng cán b qu n lỦ tƠi

chính c n có n ng l c chuyên môn, tinh th n trách nhi m cao trong vi c qu n

lỦ chi th ng xuyên NSNN Ph i n m đ c đ y đ các chính sách qu n lỦ,

đ i t ng qu n lỦ, s d ng các ph ng pháp qu n lỦ c ng nh các công c

qu n lỦ chi NSNN đ vi c qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN đ c hi u qu

BaălƠ: Phơn đ nh trách nhi m gi a các c p ngơn sách trong vi c th c

hi n qu n lỦ chi NSNN

1.1.3.2 Các nguyên t c qu n lý chi th ng xuyên NSNN

a Nguyên t c qu n lý theo d toán

L p d toán lƠ khơu m đ u c a m t chu trình NSNN Nh ng kho n chi th ng xuyên m t khi đư đ c ghi vƠo d toán chi vƠ đư đ c c quan

quy n l c NhƠ n c xét duy t đ c coi lƠ ch tiêu pháp l nh Xét trên giác d

qu n lỦ, s chi th ng xuyên đư đ c ghi trong d toán th hi n s cam k t

c a các c quan ch c n ng v qu n lỦ tƠi chính công v i các đ n v th h ng

NSNN T đó, lƠm n y sinh nguyên t c qu n lỦ chi th ng xuyên c a NSNN

theo d toán Vi c đòi h i qu n lỦ chi th ng xuyên c a NSNN ph i theo d

toán lƠ xu t phát t nh ng c s lỦ lu n vƠ th c ti n sau:

Th nh t: Ho t đ ng c a NSNN, đ c bi t lƠ c c u thu, chi NSNN ph

thu c vƠo s phán quy t c a c quan quy n l c NhƠ n c, đ ng th i luôn

ph i ch u s ki m tra, giám sát c a các c quan quy n l c NhƠ n c đó Do

v y, m i kho n chi t NSNN ch có th tr thƠnh hi n th c khi vƠ ch khi

kho n chi đó n m trong c c u chi theo d toán đư đ c c quan quy n l c

NhƠ n c xét duy t vƠ thông qua

Th hai: Ph m vi chi c a NSNN r t đa d ng liên quan t i nhi u lo i

hình đ n v thu c nhi u l nh v c ho t đ ng khác nhau M c chi cho m i ho t

đ ng đ c xác đ nh theo đ i t ng riêng, đ nh m c riêng

Th ba: Qu n lỦ theo d toán m i đ m b o yêu c u cơn đ i c a NSNN,

t o đi u ki n thu n l i cho vi c đi u hƠnh NSNN, vƠ h n ch đ c tính tùy

ti n (v nguyên t c) trong qu n lỦ vƠ s d ng kinh phí các đ n v th h ng

NSNN

b Nguyên t c ti t ki m, hi u qu

Có th nói ti t ki m, hi u qu lƠ m t trong nh ng nguyên t c quan

tr ng hƠng d u c a qu n lỦ kinh t , tƠi chính, b i m t l đ n gi n r ng:

Ngu n l c thì luôn có gi i h n nh ng nhu c u thi không có m c gi i h n nƠo

Do v y, trong quá trình phơn b vƠ s d ng các ngu n l c khan hi m đó luôn

ph i tính toán sao cho v i chi phí ít nh t nh ng v n đ t hi u qu m t cách t t

nh t

Nguyên t c ti t ki m, hi u qu ch có th đ c tôn tr ng khi quá trình

qu n lỦ chi th ng xuyên c a NSNN ph i lƠm t t vƠ lƠm đ ng b m t s n i

dung sau:

Th nh t: Ph i xơy d ng đ c các đ nh m c, tiêu chu n chi tiêu phù

h p v i t ng đ i t ng hay tính ch t công vi c, đ ng th i l i ph i có tính th c

ti n cao

Th hai: Ph i thi t l p các hình th c c p phát đa d ng vƠ l a ch n hình

th c c p phát áp d ng cho m i lo i hình đ n v , hay yêu c u qu n lỦ c a t ng

nhóm m c chi m t cách phù h p

Th ba: Bi t l a ch n th t u tiên cho các lo i hình ho t đ ng ho c

theo các nhóm m c chi sao cho v i t ng s chi có h n nh ng kh i l ng công

vi c v n hoƠn thƠnh vƠ đ t ch t l ng cao Có th nói ti t ki m, hi u qu lƠ

hai m t c a nguyên t c nƠy, chúng có m i quan h m t thi t v i nhau Vì v y

khi xem xét đ n v n đ ti t ki m các kho n chi c a NSNN ph i đ t s rƠng

bu c c a tính hi u qu vƠ ng c l i

Th t : M t khác, khi đánh giá tính hi u q a chi NSNN ph i có quan

đi m toƠn di n Ph i xem xét m c đ nh h ng c a m i kho n chi th ng

xuyên t i các m i quan h kinh t , chính tr , xư h i khác vƠ ph i tính đ n th i

gian phát huy tác d ng c a nó Vì v y, khi nói đ n hi u qu chi th ng xuyên

t NSNN ng i ta hi u đó lƠ nh ng l i ích kinh t - xư h i mƠ toƠn xư h i

đ c th h ng

c Nguyên t c chi tr c ti p qua kho b c Nhà n c

M t trong nh ng ch c n ng quan tr ng c a kho b c NhƠ n c lƠ qu n

lỦ qu NSNN Vì v y, kho b c NhƠ n c v a có quy n v a có trách nhi m

ph i ki m soát ch t ch m i kho n chi NSNN; đ c bi t lƠ các kho n chi

th ng xuyên t ng c ng vai trò c a kho b c NhƠ n c, hi n nay n c ta

đư vƠ đang tri n khai th c hi n “chi tr c ti p qua kho b c NhƠ n c” vƠ coi

đó nh m t nguyên t c trong qu n lỦ kho n chi nƠy

th c hi n đ c nguyên t c chi tr c ti p qua kho b c NhƠ n c c n

gi i quy t t t m t s v n đ c b n sau:

Th nh t: T t c các kho n chi NSNN ph i đ c ki m tra, ki m soát

m t cách ch t ch trong quá trình c p phát, thanh toán Các kho n chi ph i có

trong d toán NSNN đ c duy t; tuơn th đúng c ch qu n lỦ tƠi chính đ c

phép áp d ng cho m i kho n chi vƠ đư đ c th tr ng đ n v s d ng kinh

phí NSNN chu n chi

Th hai: T t c các c quan, đ n v , các ch d án s d ng kinh phí

NSNN ph i m tƠi kho n t i kho b c NhƠ n c; ch u s ki m tra, ki m soát

c a c quan tƠi chính vƠ kho b c NhƠ n c trong quá trình l p d toán, phơn

b d toán, c p phát, thanh toán, h ch toán vƠ quy t toán NSNN

Th ba: C quan tƠi chính các c p có trách nhi m xem xét d toán ngơn

sách c a các c quan, đ n v cùng c p; ki m tra ph ng án phơn b vƠ giao

d toán c a các đ n v d toán c p trên cho các đ n v d toán c p d i n u

không đúng d toán ngơn sách đ c giao, không phù h p v i c ch qu n lỦ

tƠi chính d c phép áp d ng cho m i kho n chi thì yêu c u đi u ch nh l i

Th t : Kho b c NhƠ n c có trách nhi m ki m soát các h s , ch ng

t , đi u ki n chi vƠ th c hi n c p phát, thanh toán k p th i các kho n chi

NSNN theo đúng quy đ nh

1.1.3.3 T ch c qu n lý chi th ng xuyên NSNN

a Xây d ng đ nh m c chi th ng xuyên

Trong qu n lỦ các kho n chi th ng xuyên cho NSNN, nh t thi t ph i

có đ nh m c cho t ng nhóm m c chi hay cho m i đ i t ng c th Nh đó

mƠ các ngƠnh các c p các đ n v m i có c n c pháp lỦ đ l p các ph ng án

phơn b ngơn sách, ki m tra, giám sát quá trình ch p hƠnh, th m tra phê duy t

quy t toán kinh phí c a các đ n v th h ng

nh m c chi lƠ c s quan tr ng đ l p d toán chi, c p phát vƠ quy t toán các kho n chi, đ ng th i lƠ chu n m c đ phơn b vƠ ki m tra, giám sát tình hình s d ng kinh phí NSNN

nh m c chi ph i đ m b o đ c các yêu c u sau:

Th nh t: Các đ nh m c chi ph i đ c xơy d ng m t cách khoa h c, t

vi c phơn lo i đ i t ng đ n trình t , cách th c xơy d ng đ nh m c ph i đ c

ti n hƠnh m t cách ch t ch có c s khoa h c xác đáng Nh đó mƠ các đ nh

m c chi đ m b o đ c tính phù h p v i m i lo i hình ho t đ ng, phù h p v i

t ng đ n v

Th hai: Các đ nh m c chi ph i có tính th c ti n cao T c lƠ nó ph i

ph n nh m c đ phù h p c a các đ nh m c v i nhu c u kinh phí cho các

ho t đ ng Ch có nh v y đ nh m c chi m i tr thƠnh chu n m c cho c quá trình qu n lỦ kinh phí chi th ng xuyên

Th ba: nh m c chi ph i đ m b o th ng nh t đ i v i t ng kho n chi,

v i t ng đ i t ng th h ng ngơn sách cùng lo i

Th t : nh m c chi ph i đ m b o tính pháp lỦ cao

nh m c chi th ng xuyên c a NSNN th ng bao g m hai lo i

- nh m c chi ti t: lƠ lo i đ nh m c xác đ nh d a trên c c u chi c a

NSNN cho m i đ n v đ c hình thƠnh t các m c chi nƠo, ng i ta ti n hƠnh xơy d ng đ nh m c chi cho t ng m c đó ví d nh : Chi công tác phí, h i ngh , chi l ng, h c b ng

- nh m c chi t ng h p: LƠ lo i đ nh m c dùng đ xác đ nh nhu c u

chi t NSNN cho m i lo i hình đ n v th h ng Do v y, v i m i lo i hình

đ n v khác nhau s có đ i t ng đ tính đ nh m c chi t ng h p khác nhau

M i lo i đ nh m c chi đ u có nh ng u nh c đi m riêng c a nó Tu theo m c đích qu n lỦ mƠ có s l a ch n ho c v n d ng k t h p các lo i đ nh

m c chi cho h p lỦ i v i đ nh m c chi ti t, u đi m c a nó lƠ tính chính xác vƠ tính th c ti n khá cao nên nó th ng đ c s d ng trong quá trình nghiên c u ban hƠnh các ch đ chi th ng xuyên c a NSNN NgoƠi ra, nó

c ng còn đ c s d ng trong quá trình th m đ nh tính kh thi c a các d toán

kinh phí vƠ d toán chi NSNN i v i đ nh m c chi t ng h p, u đi m c a

nó lƠ có th xác đ nh đ c d toán chi NSNN nhanh, nh ng ng c l i nó

c ng b c l m t nh c đi m lƠ tính chính xác không cao Vì v y, nó đ c l y lƠm c n c đ h ng d n cho các ngƠnh, các c p ti n hƠnh xơy d ng d toán kinh phí ng th i, nó c ng lƠ m t trong nh ng c s đ c quan tƠi chính

th m đ nh d toán kinh phí c a các đ n v tr c thu c

H th ng đ nh m c tiêu chu n chi tiêu có nh h ng quy t đ nh đ n toƠn b quá trình l p, duy t, phơn b , ch p hƠnh vƠ ki m tra, duy t quy t toán NSNN chi cho giáo d c - đƠo t o N u có đ y đ các lo i đ nh m c, tiêu chu n chi tiêu c ng nh vi c xác đ nh s biên ch , giáo viên c n thi t đ c tính toán m t cách có khoa h c, phù h p v i kh i l ng công vi c do t ng

đ n v đ m nhi m thì nhu c u chi NSNN s đ c ph n ánh chính xác, trung

th c trong d toán ng th i, đó c ng lƠ c n c đ các c quan ch c n ng duy t vƠ ki m tra, giám sát quá trình ch p hƠnh NSNN c a các đ n v Ng c

l i, n u h th ng đ nh m c, tiêu chu n chi tiêu không đ y đ , không hoƠn thi n thì b n thơn các đ n v s thi u nh ng c s đ l p d toán chi, các c quan qu n lỦ không có c n c đ duy t d toán, c quan Kho b c NhƠ n c không có c n c đ ki m soát chi, c quan thanh tra, ki m toán không có c n

c đ ki m tra vƠ xác nh n tính chính xác, h p l , h p pháp c a các kho n chi

c ng nh quy t toán chi tiêu c a các đ n v th h ng ngơn sách

b L p d toán chi th ng xuyên

D toán chi th ng xuyên lƠ m t b ph n r t quan tr ng c a d toán

chi NSNN Do v y, khi l p d toán chi th ng xuyên NSNN ph i d a trên

nh ng c n c sau:

Th nh t: Ch tr ng c a ng vƠ NhƠ n c v duy trì vƠ phát tri n

các ho t đ ng thu c b máy qu n lỦ NhƠ n c, các ho t đ ng s nghi p, ho t

đ ng an ninh qu c phòng vƠ các ho t đ ng xư h i khác trong t ng giai đo n

nh t đ nh

Th hai: Ph i d a vƠo ch tiêu k ho ch phát tri n kinh t - xư h i, đ c

bi t lƠ các ch tiêu có liên quan tr c ti p đ n vi c c p phát kinh phí chi th ng

xuyên NSNN k k ho ch

Th ba: C n c nhu c u kinh phí, kh n ng huy đ ng các ngu n v n

ngoƠi ngơn sách c ng nh kh n ng đáp ng c a NSNN trong k k ho ch đ

l p d toán

Th 4: Các chính sách, ch đ , đ nh m c chi tiêu s d ng kinh phí

NSNN hi n hƠnh vƠ d đoán nh ng đi u ch nh ho c thay đ i có th x y ra trong k k ho ch

Th 5: C n c vƠo k t qu phơn tích đánh giá tình hình qu n lỦ vƠ s

d ng kinh phí c a n m tr c

c Ch p hành d toán chi th ng xuyên

M c tiêu c b n c a vi c t ch c ch p hƠnh ch p hƠnh d toán chi

th ng xuyên NSNN lƠ đ m b o phơn ph i, c p phát vƠ s d ng ngu n v n

s h gơy lưng phí, th t thoát v n c a nhƠ n c

+ Trong quá trình s d ng các kho n chi ngơn sách ph i h t s c ti t

ki m, tuơn th đúng chính sách, ch đ nh m nơng cao hi u qu kinh t - xư

h i c a m i kho n chi

Trong quá trình t ch c ch p hƠnh d toán chi th ng xuyên c n d a trên nh ng c n c sau:

+ D a vƠo đ nh m c chi đư đ c duy t c a t ng ch tiêu trong d toán

ơy lƠ c n c có tính ch t bao trùm đ n vi c c p phát vƠ s d ng các kho n chi, b i vì m c chi c a t ng ch tiêu lƠ c th hoá m c chi t ng h p đư đ c

c quan quy n l c NhƠ n c phê duy t

+ D a vƠo kh n ng ngu n kinh phí ngơn sách NhƠ n c có th đáp

ng chi Trong qu n lỦ vƠ đi u hƠnh ngơn sách NhƠ n c ph i quán tri t quan đi m "l ng thu mƠ chi” M c chi trong d toán m i ch lƠ con s d

ki n, khi th c hi n ph i c n c vƠo đi u ki n th c t c a n m k ho ch r i

m i chuy n hoá ch tiêu d ki n thƠnh hi n th c

+ D a vƠo các ch đ , chính sách chi NSNN hi n hƠnh ơy lƠ nh ng

c n c có tính pháp lỦ b t bu c quá trình c p phát vƠ s d ng các kho n chi

ph i tuơn th , lƠ c n c đ đánh giá tính h p l , h p pháp c a vi c c p phát vƠ

s d ng các kho n chi

Các bi n pháp c b n nh m t ng c ng qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN trong quá trình ch p hƠnh bao g m:

+ C th hoá d toán chi t ng h p c n m thƠnh d toán chi hƠng quỦ, tháng đ lƠm c n c qu n lỦ, c p phát

+ Quy đ nh rõ rƠng trình t c p phát, trách nhi m vƠ quy n h n c a m i

c quan trong quá trình c p phát, s d ng các kho n chi NSNN

+ C quan tƠi chính ph i th ng xuyên xem xét kh n ng đ m b o kinh phí cho cho nhu c u chi th ng xuyên t ngu n v n, qu c a NhƠ n c đ có các bi n pháp đi u ch nh k p th i nh m thi t l p l i th cơn b ng m i trong quá trình ch p hƠnh d toán

+ H ng d n các đ n v th c hi n t t ch đ h ch toán k toán áp d ng cho các đ n v s d ng NSNN H ch toán đúng, đ ,chính xác, k p th i, rõ rƠng các kho n chi cho t ng lo i ho t đ ng

+ C quan tƠi chính ph i th ng xuyên ki m tra tình hình nh n vƠ s

d ng kinh phí ngơn sách t i các đ n v đ c c p Sao cho các kho n chi tiêu kinh phí v a ph i đ m b o đúng d toán, v a phù h p v i đ nh m c ch đ chi Ngơn sách NhƠ n c hi n hƠnh Nh đó mƠ góp ph n nơng cao tính ti t

ki m vƠ hi u qu trong qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN

d Quy t toán và ki m soát các kho n chi th ng xuyên

Công tác quy t toán các kho n chi th ng xuyên NSNN lƠ công vi c

cu i cùng trong m i chu trình qu n lỦ các kho n chi th ng xuyên nói ri n vƠ

chi NSNN nói chung M c đích ch y u c a công vi c nƠy lƠ t ng h p, phơn tích đánh giá tình hình th c hi n k ho ch chi, t đó rút ra nh ng u, nh c

đi m trong qu n lỦ đ có bi n pháp kh c ph c Công vi c c th đ c ti n hƠnh lƠ ki m tra, quy t toán các kho n chi Trong quá trình ki m tra, quy t toán các kho n chi ph i chú Ủ đ n các yêu c u c b n sau:

+ Ph i l p đ y đ các lo i báo cáo tƠi chính vƠ g i k p th i cho các c quan có th m quy n xét duy t theo quy đ nh

+ S li u trong báo cáo ph i đ m b o tính chính xác, trung th c N i dung các báo cáo tƠi chính ph i tuơn th theo đúng n i dung ghi trong d toán

đ c duy t vƠ theo đúng m c l c NSNN quy đ nh

+ Báo cáo quy t toán n m c a các đ n v tr c khi trình c quan NhƠ

n c có th m quy n phê duy t ph i có xác nh n c a Kho b c NhƠ n c đ ng

c p vƠ ph i đ c c quan ki m toán nhƠ n c ki m toán

+ Th tr ng các đ n v d toán c p trên có trách nhi m ki m tra vƠ

duy t quy t toán thu, chi ngơn sách c a các đ n v tr c thu c, ch u trách

nhi m v quy t toán đư duy t; l p quy t toán thu, chi ngơn sách thu c ph m

t o c s v ng ch c cho vi c phơn tích đánh giá quá trình ch p hƠnh d toán

m t cách chính xác, trung th c vƠ khách quan

1.2 KH ỄI QUỄT V CỄCăTR NG I H C CỌNG L P

1.2.1 Kháiăni m,ăđ căđi măv cácătr ngăđ iăh căcôngăl p

i h c công l p lƠ c s đƠo t o thu c s h u NhƠ n c, do Ngơn sách NhƠ n c đ u t v n đ xơy d ng phòng h c, nhƠ lƠm vi c, th vi n vƠ các tƠi tr khác thu c ph m vi xơy d ng c b n c a m i c s đ i h c công

l p M i kho n chi phí cho quá trình ho t đ ng (t ti n l ng, ph c p, v t t

nh ng tri th c v t nhiên vƠ xư h i, v t duy đ h có đ y đ nh ng kinh nghi m, n ng l c tham gia vƠo lao đ ng s n xu t vƠ đ i s ng xư h i m t góc đ h p h n, giáo d c đ c hi u lƠ vi c trang b nh ng ki n th c vƠ hình thƠnh nhơn cánh con ng i Có th nói giáo d c lƠ quá trình b i d ng, nơng

đ s tr ng thƠnh v nh n th c c a con ng i, t o ra nh ng con ng i có

đ y đ ki n th c, n ng l c hƠnh vi, có kh n ng sáng t o Giáo d c đ c xem

nh lƠ quá trình tác đ ng vƠo con ng i lƠm cho h tr thƠnh ng i có n ng

l c theo nh ng tiêu chu n nh t d nh

Giáo d c đ i h c có vai trò tr ng y u trong vi c đƠo t o ngu n nhơn l c

ch t l ng cao cho s phát tri n c a m i n c, nh t lƠ trong b i c nh c nh tranh ngƠy cƠng kh c li t trong th gi i toƠn c u hóa ngƠy nay b t k qu c gia nƠo, h th ng giáo d c i h c c ng đóng vai trò then ch t trong s phát tri n kinh t xư h i, dơn c c a vùng vƠ nhi u tr ng, nhi u qu c gia H

th ng các tr ng đ i h c công l p đóng vai trò ch đ o trong quá trình đ nh

h ng phát tri n c c u ngƠnh ngh c a n n kinh t th tr ng

H th ng các tr ng đ i h c công đ c thƠnh l p t ngu n NSNN, vì

m c tiêu t o ra c c u ngu n nhơn l c có trình đ cao ph c v cho s nghi p phát tri n kinh t c a m t qu c gia Bên c nh h th ng các tr ng đ i h c công, các tr ng đ i h c t th c, đ i h c dơn l p c ng r t phát tri n, các t

ch c nƠy c ng ho t đ ng không vì m c tiêu l i nhuơn Tuy nhiên, tính ch t không vì m c tiêu l i nhu n th hi n vƠ đ c nh n bi t rõ rƠng các tr ng công l p h n lƠ các tr ng t th c

H th ng các tr ng đ i h c công đóng vai trò quan tr ng, đem l i

nh ng l i ích n m ngoƠi ph m trù kinh t (theo ngh a lƠ có th l ng đ nh

b ng các th c đo chi phí – l i ích thu n túy) L i ích nƠy không ch gi i h n trong m i cá nhơn h c viên mƠ lan t a ra toƠn xư h i B i v y, vai trò c a nhƠ

n c trong vi c xơy d ng h th ng giáo d c i h c công lƠ r t quan tr ng

V i ngu n NSNN c p đ thƠnh l p tr ng, xơy d ng c s v t ch t vƠ ngu n kinh phí c p chi cho các ho t đ ng th ng xuyên, h th ng các tr ng đ i h c công đư vƠ đang kh ng đ nh vai trò vƠ trách nhi m trong s nghi p tr ng

ng i t o ra ngu n nhơn l c có ch t l ng cao cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

1.3 N I DUNGă CHIă TH NG XUYểN NSNN VĨ QU N Lụ CHI

TH NGăXUYểNăNSNN T IăCỄCăTR NGă IăH CăCỌNGăL P

1.3 1.ăN iădungăchiăth ngăxuyênăt iăcácătr ngăđ iăh căcôngăl p

Kinh phí cho chi ho t đ ng th ng xuyên c a các tr ng đ i h c công

l p đ c l y t ngu n NSNN c p vƠ ngu n ngoƠi NSNN đ i v i các kho n

chi theo ch c n ng, nhi m v đ c c p có th m quy n giao vƠ m t ph n đ c

l y t ngu n thu s nghi p khác đ i v i các kho n chi cho các ho t đ ng s

nghi p có thu Bao g m: các kho n chi cho ng i lao đ ng, chi hƠnh chính,

chi ho t đ ng nghi p v , chi ho t đ ng t ch c thu phí, l phí, chi ho t đ ng

s n xu t, cung ng d ch v , chi mua s m tƠi s n, chi khác…

Chi th ng xuyên t i các tr ng đ i h c công l p bao g m 4 nhóm c

th nh sau:

 Chi cho con ng i

 Chi nghi p v chuyên môn

 Chi mua s m, s a ch a

 Nhóm các kho n chi th ng xuyên khác

1.3.1.1 Chi cho con ng i

Bao g m nh ng kho n chi nh m đ duy trì nh ng ho t đ ng bình

th ng c a toƠn ngƠnh giáo d c, ch y u lƠ các kho n chi đ đ m b o đ i

s ng sinh ho t c a cán b , giáo viên gi ng d y trong ngƠnh giáo d c ơy lƠ kho n chi bù đ p hao phí lao đ ng, đ m b o quá trình tái s n xu t s c lao

đ ng cho gi ng viên, cán b viên ch c c a đ n v Kho n chi nƠy th ng chi m t tr ng cao trong t ng chi c a các tr ng,bao g m các kho n chi:

D a trên c s phơn chia các nhóm m c chi, ph ng pháp tính s chi

th ng xuyên k k ho ch theo các nhóm m c, nhóm m c chi cho con ng i

đ c xác đ nh d a trên s công ch c viên ch c ( CCVC) bình quơn d ki n

có m t trong k k ho ch vƠ m c chi bình quơn 1 CCVC d ki n k k ho ch

S CN: S CCVC bình quơn d ki n có m t n m k ho ch ngƠnh giáo d c

M CN th ng đ c xác đ nh d a vƠo m c chi th c t c a k báo cáo

1.3.1.2 Chi nghi p v chuyên môn

Tùy theo nhu c u th c t c a các tr ng, bao g m nh ng kho n chi đ

đ m b o cho công tác gi ng d y, h c t p nh :

+ Giáo trình, tƠi li u, sách

+ TƠi li u tham kh o cho giáo viên

+ dùng h c t p, Ph n vi t b ng, v t t v n phòng

+ V t li u, hóa ch t, m u v t ph c v hoá ch t thí nghi m

+ Chi h i ngh , chi đoƠn ra, đoƠn vƠo, …

Kho n chi nƠy nh m đáp ng các ph ng ti n ph c v vi c gi ng d y, giúp cho gi ng viên truy n đ t ki n th c m t cách hi u qu , đƠo t o, nơng cao

ch t l ng gi ng d y c a đ i ng giáo viên, gi ng viên

Chi ngơn sách nhƠ n c cho công tác gi ng d y c a ngƠnh giáo d c

đ c tính nh sau:

S d ki n chi S d ki n chi S d ki n chi S d ki n

C nv = d ng c cho + v NCKH hay + v đ ng ph c + chi v các

công tác gi ng d y thuê NCKH trang ph c kho n khác

[3,tr.186]

Trong đó:

C NV: Chi nghi p v gi ng d y c a NSNN k k ho ch ngƠnh giáo d c

1.3.1.3 Chi mua s m trang thi t b , s a ch a tài s n

HƠng n m do nhu c u ho t đ ng, do s xu ng c p t t y u c a các tƠi

s n dùng cho ho t đ ng hƠnh chính, gi ng d y t i các c quan, đ n v thu c ngƠnh giáo d c nên th ng phát sinh nhu c u kinh phí c n có đ mua s m thêm trang thi t b ho c ph c h i l i giá tr s d ng cho nh ng tƠi s n đư b

xu ng c p t i các đ n v Các kho n chi mua s m trang thi t b , chi cho vi c

s a ch a tƠi s n, nơng c p tr ng, l p, bƠn gh , trang thi t b h c c trong l p

nh m đ m b o đi u ki n c s v t ch t cho vi c gi ng d y vƠ h c t p

Vì v y c n ph i xác đ nh nhu c u kinh phí đáp ng cho mua s m, s a

ch a tƠi s n trong d toán kinh phí hƠng n m c a m i đ n v đ lƠm c s l p

d toán chi NSNN cho s nghi p giáo d c

Chi cho mua s m, s a ch a tƠi s n đ c xác đ nh b ng t l ph n tr m trên nguyên giá tƠi s n c đ nh hi n t i c a ngƠnh

C MS = NG x T [3, Tr.187]

Trong đó:

C MS : S chi mua s m, s a ch a tƠi s n c a NSNN d ki n k k ho ch cho ngƠnh giáo d c

NG: Nguyên giá tƠi s n c đ nh hi n có ngƠnh giáo d c

T: T l % áp d ng đ xác đ nh kinh phí d ki n chi mua s m, s a

ch a tƠi s n ngƠnh giáo d c

Các ngu n thu ngoƠi NSNN c ng đ c huy đ ng đ đ u t cho giáo

d c Chính ph s quy đ nh ch đ thu h c phí, chính sách đóng phí đƠo t o

đ i v i các c s s d ng lao đ ng Các đoƠn th xư h i khuy n khích xơy

d ng qu khuy n h c Các tr ng d y ngh , trung h c chuyên nghi p, cao

đ ng… đ c phép l p các c s s n xu t vƠ d ch v khoa h c Chính ph

đ ng Ủ vay v n c a ngơn hƠng th gi i, nh n v n t qu vi n tr không hoƠn

l i cho giáo d c mƠ không kh u tr vƠo ngơn sách T t c nh ng vi c lƠm đó

lƠ đ t ng c ng ngu n l c cho giáo d c

Nh ng trong đi u ki n n n kinh t còn nghèo, thu nh p bình quơn theo

đ u ng i còn th p thì kh n ng huy đ ng ngu n kinh phí ngoƠi NSNN cho giáo d c v n còn h n ch m t m c đ nh t đ nh thì ngu n chi t NSNN v n

ph i gi vai trò ch y u có tính ch t quy t đ nh đ n s phát tri n c a s nghi p giáo d c

1.3.1.4 Các kho n chi th ng xuyên khác

Thu c ph m vi các kho n chi khác n m trong c c u chi th ng xuyên

c a NSNN lƠ nh ng kho n chi có th i h n tác đ ng ng n nh ng ch a đ c đ

c p t i 3 nhóm m c trên

1.3 2.ăQu nălỦăchiăth ngăxuyênăt iăcácătr ngăđ iăh căcôngăl p

1.3.2.1 Các nguyên t c qu n lý chi th ng xuyên

H th ng các tr ng đ i h c công l p đ c thƠnh l p t ngu n NSNN

M i kho n chi phí cho quá trình ho t đ ng (t ti n l ng, ph c p, v t t v n phòng, mua s m TSC ,…) c ng ch y u l y t ngu n v n c p phát NSNN Chính vì v y, c c u t ch c, b máy qu n lỦ, ph c v , m c ti n l ng, ti n

th ng c a c s đƠo t o đ i h c công l p đ u ph i tuơn th nguyên t c c a các c quan NhƠ n c có th m quy n Do v y, vi c qu n lỦ các kho n chi

th ng xuyên NSNN c ng d a trên các nguyên t c sau:

 Nguyên t c qu n lỦ theo d toán

 Nguyên t c ti t ki m, hi u qu

 Nguyên t c đ m b o chi tr tr c ti p qua kho b c nhƠ n c

HƠng n m, t i các tr ng đ i h c công l p, m i nhu c u chi th ng xuyên d ki n cho n m k ho ch đ u đ c xác đ nh trong d toán kinh phí, thông qua các b c xét duy t c a các c quan quy n l c nhƠ n c t th p đ n

cao Quy t đ nh cu i cùng cho d toán chi th ng xuyên c a NSNN thu c v

Qu c h i Sau khi d toán chi đ c xét duy t vƠ thông qua, tr thƠnh c n c chính th c đ phơn b cho m i ngƠnh, m i c p Các tr ng đ i h c công l p

có trách nhi m ch p hƠnh nghiêm ch nh các ch tiêu thu c d toán chi th ng xuyên đư đ c Qu c h i thông qua

Trong quá trình t ch c th c hi n d toán chi th ng xuyên, các tr ng

đ i h c công l p ph i c n c vƠo d toán kinh phí đư đ c duy t mƠ phơn b

vƠ s d ng cho các kho n, m c chi vƠ h ch toán theo đúng m c l c NSNN đư

quy đ nh ng th i trong quá trình phơn b vƠ s d ng, các tr ng ph i luôn tính toán sao cho chi phí ít nh t nh ng v n đ t hi u qu t t nh t

Các tr ng đ i h c công l p có t cách pháp nhơn, có con d u riêng,

m tƠi kho n riêng t i kho b c nhƠ n c đ đ m b o nguyên t c chi tr tr c

ti p qua kho b c nhƠ n c

1.3.2.2 T ch c qu n lý chi th ng xuyên

a Xây d ng đ nh m c chi th ng xuyên

Trong l nh v c giáo d c - đƠo t o, đ nh m c chi ti t th ng đ c áp

d ng theo h th ng đ nh m c chi NSNN áp d ng chung cho l nh v c hƠnh chính s nghi p còn đ nh m c chi t ng h p đ c s d ng ch y u trong khơu phơn b ngơn sách giáo d c đƠo t o cho các đ a ph ng, các đ n v nh

m c chi t ng h p cho giáo d c đƠo t o có th đ c xác đ nh theo đ u h c

sinh, sinh viên bình quơn d ki n có m t n m k ho ch

H th ng đ nh m c tiêu chu n chi tiêu có nh h ng quy t đ nh đ n toƠn b quá trình l p, duy t, phơn b , ch p hƠnh vƠ ki m tra, duy t quy t toán NSNN chi cho giáo d c - đƠo t o N u có đ y đ các lo i đ nh m c, tiêu chu n chi tiêu c ng nh vi c xác đ nh s biên ch , giáo viên c n thi t đ c tính toán m t cách có khoa h c, phù h p v i kh i l ng công vi c do t ng

đ n v đ m nhi m thì nhu c u chi NSNN s đ c ph n ánh chính xác, trung

th c trong d toán ng th i, đó c ng lƠ c n c đ các c quan ch c n ng duy t vƠ ki m tra, giám sát quá trình ch p hƠnh NSNN c a các đ n v Ng c

l i, n u h th ng đ nh m c, tiêu chu n chi tiêu không đ y đ , không hoƠn thi n thì b n thơn các đ n v s thi u nh ng c s đ l p d toán chi, các c quan qu n lỦ không có c n c đ duy t d toán, c quan Kho b c NhƠ n c không có c n c đ ki m soát chi, c quan thanh tra, ki m toán không có c n

c đ ki m tra vƠ xác nh n tính chính xác, h p l , h p pháp c a các kho n chi

c ng nh quy t toán chi tiêu c a các đ n v th h ng ngơn sách

Qua đó có th th y r ng, trong qu n lỦ chi NSNN cho giáo d c - đƠo

t o không nh ng ph i xơy d ng đ c h th ng đ nh m c, ch đ chi tiêu m t cách đ y đ , có c s khoa h c mƠ còn ph i đánh giá, phơn tích tình hình th c

t nh m xem xét tính phù h p c a h th ng đ nh m c hi n hƠnh Xu h ng chung, các lo i hình ho t đ ng cƠng ngƠy cƠng phát tri n nên lƠm n y sinh các nhu c u m i c bi t, trong đi u ki n còn x y ra m t giá ti n t cƠng d lƠm cho đ nh m c chi d b l c h u so v i th c ti n

b L p d toán chi th ng xuyên

"Qu n lỦ theo d toán” lƠ m t nguyên t c quan tr ng trong qu n lỦ chi

NSNN Khi l p d toán chi NSNN cho giáo d c - đƠo t o ph i d a trên nh ng

c n c sau:

Th nh t: Ch tr ng c a ng vƠ NhƠ n c v duy trì phát tri n s

nghi p giáo d c - đƠo t o trong t ng th i k D a vƠo c n c nƠy s giúp cho

vi c xơy d ng d toán chi ngơn sách cho giáo d c - đƠo t o có s cơn đ i v i

d toán chi ngơn sách cho các l nh v c khác

Th hai: Ph i d a vƠo ch tiêu k ho ch phát tri n giáo d c - đƠo t o,

đ c bi t lƠ các ch tiêu có liên quan tr c ti p đ n vi c c p phát kinh phí c a ngơn sách trong k nh ch tiêu v s l ng tr ng, l p, biên ch , s l ng giáo viên, h c sinh, sinh viên

Th ba: C n c nhu c u kinh phí, kh n ng huy đ ng các ngu n v n

ngoƠi ngơn sách c ng nh kh n ng đáp ng c a NSNN trong k k ho ch đ

l p d toán

Th 4: Các chính sách, ch đ , đ nh m c chi tiêu s d ng kinh phí

NSNN hi n hƠnh vƠ d đoán nh ng đi u ch nh ho c thay đ i có th x y ra trong k k ho ch

Th 5: C n c vƠo k t qu phơn tích đánh giá tình hình qu n lỦ vƠ s

d ng kinh phí c a n m tr c

Quy trình l p k ho ch chi cho Giáo d c - đào t o đ c ti n hành theo các b c sau:

B c 1: C n c vƠo d toán s b v thu - chi NSNN k k ho ch đ

xác đ nh m c chi d ki n phơn b cho ngƠnh giáo d c - đƠo t o Trên c s

đó, h ng d n các đ n v ti n hƠnh l p d toán kinh phí

B c 2: Các đ n v c s giáo d c c n c vƠo ch tiêu đ c giao (s

ki m tra) vƠ v n b n h ng d n c a c p trên s l p d toán kinh phí c a đ n

v mình đ g i lên đ n v d toán c p trên ho c c quan tƠi chính C quan tƠi chính xét duy t t ng h p d toán chi Ngơn sách cho giáo d c - đƠo t o vƠo d toán chi NSNN nói chung đ trình c quan chính quy n vƠ c quan quy n l c nhƠ n c xét duy t

B c 3: C n c vƠo d toán chi đư đ c c quan quy n l c NhƠ n c

thông qua, c quan tƠi chính sau khi xem xét đi u ch nh l i cho phù h p s chính th c phơn b m c chi theo d toán cho các đ n v thu c ngƠnh giáo d c

- đƠo t o

c Ch p hành d toán chi th ng xuyên

Th c hi n k ho ch chi Ngơn sách nhƠ n c cho giáo d c - đƠo t o c n chú Ủ đ n các yêu c u c b n sau:

- m b o phơn ph i ngu n v n m t cách h p lỦ, trên c s d toán chi

đư xác đ nh

- Ti n hƠnh c p phát v n, kinh phí m t cách đ y đ , k p th i, tránh m i

s h gơy lưng phí, th t thoát v n c a nhƠ n c

- Trong quá trình s d ng các kho n chi ngơn sách ph i h t s c ti t

ki m, tuơn th đúng chính sách, ch đ nh m nơng cao hi u qu kinh t - xư

h i c a m i kho n chi

Quá trình t ch c đi u hƠnh c p phát vƠ s d ng các kho n chi NSNN cho giáo d c - đƠo t o c n d a trên nh ng c n c sau:

- D a vƠo đ nh m c chi đư đ c duy t c a t ng ch tiêu trong d toán

ơy lƠ c n c có tính ch t bao trùm đ n vi c c p phát vƠ s d ng các kho n chi, b i vì m c chi c a t ng ch tiêu lƠ c th hoá m c chi t ng h p đư đ c

c quan quy n l c NhƠ n c phê duy t

- D a vƠo kh n ng ngu n kinh phí ngơn sách NhƠ n c có th đáp ng chi cho giáo d c - đƠo t o Trong qu n lỦ vƠ đi u hƠnh ngơn sách NhƠ n c

ph i quán tri t quan đi m "l ng thu mƠ chi” M c chi trong d toán m i ch

lƠ con s d ki n, khi th c hi n ph i c n c vƠo đi u ki n th c t c a n m k

ho ch r i m i chuy n hoá ch tiêu d ki n thƠnh hi n th c

- D a vƠo đ nh m c, ch đ ch tiêu s d ng kinh phí ngơn sách nhƠ

n c hi n hƠnh ơy lƠ nh ng c n c có tính pháp lỦ b t bu c quá trình c p phát vƠ s d ng các kho n chi ph i tuơn th , lƠ c n c đ đánh giá tính h p l ,

h p pháp c a vi c c p phát vƠ s d ng các kho n chi

Các bi n pháp c b n đ t ch c t t công tác c p phát vƠ s d ng các kho n chi ngơn sách NhƠ n c cho giáo d c - đƠo t o bao g m:

- C th hoá d toán chi t ng h p c n m thƠnh d toán chi hƠng quỦ, tháng đ lƠm c n c qu n lỦ, c p phát

- Quy đ nh rõ rƠng trình t c p phát, trách nhi m vƠ quy n h n c a m i

c quan (TƠi chính, Kho b c, Giáo d c) trong quá trình c p phát, s d ng các kho n chi Ngơn sách nhƠ n c

C quan tƠi chính ph i th ng xuyên xem xét kh n ng đ m b o kinh phí cho giáo d c - đƠo t o, bƠn b c v i c quan giáo d c đi u ch nh k p th i

d toán chi trong ph m vi cho phép

- H ng d n các đ n v c s trong ngƠnh giáo d c th c hi n t t ch đ

h ch toán k toán áp d ng cho các đ n v hƠnh chính s nghi p H ch toán

đ y đ rõ rƠng các kho n chi cho t ng lo i ho t đ ng

- Th ng xuyên ki m tra tình hình nh n vƠ s d ng kinh phí ngơn sách các đ n v giáo d c, đ m b o đúng d toán, phù h p v i đ nh m c ch đ chi Ngơn sách NhƠ n c hi n hƠnh

d Quy t toán và ki m soát các kho n chi th ng xuyên

M c đích ch y u c a công vi c nƠy lƠ t ng h p, phơn tích đánh giá tình hình th c hi n k ho ch chi, t đó rút ra nh ng u, nh c đi m trong

qu n lỦ đ có bi n pháp kh c ph c Công vi c c th đ c ti n hƠnh lƠ ki m tra, quy t toán các kho n chi Trong quá trình ki m tra, quy t toán các kho n chi ph i chú Ủ đ n các yêu c u c b n sau:

Ph i l p đ y đ các lo i báo cáo tƠi chính vƠ g i k p th i cho các c quan có th m quy n xét duy t theo quy đ nh

- S li u trong báo cáo ph i đ m b o tính chính xác, trung th c N i dung các báo cáo tƠi chính ph i tuơn th theo đúng n i dung ghi trong d toán

đ c duy t vƠ theo đúng m c l c NSNN quy đ nh

- Báo cáo quy t toán n m c a các đ n v tr c khi trình c quan NhƠ

n c có th m quy n phê duy t ph i có xác nh n c a Kho b c NhƠ n c đ ng

c p vƠ ph i đ c c quan ki m toán nhƠ n c ki m toán

- Báo cáo quy t toán c a các đ n v không đ c đ x y ra tình tr ng quy t toán chi l n h n thu

Khi các yêu c u trên đ c tôn tr ng đ y đ thì công tác quy t toán các kho n chi NSNN cho giáo d c - đƠo t o s đ c ti n hƠnh thu n l i ng

th i, nó s t o c s v ng ch c cho vi c phơn tích đánh giá quá trình ch p hƠnh d toán m t cách chính xác, trung th c vƠ khách quan

Trong đi u ki n đó, "NgƠnh Giáo d c vƠ đƠo t o đư vƠ đang ph i gi i quy t m t bƠi toán khó lƠ ph i tho mưn đ ng th i yêu c u t ng s l ng,

đ m b o ch t l ng, nơng cao hi u qu giáo d c - đƠo t o trong đi u ki n ngu n l c còn h n h p gi i đ c bƠi toán đó, hay nói cách khác, lƠ đ t o

ra s chuy n bi n c b n, toƠn di n v giáo d c vƠ đƠo t o, đáp ng yêu c u

v ngu n nhơn l c ph c v cho s nghi p công nghi p hoá, hi n đ i hoá đ t

n c Bên c nh các chính sách t ng đ u t cho giáo d c – đƠo t o t Ngơn sách NhƠ n c vƠ đ y m nh xư h i hoá giáo d c - đƠo t o thì vi c đ i m i vƠ

ki n toƠn l i h th ng chính sách tƠi chính - ti n t đ m b o s d ng ngơn sách nhƠ n c ch đ ng vƠ có hi u qu , t ng c ng ki m soát các kho n chi, kiên quy t ch ng lưng phí, th t thoát, nơng cao hi u qu đ u t lƠ m t trong

nh ng nhu c u thi t y u trong giai đo n hi n nay vƠ s p t i

Vì v y, có th nói vi c t ng c ng qu n lỦ chi Ngơn sách cho giáo d c

- đƠo t o lƠ m t đòi h i có tính t t y u khách quan trên bình di n qu c gia

c ng nh đ i v i b t c m t đ a ph ng, đ n v giáo d c đƠo t o nƠo

1.4 CỄCă NHỂNă T ă NHă H NGă T Iă QU Nă Lụă CHIă TH NGă XUYểNăT IăCỄCăTR NGă IăH CăCỌNGăL P

1.4 1.ăCácănhơnăt ăkháchăquan

1.4.1.1 Nhân t kinh t , v n hóa, xã h i c a đ t n c

Ngơn sách NhƠ n c lƠ t ng hòa các m i quan h kinh t - xư h i, vì

th NSNN luôn ch u tác đ ng b i các y u t trên, c ng nh các chính sách

kinh t - xư h i vƠ c ch qu n lỦ t ng ng

b t k qu c gia nƠo, khi kinh t đ t n c n đ nh, t ng tr ng vƠ

phát tri n b n v ng lƠ c s đ m b o v ng ch c cho n n tƠi chính đ t n c,

trong đó NSNN lƠ khơu trung tơm, gi vai trò tr ng y u trong vi c phơn ph i

ngu n l c tƠi chính qu c gia Kinh t cƠng phát tri n, n n tƠi chính cƠng n

đ nh vƠ phát tri n thì vai trò c a NSNN ngƠy cƠng đ c nơng cao

Nh ng thay đ i đi u ki n kinh t - xư h i vƠ chính sách chi tiêu công cho các đ n v s nghi p lƠ nh ng y u t nh h ng t i qu n lỦ chi th ng

xuyên trong các tr ng đ i h c công l p Chính tr - xư h i n đ nh lƠ c s đ

đ ng viên m i ngu n l c tƠi chính, t o đi u ki n thu n l i cho vi c thu hút

đ u t trong vƠ ngoƠi n c, thúc đ y t ng tr ng kinh t c ng nh t ng c ng

các ngu n l c tƠi chính

1.4.1.2 H th ng chính sách pháp lu t, c ch qu n lý chi NSNN c a Nhà

n c

H th ng các chính sách pháp lu t c a NhƠ n c bao g m các v n b n pháp lu t liên quan đ n qu n lỦ tƠi chính nói chung vƠ qu n lỦ chi th ng xuyên NSNN nói riêng c a các tr ng đ i h c công l p Các v n b n pháp

lu t quy đ nh các đi u ki n, chu n m c pháp lỦ cho các ho t đ ng tƠi chính các tr ng H th ng chính sách pháp lu t c a nhƠ n c th c hi n theo h ng

t o đi u ki n phát huy quy n t ch tƠi chính cho các tr ng đ i h c công l p thì đó s lƠ đ ng l c nơng cao hi u qu trong ho t đ ng qu n lỦ tƠi chính,

qu n lỦ chi th ng xuyên c a m i tr ng

ng tr c m i s bi n đ ng c a môi tr ng kinh t xư h i, nhƠ n c

ph i có nh ng chính sách m i nh m phát tri n đ t n c phù h p v i tình hình

m i d n đ n nh ng thay đ i v nhi u m t, trong đó có ph ng th c qu n lỦ,

c ch ho t đ ng NgƠy nay, d i tác đ ng c a quá trình công nghi p hóa vƠ

cu c cách m ng khoa h c k thu t, vi c đ i m i thi t b vƠ phát tri n hƠng hóa d ch v m i đòi h i các tr ng đ i h c công l p ph i th c hi n c ch

m t cách linh ho t đ mang l i hi u qu , ti t ki m chi phí NSNN

1.4 2.ăCácănhơnăt ăch quan

1.4.2.1 Chi n l c phát tri n c a tr ng đ i h c công l p

Chi n l c phát tri n c a m i tr ng khác nhau s tác đ ng đ n

ph ng cách qu n lỦ tƠi chính th i đi m hi n t i, chi ph i đ n vi c qu n lỦ chi vƠ th c hi n các kho n thu khác nhau C n v ch rõ chi n l c phát tri n trong dƠi h n đ đ a ra quy trình qu n lỦ tƠi chính c ng nh qu n lỦ chi

th ng xuyên đ t hi u qu cao h n Theo đu i nh ng m c tiêu, chi n l c