T NG QUAN CHI NG ỂNăSÁCHăNHĨăN C.... Các hình th c chi NSNN..... Chiăth ngăxuyênăNSNNăvƠăchiăđ uăt ăXDCB 1.1.4.1.. Chi th ng xuyên NSNN: a... Tùy vào t ng hình th c chi mà các quy trìn
Trang 1B GIÁOăD CăVĨă ĨOăT O
Tr n Th H nh
T I KHO B CăNHĨăN Că ANăPH NG- HĨăN I
Hà N i – N m 2015
Trang 2B GIÁOăD CăVĨă ĨOăT O
Trang 3M C L C
M C L C
L I C Mă Nă
L IăCAMă OAN
DANH M CăS ă , BI U
DANH M CăCÁCăCH VI T T T
L I M U 1
CH NGă1 : T NG QUAN V CHIăNGỂNăSÁCHăNHĨăN CăVĨăă KI MăSOÁTăCHIăNGỂNăSÁCHăNHĨăN C QUA KHO B C 4
1.1 T NG QUAN CHI NG ỂNăSÁCHăNHĨăN C 4
1.1.1 Khái ni m và vai trò c a chi NSNN 4
1.1.1.1 Khái ni m v ngân sách Nhà n c và chi ngân sách Nhà n c 4
1.1.1.2 Vai trò c a chi Ngân sách nhà n c 6
1.1.2 Các hình th c chi NSNN 8
1.1.2.1 Chi NSNN theo d toán 9
1.1.2.2 Chi NSNN theo hình th c l nh chi ti n 9
1.1.2.3 Chi NSNN b ng hi n v t và ngày công lao đ ng 9
1.1.2.4.Chi theo hình th c c p phát y quy n 10
1.1.2.5 C p phát đ u t XDCB 10
1.1.3.Nguyên t c c p phát thanh toán chi NSNN 10
1.1.4 Chi th ng xuyên NSNN và chi đ u t XDCB 11
1.1.4.1 Chi th ng xuyên NSNN: 11
1.1.4.2 Chi đ u t xây d ng c b n b ng v n NSNN 15
Trang 41.2 KI MăSOÁTăCHIăNGỂNăSÁCHăNHĨăN C C A KHO B C 18
1.2.1 Khái ni m 18
1.2.2 i u ki n chi NSNN.……… ……… 20
1.2.3 Quy trình ki m soát chi NSNN 21
1.2.4 N i dung ki m soát chi NSNN 24
1.3.ăCÁCăNHỂNăT NHăH NGă N KI MăSOÁTăCHIăNSNN 27
1.3.1.Nhân t khách quan 27
1.3.2 Nhân t ch quan: 29
K t lu n ch ng 1 31
CH NGă2 TH C TR NGăCỌNGăTÁCăKI MăSOÁTăCHIăNSNNă HUY N T I KHO B CăNHĨăN Că ANăPH NG -H Ĩ N I 32
2.1.ă Că I M T NHIểN,ăKINHăT - XẩăH IăVĨăT CH C HO T NG C AăKBNNă ANăPH NG 32
2.1.1 c đi m t nhiên, kinh t - xã h i c a huy n an Ph ng 32
2.1.2 C c u t ch c b máy và ho t đ ng c a KBNN an Ph ng 33
2.1.2.1 C c u t ch c c a KBNN an Ph ng 33
2.1.2.2 Ch c n ng và nhi m v c a KBNN an Ph ng 35
2.1.2.3 K t qu ho t đ ng c a KBNN an Ph ng trong nh ng n m 2012 -2014 37
2.2 TH C TR NGăCỌNGăTÁCăKI MăSOÁTăCHIăNSNNăHUY N T IăKBNNă ANăPH NG - HĨăN IăGIAIă O N 2012 - 2014 40
2.2.1 Khái quát tình hình chi NSNN và k t qu ki m soát chi NSNN huy n t i KBNN an Ph ng giai đo n 2012 - 2014 40
2.2.2 Th c tr ng ki m soát chi NSNN t i KBNN an Ph ng- Hà N i 42
Trang 52.2.2.1 Th c tr ng ki m soát chi th ng xuyên NSNN huy n t i KBNN an
Ph ng -Hà N i 42
2.2.2.2 Th c tr ng ki m soát chi đ u t XDCB t NSNN huy n t i KBNN an Ph ng -Hà N i 52
2 3.ă ÁNHăGIÁăCHUNGăV CỌNGăTÁCăKI MăSOÁTăCHIăNSNNă HUY N T I KB NNă ANăPH NG 66
2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 66
2.3.2 Nh ng h n ch và nguyên nhân trong công tác ki m soát chi NSNN huy n an Ph ng 68
2.3.2.1 Nh ng h n ch trong công tác ki m soát chi NSNN huy n an Ph ng 68
2.3.2.2 Nguyên nhân c a nh ng h n ch 71
K t lu n Ch ng 2 76
CH NGă3 M T S GI IăPHÁPăNH MăT NGăC NG KI M SOÁTăCHIăNSNNăT IăKBNNă ANăPH NG - HĨăN I 77
3.1ă NHăH NG HO Tă NGăVĨăKI MăSOÁTăCHIăNSNNăC A KBNNă ANăPH NG 77
3.1.1 nh h ng ho t đ ng c a KBNN an Ph ng trong th i gian t i 77
3.1.2 nh h ng ki m soát chi c a KBNN an Ph ng trong th i gian t i 78
3.2 M T S GI IăPHÁPăNH MăT NGăC NG KI MăSOÁTăCHIă NSNN T IăKBNNă ANăPH NG 81
3.2.1 Gi i pháp hoàn thi n n i dung, quy trình ki m soát 81
3.2.1.1 i v i chi th ng xuyên 81
3.2.1.2 i v i chi đ u t XDCB 82
3.2.1.3 i v i các c quan th c hi n khoán biên ch và kinh phí qu n lý hành chính và đ n v s nghi p công 84
3.2.2 Gi i pháp v nghi p v 85
Trang 63.2.3 Gi i pháp v t ch c và b máy 86
3.2.4 Ch đ o, đi u hành công tác ki m soát chi NSNN huy n 88
3.2.5 Gi i pháp v công ngh 89
3.3 KI N NGH TH C HI N GI IăPHÁP 90
3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph , các c p, các ngành 90
3.3.2 Ki n nghi v i B Tài chính 91
3.3.3 Ki n ngh v i Kho b c Nhà n c 92
3.3.4 Ki n ngh v i chính quy n Thành ph , đ a ph ng và các đ n v
có liên quan: 94
K t lu n ch ng 3 96
K T LU N ……… ……….……… 97
DANH M CăCÁCăTĨIăLI U THAM KH O……… 99
Trang 7L I C Mă N
Tr c h t, em xin bày t lòng c m n sâu s c t i Ti n s Cao Th ụ
Nhi, cô giáo đã tr c ti p h ng d n, t n tình giúp đ t o m i đi u ki n đ em hoàn thành lu n v n
Em xin chân thành c m n các th y giáo, cô giáo Khoa Kinh t , các
th y cô Khoa sau đ i h c tr ng i h c Th ng Long đã gi ng d y và giúp
đ em trong quá trình h c t p, nghiên c u
M c dù đã có nhi u c g ng, xong do th i gian có h n, kh n ng nghiên c u c a b n thân còn nhi u h n ch , nên k t qu nghiên c u có th còn nhi u thi u sót Em r t mong nh n đ c s góp Ủ, ch b o c a các th y giáo,cô giáo, các b n đ ng nghi p và nh ng ng i đang quan tâm đ n v n đ trình bày trong lu n v n, đ lu n v n đ c hoàn thi n h n
Em xin trân tr ng c m n!
Hà N i, ngày tháng n m 2015
Tác gi
Tr n Th H nh
Trang 8L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan đ tài : “ T ngăc ng ki măsoátăchiăngơnăsáchănhƠă
n c huy n t i Kho b cănhƠăn că anăph ng” là công trình nghiên c u
c a riêng tôi
Các s li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c
ai công b trong b t k công trình nào
Hà N i, ngày tháng n m 2015
Tác gi
Tr n Th H nh
Trang 9DANH M CăS ă , BI U
S đ 2.1 S đ t ch c KBNN an Ph ng 34
Bi u 2.1: S li u thu NSNN trên đ a bàn huy n an Ph ng 2012 - 2014 38
Bi u 2.2: S li u chi NSNN trên đ a bàn huy n an Ph ng 2012 - 2014 40
Bi u 2.3: S li u chi th ng xuyên NSNN trên đ a bàn huy n an Ph ng
2012 - 2014 ……… 43
Bi u 2.4: S li u chi th ng xuyên NSNN huy n theo n i dung kinh t : 44
Bi u 2.5: K t qu ki m soát chi th ng xuyên NSNN huy n an Ph ng
Trang 111
1.ăTínhăc p thi t c aăđ tƠi
Vào nh ng n m cu i th p k 90, công cu c đ i m i c qu n lỦ kinh t
đ t n c di n ra m t cách sâu s c và toàn di n, n c ta t m t n n kinh t k
ho ch hóa t p trung, bao c p chuy n sang n n kinh t v n hành theo c ch
khác c a Nhà n c đ c giao theo quy đ nh c a pháp lu t là m t trong nh ng
ch c n ng đ c Chính ph giao cho B Tài chính mà c th là giao cho Kho
b c nhà n c tr c thu c B Tài chính th c hi n Kho b c Nhà n c v i
ch c n ng, nhi m v đ c giao đã th c hi n t p trung đ y d , k p th i các
ngu n thu cho ngân sách nhà n c, qu n lỦ và ki m soát các kho n chi ngân sách nhà n c đúng đ i t ng, m c đích, ti t ki m và hi u qu
Trong ti n trình đ i m i n n kinh t , Chi ngân sách nhà n c là công
Trang 12thoát lãng phí nên c n ph i có gi i pháp t ng c ng qu n lỦ, ki m soát các
kho n chi m t cách ch t ch - đó là m i quan tâm l n c a ng, Nhà n c và
các c p chính quy n đ a ph ng Công tác ki m soát chi tr các kho n chi NSNN qua KBNN là khâu cu i cùng đ hoàn thành quy trình ki m soát chi
NSNN, v i m c tiêu là các kho n chi đ m b o đúng m c đích, có k ho ch và
đ t hi u qu cao
Huy n an Ph ng có nh ng đ c thù riêng v kinh t - xã h i và m t
b ng đ i ng cán b làm công tác k toán không đ ng đ u nên vi c ki m soát
chi NSNN huy n t i KBNN an Ph ng - Hà N i còn h n ch Xu t phát t tình hình th c t đó, tác gi ch n đ tài:" T ng c ng ki m soát chi NSNN
huy n t i KBNN an Ph ng - Hà N i" nghiên c u nh m góp ph n làm rõ
c ch qu n lỦ, ki m soát và nâng cao hi u qu chi NSNN huy n t i KBNN
an Ph ng - Hà N i góp ph n thúc đ y s phát tri n kinh t - xã h i, nâng
cao hi u qu s d ng ngu n l c đ a ph ng
2 M cătiêuănghiênăc u
Trên c s lỦ lu n nh ng v n đ c b n v qu n lí và ki m soát chi
NSNN qua KBNN, lu n v n đi sâu phân tích, đánh giá th c tr ng và nh ng
h n ch c a công tác ki m soát chi NSNN qua KBNN an Ph ng trong
th i gian qua T đó, đ xu t ph ng h ng, gi i pháp ch y u cùng các
đi u ki n th c hi n nh m t ng c ng ki m soát chi NSNN t i Kho b c Nhà
n c an Ph ng
3.ă iăt ng, ph măviănghiênăc u
i t ng nghiên c u là ki m soát chi NSNN huy n qua KBNN
Ph m vi nghiên c u là ho t đ ng ki m soát chi th ng xuyên NSNN
và đ u t XDCB t NSNN huy n t i KBNN an Ph ng t n m 2012 đ n
n m 2014
Trang 13K T C U C A LU NăV N
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu n v n g m ba ch ng
Ch ng 1: T ng quan v chi Ngân sách và ki m soát chi NSNN qua Kho b c
Ch ng 2: Th c tr ng ki m soát chi NSNN huy n t i KBNN an Ph ng -
Hà N i
Ch ng 3: Gi i pháp t ng c ng ki m soát chi NSNN t i KBNN an Ph ng -
Hà N i
Trang 14CH NGă1
1.1 T NGăQUANăCHIăNGỂNăSÁCHăNHĨăN C
1.1.1 Khái ni măvƠăvaiătròăc a chi NSNN
1.1.1.1 Khái ni m v ngân sách Nhà n c và chi ngân sách Nhà n c
Trong ti n trình l ch s t n t i c a ngân sách nhà n c (NSNN), đã t lâu v i t cách là công c tài chính quan tr ng c a Nhà n c, NSNN đã ra
đ i và phát tri n g n li n v i s phát tri n c a Nhà n c, s phát tri n c a
qu n lỦ th ng nh t theo nguyên t c t p trung dân ch công khai có phân công
quy n h n g n v i trách nhi m phân c p qu n lỦ gi a các ngành
T i k h p th 9 t ngày 2/3 đ n 20/3/1996, Qu c h i n c C ng hòa
xã h i ch ngh a Vi t Nam khóa IX đã thông qua lu t NSNN, nay lu t NSNN
đã đ c s a đ i và thông qua t i Qu c h i khóa XI ngày 16/12/2002 NSNN
đ c quy đ nh t i i u 1 c a Lu t NSNN:" NSNN là toàn b các kho n thu
chi c a Nhà n c trong d toán đã đ c c quan nhà n c có th m quy n
quy t đ nh và đ c th c hi n trong m t n m đ đ m b o th c hi n các ch c
n ng nhi m v c a Nhà n c." [1, tr.5]
NSNN bao g m ngân sách trung ng và ngân sách đ a ph ng trong
đó Ngân sách đ a ph ng bao g m ngân sách c a các đ n v hành chính các
Trang 155
c p có H i đ ng nhân dân và y ban nhân dân theo quy đ nh c a Lu t t
ch c H i đ ng nhân dân và y ban nhân dân Theo quy đ nh hi n hành thì ngân sách đ a ph ng bao g m:
- Ngân sách t nh, thành ph tr c thu c trung ng (g i chung là ngân sách t nh), bao g m ngân sách c p t nh và ngân sách c a các huy n, th xã, thành ph thu c t nh
- Ngân sách huy n, qu n, th xã, thành ph thu c t nh (g i chung là
ngân sách huy n) bao g m ngân sách c p huy n và ngân sách các xã, th tr n
- Ngân sách các xã, ph ng, th tr n (g i chung là ngân sách c p xã) NSNN là toàn b các kho n thu, chi c a Nhà n c trong đó: “Thu
NSNN bao g m các kho n thu t phí, l phí; các kho n thu t ho t đ ng kinh
t c a Nhà n c; các kho n đóng góp c a t ch c và cá nhân; các kho n vi n
tr ; các kho n thu khác theo quy đ nh c a pháp lu t.”
" Chi NSNN bao g m các kho n chi phát tri n kinh t - xã h i, b o đ m
qu c phòng, an ninh, b o đ m ho t đ ng c a b máy Nhà n c, chi tr n c a Nhà n c, chi vi n tr và các kho n chi khác theo quy đ nh c a pháp lu t".[1,tr.6]
Nh v y, chi NSNN là m t trong hai n i dung quan tr ng c a NSNN,
là t ng th các quan h kinh t d i hình th c giá tr phát sinh trong quá trình phân ph i và s d ng NSNN Quá trình s d ng NSNN theo nguyên t c không hoàn tr tr c ti p nh m th c hi n các nhi m v kinh t - xã h i do Nhà
n c đ m nh n Quá trình chi tr , thanh toán qu NSNN đ c hi u là quá trình cung c p v n t NSNN v i đ c tr ng là s v n đó đ c hình thành t các lo i qu khác nhau tr c khi chúng đ c đ a vào s d ng, thông th ng
gi a th i gian cung c p và th i gian s d ng có kho ng cách nh t đ nh Quá trình s d ng qu NSNN c ng là quá trình cung c p v n t NSNN nh ng s
cung đó không có kh n ng hình thành các qu ti n t khác mà nó đ c dành cho các công vi c đã đ c đ nh s n c a Nhà n c
Trang 16Kho b c Nhà n c (KBNN) có trách nhi m qu n lỦ NSNN bao g m ngân sách trung ng và ngân sách đ a ph ng, th ng nh t qu n lỦ, t ch c thanh toán, đi u hòa v n và ti n m t thu c qu NSNN nh m t p trung nhanh các kho n thu, đáp ng k p th i các nhu c u thanh toán, chi tr c a NSNN
1.1.1.2 Vai trò c a chi Ngân sách nhà n c
N n kinh t n c ta là n n kinh t th tr ng theo đ nh h ng xã h i
ch ngh a, là n n kinh t đa thành ph n v i quan h ti n t , quan h th tr ng
quan tr ng nh t c a tài chính công
Trong tình hình hi n nay, đang ti n t i h i nh p toàn di n v i th gi i thì chi NSNN có m t vai trò vô cùng quan tr ng, nó có tác d ng đi u ch nh v
mô n n kinh t - xã h i c a đ t n c, thúc đ y s phát tri n cân đ i v ng ch c
c a n n kinh t xã h i Các vai trò đó c a chi NSNN d c th hi n trên các khía c nh:
*ă i v i s phátătri n kinh t :
Trong các công c đ c Nhà n c s d ng đ góp ph n xây d ng c
c u kinh t thì công c ngân sách đ c bi t thông qua chi NSNN đ c coi là công c quan tr ng b i vì kh n ng ngu n v n c a NSNN r t l n, ph m vi tác đ ng r ng Chính vì v y có th nói thông qua chi NSNN góp ph n đi u
Trang 17Chi NSNN thúc đ y n n kinh t t ng tr ng, phát tri n trên t t c các
l nh v c và là m t y u t không th thi u đ c trong quá trình phát tri n c a
đ t n c Trong c ch th tr ng, m c tiêu quan tr ng nh t mà các doanh
nghi p quan tâm đó là l i nhu n, do v y đã t o ra s c nh tranh gay g t
n n kinh t có tính hi u qu thì t t y u ph i có s tác đ ng t phía Nhà n c
mà m t trong nh ng công c ch y u có hi u qu là chi NSNN thông qua vi c Nhà n c chi NSNN đ cung c p các hàng hóa công c ng, đ u t vào các ngành then ch t, các công trình m i nh n, h tr tài chính cho các doanh
nghi p c n nâng đ góp ph n hình thành và hoàn thi n c c u s n xu t, c
c u kinh t
M t khác, vi c giành m t ph n ngu n v n c a Nhà n c đ ti p t c b
sung cho qu d tr tài chính, qu d phòng nh m t ng c ng kh n ng tài chính đ ng phó k p th i v i khó kh n b t ng có th x y ra trong quá trình xây d ng và phát tri n n n kinh t
*ă i v i s phátătri năxưăh i:
Cùng v i vi c th c hi n các chính sách phát tri n kinh t thì chi NSNN còn góp ph n tích c c th c hi n các chính sách xã h i, t o đi u ki n cho ho t
đ ng xã h i phát tri n đ ng b Tùy thu c vào hoàn c nh kinh t xã h i c a
đ t n c trong t ng th i k mà m c tiêu c th cúa các chính sách xã h i c a Nhà n c đ c xác đ nh m c đ khác nhau
Thông qua chi NSNN góp ph n thúc đ y s phát tri n c a các ho t
Trang 18đ ng v n hóa, giáo d c đào t o, y t , đ i s ng v n hóa tinh th n c a nhân dân ngày càng đ c nâng cao
Vi c s d ng công c chi NSNN nh m đi u ti t các v n đ xã h i
h u nh không t o ra c a c i v t ch t cho n n kinh t , cho xã h i nh ng nó có tác đ ng r t l n đ n các ho t đ ng kinh t vì nó t o ra l c l ng tri th c cho
xã h i thông qua công tác đào t o; là ngu n đ ng viên cho các l c l ng
t o ra ngu n tài chính cho đ t n c
Tr giúp các thành ph n kinh t phát tri n m t cách có hi u qu ,
th c hi n chính sách an sinh xã h i thông qua các chính sách xóa đói
gi m nghèo, h tr gi i quy t vi c làm, h tr các gia đình chính sách, h tr
vi c h c t p cho h c sinh có hoàn c nh khó kh n, chính sách Chính vì v y đòi h i quá trình chi NSNN ph i đ c nghiên c u đ y đ và có s th ng nh t
Trang 199
1.1.2.1 Chi NSNN theo d toán
Áp d ng hình th c chi NSNN theo d toán đó là các kho n chi th ng xuyên cho các đ n v d toán bao g m: các c quan nhà n c, các đ n v ho t
đ ng s nghi p, các t ch c chính tr - xã h i và t ch c xã h i ngh nghi p
th ng xuyên đ c c p kinh phí
Các kho n c p phát thanh toán đ c dùng cho các kho n chi mang tính ch t th ng xuyên nh :l ng, ph c p, h c b ng, ti n công, ti n th ng, phúc l i t p th
Nguyên t c c a vi c thanh toán theo d toán qua Kho b c là các kho n chi tiêu ch đ c th c hi n khi có trong d toán n m đ c c p có th m quy n phê duy t D toán cu i n m không chi h t b h y b tr m t s tr ng h p
đ c c p có th m quy n cho phép, các đ n v biên ch hành chính s nghi p
và các đ n v s nghi p có thu
1.1.2.2 Chi NSNN theo hình th c l nh chi ti n
Áp d ng hình th c chi b ng l nh chi ti n là các kho n chi mang tính ch t không th ng xuyên và đ c c p cho các đ n v ít có quan h
th ng xuyên v i NSNN nh : các doanh nghi p, chi tr n vi n tr , chi
b sung t ngân sách c p trên cho ngân sách c p d i và m t s kho n chi khác theo quy t đ nh c a Th tr ng c quan Tài chính
L nh chi ti n do c quan Tài chính l p, là ch ng t m nh l nh chi
NSNN c a c p mình Theo quy đ nh hi n hành thì c quan tài chính ch u trách nhi m ki m tra ki m soát n i dung, tính ch t t ng kho n chi đ m b o các đi u ki n chi theo quy đ nh KBNN xu t qu NSNN và thanh toán cho
đ n v th h ng theo n i dung ghi trong l nh chi ti n
1.1.2.3 Chi NSNN b ng hi n v t và ngày công lao đ ng
C n c vào biên b n giao hi n v t, giá hi n v t đ c duy t, c quan
Trang 20Tài chính quy đ i ra đ ng Vi t nam đ làm l nh ghi thu, ghi chi ngân sách g i
Kho b c đ h ch toán thu, chi NSNN
1.1.2.4 Chi theo hình th c c p phát y quy n
Tr ng h p c quan qu n lỦ Nhà n c c p trên y quy n cho c quan
qu n lỦ c p d i th c hi n nhi m v thu c ch c n ng quy n h n c a mình thì
ph i y quy n kinh phí t ngân sách c p trên cho ngân sách c p d i đ th c
hi n nhi m v đó C p phát kinh phí y quy n có th b ng d toán ho c
l nh chi ti n
1.1.2.5 C p phát đ u t XDCB
Các kho n chi này bao g m: chi đ u t xây d ng các công trình k t c u
h t ng kinh t - xã h i.C n c vào k ho ch v n đ c phân b hàng n m,
kh i l ng hoàn thành t ng giai đo n c a công trình mà KBNN thanh toán cho các c quan ch qu n
1.1.3 Nguyênăt c c păphátăthanhătoánăchiăNSNN
M i kho n chi NSNN dù đ c c p phát thanh toán theo hình th c nào
đ u ph i tuân theo nguyên t c đó là:
- Các kho n chi ph i đ c ki m soát tr c, trong và sau quá trình
c p phát thanh toán Các kho n chi ph i có trong d toán NSNN đ c phân b , đúng ch đ ti u chu n đ nh m c do c quan có th m quy n quy
đ nh và đ c th tr ng đ n v s d ng NSNN ho c ng i đ c y quy n
chu n chi
- M i kho n chi đ u đ c h ch toán b ng VN theo niên đ ngân sách,
c p ngân sách và m c l c ngân sách Các kho n chi b ng ngo i t , hi n v t, ngày công lao đ ng đ c quy đ i và h ch toán b ng đ ng Vi t nam theo t giá ngo i t , ngày công lao đ ng do c quan Nhà n c có th m quy n
chu n chi
Trang 2111
- Trong quá trình qu n lỦ, thanh quy t toán chi ngân sách, m i
kho n chi sai ph i thu h i C n c quy t đ nh c a c quan Tài chính ho c
quy t đ nh c a c quan Nhà n c có th m quy n, KBNN th c hi n vi c
thu h i chi NSNN
1.1.4 Chiăth ngăxuyênăNSNNăvƠăchiăđ uăt ăXDCB
1.1.4.1 Chi th ng xuyên NSNN:
a Khái ni m, đ c đi m chi th ng xuyên NSNN
"Chi th ng xuyên NSNN là quá trình phân ph i s d ng v n NSNN
đ đáp ng cho các nhu c u chi g n li n v i vi c th c hi n các nhi m v chi
c a Nhà n c v l p pháp, hành pháp, t pháp và m t s d ch v công c ng khác mà Nhà n c đ m nhi m."[9,tr145]
Nh v y có th th y chi th ng xuyên NSNN là kho n chi phát sinh
m t cách t ng đ i đ u đ n, n đ nh c v m t th i gian, không gian và quy
mô các kho n chi c a Nhà n c có th đ nh m c đ c đ giúp các c p, các ngành, các đ n v trang tr i cho phí đ th c hi n nhi m v c a mình
T t c các kho n chi th ng xuyên đ u có đ c đi m:
Th nh t: i b ph n các kho n chi đ u mang tính n đ nh khá rõ nét
Th hai: N u xét chi NSNN t ng niên đ ngân sách và m c đích
s d ng cu i cùng c a v n c p phát thì đ i b ph n các kho n chi
th ng xuyên NSNN có th i gian ng n và mang tính ch t tiêu dùng xã h i
b i nó đáp ng các nhu c u chi cho các nhi m v c a Nhà n c v qu n lỦ
Trang 22kinh t , xã h i trong n m ngân sách hi n t i Các kho n chi này h u nh không tr c ti p t o ra c a c i v t ch t ho c không g n tr c ti p v i vi c t o ra
c a c i v t ch t cho xã h i c a m i n m đó xong nó không làm m t đi Ủ ngh a
chi n l c c a m t s kho n chi th ng xuyên Chính vì v y mà coi chi
th ng xuyên NSNN mang tính ch t tiêu dùng xã h i
Th ba: Ph m vi, m c đ chi th ng xuyên c a NSNN g n ch t v i
c c u t ch c c a b máy Nhà n c trong vi c cung ng các hàng hóa công c ng
V i t cách là qu ti n t t p trung c a Nhà n c, nên t t y u quy trình phân ph i và s d ng v n NSNN luôn ph i h ng vào vi c đ m b o s
ho t đ ng bình th ng c a b máy Nhà n c đó Khi b máy ho t đ ng c a Nhà n c ho t đ ng có hi u qu thì s chi th ng xuyên s đ c gi m b t và
ng c l i Quy t đ nh c a Nhà n c trong vi c l a ch n m c đ và ph m vi
cung ng các hàng hóa công c ng s có nh h ng tr c ti p đ n ph m vi và
m c đ chi th ng xuyên c a NSNN
b N i dung chi th ng xuyên
Trong công tác qu n lỦ chi NSNN ng i ta có th l a ch n m t s cách phân lo i chi th ng xuyên đ t p h p chúng và n i dung chi th ng xuyên
m t cách nhanh chóng và th ng nhât C th , t i Vi t Nam:
* X étătheoăl nhăv căchiăthìăchiăth ngăxuyênăNSNNăbaoăg m:
- Chi cho các ho t đ ng s nghi p thu c l nh v c v n hóa, xã h i
nh : chi cho các ho t đ ng giáo d c, chi cho s nghi p y t , chi cho v n hóa ngh thu t
- Chi cho các ho t đ ng s nghi p kinh t c a Nhà n c nh m ph c v cho các ho t đ ng c a m i ngành và ph c v cho toàn b n n kinh t
qu c dân là h t s c c n thi t Trong đi u ki n kinh t n c ta hi n nay, h u
nh ngành nào c ng có m t s đ n v s nghi p do ngành mình qu n lỦ nh
Trang 2313
các ho t đ ng c a đ n v s nghi p thu c ngành giao thông v n t i góp ph n cho giao thông thông su t, an toàn; các đ n v thu c ngành nông lâm ng
nghi p, th y l i góp ph n giúp cho các ho t đ ng s n xu t này n đ nh,
ch ng l i thiên tai góp ph n n đ nh s n xu t cho ngành mình và các ngành khác
- Chi cho các ho t đ ng qu n lỦ hành chính Nhà n c, các t ch c chính tr , t ch c chính tr - xã h i nh m th c hi n ch c n ng qu n lỦ toàn di n các ho t đ ng kinh t xã h i t trung ng đ n đ a ph ng
- Chi cho Qu c phòng an ninh và tr t t , an toàn xã h i Ph n l n
kho n chi này đ c tính vào chi th ng xuyên c a NSNN (tr chi đ u t XDCB cho các công trình Qu c phòng, an ninh) Vì v y kho n chi này
c p thi t và th ng xuyên đ c các c p quan tâm
Ngoài các kho n chi l n nói trên, còn m t s kho n chi khác c ng đ c
x p vào chi th ng xuyên NSNN nh : chi tr giá theo chính sách c a Nhà n c, chi h tr qu b o hi m xã h i
Cách phân lo i theo l nh v c chi góp ph n phân tích, đánh giá tình hình
s d ng v n NSNN ph c v cho công tác qu n lỦ c a Nhà n c m i
l nh v c nh th nào trên c s đó ho ch đ nh các chính sách, c ch qu n lỦ chi th ng xuyên
* X ét theo n i dung kinh t thìăchiăth ngăxuyênăNSNNăbaoăg m:
- Các kho n chi thanh toán cho cá nhân thu c l nh v c hành chính
s nghi p (HCSN) nh : ti n l ng, ti n công, ph c p, phúc l i t p th ,
ti n th ng, các kho n đóng góp theo ti n l ng và các kho n thanh toán khác cho cá nhân ây là kho n chi ch y u quan tr ng c a b t k m t c
quan, t ch c nào mu n t n t i và ho t đ ng
- Các kho n chi v nghi p v chuyên môn: các kho n chi này đa d ng
và ph thu c vào đ c thù c a t ng ngành song có th nhóm các kho n chi này theo hai tiêu chí đó là chi nghi p v nh m đ m b o ho t đ ng chung c a m i
Trang 24đ n v và các kho n chi nghi p v chuyên môn đ c thù
tính vào chi phí nghi p v chuyên môn nh m đ m b o các
ho t đ ng chung c a đ n v g m các kho n chi nh : chi tr v n phòng ph m sách báo, đi n n c, h i ngh , v t t ph c v chuyên môn đ u phát sinh
t t c các đ n v s d ng NSNN
Các kho n chi đ c thù ch xu t hi n m t s đ n v hành chính -
s nghi p b i kinh phí th ng xuyên c a NSNN cho m i ngành, m i l nh v c khác nhau nh : chi phí cho nghiên c u, h i th o khoa h c, chi phí kh o sát
- Các kho n chi v mua s m s a ch a v tài s n bao g m kho n
mua s m ph ng ti n, thi t b , các tài s n ph c v cho các ho t đ ng;
s a ch a tài s n c a đ n v nh m ph c v k p th i cho nhu c u nâng cao hi u
su t s d ng các tài s n đó, s a ch a kip th i các tài s n góp ph n kéo dài
tu i th ho t đ ng, làm cho ch t l ng ph c v c a tài s n không b s t gi m
- Các kho n chi v h tr , b sung và chi khác nh m th c hi n các chính sách kinh t - xã h i hay đi u ch nh kinh t v mô c a Nhà n c nh :
chi h tr kinh t t p th và dân c , chi h tr giá theo chính sách c a Nhà n c, chi h tr đ ng bào b thiên tai, l l t Các kho n chi khác nh
chi n p NSNN c p trên, x lỦ tài san đ c xác l p s h u Nhà n c
Vi c phân lo i theo n i dung kinh t là tiêu th c đ c dùng ph bi n
nh t trong m i khâu c a chu trình c a NSNN c bi t trong đi u ki n hi n nay đòi h i vi c qu n lỦ đi u hành NSNN theo lu t Ngân sách thì v n đ
c th hóa t ng n i dung chi ph i d c th hi n trong d toán.M t khác thông qua đó giúp cho các nhà qu n lỦ thu th p đ c các thông tin m t cách chính xác v tình hình biên ch , qu l ng; tính hình qu n lỦ, tuân th các chính sách ch đ và s d ng kinh phí t i m i đ n v s d ng NSNN nh
th nào t đó th y đ c nh ng b t c p có th x y ra trong quá trình th c hi n
đ có các bi n pháp k p th i nh m h n ch nh ng sai l ch có th x y ra
Trang 2515
1.1.4.2 Chi đ u t xây d ng c b n b ng v n NSNN
a Khái ni m, đ c đi m chi th ng đ u t xây d ng c b n
u t đ c hi u là vi c b v n vào các ho t đ ng kinh t - xã h i
đ mong nh n đ c nh ng l i ích kinh t - xã h i l n h n trong t ng lai
u t phát tri n là lo i hình đ u t có liên quan đ n s t ng tr ng
quy mô v n c a nhà đ u t và quy mô v n c a toàn xã h i Thông qua đ u t phát tri n, c s v t ch t k thu t và n ng l c s n xu t ph c v c a n n
kinh t đ c t ng c ng, đ i m i, hoàn thi n, hi n đ i hóa góp ph n
quan tr ng hình thành và đi u ch nh c c u n n kinh t , th c hi n m c tiêu
n đ nh kinh t v mô, thúc đ y t ng tr ng kinh t và phát tri n xã h i
Nh v y có th hi u "Chi đ u t phát tri n c a NSNN là quá trình phân
ph i và s d ng m t ph n v n ti n t t qu NSNN đ đ u t xây d ng c s
h t ng kinh t - xã h i, phát tri n s n xu t và d tr v t t hàng hóa c a
Nhà n c, nh m th c hi n m c đích n đ nh kinh t v mô, thúc đ y t ng
tr ng kinh t và phát tri n c a xã h i." [ 9, tr204]
Chi đ u t phát tri n c a NSNN có các đ c đi m:
Th nh t: Chi đ u t phát tri n là kho n chi l n c a NSNN nh ng không có tính ch t n đ nh b i:
Chi đ u t phát tri n t NSNN là t t y u nh m đ m b o cho s phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia đ t o ra c s v t ch t k thu t,
n ng l c s n xu t ph c v và v t t hàng hóa c n thi t c a n n kinh t , nó là
n n t ng đ m b o s phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia, là v n m i
đ t o ra môi tr ng đ u t thu n l i nh m thu hút các ngu n v n trong n c
và n c ngoài vào đ u t phát tri n các ho t đ ng kinh t - xã h i theo đinh h ng c a Nhà n c trong t ng th i k nên th t u tiên chi đ u t phát tri n c a NSNN cho t ng n i dung chi, t ng l nh v c kinh t - xã h i
Trang 26gi a các th i k khác nhau Do v y mà c c u chi đ u t phát tri n c a
NSNN không có tính n đ nh
Th hai: Xét theo m c đích kinh t - xã h i và th i h n tác đ ng thì chi
đ u t phát tri n c a NSNN mang tính ch t chi cho tích l y
Chi đ u t phát tri n là nh ng kho n chi nh m t o ra c s v t ch t
k thu t, n ng l c s n xu t ph c v , t ng tích l y tài s n c a n n kinh t qu c dân Thông qua các kho n chi đ u t phát tri n c a NSNN là n n t ng t o ra
c s v t ch t k thu t, n ng l c s n xu t nh m d m b o cho s t ng tr ng
kinh t và phát tri n kinh t xa h i t đó làm t ng t ng s n ph m qu c n i Chính vì v y mà chi đ u t phát tri n c a NSNN là chi cho tích l y
Th ba: Ph m vi và m c đ chi đ u t phát tri n c a NSNN luôn
g n li n v i vi c th c hi n m c tiêu k ho ch phát tri n kinh t - xã h i c a Nhà n c trong t ng th i k
Chi đ u t phát tri n nh m th c hi n các m c tiêu phát tri n kinh t -
xã h i c a Nhà n c trong t ng th i k trên c s các k ho ch phát tri n
kinh t - xã h i c a Nhà n c K ho ch phát tri n kinh t - xã h i c a Nhà
n c trong t ng th i k có ngh a quy t đ nh đ n m c đ u tiên chi NSNN
cho đ u t phát tri n M t khác, chi đ u t phát tri n luôn g n li n v i
k ho ch phát tri n kinh t - xã h i nh m đ m b o t t nh t vi c th c hi n cho
vi c phát tri n kinh t - xã h i đã đ ra
b N i dung chi đ u t phát tri n c a NSNN
*ăC năc vƠoăm căđíchăthì chiăđ uăt ăphátătri năđ căxácăđ nhătheoăcácă
n i dung chi g m:
- Chi đ u t xây d ng các công trình k t c u h t ng kinh t - xã h i không có kh n ng thu h i v n nh m phát tri n k t c u h t ng kinh t -
xã h i c a n n kinh t qu c dân, đ m b o nh ng đi u ki n c n thi t cho vi c
n các nhi m v kinh t - xa h i nh ; các công trình đ ng giao thông,
Trang 2717
các công trình đê đi u, các công trình c p thoát đi n l c, công s c a các
c quan nhà n c
- Chi đ u t và h tr cho các doanh nghi p, các t ch c kinh t , các
t ch c c a Nhà n c; góp v n c ph n, liên doanh vào các doanh nghi p
thu c l nh v c c n thi t có s tham gia c a Nhà n c theo quy đ nh c a
pháp lu t Các kho n chi này nh m vai trò d n d t, đi u ch nh và
đ nh h ng cho s phát tri n c a n n kinh tê theo đúng m c tiêu c a Nhà n c trong t ng th i k
- Chi d tr nhà n c đ mua hàng hóa v t t d tr nhà n c có tính chi n l c c a qu c gia, hàng hóa chuyên ngành th hi n vai trò đ c bi t
quan tr ng đ n đ nh s n xu t kinh doanh và đ i s ng nhân dân khi n n kinh
t g p bi n c b t ng do thiên tai, d ch b nh
- Chi đ u t phát tri n thu c các ch ng trình m c tiêu qu c gia, d án
c a Nhà n c
- Các kho n chi đ u t phát tri n khác
*ăC năc vƠo tính ch t c aăcácăho tăđ ngăđ uăt ăthì chiăđ u t ăphátătri n
bao g m:
- Chi đ u t xây d ng c b n (XDCB) c a NSNN là các kho n chi đ
đ u t xây d ng các công trình thu c k t c u h t ng kinh t - xã h i không
có kh n ng thu h i v n, các công trình c a các doanh nghi p nhà n c
đ u t theo k ho ch đ c duy t, các d án quy ho ch vùng và vùng lãnh th Nó có th đ c xây d ng m i ho c theo hình th c m r ng,
c i t o, nâng c p hi n đ i hóa các tài s n c đ nh và n ng l c s n xu t ph c
v hi n có
Trang 28- Các kho n chi đ u t phát tri n không có tính ch t đ u t XDCB nh chi phí c p v n ban đ u, c p b sung b n pháp đ nh h c v n đi u l cho các
doanh nghi p nhà n c, h tr cho các doanh nghi p nhà n c c ph n hóa
1.2 KI MăSOÁTăCHIăNGỂN SÁCHăNHĨăN C C A KHO B C
1.2.1.ăKháiăni m
“Ki m soát chi NSNN là vi c KBNN s d ng các công c nghi p v
c a mình th c hi n th m đinh, ki m tra, ki m soát các kho n chi NSNN qua
KBNN nh m đ m b o các kho n chi đó đ c th c hi n đúng đ i t ng, đúng ch đ , tiêu chu n đ nh m c do Nhà n c quy đ nh và theo nguyên t c hình th c, ph ng pháp qu n lỦ c a Nhà n c.” [11 ,tr ]
B t k qu c gia nào đ t n t o và phát tri n c n ph i có m t qu NSNN
đ duy trì b máy qu n lỦ Nhà n c, đ ng th i đáp ng toàn b nhu c u chi tiêu c a toàn xã h i Xã h i càng l n thì nhu c u chi tiêu ngày càng t ng Cùng v i s đ i m i c a c ch qu n lỦ kinh t tài chính c a đ t n c, c ch
qu n lỦ ki m soát chi cúng đ c đ i m i cho phù h p v i s phát tri n c a
n n kinh t th tr ng và có s đi u ti t c a Nhà n c
N n kinh t phát tri n nhanh theo c ch th tr ng có s đi u ti t c a Nhà n c đòi h i có đ nh h ng qu n lỦ NSNN phù h p v i yêu c u qu n lỦ
c a c ch m i và thông l qu c t do không th th c hi n ph ng th c qu n
lỦ chi tiêu ngân sách theo c ch c
M t khác, nhu c u chi tiêu c a NSNN qua các n m ngày càng t ng
n m sau cao h n n m tr c, t c đ chi t ng lên do đó vi c ki m soát chi NSNN đã t ng b c m ra th i k m i, thay đ i sâu s c v ch t l ng trong
công tác qu n lỦ và s d ng NSNN
Vi c ki m soát ch t ch các kho n chi NSNN là m i quan tâm r t l n
c a ng, Nhà n c, c a các c p các ngành v i m c tiêu là các kho n chi
đ m b o đúng k ho ch, đúng m c đích, chi ti t ki m và có hi u qu
Trang 29d n đ n nh ng hi n t ng tiêu c c, tr c l i, tham ô gây lãng phí ti n và tài
s n công qu c a Nhà n c
T th c t đó, đòi h i ph i có c quan nhà n c có th m quy n
th c hi n ki m tra, giám sát quá trình s d ng NSNN c a các c quan đ n v
nh m phát hi n và ng n ch n k p th i nh ng hi n t ng tiêu c c, phát hi n
nh ng đi m ch a phù h p trong c ch qu n lỦ đ đ a ra các ki n ngh v i các ngành, các c p s a đ i b sung k p th i nh m đ a ra các c ch qu n lỦ,
ki m soát chi NSNN ngày càng hoàn thi n, phù h p và ch t ch h n
Các kho n chi NSNN không mang tính hoàn tr tr c ti p mà b ng k t
qu công vi c đ c Nhà n c giao do v y c n ph i có c quan Nhà n c có
ch c n ng th c hi n ki m tra, giám sát các kho n chi nh m đ m b o các
kho n chi c a m i đ n v s d ng NSNN phù h p v i nhi m v mà đ n v đó
th c hi n
Trang 30h n ch các tiêu c c, ng n ch n các tr ng h p tham ô, tham nh ng đ các
kho n chi t NSNN có hi u qu , đúng đ i t ng, và s d ng đúng m c đích
1.2.2 i u ki n chi NSNN
ti p t c đ i m i công tác ki m soát chi NSNN qua KBNN, KBNN
có nhi m v ki m soát các kho n chi NSNN đ m b o th c hi n thanh toán các kho n chi NSNN khi có đ các đi u ki n:
- ã có trong d toán chi ngân sách n m đ c c p có th m quy n phê duy t i v i các đ n v tr c thu c thì do c quan c p trên phê duy t trên c s ph ng án phân b d toán đã đ c c quan Tài chính th m đ nh;
đ i v i các đ n v thu c Chính ph , y ban nhân dân (UBND) đ a ph ng do
c quan Tài chính th m đ nh trên c s ph ng án phân b d toán đã đ c
Qu c h i, H i đ ng nhân dân (H ND) phê duy t
Tr ng h p đ u n m, d toán ch a đ c phê duy t thì đ n v s d ng NSNN đ c phép t m ng d toán đ chi
- úng ch đ tiêu chu n đ nh m c chi tiêu NSNN do c quan Nhà
n c có th m quy n quy đ nh
i v i các ch đ tiêu chu n đ nh m c chi tiêu th ng nh t trong c
n c do Th t ng Chính ph quy đ nh i v i các ch đ , tiêu chu n đ nh
m c chi đ i v i các ngành, l nh v c do B Tài chính quy đ nh; đ i v i m t s tiêu chu n, đ nh m c chi tiêu có tính ch t đ c thù cho t ng đ a ph ng do
H ND t nh thành ph quy đ nh (tr nh ng ch đ có tính ch t ti n l ng,
Trang 3121
ti n công, ph c p)
- ã đ c c quan Tài chính (đ i v i l nh chi ti n) ho c th tr ng
đ n v s d ng NSNN ho c ng i đ c y quy n chu n chi (đ i v i đ n v
s d ng NSNN)
- Có đ y đ h s ch ng t thanh toán liên quan tùy tính ch t t ng
kho n chi Vi c quy đ nh các h s kèm theo đ thanh toán do B Tài chính ban hành ho c do các B liên quan quy đ nh tùy theo t ng n i dung kho n chi
mà có lo i h s g i l n đ u, có lo i h s g i t ng l n khi thanh toán kèm
theo gi y rút d toán
- Ngoài các quy đ nh trên, n u các kho n chi t NSNN ph i qua
đ u th u (đ i v i chi th ng xuyên NSNN thì các kho n chi trên 100 tri u
đ ng , t 1 t đ ng đ i v i chi đ u t XDCB ph i t ch c đ u th u) ho c
th m đinh giá thì còn ph i t ch c đ u th u ho c th m đ nh giá theo quy đ nh
Vi c t ch c đ u th u tùy phân c p theo t ng th i k mà quy đ nh đ n v nào
đ c phép th c hi n
- Các kho n chi có tính ch t th ng xuyên ph i đ c chia đ u trong
n m nh m đ m b o các nhi m v th ng xuyên c a đ n v s d ng NSNN; các kho n chi có tính ch t th i v ho c ch phát sinh vào m t s th i đi m
nh đ u t XDCB, mua s m, s a ch a l n và các kho n chi không có tính ch t th ng xuyên khác ph i th c hi n theo d toán chi đ c đ n v
d toán c p trên giao cùng v i d toán n m đ phù h p v i các m c tiêu,
k ho ch phát tri n đã đ ra
1.2.3 Quyătrìnhăki măsoátăchiăNSNN
Ki m soát chi NSNN qua KBNN là vi c KBNN ti n hành th m đ nh,
ki m tra, ki m soát các kho n chi NSNN phù h p v i các ch đ , chính sách,
đ nh m c mà các c quan có th m quy n quy đ nh th c hi n t t công vi c
đó c n có quy trình ki m soát đ i v i t ng lo i hình chi nh m t o đi u ki n
Trang 32cho đ n v s d ng NSNN, KBNN (đ n v đ c giao th c hi n ch c n ng
ki m soát) th c hi n gi i ngân các kho n chi k p th i và có hi u qu Tùy vào
t ng hình th c chi mà các quy trình ki m soát có khác nhau tuy nhiên các
kho n chi đ u có quy trình chung ó là:
M t là: Khi có nhu c u thanh toán, đ n v s d ng NSNN g i ch ng t
thanh toán kèm theo h s , tài li u c n thi t theo ch đ quy đ nh đ n KBNN
n i đ n v giao d ch Tùy theo tính ch t t ng kho n chi mà đ n v s d ng
NSNN g i h s l n đ u hay g i theo t ng l n thanh toán
- i v i chi th ng xuyên các h s g i l n đ u bao g m: D toán
n m, b n đ ng kỦ biên ch qu l ng, h c b ng, sinh h at phí; danh sách
nh ng ng i h ng m c khoán: v n phòng ph m, công tác phí khoán, khoán
đi n tho i, quy t đ nh giao quy n t ch c a c p có th m quy n đ i v i các
đ n v s nghi p công l p; quy ch chi tiêu n i b c a đ n v
i v i chi đ u t XDCB h s g i m t l n cho c quá trình th c hi n
d án tr m t s tr ng h p đi u ch nh, b sung g m: tài li u đ m tài
kho n; d toán chi phí cho công tác chu n b đ u t đ c duy t; v n b n phê
duy t k t qu l a ch n nhà th u theo quy đinh c a lu t đ u th u; h p đ ng
gi a ch đ u t v i nhà th u Trong tr ng h p ch đ u t th c hi n công tác
chu n b đ u t thì g i v n b n cho phép t th c hi n c a c p có th m quy n,
d toán chi phí công tác chu n b đ u t đ c duy t, v n b n giao ho c h p
đ ng n i b
- Các h s g i t ng l n thanh toán: tùy vào đ n v s d ng NSNN đ
ngh t m ng hay thanh toán tr c ti p mà h s c a th ng xuyên và đ u t quy đ nh:
i v i chi th ng xuyên bao g m gi y rút t m ng có ghi rõ t m ng
hay th c chi, chuy n kho n hay thanh toán b ng ti n m t; các b ng kê
ch ng t thanh toán đ i v i các n i dung chi không có h p đ ng và có s
Trang 3323
ti n d i 20 tri u đ ng; h p đ ng, thanh lỦ h p đ ng, hóa đ n đ i v i t t c các kho n chi không phân bi t giá tr t ng kho n chi; danh sách theo t ng l n thanh toán đ i v i các kho n chi thanh toán cá nhân thuê ngoài; quy t đ nh phê duy t l a ch n nhà th u đ i v i các kho n chi ph i đ u th u theo quy
đ nh, cam k t chi đ i v i nh ng kho n chi có h p đ ng t 100 tri u đ ng tr lên
i v i chi đ u t XDCB tài li u g i t ng l n bao g m: gi y đ ngh thanh toán v n đ u t ; gi y rút v n đ u t ; b o lãnh ti n t m ng c a nhà th u, b ng xác đ nh giá tr kh i l ng công vi c hoàn thành đ c
nghi m thu theo h p đ ng đ ngh thanh toán, b ng tính kh i l ng phát sinh
(n u có) ngoài h p đ ng đã kỦ k t, quy t đ nh phê duy t l a ch n nhà th u
đ i v i các kho n chi ph i đ u th u theo quy đ nh, cam k t chi đ i v i nh ng
kho n chi có h p đ ng t 500 tri u đ ng tr lên
Hai là: B ph n ki m soát chi c a KBNN trong th i h n gi i quy t đ i
v i t ng kho n chi ( t i đa 02 ngày đ i v i chi th ng xuyên; 07 ngày đ i v i chi đ u t XDCB) ki m tra, ki m soát tính h p pháp c a h s ch ng t đ n
v g i: đ i chi u v i b n đ ng kỦ m u d u ch kỦ đã đ ng kỦ t i Kho b c khi
m tài kho n, ch ng t đ c l p đúng m u quy đ nh, các y u t trên ch ng t
ph i đ m b o tính đúng đ n; đ i chi u v i ch đ quy đ nh đ i v i t ng lo i hình chi, t ng n i dung chi đ m b o đúng quy đ nh
Tùy t ng hình th c chi t m ng hay thanh toán tr c ti p mà cán b
ki m soát chi xem xét h s c a đ n v s d ng NSNN theo các quy đ nh v hình th c chi đó
Ba là: Cán b đ c phân công th c hi n ki m soát chi sau khi xem xét
h s c a đ n v , n u đ đi u ki n thanh toán theo quy đ nh thì trình lãnh đ o
t sau đó trình Lãnh đ o c quan phê duy t C n c vào quy t đ nh phê duy t
c a Th tr ng KBNN, các b ph n ki m soát chi và k toán th c hi n:
Trang 34- N u th tr ng Kho b c quy t đ nh phê duy t thanh toán cho đ n v thì b ph n K toán nh p ch ng t thanh toán vào h th ng k c ch ng t do
b ph n ki m soát chi chuy n t i đ ng th i l u tr ch ng t theo quy đ nh
- N u th tr ng Kho b c không đ ng Ủ phê duy t do không đ
đi u ki n thanh toán (không có trong d toán đ c duy t, ch ng t không h p pháp h p l , chi không đúng đ i t ng ) thì l p thông báo t ch i thanh toán
và ghi rõ lỦ do t ch i, trình Lãnh đ o duy t đ ng th i thông báo cho đ n v
s d ng NSNN Vi c thông báo t ch i thanh toán nh m giúp đ n v s d ng
NSNN kh c ph c, hoàn thi n h s theo quy đ nh; bi t đ c vi c ch p hành ngân sách c a đ n v mình nh th nào
1.2.4 N i dung ki măsoátăchiăNSNN
Chi tiêu NSNN trên ph m vi r ng, đa d ng v hình th c Trong công
tác qu n lỦ chi, ng i ta có th phân lo i các hình th c chi và l a ch n n i
dung, cách th c ki m soát nh th nào cho phù h p T i Vi t Nam, n i dung
ki m soát chi th ng xuyên NSNN và đ u t XDCB đ c h ng d n riêng đ
thu n ti n cho t ng lo i hình chi NSNN C th ::
* N i dung ki măsoátăchiăth ngăxuyênăNSNN
Vi c ki m soát chi th ng xuyên theo quy đ nh do t K toán th c hi n trên c s các v n b n quy đ nh: Lu t NSNN 2002 và ngh đ nh 60/2003/N -
CP ngày 06/6/2003 c a Chính ph quy đ nh chi ti t và h ng d n thi hành
lu t NSNN, Thông t s 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012 c a B Tài chính quy đ nh ch đ ki m soát thanh oán các kho n chiNSNN qua KBNN, Thông t s 18/2006/TT-BTC ngày 13/3/2006 h ng d n ki m soát chi đ i
v i c quan nhà n c th c hi n ch đ t ch , t ch u trách nhi m v s d ng biên ch và kinh phí qu n lỦ hành chính, Thông t s 81/2006/TT-BTC
h ng d n ki m soát chi đ i v i các c qun hành chính Nhà n c th c hi n khoán biên ch và kinh phí qu n lỦ hành chính, đ n v th c hi n ch đ
Trang 3525
tài chính áp d ng cho đ n v s nghi p có thu và các v n b n h ng d n khác
c a KBNN, quy ch chi tiêu n i b c a các c quan Nhà n c, đ n v
s nghi p công đã đ c giao quy n t ch v tài chính và m t s v n b n
h ng d n khác
N i dung ki m soát chi th ng xuyên th c hi n theo các nhóm chi trong đó các n i dung kinh t có cùng tính ch t đ c x p vào cùng nhóm đ
thu n ti n trong quá trình ki m soát bao g m
- Nhóm các kho n chi cho con ng i là n i dung chi quan tr ng đ u
tiên trong b t c m t c quan, đ n v nào mu n t n t i và ho t đ ng bao g m:
các kho n ti n l ng, ti n công, ph c p, h c b ng, sinh ho t phí cho h c sinh
sinh viên, phúc l i t p th , các kho n đóng góp theo quy đ nh
- Nhóm các kho n chi ngh p v chuyên môn đ đ m b o các ho t đ ng
c a đ n v nh thanh toán v t t v n phòng, chuyên môn; d ch v công c ng;
t ch c h i ngh h i th o; công tác phí;chi đoàn ra, đoàn vào
- Nhóm các kho n chi mua s m s a ch a đ b sung ho c nâng cao
hi u qu s d ng tài s n nh m ph c v công tác chuyên môn
- Các kho n chi khác, h tr nh chi đ i ng ng i có công, chính sách
xã h i
* N i dung ki măsoátăchiăđ uăt ăXDCB:
Vi c ki m soát chi đ u t XDCB theo quy đ nh do t T ng h p - Hành chính th c hi n trên c s các v n b n quy đ nh: Lu t NSNN 2002 và
ngh đ nh 60/2003/N -CP ngày 06/6/2003 c a Chính ph quy đ nh chi ti t và
h ng d n thi hành lu t NSNN, Thông t s 86/2011/TT-BTC” ngày 17/6/2011 quy đ nh v qu n lỦ, thanh toán v n đ u t và v n s nghi p có tính ch t đ u t
thu c ngu n v n ngân sách nhà n c; Quy t đ nh s 282/Q -KBNN ngày
20/4/2012 v quy trình ki m soát thanh toán v n đ u t và v n s nghi p có
tính ch t đ u t trong n c qua h th ng Kho b c Nhà n c và các v n b n
Trang 36h ng d n khác Các n i dung ki m soát đ c th c hi n theo các giai đo n
c a quá trình đ u t bao g m:
- Ki m soát thanh toán v n chu n b đ u t bao g m các công vi c th c
hi n tr c khi d án đ c phê duy t: d toán chu n b đ u t ho c báo cáo
kinh t k thu t, các h s kèm theo
- Ki m soát thanh toán v n th c hi n đ u t bao g m ngoài ki m soát
n i dung nh giai đo n chu n b đ u t thì còn ki m soát thanh toán chi phí
Ban qu n lỦ d án
- Ki m soát thanh toán v n đ n bù gi i phóng m t b ng và tái đ nh c
bao g m các công vi c b i th ng, h tr tái đ nh c khi th c hi n các d án
đ u t XDCB
- Ki m soát thanh toán v n s nghi p có tính ch t đ u t có n i
dung ki m soát nh các giai đo n trên nh ng ch khác hình th c c p phát
nh d toán
Tùy vào kho n chi mang tính ch t th ng xuyên hay đ u t mà cán b
ki m soát chi thu c t K toán (đ i v i chi th ng xuyên) hay t T ng h p – Hành chính (đ i v i chi đ u t XDCB) s ki m soát h s c a đ n v Tuy nhiên n i dung ki m soát c b n là nh nhau C th :
- Ki m soát, đ i chi u các kho n chi so d toán ngân sách nhà n c,
k ho ch v n b o đ m các kho n chi ph i có trong d toán ngân sách nhà
n c ho c k ho ch v n đ c c p có th m quy n giao và đã đ c nh p vào
h th ng K toán NSNN áp d ng trong đi u ki n TABMIS, s d tài kho n
d toán c a đ n v còn đ đ chi
- Ki m tra, ki m soát tính h p pháp, h p l c a các h s ch ng t theo
ch đ quy đ nh đ i v i t ng kho n chi: Ki m tra m u d u, ch kỦ c a ch tài kho n, k toán đ m b o còn hi u l c, đúng v i b n đ ng kỦ m u d u ch
Trang 3727
kỦ đã đ ng kỦ t i Kho b c khi m tài kho n; ch ng t đ c l p đúng m u quy đ nh, đi n đ y đ các thông tin trên h s , ch ng t ; ki m soát s đ y đ các lo i h s theo quy đ nh đ i v i t ng n i dung thanh toán, ki m soát s
logic gi a các h s xem cái nào có tr c, cái nào có sau và ph i logic v i
ch ng t chuy n ti n
- Ki m tra ki m soát các kho n chi đ m b o đúng ch đ , tiêu chu n
đ nh m c chi NSNN do c quan nhà n c có th m quy n c a Nhà n c phê duy t, có trong quy ch chi tiêu c a đ n v i v i các kho n chi ch a
có ch đ , tiêu chu n, đ nh m c chi NSNN, KBNN c n c vào d toán đã
đ c c quan Nhà n c phê duy t giao đ ki m soát
1.3 CÁCăNHỂNăT NHăH NGă N KI MăSOÁTăCHIăNSNN
Qu n lỦ các kho n thu chi NSNN thông qua lu t ngân sách đ c bi t là chi NSNN là m i quan tâm l n c a ng và Nhà n c nên đã giao nhi m v
ki m soát chi cho h th ng KBNN nh m làm cho các kho n chi NSNN đúng
m c đích, đúng đ i t ng Hi u qu các kho n chi ph thuôc vào nhi u y u t
quan tr ng khác nhau, có nhân t do c ch chính sách, các đ n v s d ng ngân sách, các c quan liên quan (nhân t khách quan); có nhân t xu t phát
t b n thân ngành Kho b c (nhân t ch quan) làm nh h ng đ n ch t l ng
ki m soát C th :
1.3.1.Nhơnăt kháchăquan
Các nhân t bên ngoài nh ng đ n công vi c ki m soát chi NSNN
g m đi u ki n kinh t - xã h i c a qu c gia, c ch chính sách v tài chính, v
qu n lỦ chi NSNN c a t ng th i k M i nhân t đ u có nh h ng đ n công tác ki m soát chi c a KBNN
- V đi u kinh t - xã h i c a qu c gia: đây là c n c quan tr ng
nh h ng t i công tác ki m soát chi NSNN NSNN đ c s d ng th c
Trang 38- C ch chính sách v tài chính: Trong n n kinh t th tr ng theo đ nh
h ng xã h i ch ngh a nh hi n nay, pháp lu t là b ph n không th thi u
nh t là khi chúng ta đang xây d ng Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a đòi h i ph i có h th ng pháp lu t và b o v theo đúng ngh a c a nó, đ c bi t trong công tác ki m soát chi thì Lu t Ngân sách và các v n b n h ng d n có vai trò quan tr ng đ th c hi n ki m soát chi NSNN V i vai trò h ng d n
và t o đi u ki n cho các thành ph n kinh t , các đ n v s d ng NSNN
ho t đ ng trong khuôn kh pháp lu t, đ m b o công b ng, an toàn hi u qu
thì đòi h i h thông v n b n càng ph i đ y đ , chu n t c và đ ng b T đó
c ch ki m soát chi NSNN c ng ph i đ c c i ti n đ phù h p v i pháp lu t
H th ng ch đ , tiêu chu n, đ nh m c chi NSNN là c n c quan tr ng
đ xây d ng d toán và là c s không th thi u đ KBNN th c hi n ki m soát các kho n chi tiêu t NSNN Công tác ki m soát chi NSNN ch có
ch t l ng cao khi h th ng tiêu chu n, đ nh m c chi đ m b o tính đ y đ , bao quát h t t t c các n i dung chi phát sinh t t c các c p, các ngành, các l nh v c và phù h p v i tình hình th c t , th ng nh t gi a các ngành, các đ a ph ng và gi a các đ n v s d ng NSNN H th ng tiêu chu n, đ nh
Trang 3929
có đ y đ h s ch ng t góp ph n làm cho vi c ki m soát chi NSNN c a
KBNN đ c nhanh chóng, k p th i đ m b o th c hi n t t các nhi m v c a ngành mình thúc đ y s phát tri n c a xã h i Ng c l i, n u các đ n v
s d ng NSNN ch p hành không t t thì vi c ki m soát chi c a Kho b c không th c hi n đ c gây lãng phí th i gi và công s c Chính vì v y mà c n
ph i làm cho đ n v s d ng NSNN th y đ c trách nhi m c a mình trong t t
c các khâu c a quy trình ngân sách
trung th c, khách quan, không l i d ng quy n h n và trách nhi m đ c giao
đ v l i hay có thái đ hách d ch, sách nhi u đ i v i đ n v trong quá trình
Trang 40ki m soát chi
- C s v t ch t - k thu t đ c bi t là công ngh thông tin là nhân t không th thi u trong quá trình ki m soát chi, giúp g n k t gi a các c quan,
b ph n th c thi nhi m v gi i ngân chi NSNN, h tr tích c c cho cán b
ki m soát chi trong quá trình c p nh t thông tin c a t ng kho n chi, t ng n i
dung chi m t cách nhanh nh t t o đ chính xác và tuân th cao, ti t ki m
đ c th i gian x lỦ công vi c, giúp công tác t ng h p, báo cáo s li u nhanh chóng k p th i
-Vi c s p x p t ch c b máy h t s c quan tr ng, b máy tinh g n, h p
lỦ v n hành đ ng b góp ph n nâng cao hi u qu ki m soát chi NSNN,
h n ch sai ph m, r i ro trong quá trình thanh toán Chính vì v y mà t ch c
b máy c n ph i đ c s p x p h p lỦ, phân công b trí cán b ph i phù h p
v i n ng l c chuyên môn và s tr ng công tác c a t ng các nhân ng th i xác đ nh rõ trách nhi m, quy n h n c a t ng cán b th c hi n nhi m v ,
t ng b ph n, t ng v trí công tác
- Quy trình nghi p v là y u t quan tr ng nh h ng tr c ti p đ n công tác ki m soát chi NSNN Quy trình phù h p pháp lu t, ch đ hi n hành,
đ m b o tính ch t ch hi u qu , đ c xây d ng rõ ràng, đ ng b theo h ng
c i cách th t c hành chính; phân đ nh rõ trách nhi m c a t ng cá nhân,
gi a các b ph n th c hi n nhi m v là kim ch nam cho công tác ki m soát
chi c a Kho b c, là c s đ các đ n v s d ng NSNN th c hi n thanh toán các kho n chi qua KBNN góp ph n th c hi n t t các nhi m v mà các đ n v
đ c giao