Vận dụng quan điểm sư phạm tương tác trong dạy học môn autocad tại trường cao đẳng cần thơ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN LÊ TỐ NHƯ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC TRONG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN LÊ TỐ NHƯ

VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC

TRONG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410

Tp Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2013

S KC 0 0 4 1 6 6

VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC

TRONG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410

VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC

TRONG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410

Hướng dẫn khoa học:

TS DƯƠNG THỊ KIM OANH

i

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I SƠ LƯỢC LÝ LỊCH

Họ và tên: Nguyễn Lê Tố Như Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 15/4/1977 Nơi sinh: An Giang

Quê quán: Huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: Số 99 đường CMT8, phường An Hòa, quận Ninh Kiều, Tp Cần Thơ

Điện thoại cơ quan: 07103 838306 Điện thoại nhà riêng: 07103 812044

Fax: E-mail: nguyenletonhu369@yahoo.com.vn

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO

1 Trung học chuyên nghiệp:

Hệ đào tạo: Thời gian đào tạo từ: … /…… đến … /… Nơi học (trường, thành phố):

Ngành học:

2 Đại học:

Hệ đào tạo: Tại chức Thời gian đào tạo từ: 9/1997 đến 2/2002 Nơi học (trường, thành phố): Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP HCM

Ngành học: Kỹ thuật công nghiệp

Tên đồ án, luận án hoặc môn thi tốt nghiệp:

Ngày & nơi bảo vệ đồ án, luận án hoặc thi tốt nghiệp: Năm 2002

- Trợ lý khoa

Từ 10/2006

đến 09/2007

Khoa Tự Nhiên, trường Cao đẳng Cần Thơ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công

bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2013

Người nghiên cứu

Nguyễn Lê Tố Như

iii

LỜI CẢM ƠN

Người nghiên cứu xin chân thành cảm ơn:

Tiến sĩ Dương Thị Kim Oanh - Giảng viên - Viện Sư Phạm Kỹ Thuật, trường

Đại học Sư phạm Kỹ Thuật Thành phố Hồ Chí Minh, người đã tận tình hướng dẫn và chỉ bảo cho người nghiên cứu thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuấn - Viện Sư Phạm Kỹ Thuật, trường Đại học Sư phạm

Kỹ Thuật Thành phố Hồ Chí Minh người đã hướng dẫn người nghiên cứu thực hiện chuyên đề 1 và chuyên đề 2

Quý Thầy, Cô tham gia giảng dạy lớp cao học khóa 2011-2013B, đã truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu giúp người nghiên cứu có đủ cơ sở lý luận để thực hiện đề tài

Ban Giám Hiệu, Lãnh đạo khoa Kỹ Thuật Công Nghệ trường Cao Đẳng Cần

Thơ, nơi người nghiên cứu công tác đã tạo điều kiện để người nghiên cứu hoàn thành chương trình học đúng thời gian và tạo điều kiện thuận lợi để người nghiên cứu thực nghiệm sư phạm tại trường

Quý Thầy, Cô cùng các bạn học sinh ngành Điện công nghiệp khóa 36 - Khoa

Kỹ Thuật Công Nghệ, trường Cao Đẳng Cần Thơ đã tham gia vào quá trình khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm giúp người nghiên cứu xây dựng cơ sở thực tiễn và thực nghiệm sư phạm

Thầy Lê Hoàng Phúc - Trưởng khoa Tin học, trường Cao Đẳng Nghề Cần Thơ,

người đã tham gia khảo sát ý kiến với vai trò chuyên gia

Gia đình, người thân, và các anh chị học viên khóa 2011-2013 đã luôn ủng hộ,

động viên người nghiên cứu trong suốt thời gian học tập

Nguyễn Lê Tố Như

TÓM TẮT

Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010: “Chuyển từ việc truyền đạt tri thức

thụ động, thầy giảng trò ghi sang hướng dẫn người học chủ động tư duy trong quá trình tiếp cận tri thức; dạy cho người học phương pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách hệ thống và có tư duy phân tích, tổng hợp; phát triển được năng lực của mỗi

cá nhân; tăng cường tính chủ động, tính tự chủ của học sinh, sinh viên trong quá trình học tập” và “Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy - học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, nhất là sinh viên đại học”[8]

Trong những năm gần đây, việc áp dụng quan điểm sư phạm tương tác vào quá trình dạy học ngày càng được nhiều giáo viên quan tâm nghiên cứu và vận dụng vào giảng dạy một số môn học cụ thể Vì hình thức dạy học này đã mang đến cho học sinh một môi trường lí tưởng để kiến tạo và tự chiếm lĩnh tri thức thông qua các hoạt động được thiết kế bởi giáo viên Học sinh được tạo điều kiện phát triển tư duy sáng tạo và

kỹ năng sử dụng những công cụ hiện đại của khoa học công nghệ Đáp ứng được định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là: cảm giác thoải mái và sự tham gia

Xuất phát từ mong muốn nâng cao kết quả học tập môn Autocad cho học sinh ngành Điện công nghiệp hệ trung cấp, tạo hứng thú học tập, phát huy tính tích cực học tập của học sinh, và góp phần vào sự phát triển của nhà trường người nghiên cứu chọn

đề tài: “Vận dụng Quan điểm sư phạm tương tác trong dạy học môn Autocad tại

trường Cao đẳng Cần Thơ”

Đề tài được thực hiện tại trường Cao đẳng Cần Thơ từ tháng 2 năm 2013 đến tháng 8 năm 2013 Cấu trúc luận văn gồm các phần như sau:

Mở đầu: Trình bày lý do chọn đề tài, xác định mục tiêu nghiên cứu, đề ra các nhiệm vụ nghiên cứu, xác định đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu, lập giả thuyết nghiên cứu, giới hạn phạm vi nghiên cứu và lựa chọn các phương pháp nghiên cứu để thực hiện các nhiệm vụ của đề tài

Chương 1: Cơ sở lí luận về Sư phạm tương tác

Hệ thống hóa cơ sở lí luận về quan điểm sư phạm tương tác, quan điểm sư phạm tương tác có cơ sở lí luận căn bản dựa trên nhiều ngành khoa học như Triết

v

học, Tâm lí học, Giáo dục học và Sinh lý thần kinh Các nội dung cơ bản của sư phạm tương tác là các tương tác và ảnh hưởng của bộ ba tác nhân giáo viên - học sinh - môi trường, các dạng bài học theo quan điểm sư phạm tương tác, qui trình tổ chức dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác và các phương pháp dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác

Chương 2: Thực trạng dạy học môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ

Khái quát chung về trường Cao đẳng Cần Thơ, tìm hiểu thực trạng hoạt động dạy học môn Autocad tại trường Cao Đẳng Cần Thơ

Về hoạt động học, thực hiện khảo sát thực trạng nhận thức, thái độ và tính tích cực học tập môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ Về hoạt động dạy, tìm hiểu thực trạng phương pháp, phương tiện dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ

Chương 3: Tổ chức dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ

Từ cơ sở thực tiễn và cơ sở lý luận, người nghiên cứu phân tích quy trình tổ chức dạy học tương tác và vận dụng vào dạy học môn Autocad cụ thể như nghiên cứu nội dung môn Autocad để làm cơ sở cho việc soạn đề cương bài giảng, soạn giáo án theo hướng tích hợp môn Autocad theo các khâu của qui trình tổ chức dạy học tương tác, trong đó kết hợp với các phương pháp dạy học có tính tương tác cao, phương tiện dạy học và kỹ thuật dạy học tích cực nhằm tạo được môi trường dạy và học môn Autocad theo định hướng tương tác Thực hiện khảo sát ý kiến chuyên gia về qui trình tổ chức dạy học tương tác môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ Tiến hành tổ chức dạy học môn Autocad theo quan điểm sư phạm tương tác cụ thể nội dung bài “Giới thiệu các hệ tọa độ sử dụng trong Autocad (phần 2D)" và bài “Giới thiệu các phương thức truy bắt điểm” tại trường Cao đẳng Cần Thơ và đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm

để kiểm chứng tính giá trị của đề tài

Phần kết luận và kiến nghị

Tổng kết các kết quả chính của đề tài, trình bày những ưu điểm, hạn chế và hướng khắc phục khi vận dụng quan điểm sư phạm tương tác vào quá trình dạy học môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ

ABSTRACT

Educational developing strategy 2001 – 2010: “ Transfer from passive delivering knowledge, which teachers explain their lessons meanwhile students write down their lesson texts in approaching knowledge, to teaching students how to know study or acquire information by themselves logically as well as analytical, collective thought; developing individual ability; raising the sense of initiative and their self-control in educational progress” and “applying advanced methods and model means in teach-study progress step by step, ensuring the condition and time for being self-educated and self-study as well, especially students who are learning in universities

In recent years, because this given method that offer ideal environment for students in building and gain knowledge by themselves through activities designed by teacher, there are growing the numbers of teachers who interest in applying interactive pedagogy in education progress, particularly special subjects Students who are created conditions in initiative though and competences for using model scientific and technological instruments Active learning methodology has to meet two demands: feeling comfortable and participation

Starting from desire of learning outcome improvement in learning Autocad for students who are studying intermediate level of Industrial Current, to create learning interests, to improve activity in their learning and to support in development of schools, I choose topic: “Applying the viewpoint of interactive pedagogy in teaching Autocad at Cantho college”

The Project was done at The Cantho college from February 2013 to August 2013 The Thesis book of the project illustrated the research results with three parts as follow: Introduction: Inludes indicating the reasons to select the topic, defining the objectives, proposing assignment researches, determining object and subject of study, founding supposition research, limiting scale of research and choosing researching methods to perform given assignment researches

Chapter 1: Background of interactive pedagogy

Systematizing background of interactive pedagogy based on a number of sciences, for instant, philosophy, psychology, pedagogy, physiology of nervous system The basic contents of interactive pedagogy are interacts and effects of a

vii

component triangle: teacher – student – environment, the kinds of lesson with interactive pedagogy, educational organization progress with interactive pedagogy and other ones

Chapter 2: The fact of learning Autocad at Cantho college

Showing information about Cantho college and the fact of learning Autocad in general at Cantho college

For learning actions, a survey conducted in students’ attitude, awareness and activeness as well For teaching actions, finding out the fact of methods, equipment in learning, teaching and assessment also carried out in Autocad at Cantho college

Chapter 3: Organizing the viewpoint of interactive pedagogy in teaching Autocad at Cantho college

Basing on the background and the fact, I analyzed educational organization progress with interactive pedagogy and applied in teaching Autocad at Cantho college, more precise, finding out the contents of lessons deeply for the draft of its that were integrated the high interactive pedagogy with equipment in learning, teaching and active learning method to create an appropriate environment following interactive pedagogy Cooperating experts carried out a survey in educational organization progress with interactive pedagogy, namely Autocad at Cantho college Displaying the experimental organization process and using the outcomes after this process for assessmenting the value of my topic, more specific, content of the lesson “Introducing coordinate systems which are used in Autocad (part 2D)” and the lesson “Introducing how to determine points in the engineering drawing object method” at Cantho college

The Conclusions and Recommendations

Summarizing all of main outcomes form the project, showing strengths, weakness and how to made good these shortcomings in applying the viewpoint of interactive pedagogy in teaching Autocad at Cantho college

MỤC LỤC

Quyết định giao đề tài

Lý lịch khoa học i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Tóm tắt iv

Abstract vi

Mục lục viii

Danh sách các chữ viết tắt xi

Danh sách các bảng xii

Danh sách các biểu đồ xiii

Danh sách các hình xiv

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC 5

1.1 SƠ LƯỢC LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM 5

1.1.1 Trên thế giới 5

1.1.2 Ở Việt Nam 6

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 9

1.2.1 Quan điểm dạy học 9

1.2.2 Phương pháp dạy học 9

1.2.3 Kỹ thuật dạy học 10

1.2.4 Tương tác 10

1.2.5 Quan điểm sư phạm tương tác 11

1.3 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC 11

1.3.1 Cơ sở khoa học của sư phạm tương tác 11

1.3.2 Các nội dung cơ bản của sư phạm tương tác 14

1.3.3 Các dạng bài học theo quan điểm sư phạm tương tác 20

1.3.4 Qui trình dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác 22

1.3.5 Một số phương pháp dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác 26

1.3.6 Một số kỹ thuật dạy học tích cực 33

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 37

Chương 2 THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 38

ix

2.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 38

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 38

2.1.2 Đặc điểm tình hình 39

2.1.3 Các ngành đào tạo 43

2.2 GIỚI THIỆU NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN AUTOCAD 45

2.2.1 Vị trí, tính chất môn học Autocad 45

2.2.2 Đặc điểm môn học 46

2.2.3 Mục tiêu môn học 47

2.2.4 Nội dung môn học 48

2.2.5 Mục tiêu cơ bản của từng chương môn Autocad 49

2.3 THỰC TRẠNG DẠY HỌC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 52

2.3.1 Thực trạng hoạt động học môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ 52

2.3.2 Thực trạng hoạt động dạy môn Autocad tại trường Cao đẳng Cần Thơ 60

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 66

Chương 3 TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 68

3.1 NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG KHOA HỌC CỦA VIỆC TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 68

3.2 TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 73

3.2.1 Tổ chức dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác nội dung Bài 3 “Giới thiệu các hệ tọa độ sử dụng trong Autocad (phần 2D)" 73

3.2.2 Tổ chức dạy học theo quan điểm sư phạm tương tác nội dung Bài 2 “Giới thiệu các phương thức truy bắt điểm" 108

3.3 KHẢO SÁT Ý KIẾN CHUYÊN GIA VỀ TÍNH KHẢ THI VIỆC TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO QUAN ĐIỂM SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC MÔN AUTOCAD TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CẦN THƠ 140

3.3.1 Mục đích khảo sát 140

3.3.2 Đối tượng khảo sát 140

3.3.3 Nội dung khảo sát 140

3.3.4 Kết quả khảo sát 141

3.4 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 145

3.4.1 Mô tả quá trình thực nghiệm 145