Về các cấp và các đơn vị hành chính: Nhà nớc Văn Lang 3 cấp tơng ứng với 3cấp quan chức : - Đứng đầu nớc VănLang là Hùng Vơng - là ngời đã nổi lên thuhiện thân của quyềnlực tối thợng Hù
Trang 1đ-luật chung của tất cả
giới, không loại trừ bất
cứ một quy luật nào
táng hay truyền thuyết
Tuy nhiên, nó vẫn cha
Âu Lạc bao gồm hai
thành tố Tây Âu (Âu
Âu Lạc Những thànhbằng chứng hùng hồnHùng Vơng - An Dơng
có thật mà còn minhthấy rằng đất nớc Việtdựng nớc sớm, mộttạo ra nền tảng bềnsinh tồn và phát triểnViệt Nam Từ đó ngờilãnh thổ chung, mộttiếng nói chung một cơ
bó trong một thể chếlối sống mang sắc tháimột nền văn minh, vănkhẳng định sự tồn tạigia văn minh có đủvững vàng tiến quanhất của lịch sử - thờithuộc
Câu 2: Anh (chị) hãy nền hành chính của thời đại dựng n ớc
đầu tiên.
Trả lời:
1 Khái quát về sự ra
đời của nền hành chính thời đài Hùng
ơng
2 Cơ cấu hành chính:
a Về các cấp và các
đơn vị hành chính:
Nhà nớc Văn Lang
3 cấp tơng ứng với 3cấp quan chức :
- Đứng đầu nớc VănLang là Hùng Vơng -
là ngời đã nổi lên thuhiện thân của quyềnlực tối thợng Hùng Vơng đóng đovào các di tích khảo cổ
Đông Sơn, ta thấy địagiờ có sự mở rộng dầnxuống đồng bằng, benyếu ở vùng đồng bằng,của Bắc Bộ, Bắc Trung
Bộ Các khu vực c trú,hàng ngàn mét vuông
đến 1 vài chục vạn m2,tầm văn hoá cũng khá
Đông Sơn Những khuxóm làng định c trongkhác nhau chung sốngNhững xóm làng đóxã nông thôn, thờngxóm làng có 1 số gia
đình phụ hệ, nhữngtrí quan trọng trongmọi ngời coi trọng
Trong xóm làng, quan
ợc bảo tồn bên cạnhquan hệ láng giềng
- Giúp vua và cùng đợclớn là những ngời ăn
đó chủ yếu là vợ, con,hàng anh em gia tộcnghĩa và quyền uy củacai trị xã hội
- Dới vua Hùng vàgiúp việc cho vua
Hùng có các Lạc hầu
và Lạc tớng VuaLạc Hỗu, các tớng võcon trai của vua gọi làvua gọi là Mị Nơng,chính Quyền cai trịcon nối gọi là chế độ
đồng thời là thủ lĩnhcác nghi lễ tôn giáo
- Hùng Vơng chia nớcVăn Lang thành 15 bộ
Đứng đầu mỗi bộ lạc(trớc đó là tù trởng)tập, cha truyền con nối(Phụ đạo)
1 Văn Lang (BạchHạc - Việt Trì)
2 Châu Diễn (Sơn Tây
- Hà Tây)
3 Phúc Lộc (Sơn Tây
-Hà Tây)
4 Tần hng (Hng Hoá,Tuyên Quang)
5 Vũ Định (TháiNguyên, Cao Bằng)
6 Ninh Hải (Hng YênNinh)
7 Lục Hải (Lạng Sơn)
8 Ninh Hải (Hng YênNinh)
9 Dơng Tuyền (HảiDơng)
10 Giao chỉ (Hà Nội,Hng yên, Nam Định,Ninh Bình)
11 Cửu Chân (ThanhHoá)
12 Hoài Hoan (NghệAn)
13 Cửu Đức (Hà Tĩnh)
14 Việt ThờngTrị)
15 Bình Văn (?)
Nh vậy, “bộ”:
Thể hiện sự phân chiadân c theo sự áp đặtcủa Nhà nớc Thể hiện đó là đơn vị,thuỷ, hay nói cáchmang tính nửa vời:
hoặ thị tộc bộ lạc dựhành chính ”
- Dới bộ lạc là cáccông xã nông thôn,chiềng, chạ Đứng đầu
là các bố chính (cócạnh Bồ chính, có thểhình thành 1 tổ chức
đồng công xã tham gia
điều hành công việccủa công xã nôngnơi trung làm - nhà sànhoạt cộng đồng
- Già Làng,Già Bản
Phải tuân thủ sự điềuHầu, Lạc Tớng, nhàvua
Vừa phải thực hiệnmình theo kiểu gia tr-
Nhà vua, các thủ lĩnh
bộ lạc nh các Lạc Hầu,Lạc Tớng và cáctiếp thống lĩnh lợng l-ợng quân sự
- Đồng thau làm vũhoạt động quân sự vai
đời sống xã hội, quatrên trống đồng Đông
đồng, rùi chiến)kếtgian lực lợng quânthuý binh đợc trang bịlực lợng bằng đồngthau rắc lên : lao,giản,rừu…
- Ruộng đất: là TLSXchính đợc các “Kẻ”
… … với hình thức cácgiai đoạn tiểu nôngtheo chế độ gia trởng,theo dòng họ và tậpxã láng giềng+ Các giai đoạn tiểunông bắt đầu xác lậpcác mức độ khác nhau+ Đất đai t hữu chủlàm vờn, đất canh tác
đang sản xuất, khitrồng thì sở hữu vẫnthuộc
+ Hình thức ruộngNhà nớc hay cho các
“ăn ruộng” vẫn cùngtồn tại
Câu 3: Những đặc tr -
ng cơ bản về hành chính Nhà n ớc ở chính quyền tự chủ Nhà n ớc Vạn Xuân (thời tiền lý) (544 - 602)
1 K/nghĩa Lý Bí (542 quát:
Chínhquyền Giao Châu từtriều Tấn (đầu thế kỉ(thế kỷ VI) thực tế là 1hoặc do các chỉ huytúng, hoặc ở trong tay
“lập nghiệp” trên đấtthành những “cụctộc”bản địa, hoặc chịulớp hao trởng đa phơngTrong bối cảnh đó,
nếu có 1 phong tràonổi dậy dựa trên nền
có cơ hội xây dựng 1trong thực tế nếu nh
ng, Bà Triệu do tầnglãnh đạo thì bớc sangphonbg trào dân tộc dophơng khởi xớng
Nửa cuối
TK VI đợc đánh dấu: 1tiếp sau đó là 1 thời kỳcuộc khởi nghĩa của
Lý Bí
- Lý Bôn + còn có tên gọi là Lý
Bí, quê ở Lang Hng,Thái Bình
+ Xuất thân từ 1 haotrởng đa phơng, đã ra
ơng, nhận chức Giámquân
+ yêu nớc, thơng dân,
hộ, ông sơm bỏ quanTinh Thiều (ngời cùngLơng xin bỏ 1 chứcquan
Viên lại
bộ thợng thủ nhà Lơngnói rằng “họ TinhThiều là hán môn,nên chỉ bổ dụng Tinhcổng thành phía TâyTinh Thiều xấu hổ vềtỉnh việc khởi nghĩa”
- Bấy giờ thứ sử GiaoChâu tên là Tiêu T là 1dân Nhân lòng oánkết với hào kiệt các
ớc ta đồng thời nổi dậychống nhà Lơng
Thủ lĩnhChu kiên là Triệu Túc,
và con là Triệu Quang
Bí đã đem quân theotrớc tiên Sau đó Tinhớng tài cùng hào kiệtcác nơi nổi dậy hởngứng
- Cuộc khởi nghĩathành công nhanhchóng
+ Thủ sứ Tiêu Túmang vàng bạc đút lótchốn về Quảng Châu+ Nghĩa quân chiếm đ-
ợc châu thành Longvào đầu 542, nghĩa làchỉ 3 tháng sau khi
nổ
- Tháng 4/542, nhà
L-ơng huy động lực lợngbên phía tấn đánh quâncủa Lý Bí nhng cuộcnhà Lơng hoàn toànthắng lợi và nắmquyền làm chủ đất nớc
Bị thua
đau, mùa đông năm ấy(542) vua Lơng lại saiquân sẽ sợ hãi, hoangkhông dám tiễn Nắm
Bí tổ chức mặt trậnGiao Châu làm quân
địch 10 phần chết 7, 8Hai viên tớng cầm đầuchết
2 Những đặc trng cơ bản về HC Nhà nớc chủ Nhà nớc Vạn Xuân (tiền Lý).
- Cuộc khởi nghĩathắng lợi, đầu mùa
Bí chính thức lên ngôi,Nam Đế - Nam Viết
1
Trang 2Đế lấy niên hiệu là
xây chùa Khai Quốc ở
Phụ) là tiền thân của
đảo Kim Ngu (Hồ Tây
dới triều Lý Nam Đế
+ Cha rõ, sơ sài, chỉ
trăm quan, hai ban ván
Xuân Thể hiện ở chùa
Khai Quốc, cái tên
đã tiến quân tiến đánh
giành lại quyền tự chủ
Tử để giữ hoà hiến trắc đem quân bất ngờ
bộ quyền hành và đất
đai, lập ra triều đại LýNam Đế
Nhật xét: Nền độcthể kỉ 6 còn non trẻ, ýmạnh nhng thực lực đểtrong nội bộ dân tộcthống nhất đợc thể lực
có xu hớng xung đột,Cuộc xung đột giữa LýVơng phản ánh tìnhhình này
Lu Phơng cho ngờisang dụ hàng Lý Phật
ớc ta cho giặc nớc tacủa kẻ thù phơng Bắc
Câu 4: Những nét chủ yếu của HC Nhà n
ớc thời đo hộ Tuỳ
-Đ ờng?
1 Những nét chủ yếu của hành chính Nhà n- ờng
KQ: Cuộc xung độtnội bộ làm cho thế nớclãnh đạo cuộc khởitập hợp lực lợng,sức mạnh của cả dânHèn nhát dâng nớc tarơi vào ách thống trịcủa nhà Tuỳ
a Nhà Tuỳ (589 - 617)
đã thôn tính và xác lập
đất nớc ta một cách dễdàng
- Tuỳ Dơng Tế (607)chính: Đặt lại chế độ,Lơng
gồm: Quận Giao Chỉ(Bắc Bộ) có 9 huyện Quận Cửu Chân(Thanh Hoá) có 7huyện
Quận Nhất Nam(Nghệ Tĩnh) có 8huyện
Tỉ Cảnh (đất Ba Châucủa Làm ấp) 4 huyện Quận Làm ấp (đất Bahuyện
Nh vậy, là nớc ta đơn
vị hành chính gồm 5quận và 32 huyện
- Trụ sở đợc chuyển từ
về Tống Bình (Hà Nội)
- Tuy về danh nghĩa,các quận trực thuộctrung ơng ở Trung
tế nh lời vua Tuỳ thúbuộc lỏng lẻo nghĩa làchính chịu triều cống
và đợc ràng buộc 1
cách lỏng lẻo nh các
đơn vị cát cứ của quậnTuỳ không đủ sứctrong nớc rối ren
Vàonhững năm rối loạn
ta càng cách tuyến vớithú cát cứ trên đất nớclột nhân dân Thái thúquan lai, địa chủ, trongchâu, sừng tê, vànggiả
b Nhà Đờng
- 617, 1 viên tớng củaDân lật đổ nhà Tuỳ lập
ra nhà Đờng ĐờngCao tổ
- Cơ cấu hành chínhNhà nớc thời Đờng+ Khâu Hoà đầu hàngcai quản Giao Châu, đ-làm Đại Tổng QuảnGiao Châu năm 612
+ Năm 671, Đờng Cao
do nhà Tuỳ đặt, khôithời Nam - Bắc Triều(TK5)?
+ Vùng liên thổ thuộcChâu Giao đợc chiahuyện, hơng, xã
Đại hơng có từ 160
đến 500 bộ Tiểu hớng: 70 đến160
Đại xã: 40 đến 60 bộ Tiểu xã: 10 đến 30 bộ
đổi Giao Châu đô hộNam đô hộ phủ nớc
đó
- Quan đứng đầu đô hộphú tuỳ từng thời kỳ
mà có tên gọi khác
sú, tổng quản kinh lợckinh lợc chiêu thảo sứ,
Đô hộ phủ đặt tại TổngBình (Hà Nội)
- An Nam đô hộ phúhuyện
đợc thay thế bằng 1 sốnhà Đờng bổ nhiệm
Đối với quản lý hànhchính miền núi, nhà Đ-
“Ki Mí”
An Nam đô hộ phủquản 41 châu “Ki Mí”
Bắc Đến 791, nhà ĐờngHoan Châu đô đốc phủ
để quản lý vùng NghệTĩnh và kiêm quản cácLục Châu Lạp
- An Nam đô hộ phủ + buổi đầu trực thuộc
TW ở Trờng An+ 757 tiết độ sứ LĩnhNam ở quảng Châu+ Cuối thế kỉ 9, nhà Đ-ờng mới đặt riêng Tiết
864 Cao Biền đợc cửsang giữ chức vụ này
- Các huyện + Huyện lệnh đứngTrờng An bổ nhiệm
+ Thu thuế, thu cốngphẩm, trúng tuyểntạp dịch
- Dứa huyện hơng(Đ2 là hơng trởng) xã (Đ2 là xã trởng): H-
ơng là cấp hành chính
và xã
c Đánh giá và nhậnxét
- Nhà Tuỳ - Đờng đã
thiết lập nền hành
độ phong kiến phơngbắc Từ TW đa ph-của Trung Quốc: Quậnvới mục tiêu: Biến đấthành chính của Trungnớc nhằm thôn tính
đất nớc ta
- Chúng thi hành cáctiêu: vơ vét sức ngời vàtài nguyên; để thực
đã đa ra các biện pháp,
Đờng ở An Nam rấthình thức phức tạp chế độ cống nạp vẫn
là thủ đoạn bóc lộtnăm các châu huyệncống nộp cho triềulâm thổ sản quý (ngà) và nhiều sản phẩm
…
thủ công (tơ lụa, sathe, đồ mày ) Đặt thêm nhiều thứmuối, thuế vét, thuếbàng, thuế đay Nội dung An Namcác cấp vơ vét, bòn rútcủa Nhà nớc+ văn hoá: nhằm xoá
Nam , thay vào đó làChúng đã sử dụng biệnpháp:
Di dân: đa bọn tớngcớp, đã băng … đẩyViệt Nam
Bắt những ngời đàn
ông này lấy phụ nữ
dòng máu Nhất làcuộc đàn áp của Mã
Trng, gần 20 vạn đànthay đổi phong tục tậpquán của ngời Việt Cổ
- T tởng : Nho giáo,gia trởng
Kết luận : thủ đoạn caitrị xảo quyệt và âm muchính quyền đo hộ nhàcho dân ta bị khuất
đô hộ của nhà Đờngtranh ngày càng mạnh
mẽ của nhân dân ta màkhởi nghĩa vũ trang
nớc, có uy tín, có thếtoàn dân quyết giànhlấy cờng quốc dân tộc
Câu 5 : CS cai trị của
hộ kéo dài hơn 1 nghìn
đến 905) Trong hơntriều : Triệu, Hán (TâyHán) và Đông Hán,Tống, Tế, Lơng, Tuỳ,
hộ phơng bắc đã lợidụng cả tôn giáo, tíndân bằng các hệ t tởng
Trung Hoa, lợi dụng cảthần quyền tạo nên 1man để củng cố nềncai trị của chúng
1 Mục đích của chính sách cai trị :
Chính sách đô hộ của
kẻ thù + biểu hiện trong từngthời đại khác nhau (lúcrắn, lúc mềm)+ Nhng mục đích thìrất giống nhau: Biến
vị hành chính củadân tộc; bóc lột thôn tính đất nớc ta
2 Các chính sách cai trị:
a Về chính trị:
- Biến Việt Nam thành
đơn vị hành chính củaTrung Quốc nhằm bóclột và cai trị+ Ngay sau khi chiếm
đã chia Âu Lạc thànhChân, Nhật Nam sátViệt
+ Năm 111 TCN, nhàHán tấn công tiêu diệtTriệu Đà Từ đó Âuchiếm xong Nam Việtkhu vực hành chính và
tổ chức bộ máy cai trịchiếm đợc theo chế độquận huyện của quốc
b Chính sách kinh tế
- Mục tiêu: vơ vét sứcngời và tài nguyên
- Chính sách cụ thể: + Chính quyền đô hộtriều đại đã áp đặtkiến vào nớc ta Vềthuộc quyền sở hữuHoa Nhng trên thực
tế, bọn quan cai trị lập trang trại t nhân.+ Ra sức chiếm đất,xây dựng cơ sở kinh tếnên thống trị củachúng
ph-+ thực hiện chính sáchdân Hán đến ở lẫn ng-
đai khai hoang lập đồn
điền
Đặc biệt khuyến khíchTrung Quốc sang lậpnghiệp sinh sống ở nớc
ta, đồng thời triệu tậpTrung Hoa sang lánhtrị nhằm tạo thành 1tầng lớp địa chủ TrungTầng lớp địa chủ, qúylực của chính quyền đôruộng đất, lập điềnnhân dân ta.+ ở các Châu quận,chính quyền đô hộhiện chính sách “Đạiruộng đất rồi nộp tôhộ
+ áp đặt chế độ thuếruộng đất) dung (thuếthủ công)
Chính sách dùng ỡng thuế” đánh theo
“l-vụ thu hoạch, mỗithu)
Ngoài các loại thuếchính, chúng còn bankhác (“ngoại xuất”).+ cống nạp: 1 hìnhthức bóc lột, nặng nề
hộ Chúng bắt nhântất cả những gì mà
2
Trang 3Sĩ nhiếp mỗi năm thu
hoặc hàng ngàn tấn vai
ngựa và nhiều lâm thổ
sản qúy khác
Tôn Tử bắt hàng
tài, khéo nghề tinh xảo
đô kiền nghiệp (Nam
đẩy sang Việt Nam
+ Bắt lấp phụ nữ Việt
đối với nhà vua
-Hoàng đế Trung Hoa
Nhà Hán vào buổi đầu
quý tộc Hán chạy loạn
sang Giao Chỉ ngày
thời Tam Quốc, Lục
ời bị tù tồi đày
ớc ta Tuy vậy đạo
ợc truyền bá và phátquan lại đô hộ và tầnglớp trên của xã hội
nớc vẫn đợc giữ gìn
Sự truyền bá đạo giáo
và phật giáo+ Đạo giáo là một tôn
là 1 thứ hỗn hợp nhiềuphơng thuật (dân gianmộng, xem sao, đồngphù phép bói toán) đợcthống thần tiên, đạolang, đền miếu Đạoxã hội TQ từ thời LụcNhiều khi mới du nhậpkhông đợc phổ biếndân mà chủ yếu chỉtrên Còn đối với
đã đợc quyện hoà vớiViệt cổ
+ Phật giáo đợc truyềnbá vào nớc ta từ rất
từ những thế kỉ 6-5 Thích Ca Mâuni sángcấp khắc nghiệt ở ấn
tr-độ, đợc đông đảo nhân
Về sau đạo Phật bị giai
và biến nó thành 1 tônNhà nớc Những mặt
nh chủ trơng bìnhlàm điều lành, chốngdân lao động Tín ng-Việt cổ có nhiều nétcủa đạo Phật nh kêugọi mọi ngời làm điều
vị tha, thuyết nhân quá
đảo quần chúng nhândân hởng ứng
Từ thời Hán, trên đấtPhật giáo là Luy Lâu,nhiều chùa tháp thờkhác của tín ngỡngkhi truyền bá vào nớccực của Phật giáodân, từ bổ đấu tranh đểkhông thể phát huy đ-ợc
Nhân dân dù là theoPhật giáo, Nho giao,tham gia vào cải cuộc
hộ của phong kiến TQ
- Bắt nhân dân ta phảithay đổi phong tục tậpquán
VD: tính chất hà khắcTriệu đợc thể hiện quamũi” thích chửi vào
đối
Chính quyền đô hộ từHán về sau đều thẳng
tay đàn áp nhân dân tatrong cuộc đàn áp cuộc
ng, để tiêu diệt chính
Bà, vào năm 43 Mã
nhân dân Lạc Việt,Lạc Việt bị bắt đày
đồng bị phá huỷ Dới ách đô hộ củanhà Ngô “Chỉnh hìnhNgô đã bắt hàngtráng ngời Việt xíchtrói đem về TQ+ Chính quyền đô hộ
“lấy binh uy mà ứccờng bạo lực quân sự,trong cuộc đàn áp khởi(722), quân xâm lợctàn sát nhân dân rất dã
quân đắp thành gò caochinh phuc, đề cao uy
ngời để kiểm soát biên
ải
Kết luận: Chínhnhng trong sự phátnớc và điều kiện chúngNam vẫn còn có nhữngkinh tế, văn hoá, xã
hội
Câu 6: Những nét cơ
bản về những cải Khúc Hạo? (Đầu TK X)
1 Khúc Thừa Dụ dựng quyền tự chủ:
- Cuối TK 9 triều đìnhnhà Đờng đổ nát+ Nạn cát cứ của cácngày càng ác liệt+ khởi nghĩa HoàngSáo (874 - 884) làmthống trị của nhà Đờng(Vân Nam), Namthành 1 nớc lớn, luônNam, có lần tiếnxuống chiếm phủhào trởng đa phơng
đem quân trấn giữ cácNam Chiêu-Cuối 865, Cao Biền
đánh bọn quân Namphục chính quyền đô
Cao Biền là Tiết độ sứthành tỉnh Hải quậnbiện pháp trấn áp quânphong thuỷ không cữunhà Đờng trên đất nớcta
+Phong trào đấu tranhgiành quyền tự chủthế kỉ 7, 8, 9 báo hiệunhân dân ta vợt ra khỏicủa các đế chế phơngbắc
- Viên tiết độ sứ cuối
ta là Độc Cô Tốn Sangdanh là “Ngục ThợngTh” (thợng th ân), …
ra nhận chức ở đảo Hải
đối lập giết chết Chớpthời cơ chính quyền
TW nhà Đờng hấp hối,chính quyền đô hộ nh
ta lại 1 lần nữa kiênquyết định trớc vậnmệnh đất nớc
Một hào tớng ở HồngKhúc Thừa Dụ đợcquân ra chiếm đóng(HN), tự xng tiết độkhéo léo giữ nguyêncơ … BM và danhnghĩa của chính quyền
đình cho quyền đối lậpchất chính quyền đô
giả của khu vực đứng
đầu đất Việt Tuy còn
1 chức quan nhà Đờngxây dựng 1 chính
về cơ bản ách thống trịtriều đại phơng bắc
lao của Khúc Thừa Dụngời đặt cơ sở cho nền
độc lập dân tộc
Ông: Bãi bỏquan lại ngời TQ, cácchức vụ đều thay thếbằng ngời Việt
2 Cải cách hành
chính thời Khúc Hạo
a.907 Khúc Hạo Dụmất, Khúc Hạo mặcNhà Hậu Lơng thaycông nhận Khúc Hạoxng “tiết độ sứ”
Tiếp tục sự nghiệp ýchí của cha, Khúc Hạocủng cố nền tự chủ cònbằng việc tiến hànhnhiều cải cách quantrọng
- Thiết lập 1 hệ thốngchính: “Lộ - phủ -Châu - Giáp - Xã”
+ Khúc Hạo chia đặtbãi bỏ mô hình t/c
An Nam đô hộ phú xã
-+ Khúc hạo đã cải đổihơng thành giáp Đứng
và phó t giáp (cấpgiác) Ngoài những h-
Họ Khúc còn đặt thêmthảy có 314 Giáp (thờhơng)
Điều đó cho thấuchính quyền họ khúc
đờng mở rộng và củnglập, tự chủ mà giànhlại đợc từ năm 905+ Đơn vị hành chínhKhúc đặt các chứcchánh lệnh trởng, tả
nhằm tăng cờng sự
đơn vị hành chính cấpTW
- Về chính sách quản
lý hành chính Theo Khúc Hạo:
“Chính sự cốt chuộngnhân dân đều đợc yêuvui” (Ngữ đại sử ký)
Sửa đổi chế độ điềnnặng nền của thờithuộc Đờng
Ông ra lệnh: “BQ thuếruộng, tha bỏ lực dịch,quê quán giào cho giáptrởng trong coi”
b ý nghĩa
- Những cải cách củaKhúc Hạo có tác dụngcông cuộc xây dựng 1
QG độc lập, thốngnhát tách khỏi phạm viquyền phong kiến TQ
An Nam đô hộ phủhành chính thống nhất
TQ trong đó có nớc ta
- Việc cải tổ các khuvực hành chính tạoquyền TW có lâmnghiệp, lâm suất đợccác đa phơng trong n-chính quyền thốngngời, chính quyền họchính quyền độc lập tựthai Dù vậy, nó thực
sự là nền móng vữngchính quyền độc lập,sau đó
- Những cải cách vềchính sách quản lýHạo đã xoá bỏ đợc chếchính quyền đô hộ,
Đờng Phơng thức bóc
hộ ngoài những hìnhdung, đức còn cónhiều hình thức bóc lộtlao dịch) theo n/c củakiến TW và bọn quanlại đô hộ
- Nội dung cải cách đó+ giảm nhẹ mức bóclột đối với nhân dân+ xoá bỏ mâu thuẫntrong chính sách bóc
đặt bạo lực, chính sáchquan PL TQ và xã hộitồn chế độ công xãnông thôn mang nặngbình đẳng công xã
- chính sách “BQ thuếruộng” hấn về bản
điền” nh chính sách tô,ờng ở TQ gắn liền vớiChính quyền họ Khúc
đã thực hiện 1 phơngthức bóc lột phù hợphội thực tế của nớc tadung hợp cần thiết vàthoả đầy giữa Nhà nớc
tự chủ và làng xã trongbối cảnh của Nhà nớccủa đầu thế kỉ X.Thông qua chính sách
có tác dụng gây dựng
đất trong xã hội của
đó sẽ đợc cung cấp vàtrình phát triển của chếkhi đất nớc hoàn toàn
- Tuy xu hớng cát cứcủa các hào tớng vấnthế của lịch sử Việtnhững cung cấp củadân tộc gắn liền với
mở ra 1 thời kì phátViệt Nam mà các triềuthành
3
Trang 4thời kỳ phát triển mới
mà các triều đậi sau đó
Hán vội vã đa quân
binh của địch cha đến
bị quân ta công phá dữ
thành tan vỡ Viên
t-bị giết chết, thứ sử Lý
binh thoát vây tìm
đ-cứu việc của địch do
t-ớng Trình Bảo chỉ huy
ta ở Đại La Nhng thất
ngay tại chỗ Cuộc
với thất bại thảm hại
tiêu diệt Kiều Công
Tiễn sai ngời sang cầu
dụng thời cơ, Nam
cuộc chiến tranh xâm
lần này nguy hiểm hơn
Sau 1 thờigian tập hợp lực lợng,Ngô Quyền từ Châu áitạo nên chiến thắngtan cuộc chiến tr4anhNam Hán
12 sử quân:
Sau khi
đánh bại quân xâm lợcNam Hán (938), Ngô
Quyền bắt tay vàochính quyền độc lập,Ngô Vơng; Bỏ chế độ
đình theo chế độ quânLoa
Sử cũkhông chép về t/c hànhcác đơn vị Châu,làng xã vẫn là nhữngkinh tế ở cơ sở Bên
có 1 làng xã mới củasang trong các thể kỉtrớc
- Trong buổi đầu c2
nền độc lập, các thểtạm thời nằm im Nh-yên ổn của hơn 30quyền TW cha đủ điềuquản lý chặt chẽ cáctình hình đó, các thể
địa phơng xa ra sứccủa chúng, chuẩn bịchính quyền TW
- Năm 944 Ngô VơngNgập cha kịp nối ngôi(em vợ Ngô Quyền, làNghệ)cớp ngôi, tự lậpVơng Xơng Ngậpngôi bỏ trốn, Dơngtrai là Ngô Xơng Văntình hình triều Ngô rối
và thổ hào ở khắp nơi
đấu tranh thôn tính lẫnnhau bắt đầu
- 950 Ngô Xơng VănTam Kha, truất ngôicua của y giành lại đợcNam Tấn Vơng và sainớc - Nhiên Sách V-
ơng
Chínhquyền TW lúc này đã
suy sụp, tình hình(nhất là vao 965 khicả nớc rơi vào tìnhcác thế lực cát cứ), thổnhiều nơi, tình trạngtranh chấp
Thực ra, các thế lựcthổ hào nổi lên cát cứnổi lên trong các thế
ời sau đây
1 Ngô Xơng Xí (concủa Ngô Xơng Ngập)chiếm cứ Binh Kiều(Thanh Hoá)
2 Kiều Công Hân: Tựxng Kiều Tam ChếPhong Châu (Việt trì -Phú Thọ)
Cháu nội Kiều CôngTiễn
3 Nguyễn Khoan: Tựxng Thái Bình CôngTam Đới (Vĩnh tờng -Vĩnh Phúc)
sau khi tranh chấpquyền vua không kết
tự thủ ở huyện ThanhOai - Hà Tây
6 Lý Khuê: Lý LãngCông
Sửu Loại (ThuậnThành - Bắc Ninh)
7 Nguyễn Thủ Tiệp:
vốn là thái thú NhậtNam
Tiên Du (Tiên Du Bắc Ninh)
-8 Lã Đờng : Lã Tá
Công
Tế Giang (Văn Giang Hng Yên)
-9 Nguyễn Siêu:
Nguyễn Hữu CôngTây Phù Liệt (ThanhTrì - Hn)
10 Kiều thuật : KiềuLệnh Công
Hồi Hồ (Cẩm Khê,Phú Thọ)
11 Phạm Bạch Hổ :Phạm Phòng át
Đằng Châu (Kim đông
- Hng yên)
12 Trần Lâm : TrầnMinh Công
Bố Hải hẩu (TháiBình), về sau phối hợpvới lực lợng của Đinh
Bộ Lỹnh
Nhận xét : thời HậuNgô Lơng, ở triều đình
TW có 2 anh em cùngtập quyền nên các thế
tự cắt đất, tự phong chính không còn tínhtính tán quyền
v-Từ 1 nền hành chínhthống nhất hànhquyền tán quyền
Đây là 1 nền hànhgiành quyền lực, dân ở
sứ nào thì theo sứ đó
- Cuộc đấu tranh thônthế lực cát cứ đã gâynguy cơ nền độc lậpphá hoại
* Thống nhất 12 sửquân
- Bấy giờ ở Trung Hoa,nhà Tống đợc thànhNgũ đại thập quốc,thống nhất lãnh thổ và
đế chế nh nhà Đờng
tr-đặt nớc ta trớc nguy cơ
tầng lớp thống trị trongthống nhất lực lợng đểxâm nhất định sẽ xảynguyện vọng của toàngiờ
- Trớc tình hình hỗnloạn của đất nớc, Đinh
Bộ Lỹnh 1 tớng giả, cóyêu cầu này của lịchsử
+ Đinh Bộ Lĩnh - ConHoa L (Nhật Bản)từngthời Dơng Đình Nghệ
quê ở Đàm Gia Trang
đã có chí khí hơn ngời
số vùng Đinh Bộ Lỹnhlực lợng, lên cùng convới Trần Lãm ở Bố hảiLỹnh là ngời có khíTRần Lãm nhận ĐBLlàm con nuôi, giao chonắm giữ … binhquyền Khi Trần Lãmquân về giữ đất Hoa L,
mọi ngời ủng hộ, ĐBLhùng cứ 1 cõi riêng+ ĐBL đánh đâu thắng
đây, tự xng là Vạncác tớng Đinh Điền,
Lê Hoàn… ĐBL kéoquân ra đánh ĐằngChâu Sử quân Phạmlợng của mình đi theo
đánh sang Thanh Oai,của sử quân Nguyễncánh đánh Giao ChâuThủ Tiệp thua to, phảichạy sử quân Ngô
không nổi, xin hàng
ĐBL lại tiến đánhHãn thua, bỏ chạy về
đấy Các sử quân khácVạn Thắng lơng ĐBLlực cát cứ, thống nhấtvững chắc Hiệp thành
đem quân toàn quân về
đô
Câu 8:Những đặc tr -
ng cơ bản ở hành chính Nhà n ớc thời Tiền Lê
1.Kết quả giai đoạn Lê
- Năm 979, Đinh TiênHoàng và con trởng làquan trong triều là Đỗngôi Triều đình lậplên làm vua,bấytôn mẹ là Dơng VânNga làm Hoàng Hâu
Hoàn làm phó vơngthái hậu Dơng Thị giaothay vua đợc tự do ravào cung điện
- Các tớng Đinh
Điền,NguyễnBặc,Phạm Hạp sợ Lô
nhà Đinh liền họp mặtHoàn nhng bị thua
trận, Nguyễn Bạc vàPhạm Hạp bị bắt, sau
đó bị giết
- Mùa thu năm 980
bộ nhà Đinh mâugiết nhau, nhà Tốngnớc ta Đợc tin quânchỉ huy sắp kéo vàohậu giao cho Lê Hoànchống xâm lợc TheoDơng thái hậu đã saikhoác lên mình Lêmời Lê Hoàn lên làmthuận lợi lãnh đạocuộc kháng chiến
- Lê Hoàn lên ngôihoàng đế
+ Tự xng là Đại Thànhhoàng đế
+ Lờy niên hiệu làThiền Phức+ Dơng Vân Ngathành Hoàng hậu, đợcMinh hoàng đế
- Lê Hoàn huy độngquân đội và nhân dânchống quân Tống theo
đóng cọc nhọn ở cửasông Bạch Đằng chặnngời đa th sang cho
Đinh Toàn lên làm vuakhiến quân giặc thêm
kiêu ngạo, chủ quan
981, Lê Hoàn đập tanTống
2.Đặc trng cơ bản của hành chính Nhà nớc thời Tiền Lê;
- Sau chiến thắng quânTiền Lê của Lê Hoànlịch sử là xây dựngNhà nớc quân chủ và
tổ quốc trớc nạn ngoạixâm
- Về bộ máy chínhchính gồm có+ Lộ - Phủ- Châu -Giáp- Xã, có từ trớcvẫn đợc giữ nguyên
* Bộ máy hành chính
ở TW
- Cơ bản phỏng theonhà Tống
- Đứng đầu là vua
- Tiếp đến là Thái s cónhiệm vụ làm quân sựcho nhà vua
- Dới thái s là Đạicho nhân dân
- Dới tổng quản có thái
uý coi việc quân
đại tớng quân+ thời Tiền lê có 2chức chỉ huy sự: Tảhuy sứ, Hữu thân vệ
điền chỉ huy sứ+ Ngoài ra còn có cáchiệu, nha nội
- Nền hành pháp và tpháp cha phân biệt
- 1002, quy định vềtớng và hiệu, đặt 2 ban
vệ Quân đội triều đình
“Thiên tử quân” vàotrán
- Lê Hoàn rất chú ýmạnh để bảo vệ chínhquyền TW Quân đội
có 10 quân, mỗi quânmỗi tốt 10 ngủ, mỗingủ 10 ngời
- Lê Hoàn phong vơngcho 12 ngời còn, chaucủa mình và bổ trịchâu và đợc phép hởngmột số thứ thuế thu đ-
ợc thực hiên chínhthuế cho quốc khố
lễ cày ruộng Tịch điền
ở Đội Sơn
- ở kinh đô Hoa L, lêHoàn cho xây cất
Đại Vận tên điện làTràng Xuân, Tử Hoa)triều đình
- Để củng cố nền hànhchính của Nhà nớc tựcác luật lệ 1 cách
sự phản loạn, chống lại
ổn định xã hội T2 sửdụng các hình phạt đặtvạc dầu, nuôi hổ dữNăm 1002, Lê Hoàn
“định luật lệnh”
* Về GD và Đtạo quanlại
- Chế độ lựa chọn lạicha có vai trò rõ ràng,mô hình chính quyềnnhng điều đó không cónghĩa là Nhà nớc Đại
Cồ Việt ở thế kỷ Xcủa nhà Đờng, Tống 1
4
Trang 5chuyên chế quan liêu
đoán việc nớc Châu
giả Lê Đại Hành với
với sứ thần Trung Hoa
3.Sự suy sụp của nhà
vào rồi đốt cháy hoặc
thiêu sống, tiện mía,
Ngang, luôn giả vờ lỡ
đầu chảy mãu để làm
trò vui tiêu khiển
Điện tiền chỉ huy sử là
vua, mở đầu cho vơng
1225)
Câu 9 : Vai trò của Lí
Công Uốn trong việc
đời vua Đây là 1 triều
thời kỳ mới trong lịch
xây dựng đất nớc với
võ song toàn, thăng
vệ điện tiền chỉ huy
Cồ Việt, đóng đo tạiHoa L (NB)
* Vai trò của ông thểhiện ở các việc:
Dời đo từ Hoa L kinh tế nông thơng cònnhiều khó khăn, vị trígiao thông của sông
-Đáy đã giảmsút,”không đủ làm chỗdời đi nơi khác”, nên
La, bên tự tay viếtChiếu
“Chỉ vì
muốn đóng đo ở trungtâm mu toan nghiệpcho con cháu, trêntheo ý dân, nếu thấy
đổi Duy có thành Đại
La ở giữa khu vực củalong, hổ vững bền, địaphẳng, đất đai thì caovực phồn thịnh Đã xétnơi ấy là thắng địa, là
đo của muôn đời sau ”
1010, LýCông Uuẩn cho dời đô
sáng thật đẹp, thuyềnvua thấy rồng vàng
ớc là Thăng Long
ý nghĩa: Việc dời đô
đã chứng tổ 1 tầm nhìnsâu rộng của ông trongnghiệp lâu dài, phản
ợc chia thành 2 khusông bao quanh
- Thành mở ra 4 cửa:
Tơng Phú (Đông), ĐạiPhúc (Tây), Diệu Đứcquanh
- Bên trong có hệthống cung điện CànGiảng võ, Long Trì (có
điển này để xét xử oancung Thuý Hoa, LàngThụy
- Sát với hoàng thành
về phía đông là khu
61 hớng, quang cảnhnhộn nhịp ngày đêm
- Hệ thống sông kênhgiao thông thuận tiện
3 chăm lo xây dựng
BM chính quyền, trị đất nớc
a Đổi Hoa L thành phủ Tràng An
Châu Cổ Tháp phủThiên Đức
Hoan Châu, ái châu Trại
b Bộ máy hành chính
địa phơng
Các cấp hành chínhgồm: Lộ - Phủ, Huyệncùng là Thôn
ở các khu vực miềnnúi, vùng xa trung tâmTrại
Tuy nhiên, các cấphành chính triều Lý
về tên gọi VD nh:
nh Thanh Hoá và NghệChâu, sau gọi là Phủ,còn gọi là Trấn trại của Nhà nớc cha thậttriệt để
- Đứng đầu Phủ - Lộ làTri Phủ, Phần Phủ
- Mỗi Phủ Lộ, ChâuChâu ở các Châu trên
đúng đầu)) gồm nhiềuhuyện
Ngời đứng đầu đơn vị
là huyện lệnh Huyệnbao gồm nhiều hơng
Câu10:Hãy trình bày
và phân tích những nội dung cơ bản của
+ Sau khi vua mấtcác hoàng tử đánhLong Việt lên ngồi đ-
là Lê Long Đĩnh giếttrốn còn lại Lý CôngUẩn
+ Lê Long Đĩnh là 1làm vua đợc 4 năm
+ Năm1010Lý CôngUẩn(Lý Thái Tổ)dời
và đặt tên kinh đô làThăng Long (HN)
- Sau khi lên ngôi Lýxây dựng và cải cáchsở.Để tiến hành và xây
ra các chính sách quản
lý HCNN:
a/ Chính sách quân
đội:vua Lý Công Uẩn sách xây dựng quân
đội,coi đó là vấn đề then chốt bảo vệ độc lập chủ quyền của đất nớc.
- Qân đội của nhà Lý
đợc tổ chức chặt chẽbao gồm:
+ Qân cấm vệ là
th-đình để bảo vệ kinhtuyển chọn cẩncàng,chú đáo
+ Quân đội địa phơng
có nhiệm vụ canhphơng
+ 1959 ban hành nông”(gửi quân đội ởnghĩa vụ quândịch.Dân đinh từ 18-20tuổi phải đăng ký vàotranh chiếu theo số đểhuy động vàolính.Thời bình thì luônruộng
+ Quân đội phiênthành “Quân”và
“Vệ”bao gồm nhiềubinh chung:bộ binh,
kỵ binh,tợng binh,thuỵbinh
+ Vũ khí:ngoài các
vũ khí truyền thốngnh
giáo,mác,cung,khiên,dao còn có thêm máybắn đá
Triều Lý
đã có chính sách xâymạnh để bảo vệ vữnh
TW tập quyền và bảo
vệ đấy nớc
b/ Chính sách KT:Vua Thái Tổ lên ngôi đã miến các loại năm.
- Ban hành 6 loại thuế:
+ Thuế ao điền,đầmthổ
+ Thuế đất trồngdâu,cây lúa + Thuế sản vật ở núi
và cao nguyên + Thuế quan ải vàmắm muối
+ Thuế hơng tham,
h-ơng liệu + Thuế khai thác gỗ
- Thực hiện chính sạcvua chỉ tổ chức yếnhội cầu kỳ nh trớc nữa
+ Đồn điền là ruộng
đợc ở vùng ven sôngLam
+ Ruộng tịch điền làruộng đất do triều đìnhlợi dùnh cho vua vàhoàng cung
+ Ruộng sơn lăng làviệc thờ phạng tổtiên,dày họ,nhà vua
+ Ruông làngxã.Chính sách “Ngụbinh nông”cho theyruông nông làng xã
+ Ruộng thác đao vàruộng do triều đìnhthân
- Ruộng đất thuộc sởhữu t nhân:hình thứchữu t nhân đã xuấttriển thời Lý,xuất hiệnbán,trao tăng ruộnghoang,phát triểnNN,thu côngnghiệp(gốm,dệt )
e/ Chính sách ban cấp hộ nhân dân
- Hình thức ban cấp
là đặc trng của thờiLý
- Với hình thức thựcgóp cho triều đình
đáng đợc hởng
- Thật phong với số hởng vì triều đình kihiện thei việc ban cấphởng
- Lý Thờng Kiệt bancấp thc ấp là 1000 hộphong 4000 hộ
f/ Chính sách văn hóa thời Lý
- Phật giáo phát triển
Lý cho xây dựng 950ngôi chùa
- Năm 1070 nhà Lýợng Chu Công,mởQuốc T Giám
- Năm 1075 triềutiên để tuyển chon
“Minh kinh báochức 6 kỳ thi nữa nhngxuyên
g/ Chính sách đối với các dân tộc thiểu sôa miền núi
- ảnh hởng của triềumiền núi còn cha sâubộmát HC địa phơng
- Chính quyền ở cácchâu,huyện miền núitay của các tù trởng
địa phơng
- Vua Lý phải sửbuộc bằng quan hệ hôndùng biện pháp trốn ápbằng quân sự
dể bảo vệ sự thốngnhất
Nhà Lý
đã tiến hành xây dựng
đấy nớc trên quy môlớn.Ban hành luật phápcủa dân với vua
Câu11:Hãy trình bày những nét đặc tr ng cơ bản của HCNN ở n
ớc ta thời Trần?
Cuối Tk
12 đầu Tk13 nhà Lýbắt đầu suy yếu,vua ănmùa xảy ra
- Các thế lực phongkiến nổi dậy chốnh lạilẫn nhau
- Lý Huê Tông truyềnngôI cho con gáI làmới 8 tuổi rồi bỏ đitu
- Triều Lý lao nhanhvọng,chuyển quyềnnớc vào tay nhàTrần đợc xác lập nh 1quản lý lịch sử.Nhà
175 năm với 12 đờivua
- Trần Th Độ thu xếpkết hôn cùng Trầncho chồng.Trần Cảnhtuổi nên mọi bìnhtay Trần Th Độ.QuốcViệt,kinh đô vẫn làphát triển mạnh.Nền
HC trên cơ sở pháttiếp tục đợc củng cố
đổi mới và phát triển
a/ Triều đình TW
- Thể chế NN vẫn làquần chủ chuyên c
- Đặt chế độThái
Th-ơng Hoàng
- Đặt thêm 1 số chứcquan mới
- Tổ chức lại bộ máychính quyền TW.+ Hình thành chế độ 2vua để hoạt độngvua,tránh tranh giànhhoàng tộc,kém cặp vuacon
+ Đặt thêm chức quanngoại giao,VH,lễnghi),T mã(phụ tráchpháp),T không (phụcủa đời sống).+ Dới vua là các đạithân văn,võ.Dới cấp
hệ thông chính quyềnchung của NN gọi làHành Khiển Ty
HànhKhiển Ty của Thái Th-
ơng Hoàng là Thợng
Th Sảnh,Hành Khiển ởcùng vua là Hạ MônSảnh,chức năng củahiện các mệnhlệnh củacủa vua
Giúp việcho Hành Khiển Ty cóViện,Thẩm HìnhViện,Nội Thị Sảnh,10
Th gia,Quôc TửGiám,Khâm Thiên
5
Trang 6tr-với các đại thân.Sau đó
uý chịu trách nhiệm
hành khiển nghiên cứu
- Thời chiến vua có thể
trực tiếp chỉ huy quân
giúp của các đại
20 cuốn.Dà soát lại
của triều trớc để soạn
thờng lễ”gồm 10 cuốn
- Tuyển chọn theo
ph-ơng thức nội tộc(bổnhiệm tử), khoabằng tiền
Nền HC mang tínhquan liêu,quý tộc
Câu 12:Tổ chức hành chính Nhà n ớc thời
kỳ nội chiến (Nam Bắc triều 1527 - 1592)
-1.Cơ chế quản lý hành Bắc Triều 1527 - 1592
- Sau khi cớp ngôi nhà
Lê, nhà Mạc về cơ bản
ớc cũ nhng chú trọngcờng xây dựng lực l-ợng quân đội, tổ chứcquân là Cấm Y và Kimmới là Hng Quốc vànày thống lĩnh toàn bộkinh thành và các trấn
viên chỉ huy sứ 1541nớc ta là An Nam để
Đăng Dơng là An Namthành tuyên phủ ty
Mạc
Đăng Dơng phong ông
tổ 7 đời Mạc Đĩnh Chiminh văn hoàng đế”
MĐDoanh làm thái tửQuyết làm tín vơng vàtôn phò họ Mạc
- Tháng 12/1529 Mạc
Đăng Dung nhờng
Đăng Doanh về kinhHoàng nhng nhữngMạc Đĩnh Dung định
đoạt
- Nhà Mạc ra sức tăng
và đào tạo 1 tầng lớp sĩphu, quan liêu mới đểchính để củng cố côngthành với triều đinh,
độ lộc điều đối vớicấp binh sĩ (tổng quânduy trì chế độ quânSơ,song trên thực tế sốkhông đủ điều kiện đểthực thuê
- Dới thời Mạc ruộng
đất t hữu phát triểnhẹp ảnh hởng lớn đếncác làng xã
- Nhà Mạc cớp ngôi
Lê, do đó cựu thần nhàbắt buộ dùng nhiều
dụ dỗ quan lại tronglần tuyển dụng ngờichính - lôi kéo tầngnhiều dân tình (yên ổntrong mấy năm)
* Đối ngoại
Nhà Mạcvừa mềm yếu vừa lúngtùng
Nhà Minhchuẩn bị xâm lợc nớc
và giao 1 số sách, cắtBắc dâng nhà Minh,Phúc Hải (1542) Nhà
Đăng Dung làm Anvới 1 quả ấn bằng bạc
Phẩm cùng năm đóMạc Phúc Hải đợc nhàQuan nhận lịch “Đại
1 tờ đạo sắc phong chotập tớc của ông nội
An Nam Đô thống sứ
ổn mặt Bắc để tậpvới thể lực Lê - Trịnh ởlàm cho quan lại triều
nộ triều đình suyyếu cô lập tệ nạn thamchúng ngày càng giachơi xa xỉ hoang dâmtriều chính bỏ bê quan(1580) Mạc Kinh Điểncột triệu Mạc qua đời
quan quân hoangvong Quan lại hènchính bế tắc
Vuakhông giải quyết nêphụ chính triều đìnhtránh né công việcMậu Hợp bị chúng mắt
1582 xảy giảng họcchơi sau đó bị cháy
tu sửa kinh thành, xâylớn … trong vòng 1năm đã hình thànhchỉnh đốn quân ngũ
1587 MạcMâu Hợp tu bổ gia cốphòng thủ, đắp luỹ đấttrống tre gaichạy suốtsông hát sông HoaDinh dài mấy trăm
10 vạn quân chống trả
vẫn thua MMậu HợpLong chạy sang bồ đềthủ Lực lợng quântriều Mạc sụp đổ vàthất bại
Từ MĐDung MMậuHợp 5 đời vua
2 Cơ chế quản lý hành chính của Nam Triều (vua Lê - chúa 1533)
1532 AnThành Hầu NguyễnKem đã dựa vào sựLao (La chiêu mộ
sĩ và 1533 tôn hoàng
Lê Chiêu Thống lênTrang Tông (Hậu )
1546Nam Triều đòi làmHoá vào Nam CũngQuốc Sú Ngyuễn Kem
đầu độc chết Vua Lêcho con rể Nguyễnlàm thái s lang quốcbinh quyền
TrịnhKiểm toàn quyền tựquyết sau đó mới báolấy danh Nguyễn Phùnhiều hào kiệt, danh sĩ
nh đã tìm vào ThanhHoá tự nghĩa
1548 LêTrang Tông mất, TrìnhDuy Huyên 15 tuổi nốiTông, phong Tkemcông, lu lại làm phụchính 1553 TrìnhKiểm cho đời Hạnh tạiờng (Thanh Hoá 1954)
biên thợng trên sôngMã
1554 Mởkhoa thi tuyển chọnnhân tài
1556 LêTrang Tông mất khimới 22 tuổi không cóKiếm cùng quan lại từkhông lập nên làm vuadòng họ trên xa đời Lyhiệu Thiên Hựu và gọi
là Lê Anh Tông Toàn quyền trong taykhông có quyền hành
Ngọc Bảosinh Trịnh Tùng khôiTkiểm) Vì sự hãm hạihành của Trình Kiểmnên Nguyễn HoàngNgọc Bảo) nhờ chú xinthuận hoá
- Tháng 2/1570 TrìnhKiểm mất, Tịnh Cối vàquyền lực Triều Lêgiao quyền cho TịnhTùng tớc tớng quậncông thống lĩnh quânTịnh Tùng đem quânphía Bắc
1572 LêCập Đệ mu ngầm giếtTrịnh Tùng,chuyện bị
Lê họ Tịnh tuy vẫn
ng trong luôn nhòmSau đó Trịnh Tùng lậpNhiều quần thần loanh Tong ban đêm
đem 4 hoàng tử chạyvào thành Nghệ An.hoàng tử thứ 5 Lê Duyvua (Lê Thế Tông)ngời dới theo Lê anhTông giết Thanh Hoá
TrịnhTùng tìm Danh nhorất tấn tới và hiểu biếtrộng
1592 trận
đánh lớn,Tịnh Tùng
đánh tan nhà Mạcchiến giữa Nam-BắcBtriều 765 năm)
Với nửathế kỷ gần 40 cuộc nộivạn dân lính tàn sátMùa màng tàn phá,nạn đói Thịnh Tùng dân tình đói khổ
Chiếntranh Nam-Bắc triềuvừa chấm dứt cha đợcphân biệt Dàng trongchiến tranh Trịnh -kéo dài
6
Trang 7ơng Quân quốc reong
nằm trong tay Quý Ly
Đại t xã,tiểu t xã thay
quản giáp và phó Quảngiáp đứng đầu
+ Để tăng cờng giaothông liên lạc giữa TWcho xây dựng nhiều
an ninh ở mỗi Lộ cóPhóng sứ có nhiệm vụ
bộ máy mật thám,xemxét tình hình trong lộ
+ Khu vực cần kinh
đổi là Đông Đô Lọ doPhủ đô hộ cai quản
+ Quý Lý cho dời đô
Đô)sau đó xây kinh đô
Lộc-Thanh Hóa)đó làkm,cao 1m,dày 0,7m
- Về công tác thanhkiểm tra:
+ Lộ coi phủ,phủ coichâu,châu coihuyện.Phám nhiềuviệc kiện ting,tiền thóc
đều gặp 1 số củacáo lên sảnh làm bằng
mà kiểm xét
+ Hồ Quý Ly cũng đặt
cử 1 số quan về các địatra,đánh giá hoạt động
em trong số đó cóNguyễn Trải
+ Sau hội thề Lủng
bị khả năng đợc tiếntrong.Lam Sơn trởanh hùng hào kiệt bốnyêu nớc từ khắp nơinghiệp cứu nớc
+ Trải qua trờng kì
trời,cuộc đời sốngcủa ND ta dới sự lãnhthúc bằng chiến thắng
ta và cuộc đấu hàngquân thù
+ Cuộc KN Lam Sơntoàn thắng,đất nớc trởlại thanh bình
+ 4/1428 Lê Lợi chính
đế đong đô ở ĐôngKinh(ThăngLong)khôi phục lại tên
kè nhà Lê Sơ hay HậuTiền lê của lê ĐạiHành)
- Cơ cấu tổ chứcHCNN ta dới thời LêSơ
+ Ngay khi mới lên
Bộ máy NN theo mô
Trần.Hầu hết các tớng
ợc chuyển thành quankhôi phục lại nền Giáotai cho đất nớc,tong b-thiện tổ chức BMHCNN
+ 1460-1471 nhà Lêtiến hành cải cách HC
* Tổ chức HCNN trớccải cách(1428-1460)
- Tổ chức bộ máy triều
đình TW:
+ Đứng đầu là vua
+ Bên dới vua gồm cótớng quốc,Tam
Thái,Tam Thiếu,TamT,Bộc Xa
+ Tiếp theo là 2 banvăn-võ.Banvăn là do
đầu.Ban võ gồm Đại
Đốc,Đô TổngQuản,Tổng Binh,TMã
+ Bên dới banvăn,ban
võ là các bộ:bộ lại,bộchuyên trách Đứngth,các cơ quan chuyênHàn Lâm Viện,Nh
Đai,Quốc TGiám,Quốc Sứ Viện,Nội Thị Sảnh,các cụ,t-
ơng khác
- Tổ chức HC đại
ph-ơng:
+ Đứng đầu đạo làchức Hành Khiển
+ Đứng đầu lộ là AnPhủ Sứ
+ Đứng đầu phủ làchức Tri phủ+ Đứng đầu huyện làTri huyện
+ Đứng đầu châu làchuyền vận sứ(miềnnúi)
+ Đứng đầu xã là cáctrở lên.Trung xã:50-hộ
* Cải cách HC của Lê1471)
- Mục tiêu của cảicách:tập trung quyềnbớt các cơ quan trungthêm mqh giữa các cấp
đến địa phơng,đề caophơng,thanh tra quanlại
- Tổ chức bộ máy củatriều đình TW:
+ Thể chế NN vẫn làquân chủ chuyên chế+ LêThánh Tông đã bỏgian:Tớng quốc,Tháiuý,Đại hànhkhiển,Tăm T,Tả-hữu,Bộc Xạ khi cócác đại thần nhng ko
đều bị bãi bỏ
+ Vua trực tiếpnắmmọi quyền hành
về dân sự và quân sự
+Có 6 bộ,mỗi bộ quảnnhân sự,bộ hộ-thuếtịch,bộ binh-quân
đội,bộ lễ-giáo dục-lễnghi,bộ hình-xét xử-tpháp,bộcông-xâydựng-đờng xá
+ 1465 đổi tên 6 bộthành 6 viện
+ 1466 bỏ tên lục vựclục bộ nh cũ
+ Lục khoa:giám sátcông việc của lụckhoa là Trung-Hải,
Bắc,1465 đổi tên kụckhoa giống lục bộ
Đông-Tây-Nam-+ 1466 đặt thêm lụccông việc cụ thể mà kothể-Đại lý tự,Thái th-tự,Thái bộc tự,Hồng lô
tự, Thợng bảo tự
+ Cơ quan quân sự cóthành gồm 5 quân đô
đốc phủ và các vệquân
+ Các cơ quan chuyênvua.Han LâmViện,Quốc TửGiám,Quốc SửViện Ngự sử đài đợctăng thêm 13 quanhoạt động quan lại 13
đạo
Hình thức
HC thời Lê ThánhTông đợc xếp đặt phânnhiệm rõ ràng ko bị
dẫm đạp lênnhau.Hình thức HC đótập quyền của NNnhất là vua
7
Trang 8phong cho các con
nơi,ko giao cho các
quan trọng trong triều
cử,đào tạo và tuyển
dụng quan lại:
- 1428 giáo dục đợc
mở rộng cho con em
dụ của Hiến Tông có
nguyên khí của quốc
- ở thời Lê Sơ tôn giáotrong XH:
+ Sự phát trển giáo dục
đã góp phần quancập Nho giáo
+ NN cũng thờngxuyên ban hành cáctrong dân(hônnhân,tang lễ)+ Lê Lợi đặt thi tăngphải qua 1 kỳ sát hạchhoàn tục
+ Thời Lê Sơ là thời kỳcủa giáo dục thi cửphong kiến
- Nhà Lê rất chú trọng
và điều kiện dự truyểnkhác nhau.Các quyBMNN,nhiệm vụ củaquan,các quan chứcthành tập “Thiên Nam
Lê quy đinh mqh giữavua với các đạicủa quan trị,thứ tự trớccáo.Nhà Lê cũng quy
đánh giá quan lại vàNN.Ban bộ luật “Hồng
đó 200 điều quy địnhmqh quan lại và ND
8
Trang 9c/ Sau khi làm vua
đ-Dung ngờng ngôi chp
1.Cơ cấu bộ máy hành chính
Lúc mớivào trấn an ThuậnHoá, Nguyễn Hoàng(Quảng Trị) 1370 (13Bát cũng thuộc huyệnDinh 1626 Chúa Sãi làchuẩn bị đánh nhauDinh vào PhúcAn(Thừa ThiênHuế)lập làm Phủkhông làn dinh nữa
vẫn thuộc Thừa ThiênHuế
Thời kỳnày nhà Nguyễn xngchúa không xng vơng
đến đây buôn bán gọi(Quảng Nam có phốtrong đợc chia thành
là các dinh : Chínhcủa chúa,Quảng BinhDinh,Bố ChínhDinh,Quảng NamDinh
Chính dinh đạt tam tylực : xá sai ty, tuống
đại thần ty, lệnh sử ty
Mỗi ty cócác quan cai hợp, thúhợp và các quan viênlãnh việc
Các dinhkhác ngoài chính dinh
do quan phủ đứng đầulệnh sử ty kiêmcủa Xá sai ty và Tớngdinh thì đặt 2 ty là Xá
cải quản các công việcphơng cụ thể mà cắt
đặt quan lại
+ Dới dinh có huyệnhuyện đứng đầu 1 sốtuần phủ các quan -giúp việc chi phú, tài h
có Đề lại, Thông lại
Đến thờiNguyễn Phúc Lan(1635 - 1648) đặt thêmquan Nội Tả, Nội
để giúp vua cai trị
Về hàng quan võ :cơ, cai có, cai đội đếtrông coi luyện tập+ Năm 1752 NguyễnPhúc Chu cho mang lễthanh để xin đợckhông đợc chấp nhận
Chu vẫn tự xng là
1 quả ấn để truyềnQuốc Bảo cho đời sau
1744Nguyễn Phúc Khoát x-
ng vơng đổi lại chế độXuân làm chính dinh
đòi Đô Thành, chúadựng cung điện xâyquy định lễ nghi triềubãi bỏ các ty thành lậpLễ,Bộ Hộ,Bộ Hình,Bộcác bộ là các quan Tả
nội, Hàng ngoại chothần của nhà chúa đảmchính địa phơng phângồm:
Các dinh
đều đặt quan Trấn Phủ,
quan Cai Bạ,quan KýLục để các quản lýtrong dinh cơ các ty (2chịu trách nhiệm quânquan tuần phủ và quanTrấn thủ Dinh Quảng
lệ thuộc vào Dinh.Đất
đặt là Trấn và đặt quan
đô đốc đứng đầu
- Dới phú chi huyện,phú chi huyện đơn vịvào quy mô lớn hay hé
và số dân nhiều hay ít
Dinh:
Chính dinh là nơi đóng
số lợng của chúa cótam ty là xá sai ty,Qủang Binh Dinh,Ludinh,Qủang NamDinh
Mỗi ty do quan cainên
Thời Nguyễn phúcLan đặt trong chínhgọi là quan tứ trụ củatriều
+ Võ: chức: chủng cơ,cai cơ, cai đội
1744 Nguyễn PhúcKhoát xng vơng đổichế độ phú diệnPhú Xuân chính dinh -
Đô thànhBãi bỏ các ty thành lậpcác bộ: 6 bộDinh đô thành
Ty bỏ bộTrên bộ là các quan tả
hữu ngoại cả nớc 12dinh (Trấn Phu, quancai quản hành chính 1
1 phú.)
Câu 20: Hành chính Nguyễn d ới thời Tây Sơn (1788 - 1802)
1 Cơ cấu bộ máy cai trị dới triều đại QT
1788nhận tớc Bắc bình v-
ơng do Nguyễn Nhạctrở thành ngời cai quảnQuảng Nam trở ra Bắc,chính quyền vua Lê
+ Hoàng đế lắm mọiquyền hành C/chúHiển Tông) đợc phongHậu Nguyễn Quangthái tử
+ Dới là 1 lớp quanTam Thiếu, Đại tổng
t đồ,Đại t khấu,Đại tlệ,Đại t mã,Đại đô
đốc,Đại đô hộ… lại cócác quan, Trung Th
Đại học sĩ, Hàn lâm…
+ Công việc hànhchính giao cho 6 bệ doviện Hàn Lâm, Ngự sửchính… các đơn vịhành chính địa phơngvẫn giữ nh cũ Trấn do Trấn thủ là võviệc Hiện trấn vănquan)
Huyện 2 chức: Phân triTrông coi
Tổng: Tổng trởngXã: Xã trởngThành Thăng Long
đổi thành Bắc ThànhTrấn Sơn Nam: SơnNam thợng lấy ChâuNam Hạ lấy vị Hoànglàm trấn lị
+ Hàng ngũ quan lạigồm thân tộc của nhàcác võ tớng TSơn vànguyện hợp tác với
triều Tây Sơn (Ngô Thì
Nhậm, Vũ Huy Tấn,Tấn,Nguyễn ThếLịch,Trần BàLãm,Nguyễn Bá
Lân,Nguyễn Thiếp,BùiDơng Lịch… QuangTrung rất trân trọngnhững nho sĩ này vàchức vụ quan trọng)+ Quan lại đều đợcbổng lộc theo chế độxã 1 số quan chức caocấp them ruộng đấtHuy ích, Trần QuangDiệu, Võ VănDũng… )
1789 Quang Trung mở
kỳ thi Hơng để chọnngời tài
Quang Trung chọnkinh đô mới để tiệnchân núi Dũng Quyếtvới tên gọi PhợngHoàng
2 Các chính sách cách hành chính của triều đại QT
* Xây dựng quân đội:
Quân độikiện toàn và củngcố,chia làm:Tiền quân,tả quân, hữu quân baogồm :Thuỷ binh, bộbinh, tợng binh, kịChiến thuyền có nhiềuvoi chiến, trang bị 50,quân lính.Vũ khí giáoờng đại bác, hoả hổ.Để
*Về luật pháp:
QuangTrung dự kiến soạntriều đại mình songthời Qtoản đã có 1 bộHình th mới
Trên cơ
sở bộ máy Nhà nớcmới Quang Trung cốninh đất nớc 1789 LêChiêu Thống)làmminh chủ mu đánh úpthành Nan nhng bịTuyên Quang đánh tangiao trọng tráhc ở địaxuyên tạc phá hoại các
ớc do vẫn có ý đồ muphục hồi nhà Lê
*chính sách phục hồi KT
Tình hìnhBHà 1788 - 1789 hếtmùa đói kém dịchbao nhiêu mà kể ruộng
đất bỏ hoang + Nhà nớc nhanhxuất Nhà nớc nămnông đợc banhành.kết quả sau3 -
4 năm “ 5/10 trong nớcthái bình, mùa màng
QT chia ruộng đất ralàm 3 hong (150 - 80 -cũng phải nộp thuế
“Tlập vật” (êhi tiêulậtthuế thời Qung Trung
so thời vua Lê - chúaTrịnh
Tuy nhiênviệc giữ nguyên tình
đất đã có trong hànghạn chế thành quả củacuộc sống ngời nôngcuối thời Vua Lê -Chúa Trịnh+ Công thơng nghiệp:
tế công thơng nghiệpTrung chủ trơng khiêurộng các làng thủ côngcũng nh việc trao đổinớc ngoài
+ Tài chính: chínhquyền cho đúc tiềnTrung đê tiêu dùng,các loại thuế từ thuếthân, phụ thu, thuếcông thơng nghiệp
* chính sách giáo dục:
chínhquyền Quang Trungtôn sùng nho giáo nh-
ng vẫn tỏ ra rất rộngkhác Chùa chiền đợc
tu bổ phục hồi
1789 CànLong sai sử phongQung Trung làm Anquan hệ việt trung ổn
đinh Đối với các nớcphía Tây Vạn Tuộng(Miama), QtuangTrung đều có quan hệtốt
Triều đạiQuang Trung đang đivào thế ổn định với xunhân dân đang phụcTrung mất đột ngột(39tuổi)
* Sự sụp đổ của cácvơng triều Tây Sơn
đem quân đánh BìnhThuận,Quy Nhơn 1792
sự bất lực Nguyễncuộc hành quân lớnNguyễn ánh hốthoảng phải cầu cứuquân Xiêm QT qua
đời
1793 Quang Toảnchiếm Quy Nhơnuất chết
Mâu thuẫn nội bộ triều
đình Tây Sơn càngTuý lộng quyền bắt bớchức về quê 2 tớng gỏi
Võ Văn Dũng bất hoà
đánh nhau
Lợi dụng
sự yếu triều Tây SơnNgyuễn ánh phát triểncùng cuộc tiến công Lợi dụng nhân dânnhìn Tây Sơn nhmình nữa 1801 lợidụng lúc Trần QUànvây đánh QuyNhơn.Nguyễn ánh tấncông Phú Xuân,quânchạy, Phú Xuân rơivào tay Nguyễn ánh
Cuối7/1802 Nguyễn ánh
xa giá ra ThăngLong.Triều Đại TâtSơn bị đánh đổ đất n-lực lợng Nguyễn ánh
9
Trang 10hậu,chỉ lập Hoàng phi
vua mất, Tự Quảng lên
Hoàng Thái Hậu
+ không đặt chức tể
t-ớng,bỏ chức Tham
tung và Bồi tung
mọi việc do lục bộ
coi.Thời Minh Mong
+ Quan thái giám
trong nội cung không
chính, nhất là các quan
giúp vua viết các lời
xét biểu tấu (đội ngũ
trung gian giữa vua và
các quan đại thần)
+ Gia Long cho tham
đặt ra 15 điều khoản
cử Nguyễn Văn Thành
việc biên soạn bộ luật:
gọi là Luật Gia Longgồm 398 điều và banchép luật của Trung
số chi tiết
+ Hoàng đế nắmquyền tối cao HànhPháp-T Pháp-LậpPháp.Triều Nguyễn đã
độ quân chủ TW tậpcao.Đặc biệt thờicách hành chính đế
đạt đến sự tuyệt đốiquyền lực,trở thànhchủ chuyên quyền cựcthực tiễn mạnh mẽ baotrùm xã hội
+ Nguyễn Phúc ánhgngời phò tá Sau khi
Hà, Nguyễn ánh xngthống các đơn vị hànhchức cai quản
- Gia long:
+ Đàng Ngoài: Trấn,phủ huyện - xã
+ Đàng trong: trấn,dinh, huyện, xã
+ ít lâu sau, nhàthành 1 cấp hànhchiính trung gianhuyện và xã
+ 11 trấn Bắc Thành
đ-ợc hợp thành tổng trấn+ 5 trấn cực Nam đợcgọi là Gia Định
+ 1831-1832 MinhMạng bỏ 2 tổng hànPhủ Thừa thiên (90huyện,1742tổng,18265 xã,thôn)
+ các đơn vị hành
đến cuối thời Nguyễn+ ở triêu đình, dới thờiMinh Mạng giữ
quyền cũ của các triềuquyền hành một cáchquyết giấy tờ văn th vàviện (thời Gia Long)văn phòng th 1829các.Việc quân quốc sự
đại học sĩ)sau chínhmật(1834)ngoài ra cònphụ trách các việc củahoàng gia
+ Tam nội viên:(Saudời Pth-Nội các 1829)+ Tam Nội viện có 3cơ quan:Thị ThHàn viện
Là cơ quan chuyêntrông coi và đảm tráchquản văn th chiếucủa hoàng đế
- 1822 vua Minh mạnglập hoàn lâm việngiúp Văn th phòngvăn bản
- 1829 Minh mạng cải
đạo dụ thành lập nộinâng cao chức năngcơ quan đầu não TWchính quốc gia
- Giao quyền cho nộicác quá lớn lo sợ bịnội các có vai trò quancác quan trong nội cáchơn so với Lục bộ
trách các công việccủa triều đình, giámviệc của các bộ và các
cơ quan của tỉều đình
Quan chức cao nhấtphẩm thấp hơn hàm th-ợng th đđ các
* Cơ mật viện
- Do khối lợng côngviệc(31 tỉnh)cả nớcviên về việc thànhmật viện là cơ quanvấn tối cao cho Hoàng
ợc, quân cơ, nội an,triển kinh tế dân sinh
Chịu trách nhiệm trớc
an ninh chính trị ởcũng là cơ quan giám
đình, bảo quản các tài
và quốc cấm Bởi vậythành lập đợc coi là cơ
nhất giữ vai trò trọngNhà nớc triều Nguyễn:
thân do vua trực tiếp
bổ nhiệm và cơ mậtsát hạch trong cơ mậtcao về an ninh chínhcảnh đất nớc có chiến
- Lúc mới kiến tạo BộLong đã đặt 6 nhng
đặt chức thợng th
-1840 vua cho đức ấn
đơng có khắc tên bộấn: VD: Lại bộ đờngấn…
+ Trên triện khắc:
Khâm ty-lại chính (Btiếp theo chức năngtừng bộ:
+ Trong văn phòng các
ty giữ gìn ấn trên củagiao công văn cho các
bộ phận chức năng giảiquyết
Trựcty: trông nom các địaphơng
Trong mỗi bộ thànhlập 4-6 Thanh lại Tydõi công việc của bộmình
* cơ quan chuyên(các Nha)
- Các Nha gồm cácphủ,tự, viện, giám, ty,chuyên trách hoạt
động thuộc về hànhtriều đình đợc gọi
động trên nhiều lĩnh
- Tôn nhân phủ: phụliên quan đến hoàngtộc
+ Thái y viện: tập hợpcho sức khoẻ của nhàlại
+ Nội vụ phủ;quản lýkho tàng của các châu
báu và các thởnghoàng đế
+ Thơng trờng:đặt ởphía nam sông Ngự Hà
+ Ty bu chính:cónhiệm vụ chuyển vậnquan lại trong toànquy định.Quan phụtrách Ty Bu Chính làChủ sự
Câu 22: Sự xác lập chủ quyền 2 quần
đảo Hoàng Sa và Tr - ờng Sa
- Quần đảo Hoàng Sabiển đông ngời Việthoặc là Đại Trờng SaSa.Ngời phơng Tây gọiParcel (đảo đá
ngầm).GHiám Mục
"An nam Quốc hoạ
là Paracel seu Cátquần đảo Hoàng Sa,
đảo cát vàng phía namSa
- Quần đảo Hoàng Saphân bố phạm vi rộng15.000km2 kinh tuyến
1110Đông 113 0Đ,khoảng 95 hảy lýChiều Bác Nam kéodài 1705 xuống 15045
độ vĩ Bắc khoảng 90sát ngang tỉnh ThaThiên-Huế,QuamgNam,QuangNgãi.Hoàng Sa cókhoảng 30 độ-chia 2nhóm Quần đảo Trờngkhác nhau của các n-Quần đảo Hoàng Sa
350 hải lý Toạ độ 602'
độ vĩ Bắc tới 110280 vĩBắc,1120 kinh đông
đến 1150 kinh đôngtrên 1 vùng biểnkhoảng 170.000km2.Tổng diện tích 11km2
gồm 137 đảo Sự xáclập
+ Sách "Thiên Nam
từ chí lộ đề th"hay
biên soạn 1680 Có vẽthiên cổ nhất ghi chéplập chủ quyền và thực
đối với 2 quần đảo
Nguyễn thành lập độiHải đa 18 thuyền racác đảo
+ Sách "Thiên hạ bản đồ và phủ biên tạp lục"(1776)Lê Quý
chủ quyền của chúachức hoạt động củaBắc Hải.Đội này đợcNguyễn PhúcTàn(1648-1687).Đây
là một tổ chức dânvừa mang chức năngquản lý vừa chức năngNguyễn Phúc ánh lênLong tiếp tục khẳngthổ đối với 2 quần đảocủa tiều nhà Nguyễn
+ Sách "D Địa chí"của Phan Huy Chú
soạn 1821 và sách
chí"1833 khẳng định
sự xác lập chủ quyềnnày
+ Sách "Đại Nam thựclục"(1821)
+ Sách "Đại Nam thựclục" chỉnh biên,đệ nhấtthể rõ ràng việc bảo vệquần đả này.+ Sách "Khâm định
Đại Nam Hội điển sựlệ"1851
Các châubản triều Nguyễn(TK19)cũng lu nhiều bảnTấu của Bộ công trongchủ quyền Hoàng Saphơng QuảngNgãi,QuảngNghĩa.Tuỳ từng thời
Sa và Trờng Sa đợc đặt
về lãnh thổ thuộcQủang Ngãi-QủangNghĩa
- Vua Minh Mạng banquyền và khác rõ niêntên ngời chỉ huy" lực l-nhiệm
- Sách "Hải ngoại ký
Đán(Trung Quốc)soạn
Lý Trờng Sa-tứcchúa Nguyễn đã saikhai thác các sản vậtkhu vực quản lýHoàng Sa
- Nhật ký trên Tàubiển
Amphitrite(1701)xácnhận Paracells(Hoàngquyền của nớc AnNam
- Sách "Le Me moireJean-BaptistcChaaigneau (1769-1825)viết vàonăm1820 đã khẳng
định năm 1816,Hoàngchủ quyền đảo Hoàng
An Nam
- 1925 ngời phápnghiên cứu quá trìnhVơng quốc An Nam vàquần đảo thuộc AnNam.Vì vậy ngời PhápHảo Dơng học nghề vàtiến hành nghiên cứuLansan và tiếp tụcnghiên cứu đến 1927
- 29/4/1932 Chính phủnêu rõ các bằng chứngquyền của Việt Namchấp ra toà án quốc
đối đề nghị này
- 13/4/1933 Hạm độichiếm hữu theo phơngquần đảo TrờngSơn.21/12/1933 Phápquyết định sát nhậpRịa.3/138 Bảo Đại kýHoàng Sơn dới quyềnThiện
- 1938 Nhà Nguyễn vàchính quyền thuộc địaquyền đặt trên đảoHoàng Sa
- Tiến hành lắp đặt:+ 1 cột hải đăng+ 1 trạm khí tợngOMM
+ 1 trạm vô tuyến TSF
- 6/1938 một đơn vịtới Hoàng Sa làmnhiệm vụ canh phòng
- 5-5-1939 nghị định
10
Trang 11Đông Dơng sửa đổi
các điều khoản trong
lập lại sổ Địa lý trên
quần đảo Hoàng Sa
- Vào đầu TK 17 chúa
thân,quan lại các cấp
tuỳ theo phẩm thất
quan tấu trình đến quỳ
toạ(vua ngồi)Quan nội
ngự án.Viên quan tấu
lui về phái sau và quỳ
tấu sử cầm bản phụ
cùng nghe
- Xong đợi hoàng đế
hỏi hoặc chỉ thị, ban
nhiệm vụ ghi chép mọi
việc diễn ra trong buổi
diện tấu của các quan
- Các quan trong triều
- Lễ phục mạng:cáchoàn thành công vụ vềtrình kiến
- Lễ dẫn bái:lễ giành
bổ nhiệm thăng chứcchức đều do bộ chủbinh)làm lễ
- Lễ bái tử:triều thầnhoàng đế ban cấp,ânthởng làm lễ bái tử
- Lễ bệ từ:Các quanhoàn thành công vụ
lễ bệ từ
4.Hoàng đế phê duyệt các biểu tấu
- Khi tập tấu các quantrình,hoàng đế trựcdùng bút son đỏ phủ
"châu bản"có 4 loạiphê ngự
+ Châu phê: là một câughi vào chữ "y tấu”,ynghị
+ Châu điểm:vua dùngbút son điểm mộtbiểu thịi sự chấpthuận
+ Châu khuyên:vuamột ngời biểu thị sựdanh sách Hoàng đếlựa chọn
+ Châu mạt(châugạch một dùng trênngời biểu thị sự chấpthuận
5.Cai bửu tỷ của triều Nguyễn
- Bửu tỷ là ấn của nhàvua đợc coi là trọngợng trng cho đế quyền
+ Kim bửu tỷ: ấn tỷvàng gốm 14 ấn+ Ngọc tỷ: ấn tỷ bạcgồm 5 tỷ ấn
- Các kim ngọc bửu tỷ
đều đợc cấ trongCàn Thanh
- Mỗi khi nội các dùng
đến bửu tỷnào thì choCung giám phung đacác bửu tỷ ấy ra
- Tuỳ theo mức độ
mà có cách thức dùngcác bửu tỷ khác nhau
- Tủ 1837 trở đi không
đầu năm chọn ngày tốtấn"dùng ấn đóng
Câu 24:Tổ chức HC
đia ph ơng thời Nguyễn(1802-1831)?
1/Hoàn cảnh:
- Sau khi đánh bại nhàkhông đủ khả năng và
2 vùng Nam Bắc rộngphải tạm thời đặt 2
Định gọi là Bắc Thànhcho võ quan cao cấpnghĩa là giữa cấp TW
Hà, giữa cấp TW vàdinh trên đạo ở Giatrung gian.đây làthống tổ chức BMNN(1802-1931/32)
11
Trang 12nói tỉều đình.Với các
trấn dinh.Tuy niên,
* Ban đầu chức danhngời đứng đầu đơn vịnhất
- Từ Nnghệ An trở ra
đặt Trấn thủ,1 hiệpThanh Hoá,Đốc Trấn,PNam, Cai Bạ, Lu Thủ
* Cơ cấu HC mỗity:tả thừa tylại,binh,hình(phòng)vàhữu thừa ty,hêphòng,lễ, công
-Từ thời vua Minh
xu hớng tinh lợc độixác định chứcddanhràng.Đứng đầu trấn là
đó thể hiện rõ tính chấtquân sự của BMHC
3.Cấp h/c phủ huyệnChâu
-Về nguyên tắcPhủ,Huyện,Châu làgiữa cáp Trấn-Dinhvới cấp HC cơ sở
+ở Bắc Hà, mã phruchâu(sơ đồ)
+ở Nam Hà,(Qủangcấp HC phủ cóquản cáchuyện,châu,có nơiTrấn Dinh quản lý trựctiếp châu huyện) (sơ
TQ
Trấn - Dinh 10
Thoá - NA - QB
QT - QN - QN BĐ - P'Yên Bình Hoà, B
Trấn 10 Phiên An BHoà
Định T ờng Vĩnh Thanh
Hà Tiên Tổng trấn
Hộ tào
Trấn
Huyệ
Trang 13- Tuân theo đạo dụ của
vua Minh Mạng về sửa
sắp xếp quan lại cai
+ Sắp xếp lại tinh giảm
việc chuyên quyền
chức năng nhiệm vụ
+ Huy động quân đội
từ địa phơng Trung tập
qua cấp trung gian
quân đội ở vùng biên
đặt võ quan chuyên
quan bị quản các trấn
làm cho các việc quân
vị phủ huyện GT295)
- Từ Quảng Nam trởvào chia 12 tỉnh
1832 cả nớc baogồm 30 tỉnh và 1 phủ1821
- Hai năm sau,vào nămMinh Mạng(Thứ15-tỉnh đã đặt, vua quyvực lấy kinh sử(phủtâm đặt:
+ Tả thực 2 tỉnhNgãi
+ Hữu trực:QuảngTrị,Quảng Bình+ Tả kỳ 4 tỉh:Bình
Định, Phú Yên, KhánhHóa, Bình Thuận
+ Hữu kỳ:3 tỉnh HàHoá
+ Nam kỳ:thuộc tỉnhphía Nam
- Sự phân chia nh vậybiểu thị gần xa về mặtkinh kỳ.Tất cả đều cótriều dinh về mặt quản
lý HCNN
- Sau khi thành lập cácNam,trong điều kiệnthiếu quan lại có đủcòn tình trạng kiêmnớc
+ Yên),(Hải-An),(Son-
(Hà-Ninh);(Đinh-Hn Ngãi)
-Tuyên),(Nam Chức đứng đầu trấntrấn thủ,Hiệptrấn,Tham hiệp trớc
đây đợc đổi là
đốc hoặc tuầnphủ(chánh 2phẩm,chánh 3 phẩm)
+Giúp việc:án sát,bốthừa kỳ đợc đổi thành
đợc đổi thành Bố chính
đứng đầu.Trong 2 typán,kinh lịch,th lại vàsự)
* Chức thức điều hành
- Cách thức cai trị củaquan HC cấp tỉnh quy
định rõ ràng
+ Tổng đốc:Trông coiviệc cai trịchung,đứngtrong toàn hạt,khải hạtviệc củng cố địa ph-
đình
+ Tuần phủ:Chịu tráchnhiệm ban bố chính
đình,chăm lo đoàn kếtchúng,mở mang giáohạt cùng tổng đốc loquy định
+ Bố chánh:Chăm lolệnh của Tổng đốchoặc tuần phủ
+ án sát:Chịu tráchtụng, hình án,giữ gìnớc.Riêng bố chánh +tổng đốc hoặc tuầnquyền dân sớ niêmtriều đình
Ngoài racòn có quan đốc họchthành thi cử
Mô hình
tổ chức BMHC cấp
tỉnh sau cải cách hànhchính thời vua Minh1881.Tuy nhiên sau có
về quản lý quan lại,đặctỉnh để đáp ứng tìnhhình quản lý HCNN
* Hc cấp phủ, huyện, châu và tổng
- Sau cải cách hành
HC phủ,huyện,châu và
nh trớc.Tuỳ theo tình
ơng mà tăng cờng điềuchỉnh tăng giảm số
và tăng quan lại làmviệc ở cấp phủ
- Phủ,huyện chia 5 loạicai quản tuỳ theo sốphủ:
+ Phủ yếukhuyết:2huyện,1 triphủ,1 tri huyện+ Phủ tối yếutri phủ,2 tri huyện+ Phủ tối yếukhuyết:4huyện trựcthuộc1 Tri Phủ,1 đồngTri Phủ,2 tri huyện+ Phủ tối yếuthuộc1 Tri Phủ,1 đồngTri Phủ,3 tri huyện+ Phủ 6-7 huyện,1 TriPhủ,mỗi Tri huyệnkèm 1 huyện+ Phủ trung khuyến và
có một tri phủ kèm
đặt huyện thà và mỗihuyện
- Các huyện châu
+ Bỏ dần chế độ thổquanLu quan từm.xuôi lênnhận chức
Thổ tri huyện,thổ tringuyên nhng bổ sungl.quan
không gây đột
động ở vùng dân c đợchình thành truyềnthận trong song không
Về sau vơng triềubảo lu chế độ thổquan
- Cấp tổng:
+ Cấp tổng;không cógì nhng vẫn chỉ làphủ huyện, châu tới
đầu tổng(caitổng)ngang với lạimục của huyện,nhạchtòng cửu phẩm.Tổngtổng giúp việc nhngngạch quan chức Nhànớc
Câu 26: hành chính thời Nguyễn(1858- 1945)?
1 Hệ thống tổ chức BMHC của triều
đình Nam Triều
- Tổ chức BMHC củabảo hộ của Thực dândanh nghĩa còn thựcmọi mặt do thực dânPháp.Quan lại ngờiviệc,các chức quanchức điều hành
- Đứng đầu vua:
+ Tứ trụ triều đình(Hội
đồng phụ chính)+ Viện cơ mật(1879)d-P
+ Bộ(6 bộ)1933 bộbinh bãi bỏ+ Viện đô sát(kiểmsoát hoạt động quanlại các cấp)+ Phủ tôn nhân(1987ngời Pháp)
2.Bộ máy hành chính
địa phơng
- Tỉnh chia 3 loại:
- Đứng đầulà:Lớn:tổng đốc đứng
đầu trong đó có án sátcho Tổng đốc+ Vừa:Tuần vũ phụtrách,bố chính và ánsát giúp việc+ Nhỏ:do một trong 3
đứng đầu
* Trớc 1919 dới tỉnh làPhủ
- Dới cấp phủ là huyện(châu miền núi)
* Sau 1919tỉnhnhiều phủ,huyện
đạo châutổngxã
* ở Trung kỳ:Do chế
độ bảo hộ ở địa phơngmới chính thức canxã "hội đòng kỳ mục"
đồng này bao
gồm(H-ơng bộ,hgồm(H-ơng bản,huymục)ngũ hơng,mỗi h-
đề
* ở Bắc kỳ:Trải qua 3lần cảicách:1921,1927,1941trong đó nổi bật nhất
là năm 1921
- ở cấp xã gọi là "hội
đồng tộc biểu"
- Hội đồng kỳ mục bịbãi bỏ
- Tiêu chuẩn:là ngời cóời)phụ thuộc vào sốdân đính tính hơntham gia đi bầu cử, nữ
tránh hơng hội và phóhơng hội,nhiệm kỳ 3năm1927 là 6 năm
* ở Nam kỳ
- Tiêu chuẩn đứng đầuhàng ngũ kỳ mục phảicó.Lựa chọn tối thiểu
đồng đại kỳ mục"haynăng nhiệm vụ củaquy định cụ thể từ trênxuống
- Hơng cả,Hơngởng.Lãnh đạo cao nhấtnắm quyền quản lý tàixã,giám sát việc thucông việc của uỷ viênkhác
- Còn lại Hơng
ơng quản,Hơng Hào,mỗi ngời phụtrách một vấn đề
bộ,H Xã trởng, thôn trởng
là ngời trung gian giữatrên
Lần 2 vàlần 3 không có gì
nhiều lắm so với lần 1
Câu 27: hệ thống tại Việt Nam (1858- 1945)
1.Trớc khi thành lập
Đông Dơng 1887)
(1858-a) Nam kỳ
* TW: Đứng đầu là
Tổng đốc-dới tổng đốccấp
- Hội đồng t mặt:
+ Tổng biện lý:chịutrách nhiệm pháp chế+ Gýam đốc nộichính:chịu trách nhiệmthuộc địa
+ Chánh chủ trì:chịutrách nhiệm tài chính
và chính quốc
- Tổng đốc+ Nha nội chính(gíam
đốc nha):3 ban (Tổngtra,cảnh sát;Ban hànhgân sách ; Ban canh
nông : chuyên môn vàxét xứ ngời bản xứ
+ Hội đồng tmật(thống đốc):4 ngờibạc quyết định mọi
đến lĩnh vực chuyêncao cấp này.VD:phápvấn đề khác
+ HĐ thuộc địa(Cthội
đồng):thành viên ngờinăng t vân nhng loạitrừ lĩnh vực chính trị + HĐ tiểu khu:Gồmcấp địa phơng nhiệm
vụ t vấn
* ĐP
- Địa phơng chia làm 3khu sau chia làm 3tỉnh
+ ở cấp khu:Thống đốcphân toàn bộ Nam Kỳ
Mỹ Tho, VLong, Bátthành tiểu khu Mỗi
do 3 viên chức phốichức hạng 1 phụtrách:t pháp Viên chức hạng 2 phụtrách: h/chính Viên chức hạng 3 phụtrách: thuế khoá
2 năm tăng chức 1 lần
và phải là ngời tốtnghiệp trờng tập sự
+ Tiểu khu:Nghị Địnhmỗi tiểu khu phân làmchính đứng đầu tiểuPháp đứng đầu trungquan ngời Việt chịu sự
đứng đầu tiểu khu
+ Cấp tổng:đứng đầu
là chánh tổng,phóchánh ôtngr đợc hởngngạch nhân viên hànhhạng,phó chánh tổng 2nhất 2 năm tăng hạng + Cấp xã:thực dânPháp cha can thiếp
HC cấp xã, đứng đầu
là xã tỷ,lý trởng
+ Cấp thành phố:thựcthành phố là:Thành
1 và TP Chợ Lớn làTP' cấp 2 đứng đầu
định mọi vấn đề tàiquan đến địa phơng
Tóm lại:
sau khi chiếm đợcthuộc tỉnh NK, TDP'chức BM TW cơ sở
Thời gian này Pháp thichú ý dựa vào biệncấp chính quyền đềungời pháp Riêng còn
a về tới đợc
* BK TK
Chi phủ, chi huyện,
Chánh, phó
Tr ởng h ơng
Trang 14Giải quyết công việc
của ngời Việt
Đầu tiên TDP duy trì
nhằm ổn định mặt cấuViệt Nam Sau đó
đào tạo quan lại vàmột cách quy mô, thiếtlập hệ thống đào tạo
Trờng tập
sự (1873) tại SG nhiệm
vụ đào tạo nhân viêndân ở NK 1889 TDPPari (3 nớc Đông D-tạo 3 chuyên ngành:
h/c cho khối thuộc địa,Cphi và Matagatx; đàothuộc địa; nhân viên
ớc thuộc địa
Tiêuchuẩn: là ngời Pháp, từbằng tú tài, thời gian
đội ngũ cai trị khung
đợc BT bộ thuộc địacác cơ quan chuyênngũ cho các nớc thuộc
địa đợc phân theo thứQuan cai trị tập sự hạng 4, hạng 3, hạngchuyên ban ĐD sau
đợc đa sang Đông tập sự" sau một đếnlên quan hạng 5 Tr-ờng hợp không đợc xét
D-đợc tăng cấp hạngcông sứ, phó công sứ,tỉnh địa bàn đông dơngnhất thâm niên vàcống hiến có thể vợt
xứ hoặc toàn quyền
Đông Dơng
Học viênkhông đợc bổ đi cấptỉnh để tập sự làmphòng hành chínhliên bang với chứcquan cai trị tập sựtoàn quyền Đông D-
ơng
Mỗi hạng chia 3ngạch: mỗi ngạch 2bậc
Chủ sự PVphòng Chánhvăn phòng Hàngnăm xét nâng ngạch
Trang 15thể điều hoà đợc trong
Kim xin từ chức Sau
quân chủ với một nội
cách Việt Minh cho
giao chính quyền cho
đã đấu tranh nhiều
dung và mới các lãnh
nội các Chính phủ
Thứ hai,
vấn đề chính thể do
toàn thể quốc dân Việt
Hoàng đế Bảo Đại sẽ
dân
19/8/1945
hởng ứng lời kêu gọi
Tổng khởi nghĩa toànquốc của Việt Minh,nhất tề khởi nghĩa cớidung Cờ đỏ sao vàngdiễn ra khắp trong cả
nớc
22/8/1945Văn phòng Hoàng đếBảo Đại nhận đợc tốiKhởi Nghĩa của Việt
đế với 4 nội dung:
- 1: HĐ phải trao lạichính quyền Cáchvàng với tất cả binhkhí đạn dợc
- 2: HĐ phải báo cho
đình đã trao tất cả
quyền bính cho chínhquyền CM
- 3: HĐ phải ra lệnhBMHC Nam triều giaochính quyền cho VM
- 4: Hạn cho HĐ phải13h30
Đúng12h45 ngày 23/8/1945thời họp,Bảo Đaị chấpcủa Việt Minh trongtối hậu th
25/8/1945Văn phòng Ngự tiềncho niêm yết tại phủ
"chiếu thoái vị" và bảnHoàng Tộc
26/8/1945BĐ thiết lễ cẩn cáonhà Nguyễn
29/8/1945Nhân Dân Thành phốchào đoàn đại diệnlâm thời từ Hà Nội racủa BĐ
30/8194550.000 dân Huế tựu vềchờ đón giây phútthoái vị của Hoàng đế
đọ quân chủ phongNam
Phái đoàn
đại diện của Chính phủViệt Nam dân chủmôn,Hoàng đế Bảo đạikhăn vàng đứng cửa
Thoái vị BĐ 2 taychiện hình vuông cho
ông Trần Huy Lu, Bộtuyên truyền trởngChính phủ cách mạngchủ cộng hoà chấp
và ấn vàng do Bảo ĐạiTrần Huy Liệu đọc
bỏ chính thể quân chủtrên đất nớc ta vàHoàng đế cuối cùngtriều Nguyễn
15
Trang 16tay giai cấp vô sản
toàn phá huỷ bộ máy
LĐ, Đối Ngoại,Nội vụ,
phòng, Quốc gia giáo
Hồ Chí Minh: Chủ tịchchủ tịch
Nguyễn Tờng Tam:
Ngoại giaoHuỳnh THúc Kháng:
Bộ nội vụChu Bá Phợng:
BTBKT
Đặng Thai Mai:
BTBGDVĩnh Thụy (Bảo Đại):
Cố vấn tối cao
Võ Nguyên Giáp: Chủtịch KPC Uỷ viênhội
3 Cơ cấu tổ chức Bộ máy HC ĐP.
30/11/194
5 Hồ chủ tịch banquyết định tổ chứcchính lần đầu tiên hệquyền địa phơng cáchuyện, tỉnh, kỳ) chínhquyền nhân dân baoUBND, UBND do
do dân bầu ra UBhành chính vừa thaymặt cho Chính phủ
HĐND và UBND, cầphành chính không cólợng mỗi cấp khác
7 uỷ viên, tỉnh vàquyền và chức năngchính: "kiểm soát các
về cách thừa hành các
vụ Riêng đối với UBnhiệm vụ: thi hànhnghị cấp trên và củaHĐND
UBHC kỳ
đợc giao thẩm quyền,chức năng thừa hành
và có t cách nh là cơ
phơng thẩm quyềnhành mệnh lệnh củaHĐND
Tại khuvực thành phố thị xã
ngày 22/12/1945 mỗiHĐND (trừ Đà lạt) vàkhu có một UB hànhHĐND bầu
Phân chia
địa giới hành chínhthành lập 5 cấp: kỳ,trấn không có cấphuyện, xã có cơ quankhông có chỉ có trởnghành chính tự quản
4 Xây dựng và chấn chức
Sắc lệnh 32- bãi bỏ 2ngạch quan lại hànhcũ
Sắc lệnh 18 bãi bỏngạch học quanSắc lệnh 75 ngày17/12/1945 về trng tậpnghỉ ốm, nghỉ hu
Sắc lệnh 54-CP chế độ
và sắc lệnh 53 về ấn
đối với ngạch côngchức
BMHCvới chức năng dành vàgiữ chính quyền CM
trên nguyên tắc TTDCmới nhng do bối cảnhchuyên chính g/c
hành chính điều hành,còn CN tổ chức kinh tếcấp bách và cha đặt ra
cụ thể
Câu 31: Hành chính Nhà n ớc Việt Nam (1946-1954)
1 Củng cố h/c Nhà
n-ớc ở TW
HP 1946quy định: BMHCTWhình hiện đại có nghĩahành pháp quy định rõhạn cho hệ thống cqh/
sách đều thông quadân
CP là cơ quan hànhchính cao nhất gồm cótịch và nội các
Nội các bao gồm thủ ớng và các bộ trởng
t-UB hành chính các cấp
ơng HTBMHCTN luôn N
để đáp ứng yêu cầuchống Pháp
Quyềnhạn nhiệm vụ của CP
đứng đầu thời kỳ nàythống nhất các lực l-phơng tiện quân sự,p/d h/chính t pháp
động viên ngời tài vàchiến
Để giúp
CP hthành n/v: HĐ QPlập bằng sắc lệnh 206
hành động công khai
vụ đối với chính quyền
đoạn này phải kịp thờitrừ những tàn tích NNnhằm vào thành phầncông nông phục vụcủa đại đa số nhân dânlao động
Tronggiai đoạn này, việckiện toàn t/c BMHCcác ban TW nh BanBan văn xã, chấm dứtphòng, nha, viện
BMHCTW gồm 14 bộ,
1 cq ngang bộ, CT CPPVA
2 Phân chia đối với h/c
Đ57 HP1940: lãnh thổ ViệtNam chia 3 bộ: BB,thành tỉnh, mỗi tỉnhhuyện chia thành xã
Đ 58 kđịnh: mỗi tỉnh, TP,
-và UB hành chính
Riêng ởhuyện chỉ có ban h/c,HĐ các tỉnh và TP bầu
ra, còn UB HC huyện
do HĐ các xã bầu ra
UBHC cónhiệm vụ thi hành lệnhcủa cấp trên, thi hànhHĐND địa phơngtrên chuẩn y công việc
địa phơng
Cấp kỳ bịxoá bỏ về mặt h/c: sau
đó theo SL 120SLnhất thành liên khu:
Bbộ: 7 khu trở thành 3liên khu
TB: 4 khu trở thành 2liên khu
NB: 3 khu trở thành 1liên khu
3 HTTCBM hành chính địa phơng
Trong
điều kiện chiến tranhSắc lệnh trên còncác cuộc bầu cử
để éo dài nhiệm kỳquan này
Nh vậy hệthống cơ quan hànhcủng cố bằng một hệthực hiện triệt đểngời tài và vật lực bảo
vệ tổ quốc Trong điềubảo vệ đổi thành UBmỗi đối với hành chính
UB kháng chiến và UBtrở xuống gọi là UBchính Thành phần UBcấp, riêng cấp xã 5 uỷviên
1948 Sắclệnh 254: chỉ có cấp xã
và tỉnh bao gồm cả
HĐND và UB khángcấp liên khu và huyệnhành chính
Một nét
đặc biệt trong xâyquyền địa phơng thời
địch tạm chiến, bêncòn có chính quyềnmật bán công khai
1950-1954 Chính phủ quantâm đến cấp xã, thôn
giữa UB kháng chiếnbỏ
Để chấnchỉnh tổ chức lề lối CpTTg đề ra một số biệnpháp chấn chỉnh
4 xây dựng đội ngũ công chức
Quy chếcông chức đợc Hồ chủtịch ban hành 5/1950công vụ mới Quy chếnày gồm 42 điều - 30thành các hạt lơng
đơn giản mang tính
động viên
TL:
BMHC có những bớctiến đợc củng cố và đã
công việc tổ chức phát
động mọi tiềm lực củakháng chiến chống Pthành công
Câu 32: Hành chính Nhà n ớc miền Bắc 1954-1975
Xứ mệnh:
- xây dựng chủ nghĩaxã hội miền Bắc
Chi viên miền Nam thống nhất đất nớc
Đơng đầu với chếintranh phá hoại miềnBắc của Mỹ
* Trung ơng
HP 1959 chủ tịch nớcgia, do QH bầu ra,viên của HĐCP nhnghọp tành HĐ cao cấpcủa Nhà nớc
HĐCP làcơ quan chấp hành củacơ quan quản lý caochính Nhà nớc caoHĐCP: Thủ tớng cácPTtớng, các BTrởng và
thủ trơng cơ quanngang bộ HĐCP có(do một BT đứng đầu)việc
- Thờng vụ HĐCP: ớng, các PTT, Btrởngphủ thủ tớng
Tt-Kỳ họp T5 QH Khoá 1
QH khoá 1 27/5/1959)Chủ tịch nớc: Hồ ChíMinh
TTCP: Phạm văn đồng
4 PTT: PHan Kế Toại ờng Chinh, PhạmHùng
-20 bộ và 4 cơ quanngang bộ
- các bộ, cơ quanngang bộ cơ quan trựccủa HĐCP do QHchuẩn việc thành lậpTTCP
- Các CQ trực thuộcHĐCP là cơ quan cấpquản lý một nành côngchính sách của Đảnghoàn thành tốt nhiệmngành đó
Từ 1971-1975 Tổng sốcán bộ và cơ quanngang bộ là 34, trongcác UB vẫn nh nhiệmthêm một Ban quản lýxây dựng SĐ
* tổ chức hành chính
địa phơng
Theo HP 1959: nớc tachính:
Cấp khu tự trịcấp tỉnh, TP trực thuộcTW
Cấp huyện, thị xã, TPthuộc tỉnh
Cấp xã, thị trấn
ở các TP
có thể chia thành cáckhu phố Mỗi cấp này
- Cấp xã: có 3 ngời vớivực: 1 ngời phụ tráchphụ trách khối t phápkhối văn hoá xã hộicông an
Chế độ làm việc nửangày
* Một trong những
NN lớn đối với hệchính địa phơng giaiphân cấp quản lý cho
đặt ra để phát huy tínhnâng cao năng lựccấp
Các cơ quan chuyênmôn đặt trong cơ quanhành chính mà chỉ đặtgiúp
1962: cáccơ quan cách mạng dã
tổ chức UBHC dolập hoặc bãi miễn
Tuynhiên luật này cha quythức tổ chức và nộithẩm quyền chức năngcơ quan chuyên môntính thống nhất đồngnày ở các cấp ở địa ph-
ơng
* Đội ngũ công chức
23 đểphân loại tổ chức, phânloại chức vụ của cánkhu vực h/c sự nghiệp
Đặc Điểm:
16