Triển khai dạy học theo định hướng học tập hành động ( action learning) cho module đo lường điện tại trường trung cấp nghề việt hàn bình dương

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN THỊ THANH TUYỀN TRIỂN KHAI DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG HỌC TẬP HÀNH ACTION LEARNING CH

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN THỊ THANH TUYỀN

TRIỂN KHAI DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG HỌC TẬP HÀNH

( ACTION LEARNING) CHO MODULE ĐO LƯỜNG ĐIỆN TẠI

TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ VIỆT - HÀN BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY MÔN KỸ THUẬT - 601410

Tp Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2013

S KC 0 0 4 1 4 6

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

NGUYỄN THỊ THANH TUYỀN

TRIỂN KHAI DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG HỌC TẬP HÀNH ĐỘNG (ACTION LEARNING) CHO MODULE

ĐO LƯỜNG ĐIỆN TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ

VIỆT- HÀN BÌNH DƯƠNG

NGÀNH: LÝ LUẬN & PHƯƠNG PHÁP DẠY KỸ THUẬT - 601410

Hướng dẫn khoa học: TS Võ Văn Nam

Tp Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2013

i

LÝ LỊCH KHOA HỌC

I LÝ LỊCH SƠ LƯỢC

Họ và tên : NGUYỄN THỊ THANH TUYỀN Giới tính: Nữ

Ngày sinh : 01/02/1987 Nơi sinh: Bình Dương Quê quán : Bình Dương Dân tộc: Kinh

Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: Số 3 đường 6, khu phố 4, Phường Tam Phú, Quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại cơ quan : (0650).3872261

Điện thoại liên lạc : 0935358517

Email : Nguyentuyen_1707@yahoo.com

II QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO

1 Đại học:

Chuyên ngành : Cử nhân sư phạm kỹ thuật nông nghiệp

Hệ đào tạo : Chính quy

Nơi đào tạo : Trường ĐH Nông Lâm TP HCM

Thời gian đào tạo : 2006 – 2010

Tên tiểu luận : Thiết kế một số bài giảng môn công nghệ bằng PP minh họa

GVHD : ThS Phạm Quỳnh Trang

2 Thạc sĩ:

Chuyên ngành : Lý luận và phương pháp dạy học

Hệ đào tạo : Chính quy

Nơi đào tạo : Trường ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM

Thời gian đào tạo : 2011 – 2013

Tên đề tài: Triển khai dạy học theo định hướng học tập hành động

( Action learning) cho Module Đo lường điện tại trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương

GVHD : TS Võ Văn Nam

III QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN TỪ KHI TỐT NGHIỆP

Từ khi tốt nghiệp đại học:

Từ 2010 đến

nay

Trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương Địa chỉ: Huỳnh Văn Lũy, Cây Viêt, KP1, Phú Mỹ, Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương

Giáo viên khoa điện- điện tử

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 07 năm 2013

NGƯỜI KHAI

Nguyễn Thị Thanh Tuyền

ii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 01 tháng 07 năm 2013

Người cam đoan

Nguyễn Thị Thanh Tuyền

Xin chân thành cảm ơn, Ban Giám Hiệu, Phòng Đào Tạo sau Đại học của Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa học

Xin chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô Viện Sư phạm Kỹ thuật, quý Thầy Cô

đã tham gia giảng dạy lớp Cao học ngành Lý luận và phương pháp dạy học kỹ thuật khóa 2011- 2013B đã truyền đạt những kinh nghiệm quý báu, sự nhiệt huyết và lòng đam mê để tác giả thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương, quý thầy cô khoa Điện- điện tử đã nhiệt tình giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và thực nghiệm sư phạm phục vụ cho mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Cảm ơn tất cả các bạn cùng lớp cao học Lý luận và phương pháp dạy học kỹ thuật Khóa 2011- 2013B và nhất là gia đình đã hỗ trợ, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Nguyễn Thị Thanh Tuyền

iv

TÓM TẮT

Hiện nay chúng ta đang có rất nhiều hạn chế trong việc giáo dục và đào tạo, hạn chế lớn nhất đó là kỹ năng nghề không đáp ứng được nhu cầu thực tiễn, buộc phải có đào tạo lại Bên cạnh đó, còn có một hiệu ứng phụ là HS tốt nghiệp ra trường thiếu sự tự tin trước những thách thức và thiếu bản lĩnh nhận để nhận định vấn đề và giải quyết vấn đề Nâng cao chất lượng giáo dục, phát huy nguồn lực con người được xem là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình hội nhập của đất nước,

để làm được việc đó nhà trường cần tạo ra được những con người có tri thức, có đạo đức, năng động, sáng tạo, thích ứng với biến đổi không ngừng của thực tiễn, có khả năng tự học, học thông qua làm, đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của người học và của xã hội Một thực tế đáng khích lệ là trong thời gian qua Phương pháp dạy học Việt Nam đã có những chuyển hướng mạnh mẽ đi đến hiện đại hóa, quốc tế hóa Chính vì thế, vận dụng các quan điểm dạy học hiện đại vào thiết kế hoạt động dạy học đang được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội Mặc dù, đã có nhiều ứng dụng các phương pháp dạy học theo quan điểm dạy học hiện đại vào dạy

kỹ thuật Tuy nhiên, có rất ít các nghiên cứu về dạy học theo định hướng học tập hành động cho đối tượng trung cấp nghề ngành điện công nghiệp Trước thực tế đó, cũng như xuất phát từ nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học của bản thân, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, người nghiên cứu đã thực hiện đề tài: “Triển khai dạy học theo định hướng học tập hành động ( Action learning) cho Module Đo lường điện tại trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương”

Cấu trúc của luận văn bao gồm:

Phần mở đầu: Nêu rõ lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, nhiệm vụ

nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu, giới hạn của đề tài và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Phần nội dung: bao gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về dạy học theo định hướng học tập hành động

Phần kết luận và kiến nghị: Đề tài đã nêu lên những kết quả đạt được của

quá trình nghiên cứu như: đánh giá được thực trạng dạy học Module Đo lường điện tại trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương, tổ chức dạy thực nghiệm Module

Đo lường điện theo định hướng học tập hành động, kiểm tra đánh giá kết quả thực nghiệm Kết quả thực nghiệm đã xác định tính khả thi của việc triển khai dạy học theo định hướng học tập hành động cũng như cho thấy sự thích thú, tích cực học tập hơn ở HS, kết quả học tập của HS tốt hơn Bên cạnh đó, đề tài cũng nêu lên những định hướng mới cho sự phát triển, những kiến nghị đến lãnh đạo nhà trường, với các giáo viên

vi

ABSTRACT

Nowadays, we have a lot of restriction on education and training, restriction, the worst in specialist skills is not satisfy need of reality, must be retrain Beside, a side effect of student graduated lack of confidence and lack of challenge before the field got to identify issues and solve problems Improving the quality of education and promoting human resources are considered to be the important motive power to foster the integration process of the country Schools need to create people who are well-qualified, virtuous, dynamic, creative thinking, easily adapt themselves to the continuous changes in reality, have ability to teach oneself, learning by doing, meet the life-long learning needs of students and society In recent years, Vietnam’s teaching method has had strong shifts to modernize and internationalize Applying modern teaching methods to education is the trend that the Party, government and the whole society are very interested in Although there are many researches in applying modern teaching method to technique teaching, very few of them are about action learning in Sewing Technology Therefore, to renovate teaching method and contribute to educational quality improvement, the researcher has performed the subject: “Deploying Action learning of Module Electrical measurement in Vietnam

- Korea Binhduong Vocational College”

The structure of essay includes:

Opening: the reason of choosing this subject, the purpose of research, the

assignment of research, the object of research, the term of subject and the practical significance of subject

Content: including 3 chapters

Chapter 1: Theoretical basis of action learning

Chapter 2: The real situation of teaching Module Electrical measurement in Vietnam - Korea Binhduong Vocational College

Chapter 3: Organizing action learning of Module Electrical measurement in

Vietnam - Korea Binhduong Vocational College

vii

Conclusion and petition: The subject states the results gained from research

process: evaluate the real situation of teaching Module Electrical measurement in Vietnam - Korea Binhduong Vocational College, organize teaching experimentally Module Electrical measurement with activity orientation, examine and evaluate the experimental result The experimental result determined the practicability of deploying Action learning in teaching as well as indicated that students are interested in this, study more actively and achieve better results Moreover, the subject also shows new orientations of development, petitions to school’s administrators as well as lecturers

viii

MỤC LỤC

Lý lịch khoa học i

Lời cam đoan ii

Lời cảm ơn iii

Tóm tắt luận văn iv

Mục lục viii

Danh mục các chữ viết tắt trong luận văn xi

Danh mục các bảng xii

Danh mục các hình xiv

Danh mục phụ lục xvi

PHẦN A: MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

5 Giả thuyết nghiên cứu 3

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 3

7 Giới hạn của đề tài 5

PHẦN B: NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 6

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Các văn bản mang tính định hướng 13

1.3 Một số khái niệm cơ bản: 14

1.4 Cơ sở lý luận về phương pháp dạy học 15

1.4.1 Định nghĩa phương pháp dạy học 15

1.4.2 Các thành phần của phương pháp dạy học 16

1.4.3 Phân loại phương pháp dạy học 16

1.4.4 Các căn cứ lý luận và thực tiễn lựa chọn phương pháp dạy học 18

1.4.5 Một số phương pháp dạy học kỹ thuật 20

ix

1.5 Cơ sở lý luận về học tập hành động (action learning) 24

1.5.1 Nguồn gốc của học tập hành động 24

1.5.2 Một số quan điểm về học tập hành động 25

1.5.3 Cơ sở của học tập hành động 27

1.5.4 Đặc điểm và các trường phái của học tập hành động 27

1.5.5 Các thành phần của của học tập hành động (Action learning) 29

1.5.6 Nguyên tắc học tập hành động 30

1.5.7 Giá trị và ý nghĩa của học tập hành động 31

1.5.8 Sự tích hợp chu trình học tập dựa trên kinh nghiệm và sự phản hồi 33

1.5.9 Vai trò của người dạy và người học trong dạy học theo định hướng học tập hành động 37

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 38

Chương 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ DẠY HỌC MODULE ĐO LƯỜNG ĐIỆN TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ VIỆT- HÀN BÌNH DƯƠNG 39 2.1 Giới thiệu tổng quan về trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương 39 2.2 Giới thiệu chương trình trung cấp nghề điện công nghiệp 41

2.2.1 Tổng quan về chương trình trung cấp nghề điện công nghiệp 41

2.2.2 Chương trình của module Đo lường điện cho đối tượng trung cấp nghề điện công nghiệp 42

2.2.3 Những đặc trưng cơ bản của module Đo lường điện cho đối tượng trung cấp nghề điện công nghiệp 42

2.3 Khảo sát thực trạng về việc dạy học module Đo lường điện tại trường Trung cấp nghề Việt- Hàn Bình Dương 43

2.3.1 Mục đích khảo sát: 43

2.3.2 Đối tượng khảo sát 43

2.3.3 Phạm vi khảo sát 44

2.3.4 Phương pháp khảo sát 44

2.3.5 Nội dung khảo sát 44

2.3.6 Kết quả khảo sát: 45

x

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 57

Chương 3: TRIỂN KHAI DẠY HỌC MODULE ĐO LƯỜNG ĐIỆN THEO ĐỊNH HƯỚNG HỌC TẬP HÀNH ĐỘNG (ACTION LEARNING) TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ VIỆT- HÀN BÌNH DƯƠNG 58

3.1 Cơ sở định hướng triển khai dạy học Module Đo lường điện theo định hướng học tập hành động tại trường Trung cấp nghề Việt – Hàn Bình Dương 58 3.2.Mục tiêu dạy học Module Đo lường điện theo định hướng học tập hành động 59

3.3.Xây dựng chủ đề bài dạy theo định hướng học tập hành động 59

3.4.Xây dựng các bước dạy học theo định hướng học tập hành động 60

3.5.Thiết kế các hoạt động dạy học cho Module Đo lường điện theo định hướng học tập hành động 61

3.6.Thực nghiệm sư phạm 66

3.7.Kết quả thực nghiệm 68

3.7.1.Nhận xét của giáo viên dự giờ 68

3.7.2.Kết quả đánh giá của giáo viên dự giờ 69

3.7.3.Kết quả từ phiếu khảo sát học sinh sau khi dạy thực nghiệm 70

3.7.4.Kết quả đánh giá từ bài kiểm tra của học sinh sau khi thực nghiệm 80

3.8.Nhận xét kết quả thực nghiệm 90

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 93

PHẦN C: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Tóm tắt 95

2 Tự nhận xét mức độ đạt được của đề tài 97

3.Hướng phát triển của đề tài 98

4 Kiến nghị 98

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

xii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 1.1: Các trường phái của học tập hành động 28

Bảng 2.1: Nội dung tổng quát module Đo lường điện 42

Bảng 2.2: Kết quả mức độ tự tin của HS về kiến thức, kỹ năng trong Module Đo lường điện 45

Bảng 2.3: Kết quả mức độ phản hồi, suy nghĩ của HS 46

Bảng 2.4: Các nguyên nhân HS cho kết quả không đúng khi sử dụng VOM để đo hiệu điện thế (U) 46

Bảng 2.5: Kết quả mức độ phân tích so sánh khi thực hiện thao tác nghề ở HS 47 Bảng 2.6: Kết quả khảo sát mức độ thảo luận với bạn bè của HS 48

Bảng 2.7: Kết quả khảo sát mức độ thích thú môn học của HS 48

Bảng 2.8: Kết quả đánh giá của GV về HS khi học Module đo lường điện 49

Bảng 2.9: Trình độ chuyên môn và thâm niên công tác của GV 51

Bảng 2.10: Mức độ quan tâm việc tự học của học sinh 52

Bảng 2.11: Mức độ sử dụng các PPDH (đánh giá của giáo viên) 52

Bảng 2.12: Kết quả khảo sát mức độ hài lòng của học sinh về PPDH 53

Bảng 2.13: Mức độ vận dụng các quan điểm dạy học hiện đại của GV 53

Bảng 2.14: Kết quả khảo sát GV về mức độ cần thiết đổi mới PPDH 54

Bảng 2.15: Kết quả khảo sát mong muốn HS về cách học Module Đo lường điện55 Bảng 3.1: Các hoạt động dạy học theo AL cho module Đo lường điện 62

Bảng 3.2: Kết quả điểm đánh giá bài giảng cho dạy thực nghiệm 69

Bảng 3.3 Kết quả so sánh mức độ hài lòng về PPDH của GV ở LTN và LĐC 71 Bảng 3.4 Mức độ tự tin về kỹ năng chuyên môn của lớp TN và ĐC 71

Bảng 3.5: Khả năng phản hồi của HS sau thưc nghiệm 73

xiii

Bảng 3.6: Kết quả so sánh sự hình thành kiến thức của nhóm TN và nhóm ĐC 75 Bảng 3.7: Kết quả khảo sát HS LTN về những lợi ích AL đem đến cho mỗi HS 78 Bảng 3.8: Kết quả bài kiểm tra số 1( Bài KT 1),bài kiểm tra số 2( Bài KT 2) LĐC, LTN 81 Bảng 3.9: So sánh giữa nhóm TN và nhóm ĐC 83 Bảng 3.10: Biểu đồ xếp loại thứ hạng giữa LTN và LĐC 89

xiv

DANH MỤC CÁC HÌNH

Trang

Hình 1.1: Tỉ lệ lưu giữ thông tin trong trí nhớ học sinh 18

Hình 1 2: Công thức Action learning của giáo sư Reg W Revans 25

Hình 1.4: Các thành tố của dạy học theo học tập hành động 29

Hình 1.5: Chu trình học tập Kolb 33

Hình 1.6: Sự tích hợp của học tập từ kinh nghiệm và mô hình phản 36

Biểu đồ 2.3: Các nguyên nhân HS cho kết quả không đúng khi sử dụng VOM để đo hiệu điện thế (U) 47

Biểu đồ 2.7: Kết quả đánh giá của GV về HS khi học Module đo lường điện 50

Biểu đồ 2.12: Mức độ vận dụng các quan điểm dạy học hiện đại của GV 54

Biểu đồ 2.14: Kết quả khảo sát mong muốn của HS về cách học Module Đo lường điện 55

Hình 3.1: Các bước dạy học Module Đo lường điện 60

Biểu đồ 3.4: Khả năng phản hồi của HS sau thưc nghiệm 74

Biểu đồ 3.5: Kết quả so sánh sự hình thành kiến thức của nhóm TN và nhóm ĐC76 Biểu đồ 3.6: Kết quả khảo sát HS LTN về những lợi ích AL đem đến cho mỗi HS79 Biểu đồ 3.7: Kết quả bài kiểm tra số 1( Bài KT 1),bài kiểm tra số 2( Bài KT 2) LĐC, LTN 81

Biểu đồ 3.8: Tần suất hội tụ của LTN và LĐC trong bài kiểm tra 1và 2 85

Biểu đồ 3.9: Tần suất hội tụ tiến của LTN và LĐC trong bài kiểm tra 1và 2 85

Biểu đồ 3.10: Tỉ lệ xếp loại thứ hạng cho HS theo điểm kiểm tra 89