Tình hình sản xuất kinh doanh ở công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí.Doc

Tình hình sản xuất kinh doanh ở công ty vật liệu điện và dụng cụ cơ khí

Phần một

Tổng quan chung về tình hình sản xuất kinh doanh ở công

ty Vật liệu đIện và Dụng cụ cơ khí

I Tóm tắt một số nét cơ bản

Tên đầy đủ : Công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí

Tên tiếng anh : Electrical Material and Mechanical Instrucment Corporation Tên giao dịch : ELMACO

Trụ sở chính :240-242 Tôn Đức Thắng-Đống Đa – Hà Nội Hà Nội

I Quá trình hình thành và phát triển công ty:

Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí là tên gọi hai nhóm hàng và cũng là tên gọi chính thức của công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí hiện nay.Trớc năm 1965, các mặt hàng quan trọng đều do công ty đảm nhiệm, cung ứng, thoả mãn nhu cầu trong ngành, còn các mặt hàng thông dụng khác do bộ ngoại thơng tổ chức kinh doanh.Từ năm 1965 trở đi, đã có sự phân công kinh doanh tơng đối tập trung hơn

đối với các mặt hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí,nhng phải đến năm 1967 mới

rõ nét có tính chất ngành hàng Đó là Vật liệu điện chuyên dùng thuộc bộ công nghiệp nặng,vật liệu điện chuyên dùng thuộc bộ nội thơng Ngoài ra, các ngành hàng vật liêu khác nh dụng cụ cắt gọt và dụng cụ kiểm đo cơ khí thuộc tổng cục vật

t đảm nhiệm Đến cuối năm 1971, thủ tớng chính phủ quyết định giao nhiệm vụ cung ứng Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí theo kế hoạch Nhà nớc cho bộ vật t và phần ngoài kế hoạch với các nhu cầu nhỏ lẻ cho bộ nội thơng Kể từ lúc này mới có thể nói chính thức khai sinh ngành hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí Ngay sau khi thành lập tổng công ty, ngày 22/12/1971,bộ Vật t đã quyết định thành lập công

ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí

Từ năm 1971 đến năm 1975 công ty kinh doanh ngành hàng của Trung ơng, có nhiệm vụ tập hợp nhu cầu và phân phối hàng cho các công ty vật t tổng hợp các tỉnh và công ty hoá chất Phơng thức kinh doanh lúc này hoàn toàn qua hợp đồng kinh tế, theo chỉ tiêu, địa chỉ, danh mục hàng hoá với mức giá do Nhà nớc quy

định

Từ năm 1976 đến năm 1985, ngoài nhiệm vụ chuyên doanh ngành hàng Trung

-ơng ra, công ty còn liên tục đáp ứng, cung cấp hàng hoá cho khu vực lân cận, đồng thời mở rộng phạm vi hoạt động trên khắp cả nớc, từ một công ty chỉ chuyên doanh ngành hàng Trung ơng thì nay đã có thêm chức năng mới là công ty chuyên doanh ngành hàng khu vực, vừa điều hành vừa đáp ứng phục vụ cho nhu cầu sử dụng trực tiếp

Năm 1985, tổng công ty hoá chất Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí đợc thành lập lại và công ty Vật liệu điện là một doanh nghiệp trực thuộc Tổng công ty Hoá chất-Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí Cũng trong thời gian này,công ty đã đổi tên đúng

nh tên gọi hiện nay

Năm 1993, theo nghị định 388/HĐBT, công ty đợc thành lập lại theo quyết định

số 613/TM-TCCB ngày 28/5/1993 của bộ trởng bộ Thơng Mại và đến năm 1994, công ty chính thức trực thuộc bộ Thơng Mại

Từ năm 1989 do quan hệ giao dịch quốc tế ngày càng tăng, công ty bắt đầu sử dụng tên giao dịch viết tắt là ELMACO và từ đó đến nay, thơng hiệu và biểu tợng ELMACO đã trở thành quen thuộc với khách hàng trong và ngoài nớc

30 năm không chỉ một chặng đờng, với nhiều sự thành công, phát triển cũng nh suy giảm nhng ELMACO vẫn đứng vững và phát triển cho đến ngày nay chính là nhờ vào lớp lớp cán bộ công nhân viên đã làm việc hết sức khoa học và sáng tạo,

trong suốt thời gian dài phấn đấu không mệt mỏi để nghiên cứu, tìm tòi,phát huy thế mạnh vốn có và hạn chế những yếu kém Điều này đã giúp công ty vững bớc đi trên con đờng công nghiệp hoá-hiện đại hoá ngày nay

Hiện nay, ngoài trụ sở chính đặt ở 240-Tôn Đức Thắng, công ty còn có 2 nhà máy trực tiếp sản xuất và chế tạo đợc đặt tại Quận Long Biên, cùng rất nhiều các chi nhánh ở TPHCM, Quảng Trị,Thái Nguyên, Quảng Ninh…,Ngoài ra ELMACO,Ngoài ra ELMACO còn thiết lập mối quan hệ bạn hàng với các doanh nghiệp nớc ngoài nh Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Braxin,…,Ngoài ra ELMACO

2 Chức năng-nhiệm vụ và quyền hạn của công ty

 Chức năng của công ty:

Là một doanh nghiệp Nhà nớc đợc phân công tổ chức kinh doanh ngành hàng Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí, các loại vật t thiết bị tổng hợp phục vụ sản xuất tiêu dùng và xuất khẩu công ty có những chức năng sau:

- Kinh doanh các loại vật t, hàng hoá thuộc ngàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí

- Trực tiếp xuất khẩu các loại hàng hoá phục vụ cho sản xuất tiêu dùng và các nhu cầu khác, đồng thời nhận uỷ thác xuất khẩu các loại vật t, hàng hoá thuộc phạm vi kinh doanh của công ty Chú trọng nhập khẩu hàng vật liệu điện và dụng cụ cơ khí

- Trực tiếp ký hợp đồng,bao tiêu hàng hoá sản xuất trong nớc và khai thác hàng tồn kho cũng nh hàng phi mậu dịch để phục vụ cho mọi nhu cầu

- Tổ chức bán vật t hàng hoá, phục vụ cho mọi đối tợng chú trọng phục vụ trực tiếp cho các tổ chức sản xuất kinh doanh quan tâm phục vụ tốt cho các công trình trọng

điểm của Nhà nớc

- Tổ chức bán vật t hàng hoá cho các công ty vật t tổng hợp thuộc các tỉnh và các công ty trong khu vực

 Nhiệm vụ của công ty

Với mục đích và nội dung hoạt động nh trên công ty đã đề ra những nhiệm vụ:

- Tổ chức tốt việc điều tra nhu cầu, nắm bắt các nhu cầu để từ đó có kế hoạch mua hàng nhập khẩu, mua hàng sản xuất trong nớc; bán hàng cho các công ty vật t các tỉnh thuộc bộ và bán trực tiếp cho mọi nhu cầu khác về hàng vật liệu điện và dụng

cụ cơ khí theo kế hoạch và sự phân công của công ty

- Thực hiện tốt các chế độ chính sách thể lệ của ngành và luật pháp của Nhà nớc

- Tổ chức việc xây dựng và thực hiện kế hoạch kinh doanh khai thác mọi nguồn vật

t hàng hoá

- Thờng xuyên nắm các nhu cầu của thị trờng mua, thị trờng bán trong và ngoài

n-ớc, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để khai thác và nâng cao chất lợng kinh doanh Đảm bảo văn minh thơng nghiệp nhằm đáp ứng vật t cho mọi nhu cầu

- Tổ chức quản lý toàn diện trong công ty,bằng hệ thống văn hoá, nội quy, quy chế, chế độ Đảm bảo cho công ty hoạt động không ngừng vơn lên

- Sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, bảo toàn và không ngừng tăng trởng vốn theo quy định của Nhà nớc và hớng dẫn của công ty, tự trang trải về tài chính, sản xuất kinh doanh có lãi, không ngừng cải thiện đời sống của cán bộ công nhân viên

- Ngoài ra, để đáp ứng cho nhu cầu ngày một phát triển của xã hội, công ty còn mở

và đăng ký thêm một số ngành nghề kinh doanh mới nh cung cấp và trực tiếp sản xuất các loại dây cáp điện từ và hệ thống cáp quang truyền số liệu Ngoài những mặt hàng là thế mạnh của công ty thì đây là bớc phát triển vợt bậc, đột phá mới nhất trong một vài năm qua của công ty

 Quyền hạn của công ty

- Đợc quyền chủ động trong việc giao dịch đàm phán ký kết và tổ chức thực hiện các hợp đồng kinh tế, hợp đồng mua, hợp đồng bán và hợp đồng liên doanh liên kết

với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nớc đảm bảo đúng chính sách của ngành và của Nhà nớc

- Đợc quyền huy động vốn ở các tổ chức, cá nhân trong nớc Đựơc quyền hợp tác

đầu t sản xuất kinh doanh với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nớc theo đúng luật của Nhà nớc hiện hành và hớng dẫn của Tổng công ty

- Đợc tham gia các cuộc hội nghị, hội thảo chuyên đề có liên quan đến kinh doanh tại thị trờng trong nớc và quốc tế

- Đợc chủ động trong việc tổ chức mạng lới kinh doanh theo sự phân công của tổng công ty cho phù hợp, đảm bảo kinh doanh có lãi và chiếm lĩnh thị trờng của ngành hàng

- Đợc quyền tuyển dụng và cho thôi việc đối với cán bộ công nhân viên trong công

ty theo đúng chế độ chính sách

- Đợc quyền quy hoạch, đào tạo bồi dỡng bổ nhiệm và miễn nhiệm các cán bộ cấp trởng phòng, giám đốc xí nghiệp trong công ty Đồng thời đề nghị lên tổng công ty

và bộ bổ nhiệm chức phó giám đốc và giám đốc công ty

- Căn cứ vào quy chế và khả năng kinh doanh, công ty đợc phép cử cán bộ đi nớc ngoài và đợc mời khách nớc ngoài vào Việt nam để tìm hiểu, đàm phán ký kết hợp

đồng kinh tế phục vụ kinh doanh của công ty, thực hiện chính sách của ngành và pháp luật của Nhà nớc, đảm bảo an ninh bí mật

3 Bộ máy tổ chức kinh doanh trong công ty

 Đặc điểm của bộ máy tổ chức kinh doanh của công ty

Để thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ của mình, công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí đã xây dựng một cơ cấu tổ chức theo mô hình trực tuyến-chức năng.Theo đó, bộ máy tổ chức của công ty bao gồm các bộ phận: Ban giám đốc (gồm 1 giám đốc và 2 phó giám đốc), các phòng ban (phòng kế hoạch và đầu t, phòng Tài chính kế toán,phòng tổ chức hành chính), hệ thống các xí nghiệp kinh doanh, các nhà máy sản xuất và các chi nhánh của công ty

 Chức năng-Nhiệm vụ của giám đốc, phó giám đốc, các phòng ban chức năng khác có liên quan

- Giám đốc là ngời đứng đầu trong công ty do bộ trởng bộ Thơng mại bổ nhiệm, là ngời đại diện cho toàn công ty trớc ban quản lý cấp trên và toàn quyền quyết định trong phạm vi doanh nghiệp.Theo cơ cấu tổ chức này, giám đốc trực tiếp chỉ đạo hoạt động của các phòng ban (phòng kế hoạch và đầu t; phòng Tài chính kế toán; phòng tổ chức tổng hợp);11 xí nghiệp kinh doanh; 2 nhà máy sản xuất và 6 chi nhánh tại các tỉnh và thành phố khác nhau

- Các phó giám đốc có nhiệm vụ giúp giám đốc chuẩn bị các quyết định hớng dẫn,kiểm tra và giám sát việc thực hiện các quyết định của các đơn vị cấp dới Các phó giám đốc không ra lênh trực tiếp cho những ngời thừa hành ở các đơn vị cấp

d-ới mà việc truyền mệnh lệnh vẫn theo trực tuyến quy định, tức là do giám đốc trực tiếp ra lệnh

- Phó giám đốc 1: Chịu trách nhiệm hớng dẫn và kiểm tra các hoạt động của 8 đơn vị,bao gồm 7 xí nghiệp kinh doanh (xí nghiệp kinh doanh cao su; Xí nghiệp kinh doanh vòng bi, xí nghiệp kinh doanh hoá chất, xí nghiệp kinh doanh xuất khẩu; xí nghiệp kinh doanh vật t cơ điện,xí nghiệp thiết bị truyền tải điện, xí nghiệp kinh doanh kim khí) và một nhà máy sản xuất dây và cáp điện

- Phó giám đốc 2: Chịu trách nhiệm hớng dẫn và kiểm tra hoạt động của 11 đơn vị,bao gồm: 4 xí nghiệp kinh doanh (Xí nghiệp kinh doanh thiết bị và dụng cụ đo l -ờng; xí nghiệp kinh doanh điên dân dụng; xí nghiệp kho vận và dịch vụ; xí nghiệp

kinh doanh tổng hợp) 1 nhà máy cơ điện và 6 chi nhánh tại TPHCM; Đà Nẵng; Quảng trị; Hà nam; Thái Nguyên và Quảng Ninh

 Nhiệm vụ của các phòng ban:

- Phòng Kế hoạch và đầu t: Trên cơ sở các số liệu của phòng Tài chính kế toán cung cấp và căn cứ kế hoạch của các đơn vị trực thuộc và các phòng kinh doanh,chi nhánh gửi lên để lập kế hoạch tổng hợp giúp ban giám đốc có kế hoạch chỉ đạo chung hợp lý.Đó là những kế hoạch về sản xuất, về xuất nhập khẩu, về mặt hàng,về thị trờng…,Ngoài ra ELMACO,để thực hiện mục tiêu và chiến lợc của công ty đề ra

- Phòng Tài chính kế toán: Có nhiệm vụ ghi chép và theo dõi tình hình tài chính của công ty,lập báo cáo tài chính, xây dựng kế hoạch tài chính và cung cấp thông tin về tài chính cho ban giám đốc.Thực hiện các kế hoạch chi trong nội bộ và bên ngoài công ty về các khoản vay nợ cũng nh thạnh toán hợp đồng

- Phòng Tổ chức hành chính: Có nhiệm vụ sắp xếp tổ chức lực lợng lao động, tuyển dụng, đào tạo cán bộ, giải quyết các chế độ chính sách về tiền lơng,bảo hiểm xã hội cho ngời lao động.Đồng thời tổ chức công tác thanh tra, kiểm tra toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, giải quyết các đơn th khiếu nại và đề xuất biện pháp xử lý lên giám đốc

- Hệ thống các xí nghiệp kinh doanh, các nhà máy sản xuất và các chi nhánh của công ty,tổ chức thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh theo lệnh và các quyết

định của giám đốc Đồng thời chịu sự kiểm tra giám sát của các phó giám đốc

II Đ ặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí (ELMACO)

Để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của một công ty làm ăn tốt hay sấu,ta

có thể căn cứ vào một số chỉ tiêu nhất định dùng nó để đánh giá chung Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty đợc phản ánh qua 3 chỉ tiêu: Doanh thu; sản lợng và lợi nhuận

Sản lợng:

Các chỉ tiêu phản ánh khối lợng sản xuất thờng đợc đánh giá bởi 3 loại thớc đo: Thớc đo hiện vật (số lợng sản phẩm, số tấm, cái, chiếc…,Ngoài ra ELMACO);Thớc đo bằng giờ lao

động (số giờ lao động định mức để hoàn thành kế hoạch cho một đơn vị sản phẩm…,Ngoài ra ELMACO) và cuối cùng là thớc đo giá trị (bằng tiến)

Trong 3 loại thớc đo trên thì thuớc đo giá trị đợc sử dụng nhiều hơn cả,nếu đo bằng giá trị thì: Giá trị tổng sản lợng là chỉ tiêu biểu hiện bằng tiền, phản ánh toàn

bộ kết quả sản xuất kinh doanh trực tiếp hu ích của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định (thờng là một năm).Sau đây là kết quả thực hiện chỉ tiêu giá trị tổng sản

lợng ở công ty ELMACO qua 3 năm 2000,2001,2002

Bảng Tốc độ tăng giá trị tổng Sản l ợng

Đơn vị tính:1000 VNĐ Chỉ tiêu Năm 2000 Năm 2001 Năm 2002

Chênh lệch 2001/2000 2002/2001

Giá tị

tổng

sản

l-ợng

Nguồn: Báo cáo tiêu thụ lỗ lãi, Phòng Tài chính kế toán

Có thể thấy chỉ tiêu giá trị tổng sản lợng của công ty năm sau đều cao hơn năm trớc cả về số tơng đối và tuyệt đối.Đặc biệt năm 2002,giá trị tổng sản lợng của công

ty tăng rất nhanh,tăng 68.67% so với năm 2001 tơng ứng với số tơng đối là 11.400 triệu đồng, do thị trờng của công ty có nhiều thuận lợi, sản xuất đợc mở rộng nên tổng giá trị tổng sản lợng tăng cao so với năm 2001

1 Doanh thu:

Doanh thu là một chỉ tiêu phản ánh kết quả thu đợc của doanh nghiệp, dựa trên mức sản lợng tiêu thụ và giá bán

Doanh thu=sản lợng tiêu thụ*giá bán

Trong vài năm qua,với chiến lợc đa dạng hoá kinh doanh tăng cờng mở rộng thị trờng dựa trên mục tiêu thoả mãn tốt nhu cầu của khách hàng Dới đây là kết quả

mà công ty đã đạt đợc về mặt doanh thu

Bảng kết quả doanh thu của công ty ELMACO qua một số năm gần đây

Đơn vị tính: Triệu đồng

Chênh lệch 2001/2000 2002/2001

Tổng DT 148.789 244.997 323.710 96208 64,67 78713 32,12

DT nội bộ 5424,1 6490,5 228.863 1066,3 19,66 222372 3426

DT xuất khẩu 780,2 3776,7 14764,7 2996,5 384,1 10987,9 290,9

DT thuần 148568,3 244805,5 321904,1 96237,2 64,78 77098,6 31,19 Thu nhập TC 935.3 1507,5 1083 572,2 61,18 -424,5 -28,16 Thu nhập BT 143,4 19,3 1273,8 -124.2 -86,5 1254.5 6493,8

Nguồn: Báo cáo tiêu thụ lỗ, lãi-Phòng Tài chính kế toán

Qua số liệu trên ta thấy tổng doanh thu của công ty ELMACO tăng đều qua các năm Đặc biệt năm 2002 doanh thu nội bộ và doanh thu xuất khẩu đều tăng nhanh rất nhiều so với năm 2001 và 2001, cụ thể năm 2002 doanh thu nội bộ của công ty tăng 3426% so với năm 2001,tơng ứng với số tuyệt đối là 222.372 triệu đồng, doanh thu xuất khẩu tăng 290,9%, tơng ứng với số tuyệt đối là10.987,9 triệu đồng

so với năm 2001.Điều này chứng tỏ thị phần của công ty ngày càng đợc mở rộng, sản phẩm chính của công ty có sức cạnh tranh cao và ngày càng đứng vững trên thị trờng trong và ngoài nớc

Tổng doanh thu tăng dẫn đến doanh thu thuần cũng tăng cả về số tơng đối lẫn tuyệt đối Nhng so sánh giữa số tơng đối của tổng doanh thu và doanh thu thuần giữa năm 2002 với 2001 thì tốc độ tăng của doanh thu thuần lại thấp hơn tổng doanh thu Nguyên nhân chính là do khâu quản lý tiêu thụ sản phẩm còn lỏng lẻo, mặt khác là do giá cả hàng hoá lên xuống thất thờng…,Ngoài ra ELMACO

Các khoản thu nhập tài chính và thu nhập bất thờng không phải là lĩnh vực mà công ty chú trọng Cho nên sự biến động của hai khoản thu nhập này là rất lớn,mặc

dù vậy sự biến động của hai khoản thu nhập này không làm ảnh hởng nhiều đến tổng doanh thu của công ty

2 Tình hình Lợi nhuận qua một số năm:

Chúng ta đã biết công thức đơn giản là: Lợi nhuận =Doanh thu-Chi phí

Điều này cho thấy rõ ràng lợi nhuận cao hay thấp phụ thuộc cả hai yếu tố doanh

thu và chi phí Nhng không thể khẳng định rằng, khi doanh thu tăng hay chi phí giảm thì lợi nhuận tăng Để thấy đợc mức độ hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, đứng trên góc độ lợi nhuận ta cần so sánh giữa tốc độ gia tăng doanh thu với

tốc độ gia tăng chi phí cùng với việc xem xét mức độ hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ

về lợi nhuận

Cũng giống nh các đơn vị sản xuất kinh doanh khác, mục tiêu hoạt động của công ty cũng là lợi nhuận Đây là căn cứ để đánh giá khả năng phát triên và trình

độ quản lý kinh doanh của công ty

Bảng Lợi nhuận của công ty ELMACO

Đơn vị tính: Triệu đồng

Chênh lệch 2001/2000 2002/2001

Tổng DT 148789,7 244996,9 323710,2 96207,2 64,7 78713,4 32,1 Lãi gộp 8720,3 12124,8 1555,1 3404,5 39,04 3830,2 31,6 Lãi thuần KD -1659,4 5513,8 4907,6 7173,2 432,3 -606,2 -11 Lãi HĐ TC 931,6 -4825,8 -907 -5757,4 -618 -1081,3 -22,41

Nguồn: Báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh; Phòng: Kinh doanh tổng hợp

Qua bảng số liệu trên ta thấy tổng doanh thu và lãi gộp của công ty đều tăng cả

về số tơng đối lẫn tuyệt đối Nhng trong cơ cấu tổng lãi của công ty thì lãi thuần từ hoạt động kinh doanh là bộ phận quan trong nhất,năm 2001,lãI thuần từ hoạt động kinh doanh tăng 432,3% so với năm 2000, so với số tuyệt đối tăng 7173,2 triệu

đồng,nhng đến năm 2002 lãi thuần từ hoạt động kinh doanh lại giảm 11% so với năm 2001, tuơng ứng với số tuyệt đối giảm 606,2 triệu đồng Bên cạnh đó mức biến

động của bộ phận lãi hoạt động tài chính và lãi hoạt động bất thờng lại tăng, giảm không đều đặn giữa các năm làm ảnh huởng đến lợi nhuận của doanh nghiệp Nếu

ta đem so sánh giữa tổng doanh thu và tổng lãi thì ta thấy tổng doanh thu của năm

2002 cao hơn tổng doanh thu của năm 2001 nhng tổng lãi lại thấp hơn (cụ thể, tổng lãi năm 2002 giảm 62,8% so với năm 2001,tơng ứng với số tuyệt đối giảm 445,7 triệu đồng) Điều này chứng tỏ không phải lúc nào lợi nhuận cũng vận động cùng chiều với doanh thu và nh vậy nếu không tìm ra biện pháp cải thiện tình hình giá thành thì rất có thể công ty sẽ gặp phải những khó khăn

Doanh thu tăng theo số liệu của các năm thì điều này cũng đồng nghĩa với việc

mở rộng quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh nên vấn đề về chi phí cho nó là không thể tránh khỏi Lúc này nảy sinh nhiều câu hỏi nh việc công ty tìm nguồn chi phí bổ sung thêm nh thế nào? ở đâu ra? phân phối, quản lý và sử dụng nó nh thế nào?

Báo cáo tài chính của công ty hàng năm đều nêu rõ nguồn vốn chủ yếu cho hoạt

động sản xuất kinh doanh thờng xuyên là vốn vay ngân hàng cộng với huy động khác, nghĩa là chắc chắn công ty phải chịu một khoản chi phí vay nhất định nào đó Trong bối cảnh nguồn tài trợ chủ yếu là ngân hàng nh ở ELMACO thì họ buộc chấp nhận một khoản chi phí rất cao Năm 2001, công ty vay ngắn hạn bình quân là 77,5% trên tổng vốn dẫn đến chi phí trả lãi vay là 6.776.199.327 VNĐ, bằng 2,1% trên tổng doanh thu thuần Ngoài ra, chi phí tăng mạnh còn do đặc thù hoạt động của công ty, là một công ty có phạm vi kinh doanh rộng với nhiều chi nhánh trên khắp cả nớc và các nguồn nhiên liệu đầu vào phân bố rải rác ảnh hởng đến công tác vận chuyển và bảo quản…,Ngoài ra ELMACO

Đơn vị tính: VNĐ

Chi phí khấu hao TSCĐ 1.010.889.197

Nguồn: Phòng Tài chính kế toán

3 Tình hình nộp ngân sách Nhà nớc.

Bảng Tình hình nộp ngân sách của ELMACO một số năm

Đơn vị tính: Triệu đồng

Nguồn: phòng Tài chính kế toán

Sau những giai đoạn đầy rẫy những khó khăn, trở ngại, ELMACO đã tự nhận

thức đợc rằng họ phải làm thế nào để vợt qua bằng chính năng lực thực sự của mình, bằng sự cố gắng, nỗ lực của tập thể cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp, từ năm 2000 trở đi hoạt động sản xuất kinh doanh đã bắt đầu trở lại thế phát triển, biểu hiện qua mức thực nộp ngân sách trung bình hàng năm là 22 tỷ/năm, mức nộp năm sau cao hơn năm trớc và luôn hoàn thành vợt định mức Doanh thu hàng năm tăng, cùng kỳ mức nộp ngân sách cũng tăng đã phần nào cho thấy sự hợp lý, lành mạnh, ổn định và tăng trởng trong hoạt động kinh doanh và sản xuất tại công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí

4 Thị phần của công ty

Bảng: Thị phần của công ty

Đơn vị tính: Triệu đồng

DT của

công ty 148.789 244.997 323.710 96.207 64.66 78.713 32.12

DT thị

trờng 801.680 867.870 1.004.85 66.190 108.26 136.880 115.78 Thịphần

Nguồn: Phòng Tài chính kế toán

Nh vậy, doanh thu của công ty và doanh thu thị trờng qua các năm đều tăng,tuy nhiên,tốc độ tăng doanh thu của công ty cao hơn tốc độ tăng doanh thu của thị tr-ờng,do đó thị phần của công ty ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn

Nếu phân chia tình hình hoạt động của công ty theo từng khu vực thị trờng cụ thể thì thấy rằng doanh thu tại những thị trờng này đều tăng hàng năm Mỗi một khu vực thị trờng đều đóng góp quan trọng cho thành tích chung của công ty là thị phần của ELMACO vẫn đang tiếp tục gia tăng trong lúc doanh thu thị tr ờng chung cũng trong giai đoạn khả quan

5 Lĩnh vực thị trờng

Khi nói đến lĩnh vực thị trờng cần phải hiểu rõ là bao gồm cả hoạt động mua và hoạt động bán Hoạt động mua, đợc hiểu là quá trình tìm kiếm các nguồn đầu vào cho hoạt động sản xuất hoặc đơn giản chỉ là hoạt động mua để bán.Với ELMACO,

trong hoạt động này nó bao hàm đầy đủ ý nghĩa tức là công ty vừa mua các yếu tố

đầu vào phục vụ cho sản xuất vừa mua chỉ để bán đều có thể diễn ra trên cả hai thị trờng TLSX lẫn TLTD

Trong ELMACO thơng mại đợc coi là hoạt động kinh doanh chính, hiểu đơn thuần chỉ là hoạt động mua vào để bán ra nhằm thu một khoản chênh lệch mà ngời

ta gọi nó là lợi nhuận

Nói đến thị trờng có thể chia ra làm 2 loại: Thị trờng đầu vào và thị trờng đầu ra.Thị trờng đầu vào của ELMACO chủ yếu thông qua con đờng nhập khẩu, bởi vì hàng năm có tới 60% đến 70% hàng hoá đợc nhập khẩu trên tổng hàng hoá mà công ty có đợc Ngoài ra, do đặc điểm là một doanh nghiệp thơng mại mang tính chất công nghiệp, nghĩa là có trực tiếp sản xuất, chế biến một số sản phẩm, do đó ELMACO còn sử dụng các nguồn đầu vào một số địa phơng trong nớc chủ yếu phục vụ cho hoạt động sản xuất

Song,thị trờng đầu vào chủ yếu của ELMACO là thị trờng ngoài nớc, nhiều điều phức tạp hơn Công ty cần phải nghiên cứu kỹ thị trờng về phơng thức thanh toán,về các đIều khoản hợp đồng kiểm tra chặt chẽ chất lợng sản phẩm, chú ý tới phong tục tập quán, chính sách của các nớc sở tại, cần thờng xuyên theo dõi sự biến

động của giá cả,sự thay đổi tỷ giá để đa ra các giải pháp hợp lý nh mua một lần hay mua nhiều lần, mua với số lợng bao nhiêu, vận chuyển nh thế nào?…,Ngoài ra ELMACO

Thị trờng nhập khẩu chủ yếu là Trung quốc, Hàn quốc, Đài loan, Italia…,Ngoài ra ELMACO

Thị trờng xuất khẩu chủ yếu là:Trung quốc,Hàn quốc, TháI Lan,…,Ngoài ra ELMACO

Trong khi hoạt động mua chủ yếu bằng con đờng nhập khẩu thì hoạt động bán ở công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí lại có chung tình trạng nh hầu hết ở các doanh nghiệp nội địa khác: Đó là khả năng cạnh tranh không đủ tầm để có thể xuất khẩu một cách ồ ạt và thậm chí nhiều doanh nghiệp không muốn chấp nhận một cuộc phiêu lu có thể phải trả giá đắt là hớng ra xuất khẩu đành vật lộn với thị trờng trong nớc vốn đỗi quen thuộc.Trong một vài năm gần đây đã rất chú trọng tới thị tr-ờng xuất khẩu và đã gặt hái đợc khá nhiều thành công, tuy nhiên thị trtr-ờng tiêu thu chính của họ vẫn là nội địa

6 Sản phẩm của công ty

Sản phẩm của công tyVật liệu điện và Dụng cụ cơ khí đa phần là những t liệu sản xuất nh vật liệu điện, hoá chất, kim khí,…,Ngoài ra ELMACO.Những sản phẩm này hầu hết không

có định mức tiêu dùng cụ thể, một số mặt hàng kinh doanh của ELMACO không

có trong danh mục quản lý của Nhà nớc mà do các đơn vị tự mày mò nghiên cứu, cân đối thông qua nhu cầu và hợp đồng mua bán, sau đó đăng ký với các cơ quan chủ quản và đợc chấp nhận

Để tổ chức công tác tiêu thụ sản phẩm, trong hệ thống tổ chức kinh doanh của ELMACO đợc chia thành nhiều trung tâm kinh doanh, thành các xí nghiệp kinh doanh, nhà máy trực tiếp sản xuất và các chi nhánh thực hiện một số chức năng nhất định Chẳng hạn, đối với trung tâm kinh doanh vật liệu điện và dụng cụ cơ khí trụ sở 240-Tôn Đức Thắng có nhiệm vụ tổ chức kinh doanh các mặt hàng chủ yếu của ELMACO, ngoài việc tổ chức tiếp thị để cung cấp đến thẳng tay khách hàng và bán buôn là chủ yếu, trung tâm còn tổ chức một số quầy hàng giới thiệu và bán lẻ một số mặt hàng mang tính chất tiêu dùng nhỏ lẻ…,Ngoài ra ELMACO

Một số sản phẩm nhập khẩu chủ yếu của công ty là:Sản phẩm cáp điện,Sản phẩm dây điện từ, Sản phẩm carton cách điện, Sản phẩm đồng, Nhôm, kẽm, Sản phẩm lốp ô tô, Sản phẩm que hàn và lỡi ca vòng…,Ngoài ra ELMACO

Một số sản phẩm xuất khẩu chủ yếu của công ty: Cao su tự nhiên; Quặng rutile; Tùng hơng; Quặng sắt; Nhựa thông; Quặng kẽm…,Ngoài ra ELMACO

Sản phẩm của công ty là sản phẩm đồng nhất, do đó bị cạnh tranh gay gắt cả thị trờng trong và ngoài nớc.Nh vậy để sản phẩm của mình có thể trụ vững và cạnh tranh đợc trên thị trờng trong và ngoài nớc thì nhất định họ phải có một chiến lựơc thật cụ thể cùng với những sản phẩm có chất lợng mang tính cạnh tranh cao, có đợc

nh vậy thì những sản phẩm của công ty mới thực sự đi sâu vào thị trờng, đến tay ngời tiêu dùng một cách tốt nhất

Phần hai

Đánh giá một số công tác thực hiện chiến lợc ở

công ty Vật liệu điện và dụng cụ cơ khí.

1 Nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh

Đối với ELMACO, cha khi nào nguồn vốn do ngân sách Nhà nớc cấp và vốn tự

bổ xung có thể đủ để đáp ứng nhu cầu về vốn phục vụ cho sản xuất kinh doanh Nhất là trong điều kiện hiện nay, khi mà quy mô hoạt động của công ty tăng trởng không ngừng và đang quyết tâm thực hiện mô hình kinh doanh”lợi nhuận chuyên doanh theo hớng đa dạng hoá mặt hàng”, đồng thời đẩy mạnh việc thay đổi cơ cấu kinh doanh từ kinh doanh thơng mại thuần tuý sang sản xuất và kinh doanh thơng mại, cải tiến phơng thức kinh doanh mở rộng mạng lới kinh doanh, đặc biệt chú trọng phát triển hoạt động xuất khẩu nhằm đáp ứng những đòi hỏi của thị trờng và nhu cầu xã hội Trớc tình hình này, vẫn nh trớc đây, vốn kinh doanh chủ yếu của công ty có đợc do vay vốn từ các ngân hàng thơng mại, chấp nhận trả lãi vay ở mức cao, và do là một doanh nghiệp Nhà nớc trực thuộc Bộ Thơng mại nên công ty ELMACO có những điều kiện thuận lợi để giải ngân, họ không cần có tài sản thế chấp, và đợc u tiên giải quyết, tuy nhiên họ phải chịu một khoản chi phí vay tơng

đối cao nên ít nhiều làm ảnh hởng đến kết quả kinh doanh (bảng trang tr ớc)

Bảng tình hình tăng giảm vốn và nguồn vốn một số năm cho thấy: nợ ngắn hạn (chủ yếu là nợn ngân hàng và một phần của phải trả khách hàng) tăng lên từ 2000

đến 2002 và ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trên tổng nguồn vốn Năm 2000 là 85,2% thì đến năm 2002 đã là 91,0%,trong khi đó nợ dài hạn và nợ khác tăng giảm không đáng kể nên làm cho nợ phải trả hàng năm tăng lên.Việc sử dụng vốn ngắn hạn ngân hàng dùng chủ yếu cho hoạt động sản xuất kinh doanh,với một mức chi phí vay không nhỏ chắc chắn sẽ có tác động đến kết quả kinh doanh của công ty Theo báo cáo giải trình của công ty ELMACO gửi bộ Thơng mại năm 2001 thì vốn vay ngắn hạn bình quân là 83,49% trên tổng nguồn vốn, dẫn đến chi phí trả lãi vay vốn lớn bằng 6.776.199.327 VNĐ bằng 2,1% so với doanh thu thuần.Trong hoàn cảnh đó thì vốn chủ sở hữu mà thực tế là nguồn vốn và quỹ của doanh nghiệp thì lại tăng giảm không đều và không lớn Rõ ràng, cơ cấu nguồn vốn nh thế này cha đợc coi là tối u, sẽ ảnh hởng đến việc tăng lợi nhuận và vấn đề phân phối

2 Tài sản cố định và tài sản lu động

Xem xét tình hình nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn tại một thời điểm và sự biến

động của nó trong một thời kỳ nhất định cho phép chúng ta đánh giá đợc quy mô

và cơ cấu tài sản.Trong cơ cấu tài sản của ELMACO, tài sản lu động luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số vốn kinh doanh khoảng trên 70%, nó phản ánh chức năng kinh doanh chính là kinh doanh thơng mại của công ty Vật liệu điện và Dụng cụ cơ khí Nhu cầu lớn về tài sản lu động cũng chính là một lý do chính dẫn đến nhu cầu nguồn vay ngắn hạn cao mà ta đã đề cặp đến ở phần trớc

Trong bảng về tình hình tăng giảm về vốn và nguồn vốn thấy rõ nhu cầu về tài sản lu động qua các năm tăng lên là hoàn toàn phù hợp với mục đích của công ty theo xu hớng mở rộng quy mô hoạt động Tuy nhiên cơ cấu của tài sản lu động lại

tỏ ra cha hợp lý, lợng tiền mặt chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng tài sản, trong khi đó các khoản phải thu là hàng tồn kho chiếm một tỷ lệ lớn và có xu hớng tăng lên.Thực tế này dẫn đến khả năng thanh toán nợ ngắn hạn của công ty bị giảm sút, trong khi nguồn vốn vay ngắn hạn càng tăng Song sở dĩ các khoản phải thu của khách hàng từ năm 2000 đến năm 2002 đều tăng là do đặc điểm hàng hoá tiêu thụ của công ty chủ yếu vào thầu các công trình xây dựng, cải tạo hệ thống điện, công trình xây lắp và các dự án, cho nên hàng hoá kinh doanh hoạt động của công ty th-ờng sau khi hoàn tất giao hàng, cơ bản nghiệm thu mới đợc thanh toán tiền hàng (thể hiện trong hợp đồng kinh tế), đồng thời đa số các nhà máy, xí nghiệp là bạn hàng truyền thống của công ty, thờng xuyên mua vật t là nguyên liệu cho đầu vào của sản xuất thực hiện nhận hàng kỳ sau thanh toán tiền hàng kỳ trớc tạo thành công nợ luân chuyển nên công nợ phải thu của công ty cao Đặc điểm này cùng với việc quy mô hoạt động tăng trởng không ngừng nên dễ hiểu vì sao các khoản phải thu tăng theo thời gian

Nh nếu đem toàn bộ số công nợ phải thu tính trên đầu mỗi đơn vị (công ty có tổng cộng 26 đơn vị nằm tại các tỉnh và thành phố lớn) thì con số này không cao Hơn nữa,hầu hết các khoản công nợ này đều đợc bảo đảm bằng tài sản và hợp đồng kinh tế, do đó không phải thuộc dạng nợ phải thu khó đòi hoặc không đòi đợc…,Ngoài ra ELMACOVì vậy, trên thực tế tài sản lu động vẫn là yếu tố đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh tiến hành liên tục

Đơn vị tính: VNĐ

Doanh thu thuần 244.996.859.000 323.710.266.000

Số ngày một vòng quay

Nguồn: Phòng tài chính kế toán Đối với ELMACO thì tài sản cố định chỉ là thứ yếu, nhng nó đóng một vai trò quan trọng để thực hiện mục tiêu chiến lợc”phát triển ELMACO thành một tập

đoàn sản xuất-thơng mại dịch vụ đa sở hữu”mà công ty đã triển khai từ vài năm nay

Năm 2000, là năm đánh dấu những nỗ lực của công ty quyết tâm khắc phục khó khăn để đa doanh thu tăng trở lại Năm này, giá trị tài sản cố định đã đạt đợc ở mức 15.031 triệu đồng, đến năm 2001 do phải thanh lý quá nhiều tài sản cố định đã cũ

kỹ từ thời trớc để lại nên giá trị tài sản cố định đã giảm xuống là 14.425 triệu đồng

Đến năm 2002, khi mà việc thay đổi cơ cấu từ kinh doanh thơng mại thuần tuý sang sản xuất kinh doanh thơng mại đợc nhấn mạnh lần nữa thì giá trị tài sản cố

định đã tăng lên 16.319 triệu đồng

Đợc biết hiện nay công ty đang triển khai khá nhiều dự án thành lập các nhà máy sản xuất sắn, sản xuất thức ăn gia súc,…,Ngoài ra ELMACO,nên chắc chắn cần đòi hỏi một lợng máy móc, trang thiết bị hiện đại nhằm thực hiện các mục tiêu đề ra

3 Hoạt động xuất khẩu

Mặc dù không phải là một doanh nghiệp chuyên thực hiện chức năng xuất nhập

khẩu nhng ELMACO đợc quyền xuất nhập khẩu bằng con đờng trực tiếp và nhận xuất khẩu uỷ thác