Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 5 đến câu 8: Người Thái phát minh ra chiếc bát làm từ lá cây, thay thế cho hộp đựng thức ăn bằng xốp độc hại... Xuất phát từ quan ngại về
Trang 1ĐỀ SỐ 15
Chuyên đề: LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM 2016
VIDEO và LỜI GIẢI CHI TIẾT chỉ có tại website MOON.VN
[Truy cập tab: Ngữ Văn – Khoá học: LUYỆN ĐỀ THI THPT QUỐC GIA 2016]
I PHẦN ĐỌC HIỂU
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Thời gian
(Văn Cao)
Thời gian qua kẽ tay Làm khô những chiếc lá
Kỷ niệm trong tôi Rơi
những tiếng sỏi
trong lòng giếng cạn Riêng những câu thơ
còn xanh Riêng những bài hát
còn xanh
Và đôi mắt em
như hai giếng nước
Xuân Đinh Mão, 2.1987
(Theo Văn Cao, cuộc đời và tác phẩm, NXB Văn học, 1996, tr.80)
Câu 1 Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 2 Sự trôi chảy của thời gian làm thay đổi, lãng quên những điều gì nhưng lại không thể
khuất phục những điều gì?
Câu 3 Nêu hiệu quả của phép tu từ ẩn dụ được sử dụng trong các diễn đạt: những câu thơ còn
xanh, những bài hát còn xanh
Câu 4 Theo anh/chị, con người làm thế nào để chế ngự được sức mạnh của thời gian?
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 5 đến câu 8:
Người Thái phát minh ra chiếc bát làm từ lá cây, thay thế cho hộp đựng thức ăn bằng xốp độc hại
Trang 2Với những chiếc bát đĩa từ lá cây này, những tác giả người Thái Lan mong chúng sẽ giữ gìn môi trường sống tốt hơn
Xuất phát từ quan ngại về sự gia tăng trong việc sử dụng những đồ đựng thức ăn làm từ xốp styrofoam gây ô nhiễm môi trường, một nhóm nghiên cứu tại Đại học Naresuan đã sáng tạo và phát triển một loại bát từ lá cây Những chiếc bát này có khả năng tự phân huỷ và không thấm nước Các giáo sư trong khoa công nghệ của trường đã dành hơn 1 năm để phát triển thành công quy trình sản xuất này, tạo ra những chiếc bát chắc chắn, hữu dụng từ lá cây để thay thế những đồ đựng thức ăn bằng xốp
Qua nhiều thử nghiệm và cả những sai sót, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng lá của 3 loại cây bastard teak , teak và banyan là những vật liệu tốt nhất để sản xuất bát đĩa đựng thức ăn Những chiếc bát này có thể đựng được nước nóng mà không bị rò rỉ và chúng có khả năng phân huỷ trong tự nhiên sau khi sử dụng xong
Trưởng khoa Sirintip Tantanee cho biết những chiếc bát này đang trong quá trình chờ cấp bằng sáng chế, tuy nhiên khoa công nghệ sẽ phối hợp với hội đồng thành phố để quảng bá việc sử dụng chúng tại các lễ hội ẩm thực thường niên được tổ chức trong suốt dịp lễ Songkran và năm mới
Samorn Hiranpraditsakul- giáo sư khoa kỹ thuật công nghiệp cũng đã chia sẻ cảm hứng để sáng tạo nên những chiếc bát thân thiện với môi trường Đó là sau khi cô tới thăm một ngôi đền ở phía Bắc Thái Lan, tại đây cô đã chứng kiến cảnh tượng những bát đĩa xốp với nguy cơ gây ô nhiễm môi trường được xếp thành những chồng khổng lồ
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng tinh bột để tạo thêm độ bóng cho những chiếc bát đĩa từ lá cây này Sản phẩm sẽ được giới thiệu đến công chúng trong dịp lễ Songkran vào tháng 4 năm nay với rất nhiều kiểu dáng khác nhau
(Phong Linh, www.cafebiz.vn, 12/04/2016)
Câu 5 Lá của những loại cây nào được dùng làm vật liệu để sản xuất bát đĩa đựng thức ăn? Câu 6 Cảm hứng để Samorn Hiranpraditsakul sáng tạo nên những chiếc bát được từ lá cây bắt
nguồn từ đâu?
Câu 7 Việc sản xuất ra những chiếc bát từ lá cây thay thế cho hộp đựng thức ăn bằng xốp có ý
nghĩa gì đối với môi trường và với người sử dụng?
Câu 8 Từ văn bản, hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng), sử dụng phương thức biểu đạt
nghị luận, trình bày suy nghĩ của anh/chị về tác hại của việc lạm dụng túi nilon hoặc các hộp xốp
để đựng thức ăn
II PHẦN LÀM VĂN
Câu 1 Sau mỗi kì nghỉ lễ, trên nhiều bờ biển Việt Nam thường ngổn ngang rất nhiều rác Hãy
viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về hiện tượng trên
Câu 2 Tuyên ngôn Độc lập là một trong những sáng tác tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật
văn chính luận của Hồ Chí Minh
Bằng những hiểu biết của anh/chị về tác phẩm, hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Trang 3GỢI Ý ĐỀ SỐ 15
Chuyên đề: LUYỆN THI THPT QUỐC GIA NĂM 2016
VIDEO và LỜI GIẢI CHI TIẾT chỉ có tại website MOON.VN
[Truy cập tab: Ngữ Văn – Khoá học: LUYỆN ĐỀ THI THPT QUỐC GIA 2016]
I PHẦN ĐỌC HIỂU
Câu 1
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do
Câu 2
Sự trôi chảy của thời gian làm những chiếc lá từ tươi xanh trở nên khô héo, khiến kỉ niệm chỉ
còn vang vọng như tiếng sỏi rơi vào lòng giếng cạn nhưng lại không thể khuất phục được những
câu thơ, những bài hát và đôi mắt em
Câu 3
Hiệu quả của phép tu từ ẩn dụ: Khẳng định vẻ đẹp, sức sống vĩnh cửu của những câu thơ,
những bài hát - những giá trị tinh thần của cuộc đời
Câu 4
Thời gian có thể làm biến đổi, hư hao nhiều thứ; con người theo thời gian cũng sẽ lớn lên, già
đi và chết Nhưng con người hoàn toàn có thể chế ngự được sức tàn phá của thời gian bằng cách suy nghĩ tích cực, sống đẹp hơn bằng các hành động cụ thể, có ích cho đời
Câu 5
Lá của các loại cây bastard teak , teak và banyan là những vật liệu tốt nhất để sản xuất bát đĩa đựng thức ăn
Câu 6
Cảm hứng để Samorn Hiranpraditsakul sáng tạo nên những chiếc bát được từ lá cây bắt nguồn
từ cảnh tượng những bát đĩa xốp với nguy cơ gây ô nhiễm môi trường được xếp thành những chồng khổng lồ cô nhìn thấy khi tới thăm một ngôi đền ở Bắc Thái Lan
Câu 7
Việc sản xuất ra những chiếc bát từ lá cây thay thế cho hộp đựng thức ăn bằng xốp có ý nghĩa bảo vệ môi trường và sức khỏe người sử dụng
Câu 8
- Về hình thức: một đoạn văn (khoảng 5 – 7 dòng), sử dụng phương thức biểu đạt nghị luận
- Về nội dung: tác hại của việc lạm dụng túi nilon hoặc các hộp xốp để đựng thức ăn (tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, tăng khả năng ngộ độc thực phẩm, gây ung thư… vì phần lớn các túi nilon
và hộp xốp được làm từ nhựa tái chế, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không được kiểm định…)
Trang 4II PHẦN LÀM VĂN
Câu 1
1 Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài nghị luận xã hội, bàn về một tư tưởng đạo lí;
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận;
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;
- Sáng tạo trong diễn đạt, trong cách nhìn nhận về vấn đề nghị luận
2 Yêu cầu về kiến thức
Trên cơ sở những hiểu biết về một hiện tượng đời sống, thí sinh có thể bày tỏ suy nghĩ của mình về vấn đề cần bàn luận theo những cách khác nhau nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục Dưới đây là một số gợi ý:
* Giới thiệu vấn đề cần nghị luận
Hiện tượng xả rác bừa bãi của khách du lịch ở một số bãi biển Việt Nam trong các kì nghỉ lễ
* Bình luận
- Hiện trạng: Tình trạng khách du lịch xả rác bừa bãi (túi nilon, vỏ chai/hộp đồ ăn thức uống,
vỏ trái cây ) trên bờ biển Hình ảnh này được rất nhiều phóng viên báo chí chụp/quay lại và phản ánh trên các bài báo
- Hậu quả:
+ Làm ô nhiễm môi trường biển, ảnh hưởng đến môi trường sống của các sinh vật biển
+ Làm ảnh hưởng đến cảnh quan du lịch, mang đến một hình ảnh Việt Nam xấu xí trong cái nhìn của du khách quốc tế, làm ảnh hưởng đến tiềm năng khai thác du lịch biển
- Nguyên nhân:
+ Ý thức của một bộ phận không nhỏ khách du lịch rất kém Đây là nguyên nhân chủ yếu, lớn nhất, quan trọng nhất
+ Khâu quản lí của các ban ngành chưa tốt
- Giải pháp khắc phục tình trạng:
+ Các ban ngành chịu trách nhiệm quản lí phải tăng cường quản lí, tuyên truyền nâng cao ý thức của du khách; có những chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với các hành vi xả rác làm ô nhiễm môi trường
+ Nên đặt ở các bờ biển các biển cấm, nhắc nhở, các thùng rác; tăng cường số lượng và trách nhiệm của các nhân viên vệ sinh môi trường; huy động sự đóng góp của các tình nguyện viên + Mỗi du khách phải có ý thức bảo vệ môi trường biển nói riêng và môi trường sống nói chung
- Bàn luận, mở rộng:
+ Phê phán các hành vi xả rác bừa bãi làm ô nhiễm môi trường
+ Cảm phục, noi gương những người có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường (người Tây nhặt rác trên bờ biển)
Trang 5* Bài học nhận thức và hành động
- Nhận thức hiện tượng xả rác bừa bãi dù bất kì nơi đâu cũng đáng phê phán, thậm chí lên án
- Bản thân mỗi người nên có những hành động thiết thực để bảo vệ môi trường sống của chính chúng ta
Câu 2
1 Yêu cầu về kĩ năng
- Biết cách làm bài nghị luận văn học;
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận;
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;
- Sáng tạo trong diễn đạt, trong cách nhìn nhận về vấn đề nghị luận
2 Yêu cầu về kiến thức
Trên cơ sở hiểu biết về tác gia Hồ Chí Minh và tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập, thí sinh có thể
chứng minh ý kiến về tác phẩm theo những cách khác nhau nhưng phải hợp lí, có sức thuyết phục Dưới đây là một số gợi ý:
* Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận
- Hồ Chí Minh là một nhà chính trị kiệt xuất, một lãnh tụ cách mạng vĩ đại, suốt đời gắn bó với dân, với nước, với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới Người còn là một nhà thơ - nhà văn lớn của dân tộc với quan điểm sáng tác hết sức rõ ràng, tiến bộ và phong cách nghệ thuật vừa đa dạng lại vừa nhất quán Các sáng tác văn học của người là di sản tinh thần quí báu của dân tộc Việt Nam nói riêng và của nhân loại nói chung
- Tuyên ngôn Độc lập là một trong những áng văn chính luận kiệt xuất, thể hiện đậm nét phong
cách nghệ thuật văn chính luận Hồ Chí Minh
* Giới thiệu vài nét về văn chính luận Hồ Chí Minh
- Văn chính luận Hồ Chí Minh ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng thuyết phục, giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp; chính luận mà vẫn thấm đượm tình cảm, giàu hình ảnh; giọng văn đa dạng, khi ôn tồn, thấu tình đạt lí, khi đanh thép, mạnh mẽ, hùng hồn
* Chứng minh Tuyên ngôn Độc lập là sáng tác tiêu biểu cho phong cách chính luận Hồ
Chí Minh
Học sinh soi chiếu tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập vào các nét đặc trưng của phong cách văn chính luận Hồ Chí Minh để làm sáng tỏ vấn đề cần nghị luận
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, bằng chứng thuyết phục:
+ Mở đầu tác phẩm, Người trích dẫn hai bản Tuyên ngôn nổi tiếng của Pháp và Mĩ để làm căn
cứ cho bản Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam Từ tuyên bố về quyền con người trong hai bản
Tuyên ngôn ấy, Người suy rộng ra thành quyền của các dân tộc
Trang 6+ Tiếp đó, Người đã lấy các dẫn chứng về chính trị, kinh tế để tố cáo, kết án tội ác của thực dân Pháp với nhân dân ta; vạch trần sự phản bội Đồng minh của Pháp Từ đây, Người bác bỏ âm mưu quay trở lại xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp và khẳng định lẽ chính nghĩa của dân tộc
ta bằng những sự thật lịch sử, cuộc đấu tranh của nhân dân ta để giành chính quyền cùng sự nhân đạo của ta với kẻ thù
+ Cuối cùng, Người thay mặt nhân dân nêu lên lời tuyên bố khẳng định ý chí giữ vững nền độc lập, tự do của nhân dân ta
- Áng văn chính luận xúc động lòng người:
+ Bản Tuyên ngôn đựng một tình cảm yêu nước, thương dân nồng nàn của Hồ Chí Minh Điều
đó được thể hiện trong lập luận, lí lẽ, bằng chứng và ngôn ngữ trong tác phẩm Khi lập luận, tác giả chủ yếu dựa trên lập trường quyền lợi tối cao của các dân tộc nói chung và của nhân dân ta nói riêng Còn về lí lẽ, tác giả luôn đứng trên tình yêu công lí, thái độ tôn trọng sự thật, và trên hết là dựa vào lẽ phải cùng chính nghĩa của dân tộc
+ Bằng chứng trong Tuyên ngôn xác thực, hùng hồn, không thể chối cãi, đã cho thấy một sự
quan tâm sâu sắc của tác giả đến vận mệnh của dân tộc ta, hạnh phúc của nhân dân ta
+ Cách sử dụng từ ngữ của tác giả chan chứa tình cảm và cách xưng hô bộc lộ tình cảm tha
thiết, gần gũi (đồng bào ta, nhân dân ta…)
- Giọng văn đa dạng, khi ôn tồn, thấu tình đạt lí, khi đanh thép, mạnh mẽ, hùng hồn: đanh thép khi tố cáo tội ác của thực dân Pháp, hùng hồn, hào sảng khi tuyên bố quyền độc lập tự do của dân tộc Việt Nam
* Nhận xét, đánh giá
- Tuyên ngôn Độc lập là một áng văn chính luận sắc sảo với lập luận chặt chẽ, những bằng
chứng không ai chối cãi được, rất tiêu biểu cho phong cách chính luận Hồ Chí Minh