Sự tác động của mạng xã hội đối với báo mạng điện tử TIỂU LUẬN CAO HỌC

I. Mở đầu1. Tính cấp thiết của đề tài Những năm 50 của thế kỷ XX, máy vi tính ra đời mở ra một kỷ nguyên thông tin mới cho loài người. Đặc biệt, đến cuối thế kỷ XX, sự xuất hiện của Internet –mạng thông tin toàn cầu đã liên kết con người bằng thông tin và kết nối nguồn tri thức của toàn nhân loại trong một mạng lưu thông nhất quán. Hàng triệu người trên khắp thế giới, thuộc mọi quốc gia, dân tộc có thể trao đổi với nhau về tư tưởng, tình cảm, những kinh nghiệm sống, đọc báo, tạp chí… qua mạng Internet. Internet có khả năng lưu trữ và truyền tải thông tin không giới hạn, không chịu ảnh hưởng của rào cản không gian, thời gian. Chính từ những lợi thế đó, Internet đã trở thành môi trường đặc biệt thuận lợi, lý tưởng cho báo mạng điện tử và các mạng xã hội phát triển. Sinh sau đẻ muộn hơn báo mạng điện tử nhưng các mạng xã hội tỏ ra thu hút sự chú ý, tham gia của cộng đồng hơn hẳn. Mạng xã hội tác động không nhỏ đến đời sống sinh hoạt của mọi người, đến các phương tiện truyền thông đại chúng, trong đó có báo mạng điện tử. Bà Ennelie Ewars, Viện trưởng viện đào tạo báo chí FOJO, Thụy Điển chia sẻ: “Mạng xã hội đang là chủ đề nóng trên thế giới, đang từng ngày thách thức các phương tiện truyền thông truyền thống. Vai trò của các nhà báo cũng đang thay đổi và chúng ta đang đứng giữa ngã tư đường: Ai sẽ nắm quyền tác động và vai trò của nhà báo trong tương lai sẽ như thế nào?” Tại Việt Nam, các mạng xã hội cũng đang “làm mưa làm gió”, khẳng định chỗ đứng của mình trong thế giới mạng. Và mạng xã hội cũng đang tác động không nhỏ đến báo mạng điện tử. Vì thế, việc nghiên cứu những tác động của mạng xã hội đối với báo mạng điện tử là vô cùng cần thiết để báo mạng điện tử có thể đối phó được với những thách thức mà mạng xã hội đem đến cũng như khai thác hiệu quả các mạng xã hội để phục vụ cho hoạt động báo chí.

Mục lục:

I Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

3 Mục đích nghiên cứu

4 Đối tượng nghiên cứu

5 Phạm vi nghiên cứu

6 Phương án nghiên cứu

II Nội dung

c Vai trò của Mạng xã hội

1.3 So sánh các đặc điểm của Mạng xã hội và Báo mạngđiện tử

Tài liệu tham khảo

Mẫu phiếu điều tra xã hội học

I Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Những năm 50 của thế kỷ XX, máy vi tính ra đời mở ra một kỷ nguyênthông tin mới cho loài người Đặc biệt, đến cuối thế kỷ XX, sự xuất hiện củaInternet –mạng thông tin toàn cầu đã liên kết con người bằng thông tin vàkết nối nguồn tri thức của toàn nhân loại trong một mạng lưu thông nhấtquán Hàng triệu người trên khắp thế giới, thuộc mọi quốc gia, dân tộc cóthể trao đổi với nhau về tư tưởng, tình cảm, những kinh nghiệm sống, đọcbáo, tạp chí… qua mạng Internet

Internet có khả năng lưu trữ và truyền tải thông tin không giới hạn,không chịu ảnh hưởng của rào cản không gian, thời gian Chính từ những lợithế đó, Internet đã trở thành môi trường đặc biệt thuận lợi, lý tưởng cho báomạng điện tử và các mạng xã hội phát triển

Sinh sau đẻ muộn hơn báo mạng điện tử nhưng các mạng xã hội tỏ rathu hút sự chú ý, tham gia của cộng đồng hơn hẳn Mạng xã hội tác độngkhông nhỏ đến đời sống sinh hoạt của mọi người, đến các phương tiệntruyền thông đại chúng, trong đó có báo mạng điện tử

Bà Ennelie Ewars, Viện trưởng viện đào tạo báo chí FOJO, Thụy Điển

chia sẻ: “Mạng xã hội đang là chủ đề nóng trên thế giới, đang từng ngày thách thức các phương tiện truyền thông truyền thống Vai trò của các nhà báo cũng đang thay đổi và chúng ta đang đứng giữa ngã tư đường: Ai sẽ nắm quyền tác động và vai trò của nhà báo trong tương lai sẽ như thế nào?”

Tại Việt Nam, các mạng xã hội cũng đang “làm mưa làm gió”, khẳngđịnh chỗ đứng của mình trong thế giới mạng Và mạng xã hội cũng đang tácđộng không nhỏ đến báo mạng điện tử Vì thế, việc nghiên cứu những tác

động của mạng xã hội đối với báo mạng điện tử là vô cùng cần thiết để báomạng điện tử có thể đối phó được với những thách thức mà mạng xã hộiđem đến cũng như khai thác hiệu quả các mạng xã hội để phục vụ cho hoạtđộng báo chí.

2 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Trên thế giới đã có rất nhiều bài viết, đề tài nghiên cứu về vấn đề nàybởi mạng xã hội được hình thành sớm và ảnh hưởng rất mạnh đến các kênh

báo chí chính thống Có thể kể ra một số bài như: Facebook effect: “Social network sways online news readership as people share, 'like' items” trên trang www.vancouverobserver.com, “The Social Media Revolution: Exploring the Impact on Journalism and News Media Organizations” của Ruth A Harper, “Internet and Social Media Affect Newspaper Numbers” của Frank, “How has social media changed the way newsrooms work” của

Kevin Bakhurst…

Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có nhiều bài báo, bài nghiên cứuchuyên sâu hay các cuộc hội thảo về vấn đề sự tác động của mạng xã hội đếnbáo mạng điện tử như trên thế giới

Mới đây nhất đã diễn ra “Hội thảo về mạng xã hội và báo chí” do Bộ

Thông tin và Truyền thông tổ chức tại Thừa Thiên Huế (vào ngày 28,

29-10-2011) Trên các trang báo mạng điện tử cũng có một số bài báo như: “5 lý

do các hãng truyền thông mới cần coi trọng mạng xã hội” của Vietnam+,

“Tương tác giữa mạng xã hội và báo chí”, www.cand.com.vn; “Cẩn thận với thông tin trên mạng xã hội” của TTXVN, “Mạng xã hội và báo chí”

www.tapchicongsan.org.vn… Hầu hết các bài báo này đều là những bài dịch

từ báo chí thế giới, còn lại là những bài viết dạng phản ánh hoặc ít đưa tinchưa đi sâu phân tích cụ thể.

3 Mục đích nghiên cứu

Từ lịch sử nghiên cứu, tính cấp thiết của đề tài, trong môn học Nhập

môn Báo mạng điện tử, em đã lựa chọn đề tài “Sự tác động của Mạng xã hội đối với Báo mạng điện tử” Vì vậy, đề tài được nghiên cứu trong bài

tiểu luận không chỉ mang tính lý luận và thực tiễn mà còn là một vấn đề khámới mẻ, có tính thời sự Nhưng trong khuôn khổ tiểu luận, rất khó để nghiêncứu thấu đáo, chi tiết vấn đề này Em rất mong nhận được những góp ý, bổsung từ phía thầy cô và các bạn

Trước tiên, qua bài tiểu luận, em hy vọng sẽ cung cấp cho người đọchiểu biết về sự ra đời và xu hướng phát triển của báo mạng điện tử, mạng xãhội Tiếp đó là những tác động tích cực và tiêu cực của mạng xã hội đối vớibáo mạng điện tử Từ đó mọi người sẽ khai thác hợp lý mạng xã hội, đặcbiệt những sinh viên, phóng viên báo chí sẽ tận dụng được những tác độngtích cực ấy vào quá trình viết báo, tránh những tác động tiêu cực mà mạng

xã hội gây ra để có được những tác phẩm thú vị, ý nghĩa

4 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu chính của bài tiểu luận là những hoạt động củamột số mạng xã hội nổi bật như Facebook, Yume; tên các website đầy đủ là:www.facebook.com, www.yume.vn Cụ thể là hoạt động truyền tải thôngtin, kết nối,… có ảnh hưởng, tác động đến báo chí nói chung và báo mạngđiện tử nói riêng Hoạt động của các trang báo mạng điện tử trong việc khaithác, tương tác với các mạng xã hội ấy, cụ thể là một số trang báo mạng điện

tử như các trang: Vnexpress, Vietnamnet; địa chỉ website đầy đủ là:www.vnexpress.net, www.vietnamnet.vn Từ đó, nghiên cứu, làm rõ sự tác

động của mạng xã hội đối với báo mạng điện tử bằng các cơ sở lý luận vàkhảo sát thực tế.

Trong cuộc khảo sát, đối tượng khảo sát là những người trẻ, độ tuổi từ

18 đến 30 tuổi bởi vì đó là lứa tuổi truy cập Internet cao nhất; tiếp cận dễdàng với các phương tiện truyền thông đại chúng, các mạng xã hội và cậpnhật các trang báo mạng điện tử khá thường xuyên Đó là những sinh viên,những người đã đi làm và những nhà báo, phóng viên trực tiếp hoạt độngtrong lĩnh vực báo chí, cho các trang báo mạng điện tử Số lượng nam và nữđược hỏi cân bằng nhau Qua đó sẽ làm tăng giá trị thực tiễn, tính kháchquan cho bài tiểu luận

5 Phạm vi nghiên cứu

Do dung lượng và thời gian hoàn thành bài tiểu luận không nhiều nên

em tập trung nghiên cứu các mạng xã hội, các trang báo mạng điện tử nàytrong suốt tháng 11 năm 2011 Bên cạnh đó, cũng có những so sánh, dẫn

chứng, minh họa các trường hợp cụ thể phù hợp với đề tài: “Sự tác động của Mạng xã hội đối với Báo mạng điện tử” ở các trang báo điện tử và các

mạng xã hội khác để tăng tính khái quát cho bài viết

6 Phương án nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp truyền thống để khai thác tư liệu, khảosát như: so sánh, phân tích, đối chiếu, tổng hợp, suy luận, diễn giải

Trong cuộc khảo sát, có sử dụng các phương pháp như: phương phápphỏng vấn, phương pháp điều tra xã hội học Ba loại phiếu hỏi đã được phát

đi cho các nhóm: sinh viên, người đi làm và các nhà báo, phóng viên Mỗinhóm này phát 10 phiếu khảo sát Ngoài ra còn có các ý kiến cá nhân củamột số Tổng biên tập, phóng viên, công chúng về vấn đề này

Tác giả đề tài cũng đã trực tiếp tham gia các mạng xã hội và thườngxuyên theo dõi các trang báo mạng điện tử để cập nhật thông tin

II Nội dung

1.Cơ sở lý luận

1.1 Báo mạng điện tử

a Báo mạng điện tử là gì

Báo mạng điện tử là kết quả của sự tích hợp giữa công nghệ, Internet và

ưu thế của các loại hình báo chí truyền thống Báo mạng điện tử là hệ quảcủa sự xuất hiện Internet trong cuộc sống của con người trong lĩnh vực báochí, truyền thông đại chúng

Trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay đang tồn tại nhiều cách gọi khácnhau đối với loại hình báo chí mới này như: Báo điện tử (Electronic journal),Báo trực tuyến (Online newspaper), Báo mạng (Cyber newspaper), BáoInternet và Báo mạng điện tử Tuy nhiên các cách gọi trên đều chưa phảnánh đúng bản chất và chưa được Việt hóa Nhìn chung, chọn cách gọi nhưthế nào là do thói quen của mỗi người và cũng chưa có tên gọi thống nhất;quan trọng là người gọi phải hiểu đúng bản chất của loại hình này Trong đềtài, người viết sử dụng khái niệm “Báo mạng điện tử” của Học viện Báo chí

thay da đổi thịt Các nước phát triển trên thế giới không ngừng phát minh ranhững sản phẩm công nghệ để phục vụ nhu cầu của con người.

Năm 1962, ý tưởng đầu tiên về mạng kết nối các máy tính với nhau củaJ.C.R Licklider ra đời Năm 1969, mạng này được đưa vào hoạt động và làtiền thân của Internet; Internet –liên mạng bắt đầu xuất hiện khi nhiều mạngđược kết nối với nhau Tiếp đó là hàng loạt phát kiến về giao thức chuyểngửi tin TCP/IP (Transmision Control Pro –tocol và Interner Protocol), hệthống các tên miền DNS (Domain Name System) để phân biệt các máy chủ,ngôn ngữ siêu văn bản HTML (Hyper Text Mark –up Language)…

Và trong guồng quay công nghệ đó, khi mọi lĩnh vực của cuộc sống đềuđược ứng dụng khoa học công nghệ thì báo chí cũng không tránh khỏinhững tác động Kết quả là, những tờ báo mạng điện tử ra đời theo xu thếphát triển của thời đại

Trên thế giới, tờ báo điện tử đầu tiên được ra đời tại Mỹ vào tháng 5năm 1992, tờ Diễn đàn Chicago (Chicago Tribune) Dần dần, các tờ Báomạng điện tử xuất hiện nhiều hơn nhưng gặp phải không ít rào cản: số lượngngười có máy tính để đọc báo còn ít, sự hạn chế và trục trặc trong khâu kỹthuật, tâm lý người đọc còn e ngại trong việc sử dụng máy móc…

Ở Việt Nam, mạng toàn cầu được kết nối vào ngày 19-11-1997, điềunày đã tạo ra sự thay đổi mới trong phương thức thông tin của xã hội Chỉmột tháng sau, (31-12-1997), tạp chí Quê hương đã trở thành tờ báo mạngđiện tử đầu tiên của nước ta Liên tiếp sau đó là sự ra đời của hàng loạt cácbáo mạng điện tử khác như: Nhân dân, Lao động, Vietnamnet, Vnexpress,Quốc tế…

Có thể chia thành hai giai đoạn phát triển của Báo mạng điện tử ViệtNam

Giai đoạn 1997 – 2005: Là giai đoạn đánh dấu sự ra đời của báo mạngđiện tử ở Việt Nam Các tờ báo còn đơn giản cả về nội dung và hình thức,thậm chí là những bản sao của các phiên bản báo in Xuất hiện hàng loạt cáctrang báo điện tử mà tiêu biểu như Thanhnien online, Tuoitre Online,Vietnamnet, Vnexpress, Dân Trí Ở thời kì này, các tờ báo đã dần khẳngđịnh được vị trí của mình trong làng báo, xây dựng được nhưng thương hiệu,phong cách riêng

Giai đoạn 2005 đến nay : Xuất hiện thêm các dạng blog, các địa chỉweb của các cá nhân, cơ quan, các diễn đàn tạo nên cái gọi là “báo chícông dân” Đời sống báo chí, nhất là báo chí trên mạng càng ngày càngphong phú, sự cạnh tranh thông tin vì thế mà càng mạnh mẽ hơn

Từ chỗ ban đầu những tờ báo mạng điện tử gần như chỉ là phiên bảncủa những tờ báo in nay đã phát triển độc lập hơn, có đường nét hơn, dầndần thoát khỏi cái bóng của người anh cả và ngày càng tỏ rõ ưu thế vượt trộicủa mình

Công nghệ đã cho phép Báo mạng điện tử ra đời và ngược lại, chínhBáo mạng điện tử cũng thúc đẩy sự phát triển của các công nghệ mới.Những trình duyệt , ứng dụng liên tục được cải tiến Báo mạng điện tử cókhả năng tích hợp các tính năng truyền thông đa phương tiện Sự phát triểncủa báo chí thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử, tạo ra môi trường mớicho ngành công nghiệp quảng cáo, các dịch vụ đi kèm phát huy nhữngphương cách mới, muôn hình vạn trạng…

Xu hướng phát triển của Báo mạng điện tử nói riêng và báo chí nóichung đều hướng đến xã hội hóa, toàn cầu hóa và thương mại hóa báo chí,hình thành tập đoàn báo chí Đặc biệt, từ những đặc trưng riêng biệt củamình, Báo mạng điện tử đang chú trọng đẩy mạnh các ưu điểm của mìnhnhư: lấy tốc độ cập nhật thông tin làm trọng tâm, kết hợp truyền thông đaphương tiện, sử dụng công nghệ Web 2.0 để tăng độ tương tác

c Vai trò của Báo mạng điện tử

Khi mới ra đời, Báo in không được tin tưởng bằng những lời truyềnmiệng, Phát thanh được coi là trò nhảm nhí, Truyền hình là trò tiêu khiển,phù thủy; còn Báo mạng điện tử thì bị cho là lá cải, không chính thống.Nhưng theo quy luật phát triển tự nhiên, Báo mạng điện tử đã khẳng định vịthế của mình trong làng báo Báo mạng điện tử không thua kém, thậm chíđang “lấn lướt” các loại hình báo chí khác

Sự ra đời của Báo mạng điện tử đã làm thay đổi thói quen tiếp nhậnthông tin trước đây của một số bộ phận công chúng đọc giả Nếu như trướcđây công chúng phải chờ đến một thời điểm nhất định trong ngày, thường làbuổi sáng để mua tờ báo in mới nhất và đọc nó, hoặc phải chờ đến một giờgiấc nhất định để nghe đài, xem tivi Thì nay, với sự ra đời và phát triển vượtbậc của công nghệ Internet, báo mạng điện tử có thể đáp ứng nhu cầu thôngtin của công chúng vào bất cứ thời điểm nào trong ngày chỉ qua một cái kíchchuột

Với những đặc trưng như tính tức thì, khả năng siêu liên kết và khảnăng lưu trữ thông tin, Báo mạng điện tử là một phương tiện truyền thônghữu hiệu chủ trương, chính sách và đường lối của Đảng và Nhà nước, những

thành tựu lớn lao của công cuộc đổi mới với công dân trong nước, bạn bèquốc tế cũng như với gần 3 triệu kiều bào xa Tổ quốc.

Hầu hết các Báo mạng điện tử đã khai thác triệt để tính tương tác –mộtlợi thế so với các loại hình báo chí khác –mở ra nhiều diễn đàn đối thoại sinhđộng như về các vấn đề lao động việc làm, chống tiêu cực –tham nhũng,giáo dục, đào tạo Bạn đọc có thể trao đổi, góp ý kiến với tòa soạn, phóngviên qua thư điện tử rất nhanh chóng và tiện lợi

Một thực tế rõ ràng là trong các năm qua, dù Đảng và Nhà nước đã rấtquan tâm, có nhiều chủ trương, chính sách tích cực nhưng việc gửi báo chí

ra nước ngoài vẫn còn rất hạn chế vì giá cước cao, các địa chỉ lại phân tán

Để có một cuốn sách, tờ báo, người Việt ở Châu Âu phải chờ một tuần, thậmchí nửa tháng Giờ đây, chỉ cần một thao tác vi tính là người ta có thể biếtđược thông tin cập nhật mọi lúc, mọi nơi, mọi mặt của đất nước từ chính trị,kinh tế, xã hội đến văn hóa, khoa học Báo mạng điện tử cũng là một kênhquan trọng giúp chúng ta cập nhật thông tin, tăng cường giao lưu văn hóavới các nước trên thế giới

Trên mạng thông tin Internet, ngoài thông tin mang tính báo chí, bạnđọc có thể xem các clip, nghe nhạc, xem tivi… rất tiện lợi Từ trang chủ củamột tờ báo, công chúng có thể liên kết với các tờ báo khác qua phầnWeblink rất tiện lợi

Internet đang đến với cả những nơi xa xôi nhất và Báo mạng điện tửcũng sẽ có mặt Còn đối với các tỉnh, thành phố, khu đô thị đang hay đã pháttriển thì dường như lướt web, đọc các trang Báo mạng điện tử đã trở thànhthói quen thường nhật Ngoài tính chất thông tin báo chí, Báo mạng điện tử

đã và đang là món ăn tinh thần không thể thiếu trong “thực đơn” hàng ngàycủa đọc giả.

1.2 Mạng xã hội

a Mạng xã hội là gì

Mạng xã hội, hay gọi là Mạng xã hội ảo, (Social network) là dịch vụ

nối kết các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau với nhiều mụcđích khác nhau không phân biệt không gian và thời gian

Mạng xã hội có những tính năng như chat, e –mail, phim ảnh, voicechat, chia sẻ file, blog và xã luận

Mạng đổi mới hoàn toàn cách cư dân mạng liên kết với nhau và trởthành một phần tất yếu của mỗi ngày cho hàng trăm triệu thành viên khắpthế giới Các dịch vụ này có nhiều phương cách để các thành viên tìm kiếmbạn bè, đối tác: dựa theo group (ví dụ như tên trường hoặc tên thành phố),dựa trên thông tin cá nhân (như địa chỉ e-mail hoặc screen name), hoặc dựatrên sở thích cá nhân (như thể thao, phim ảnh, sách báo, hoặc ca nhạc), lĩnhvực quan tâm: kinh doanh, mua bán

Hiện nay thế giới có hàng trăm mạng mạng xã hội khác nhau, vớiMySpace và Facebook nổi tiếng nhất trong thị trường Bắc Mỹ và Tây Âu;Orkut và Hi5 tại Nam Mỹ; Friendster tại Châu Á và các đảo quốc Thái BìnhDương Mạng xã hội khác gặt hái được thành công đáng kể theo vùng miềnnhư Bebo tại Anh Quốc, CyWorld tại Hàn Quốc, Mixi tại Nhật Bản và tạiViệt Nam xuất hiện rất nhiều các mạng xã hội như: Zing Me, YuMe,Tamtay

b Lịch sử hình thành và xu hướng phát triển

Mạng xã hội xuất hiện lần đầu tiên năm 1995 với sự ra đời của trangClassmate với mục đích kết nối bạn học, tiếp theo là sự xuất hiện củaSixDegrees vào năm 1997 với mục đích giao lưu kết bạn dựa theo sở thích Năm 2002, Friendster trở thành một trào lưu mới tại Hoa Kỳ với hàngtriệu thành viên ghi danh Năm 2004, MySpace ra đời với các tính năng nhưphim ảnh (Embedded video) và nhanh chóng thu hút hàng chục ngàn thànhviên mới mỗi ngày Các thành viên cũ của Friendster cũng lũ lượt chuyểnsang MySpace Và trong vòng một năm, MySpace trở thành mạng xã hộiđầu tiên có nhiều lượt xem hơn cả Google và được tập đoàn NewsCorporation mua lại với giá 580 triệu USD

Năm 2006, sự ra đời của Facebook đánh dấu bước ngoặt mới cho hệthống mạng xã hội trực tuyến với nền tảng lập trình "Facebook Platform"cho phép thành viên tạo ra những công cụ (apps) mới cho cá nhân mìnhcũng như các thành viên khác dùng Facebook Platform nhanh chóng gặt háiđược thành công vượt bực, mang lại hàng trăm tính năng mới cho Facebook

và đóng góp không nhỏ cho con số trung bình 19 phút mà các thành viên bỏ

ra để truy cập trang này mỗi ngày

Những con số ấn tượng khiến nhiều người cho rằng Social Media làcuộc cách mạng lớn nhất –kể từ cuộc Cách mạng Công nghiệp

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon cũng khẳng định cácphương tiện báo chí mới, mạng xã hội, đang mở ra những cơ hội chưa từng

có cho mọi người trong việc tạo ra và tiếp nhận thông tin, thúc đẩy dân chủ

và tiến bộ xã hội

Nhận thức được điều đó, các nhà mạng cũng đã biết tận dụng, khaithác những lợi ích mà mạng xã hội đem lại Về phía những người sáng tạo racác trang mạng xã hội, họ cũng luôn đổi mới về mặt hình thức, bổ sung cáctính năng, tiện ích để công chúng có thể giải trí, kết nối, sẻ chia… đượcnhiều nhất

Các mạng xã hội như Facebook, MySpace, Twitter, ZingMe,TamTay… mới chỉ hoạt động được vài năm song đã nhanh chóng trở thànhmột hiện tượng phổ biến toàn cầu và thu hút đông đảo người sử dụng nhất làgiới trẻ Trong các hoạt động của giới trẻ Việt Nam trên các mạng xã hội,một điều dễ nhận thấy chính là kết nối bạn bè và giải trí

Ở Việt Nam, số lượng người sử dụng Internet ngày càng tăng, tínhđến hết tháng 10-2011, đã có hơn 26 triệu người sử dụng, tương đương vớikhoảng 31% tổng dân số và đứng đầu các nước ASEAN về số lượng ngườidùng Internet Trong đó, gần 2/3 số người sử dụng Internet tại các thành phốlớn ở độ tuổi dưới 30 Nhóm dân số sử dụng Internet nhiều nhất là 20-24tuổi (chiếm hơn ¼) Tỷ lệ nam –nữ sử dụng Internet tương đối cân bằng ởnhóm tuổi 15-19, nhưng khi tuổi càng cao thì tỷ lệ nữ dùng Internet cànggiảm Hầu hết người dùng mạng xã hội có độ tuổi từ 15 đến 29 tuổi 72%dân số có độ tuổi từ 18 đến 30 và 43% dân số lớn tuổi sử dụng mạng xã hội

để tương tác với bạn bè

Hiện nay, người ta dùng điện thoại di động để truy cập mạng xã hộithấp hơn nhiều so với dùng máy tính (48% dân số của mạng xã hội truy cậpthông qua máy tính, trong khi 33% truy cập thông qua điện thoại di động).

Những phản ứng của giới trẻ Việt Nam với mạng xã hội khá tốt, đặcbiệt với những chương trình, kế hoạch hành động mang tính cộng đồng cao

Ví dụ như chiến dịch SEAChange YouthSays phát động ở Việt Nam chủ yếutrên Facebook, sau một tháng đã thu hút 15.000 bạn trẻ tham gia trả lời vàủng hộ chiến dịch Người trẻ Đông Nam Á cùng thay đổi

Một số fanpage của các nhãn hiệu Việt Nam cũng đạt xấp xỉ 10.000người hâm mộ, báo hiệu cho một tương lai phát triển mạnh mẽ của chiếnlược quảng cáo qua các mạng xã hội

Đó là những con số đáng khích lệ với sự phát triển của cộng đồngmạng xã hội ở Việt Nam Trong tương lai, mạng xã hội sẽ còn tăng nhiềutính năng, tích hợp nhiều tiện ích để phù hợp với nhu cầu sử dụng của côngchúng Mạng xã hội có xu hướng gắn kết chặt chẽ hơn với các trang báomạng điện tử qua weblink và cũng sẽ là nơi “chọn mặt gửi vàng” của cácdoanh nghiệp, công ty, nhãn hàng lớn

c Vai trò của Mạng xã hội

Theo kết quả nghiên cứu Net Index do công ty Yahoo và công tynghiên cứu thị trường Kantar Media thực hiện tại 4 thành phố lớn là Hà Nội,

Đà Nẵng, Sài Gòn và Cần Thơ trong hai tháng đầu năm nay thì số người sửdụng Internet hàng ngày tại Việt Nam đã vượt qua báo giấy và radio Cụ thể,

số người dùng Internet đạt 42% trong khi số người đọc báo giấy chỉ chiếm40% và nghe radio chiếm 23%

Ngoài ra, một khảo sát khác của công ty nghiên cứu thị trường toàncầu Nielsen cũng cho biết có đến 96% số người sử dụng Internet tại ViệtNam đều đã từng ghé qua một trang mạng xã hội Thêm vào đó, họ lại lànhững người bị ảnh hưởng nhiều nhất từ các thông tin đăng trên mạng xã hội

so với cư dân các nước khác trong khu vực Đông Nam Á 80% người dùngcho rằng Internet là công cụ hữu ích để liên hệ với bạn bè, người thân và gặp

gỡ những người mới

Ông Ban Ki –moon, Tổng thư ký Liên hợp quốc cũng cho rằng, Mạng

xã hội giúp truyền tải thông tin của các chính phủ đến công chúng và giúpcác cơ quan lãnh đạo nắm bắt được những phản biện từ công chúng

Mạng xã hội đã liên kết cộng đồng qua những mạng lưới thông tin,hình ảnh và công cụ, tiện ích Mạng xã hội như xã hội thu nhỏ, ngôi nhà lớncủa các cư dân mạng

Tương lai, mạng xã hội sẽ còn phát triển hơn nữa và sẽ khẳng địnhvai trò của mình sâu đậm hơn trong cuộc sống con người Và báo mạng điện

tử cũng sẽ không nằm ngoài sự tác động của mạng xã hội

1.3 So sánh các đặc điểm của Mạng xã hội và Báo mạng điện tử

a Điểm tương đồng

Báo mạng điện tử và Mạng xã hội đều tồn tại nhờ sự phát triển củacông nghệ thông tin –Internet, qua các giao tiếp trực tuyến, bằng các giaothức, ngôn ngữ, ký hiệu… của tin học

Báo mạng điện tử và Mạng xã hội đều có khả năng tương tác cao vớicông chúng Đều truyền tải những thông tin, hình ảnh, đa phương tiện Báo mạng điện tử và Mạng xã hội có sức chứa to lớn cả về không gian

và thời gian, dường như không giới hạn dung lượng thông tin

Cả hai đều có tính tức thời và phi định kỳ Tính tức thời, phi định kỳ ởBáo mạng điện tử thể hiện ở việc công chúng có thể phản hồi ngay lập tứckhi bài báo ra lò; cập nhật thông tin bất cứ lúc nào Các bài báo có thể đượcđẩy lên trang không theo kỳ, theo phiên, không giới hạn số lượng bài Còn ởcác trang mạng xã hội, các thông tin của thành viên cũng có thể được phảnhồi tức thì từ phía bạn bè Người dùng có thể truyền link, đăng tin, trạngthái… bất cứ khi nào họ muốn Điều này tạo sự chủ động, cập nhật cho mọingười

Để được công nhận, các trang mạng xã hội hay báo mạng điện tử đềuphải được cấp phép, thừa nhận Sự tồn tại, phát triển của mạng xã hội và báomạng điện tử đều phụ thuộc vào công chúng, vào lượng truy cập, lượng ủng

hộ

b Điểm khác nhau

Do ra đời trước nên số lượng các trang báo mạng điện tử lớn hơn nhiều

so với các trang mạng xã hội Mỗi tờ báo mạng điện tử lại hoạt động dựatrên những tôn chỉ, mục đích riêng Các trang báo mạng điện tử là đại diện,

cơ quan ngôn luận cho những cơ quan chức năng khác nhau Hầu hết cáctrang báo mạng điện tử đều chứa những thông tin tổng hợp, phù hợp cho cácđối tượng truy cập ở các nhóm tuổi khác nhau, bên cạnh đó cũng có một sốtrang báo mạng điện tử hướng đến các đối tượng tiếp nhận riêng biệt

Để truy cập các trang báo mạng điện tử, bạn chỉ cần biết địa chỉ websitecủa báo hoặc tìm kiếm trên cách trang tìm kiếm Để truy cập các trang mạng

xã hội, bạn cần tạo tài khoản, là thành viên của trang mạng xã hội ấy Bạn cóthể tự phát triển “nhà” –trang cá nhân của mình trên các mạng xã hội bằngcách kết bạn, viết bài, chia sẻ hình ảnh, thông tin… Mạng xã hội tạo cơ hộicho bạn làm chủ còn báo mạng điện tử giữ vai trò là người cung cấp thôngtin, bạn là người tiếp nhận

Về giao diện, Báo mạng điện tử hầu như có cách trình bày khá giốngnhau Đầu tiên sẽ là tên báo, hình ảnh đại diện của báo Tiếp đó là phần triểnkhai các chuyên mục lớn của báo Bên dưới là những tin tức nổi bật vànhững bài viết mới của các mục ấy Những thông tin quan trọng thườngđược để ở phía trên, bên lề trái của giao diện Những thông tin ít quan trọnghơn sẽ dần dần đầy xuống dưới và có xen kẽ các phần quảng cáo Phía dướicùng của giao diện là thông tin về tòa soạn báo Còn giao diện của các trangmạng xã hội thì được trình bày sinh động, đa dạng hơn, ít có quy chuẩn cốđịnh mà đặt tiêu chí bắt mắt, tiện ích với người dùng lên hàng đầu; thànhviên trong mạng sẽ được tự do chỉnh “nhà” của mình

Mạng xã hội ở Việt Nam được sử dụng với mục đích chủ yếu là giảitrí, cập nhật thông tin, hình ảnh của bạn bè, người thân và giao lưu, kết bạn.Ngoài ra, có các hoạt động như kêu gọi, gửi lời mời tham gia các sự kiện,đăng tin quảng cáo… Mạng xã hội đã tạo không gian hoạt động cho các

“nhà báo công dân” với các trang blog riêng Nhưng thông tin trên các mạng

xã hội không chính thống như trên các trang báo mạng điện tử

Nguồn tin, bài ở các trang báo mạng điện tử do các nhà báo, phóng viênviết, biên tập hoặc dịch lại từ các nguồn báo chí khác trên thế giới; được

kiểm duyệt bởi Ban biên tập, sự xét duyệt của Tổng thư ký tòa soạn Các tinbài này mang những đặc trưng của báo chí, giúp báo chí thực hiện vai trò,nhiệm vụ và chức năng xã hội của mình Còn nguồn tin, bài ở các trangmạng xã hội do người dùng sưu tầm hoặc tự viết ra, đậm chất cá nhân; nộidung thông tin hạn chế, chủ quan Không có sự kiểm duyệt, xác minh từphía các cơ quan quản lý, các cơ quan chức năng có tính pháp lý hợp pháp.

Về tính tương tác, khi những tin bài được lấy từ báo mạng điện tử,được truyền link hoặc ghi chép lại trên mạng xã hội thì người dùng có thểbình luận, phản hồi ngay lập tức, lan truyền đến nhiều người Còn trên báomạng điện tử thì chỉ những chuyên mục có phần ý kiến bạn đọc, bạn đọcmới gửi được phản hồi, bình luận trực tiếp trên mục ấy Ngoài ra, họ có thểgửi email, gọi đến đường dây nóng để phản hồi, góp ý

Về bản chất, báo chí tác động đến người đọc về lý trí còn mạng xã hộitác động đến người đọc về mặt tâm lý, tình cảm

Những thông tin sai trên báo mạng điện tử sẽ bị dư luận phản ứng, bịkiện tụng và thậm chí Tổng biên tập báo bị cách chức, báo ngừng hoạt độngcòn những thông tin sai trên mạng xã hội không ai đứng ra chịu trách nhiệm,không ai chịu trách nhiệm xác minh, trừng phạt theo luật pháp

Những bài viết có giá trị trên báo chí có thể được vinh danh, nhận giảithưởng còn những bài viết hay, ý nghĩa trên mạng xã hội sẽ chỉ dừng lại ởviệc được “like” (thích), lan truyền và ủng hộ của bạn bè; trừ những bài đặcbiệt khác biệt và ấn tượng thì sẽ được giới truyền thông để ý

1.4 Sự tác động

Cùng được khai sinh nhờ sự ra đời của Internet, Mạng xã hội và Báomạng điện tử có nhiều điểm giống nhau nhưng cũng có không ít điểm khácnhau Điều đó tạo nên những ưu điểm và hạn chế riêng Từ những đặc điểm

ấy mà chúng tác động qua lại với nhau theo đúng quy luật tất yếu của sựphát triển và tồn tại

Trước tiên cần hiểu “tác động” là gì Tác động nghĩa là làm cho bị ảnhhưởng Trong đó có ảnh hưởng có lợi và ảnh hưởng bất lợi, ảnh hưởng xấu

và ảnh hưởng tốt Ảnh hưởng này có thể mang tính hai chiều, gồm cả phảnứng, ảnh hưởng trở lại từ đối tượng tác động đến đối tượng bị tác động Nhưvậy, đề tài nghiên cứu tập trung vào việc làm rõ sự ảnh hưởng của mạng xãhội đối với báo mạng điện tử cũng như sự tương tác giữa hai loại

Trước khi có mạng xã hội, báo mạng điện tử tỏ ra hút công chúng hơn

cả Việc giao lưu, kết bạn… thường diễn ra trên các diễn đàn của một sốwebsite nhưng phạm vi hoạt động của các diễn đàn này không đa dạng vàlớn mạnh như ở các trang mạng xã hội bây giờ Mạng xã hội xuất hiện đãthu hút sự quan tâm, lượng truy cập của công chúng

Thực tế, ở khía cạnh như là một kênh thông tin (News chanel), ảnhhưởng của mạng xã hội ở Việt Nam chưa thật sự nổi trội Nhìn vào bảngđánh giá top 10 trang web được truy cập nhiều nhất ở Việt Nam hiện naycủa Alexa, 4/10 là những trang thông tin (News) hay báo điện tử Như vậy,khẳng định rằng người sử dụng các mạng xã hội ở Việt Nam khá khác biệt

so với Mỹ, quê hương của Facebook và MySpace Trong khi đó, ở danhsách top 10 trang web được truy cập nhiều nhất ở Mỹ, chúng ta không hềthấy có một trang báo điện tử hay thông tin nào cả Những sinh viên củaViệt Nam đã sống ở Mỹ nhiều năm nhận định: mỗi ngày họ chỉ cần vào

MySpace (trước đây) hay Facebook (hiện nay) là đã có tất cả những thôngtin, hình ảnh của bạn bè, những trò chơi trực tuyến và cả những thông tinbáo chí nổi bật được các hãng tin hàng đầu thế giới được cập nhật thông quacác mạng xã hội.

Các đánh giá, xếp hạng trên cho thấy trên thế giới, mạng xã hội đangthực sự là “sát nhân nguy hiểm” của những trang báo mạng điện tử Vai trò

và ảnh hưởng của mạng xã hội dường như chiếm ưu thế so với báo mạngđiện tử

Còn ở Việt Nam, do sự du nhập, đi sau nên các mạng xã hội mới chỉđang bắt đầu phát triển Tuy nhiên, nó cũng đã tác động đến báo mạng điện

tử và có những tác động như sau:

1.4.1 Tác động tích cực

a Cung cấp thông tin, là nguồn đề tài cho báo mạng điện tử

Tại Việt Nam, mạng xã hội thu hút hàng nghìn người truy cập mỗingày, trong đó có nhiều lứa tuổi, tầng lớp Ở đó có nhà ảo của các học sinh,sinh viên, người đi làm, các ngôi sao nổi tiếng Họ kết bạn với nhau và cậpnhật thông tin của nhau nhanh chóng Đặc biệt là với những người nổi tiếng,mọi trạng thái, lời nói,hình ảnh của họ trên các mạng xã hội luôn được quantâm theo dõi

Những điểm mới của các ngôi sao, những phát ngôn, hình ảnh của họ

là đề tài nóng hổi để các mục văn hóa, giải trí khai thác Rồi các hiện tượngnổi bật trên mạng xã hội của bất cứ “người thường” nào có ảnh hưởng đếnnhiều người cũng là tâm điểm để báo chí khai thác

Những thông tin ấy chủ yếu được sử dụng viết cho các mục giới trẻ, tinhọc, văn hóa, giải trí; hầu như để dành cho giới trẻ, hướng đến đối tượng bạnđọc trẻ.

Từ vnexpress.net Từ vietnamnet.vn

b Đưa thông tin của Báo mạng điện tử đến gần hơn với công chúng

Các trang mạng xã hội hiện nay áp dụng sử dụng công cụ liên kếtweblink, công nghệ web 2.0… cho phép người dùng chia sẻ link, lập trangghi chép cá nhân, tải ảnh lên mạng Công nghệ tích hợp truyền thông đaphương tiện giúp người sử dụng hưởng “n tiện ích trong 1” Điều đó tạo điềukiện cho việc quảng bá, cập nhật tin bài cho các báo mạng điện tử Về phíachủ quan, các cơ quan báo chí có thể tự lập tài khoản trên các trang mạng xãhội, kết bạn và cập nhật các bài báo mới, nổi bật của báo mình trên mạng xãhội để chia sẻ cho mọi người Tiếp đó, mạng xã hội sẽ hoàn thiện công đoạnlan tỏa thông tin Về phía khách quan, công chúng khi cảm thấy ấn tượngvới bài báo nào, vấn đề nào có thể đăng link dẫn của bài báo đó trên trang cánhân của mình và bạn bè để cùng chia sẻ thông tin, thảo luận, phản biện

Như vậy, các tác phẩm báo chí đã đến với công chúng nhanh chóng.

Và mạng xã hội là người trung gian hoàn hảo, vũ khí PR hữu hiệu cho các tờbáo

c Nắm bắt tâm lý công chúng

Từ việc quảng bá, giới thiệu link dẫn, ghi chép lại các bài báo mạngtrên các mạng xã hội, các nhà báo, phóng viên có thể nắm bắt được tâm lýtiếp nhận của công chúng về vấn đề đã đề cập trong bài báo bằng cách theodõi các bình luận, góp ý Họ cũng có thể khám phá những “ngôi nhà” củanhững người dùng khác nhau trên các trang mạng xã hội để biết được mọingười đang bận tâm về vấn đề gì, có sự kiện gì nổi bật được họ truyền chonhau… Nếu là sự kiện sắp diễn ra, các phóng viên sẽ có cơ hội viết tin bài

về sự kiện ấy Nếu là những phản ánh của người dùng về khía cạnh đặc biệtnào đó, phóng viên có thể đi xác minh, điều tra để viết bài…

Một cách thức nữa là phóng viên có thể gửi phiếu thăm dò đến côngchúng qua các mạng xã hội, trực tiếp hỏi trên trang cá nhân của các thànhviên đang tham gia mạng xã hội về các vấn đề…

(Phóng viên đăng phiếu khảo sát trên Facebook)

Tóm lại, phóng viên có nhiều cách khai thác mạng xã hội để nắm bắttâm lý công chúng Từ đó họ có thể biết công chúng cần gì, công chúng

đánh giá gì về thông tin báo chí đưa ra…để có những bài viết hay hơn, sátvới thực tế, thị hiếu người đọc hơn.

d Là nơi giao lưu, học hỏi giữa nhà báo với nhà báo, nhà báo với côngchúng

Mạng xã hội du nhập vào nước ta lúc đầu còn khá mới mẻ, lạ lẫmnhưng sau đó, mọi người rất hào hứng đón nhận Các nhà báo, phóng viêncũng khá cởi mở đón nhận hình thức giao tiếp mới này: xã hội ảo Nhiều nhàbáo, phóng viên rất thường xuyên sử dụng các trang mạng xã hội, thậm chí

họ còn sử dụng nhiều mạng xã hội cùng lúc Có người đăng lại những bàiviết của mình, có người giới thiệu các bài viết hay từ các nguồn khác nhau,

… Họ xây dựng “ngôi nhà” của mình bằng những blog dạng nhật ký tácnghiệp; mỗi bài được đăng lên như những diễn đàn để cùng nhau bàn luận,trao đổi

(Blog của nhà báo Nguyễn Quyết –Báo Người lao động)

Nhà báo Nguyễn Quyết cho biết, anh hiện đang sử dụng 5 mạng xãhội: Facebook, Zingme, Yume, Twitter, Wordpress Trên Facebook, Twitteranh chia sẻ các link báo, các bình luận, giải trí còn trên 3 trang còn lại, anhđăng các bài viết của mình hoặc những bài sưu tầm Anh luôn muốn cónhiều bạn bè Họ là những người đóng góp ý tưởng cho bài viết, bình luậnbài viết… là kênh thông tin tốt để anh tham khảo Đồng nghiệp của anh cũngthường xuyên truy cập các trang xã hội Họ cũng góp ý giúp anh nhiều vấn

đề xung quanh bài viết, cách khai thác vấn đề…

e Tạo áp lực giúp báo điện tử phát triển

Ở các nước trên thế giới, mạng xã hội hiện đã tiến quá xa Mạng xã hội

có thể thay thế báo mạng điện tử bởi các tin tức cũng đã được đăng tải cậpnhật, thường xuyên Người dùng tỏ ra say mê với mạng xã hội, có những hộichứng “nghiện” Ở Việt Nam, mạng xã hội vẫn còn “e dè” báo mạng điện tửnhưng chẳng ai có thể khẳng định mạng xã hội sẽ không chiếm ngôi của báomạng điện tử trong lòng công chúng

Bên cạnh việc tìm kiếm thông tin, người dùng cũng cần được giao lưu,giải trí và một khi mạng xã hội đã tích hợp được “n tiện ích trong 1” thì việcbáo mạng điện tử lao đao cũng là tất yếu Hơn nữa, cũng đã có những quyếtđịnh mở cửa cho mạng xã hội hoạt động ở nước ta

Trên thực tế, các mạng xã hội của Việt Nam như Zingme, Yume cũng đang “báo chí hóa” Trên các trang này cũng đã xuất hiện các bài viếtcập nhật, thời sự hoặc sưu tầm từ các nguồn khác nhau; có nhiều chuyênmục được sắp xếp như trang báo mạng điện tử Với lượng truy cập lên đếncon số hàng triệu, thông tin của các mạng xã hội đến với công chúng theocấp số nhân Đây là áp lực cho báo mạng điện tử Để đảm bảo sự tồn tại chomình, báo mạng điện tử buộc phải thay đổi để đến gần hơn với công chúng

Đó là thay đổi về nội dung, hình thức, các tiện ích… Bởi dân số Việt Nam

đang là dân số trẻ, người trẻ rất dễ tiếp nhận cái mới, cái đẹp, tiện ích và họ

ưa chuộng mạng xã hội nên những thông tin cũng cần tươi mới hơn

Nắm được tâm lý đó, một số trang thuộc báo Vnexpress, Vietnamnetcũng đã tung những chiêu độc, gắn báo cho người trẻ với mạng xã hội haylập ra các mạng xã hội như Banbe.vn… Nhưng các tính năng trong trangBanbe.vn chưa có gì nổi bật, khác biệt Ở đây cũng có chức năng kết bạn,bình luận, đăng tải văn bản Và khi đăng nhập tài khoản, người dùng có thểbình luận, gửi bài lên website này… Vì mới được lập ra nên thành viên củacác trang này chưa nhiều nên chưa thể cạnh tranh với các mạng xã hội khác,tuy nhiên đây cũng thể hiện sự nhanh nhạy của các trang báo mạng điện tử

Ione.net của Vnexpress Mạng Banbe nằm trong Ione

f Là công cụ phản biện xã hội

Như đã nói ở phần trước, trên các trang báo mạng điện tử, trừ nhữngchuyên mục có phần dành riêng cho ý kiến đọc giả thì họ mới phản hồiđược, ngoài ra, họ chỉ có thể gọi điện đến đường dây nóng hoặc viết thư đếntòa soạn còn ở mạng xã hội thì người dùng có thể đăng bình luận bất cứ lúcnào Bởi thế, họ có thể bình luận, phản biện lại quan điểm của bài báo Dĩnhiên sẽ có những phản biện sai, phản biện đúng nhưng người viết có thể

hiểu được công chúng muốn gì, cần gì và điều mình viết đã thấu đáo chưa.Nhiều ý kiến tốt mà công chúng đưa ra trong quá trình phản biện có thể giúpcải thiện các vấn đề xã hội.

1.4.2 Tác động không có lợi

a Thông tin không chính thống

Hiện chưa có luật cho mạng xã hội, mạng xã hội cũng không do nhànước quản lý, điều hành… nên mạng xã hội không phải báo chí Thông tintrên các mạng xã hội là không chính thống Nhưng thông tin ấy có thể vô hạihoặc rất hại đến báo mạng điện tử, lòng tin công chúng… Vì vậy nếu không

có quá trình kiểm chứng thông tin trên mạng xã hội, phóng viên sẽ viếtkhông đúng sự thật Và mặt khác, người đọc mạng xã hội nếu không có trình

độ, óc phán xét sẽ dễ bị “lừa ngọt”

b Sự lợi dụng quyền tự do ngôn luận

Trong diễn biến hòa bình phức tạp, nhiều đối tượng thù địch có thể lợidụng mạng xã hội để nói xấu Đảng, Nhà nước Việt Nam xã hội Chủ nghĩa.Những người sử dụng có trình độ nhận thức, lập trường chính trị khôngvững sẽ có những quan điểm đi ngược sự phát triển của đất nước Kéo theo

đó, các đối tượng tiếp nhận khác sẽ rất dễ bị ảnh hưởng các quan điểm lệchlạc, phiếm diện hay chống phá ấy Điều này đi ngược lại tôn chỉ, mục đíchcủa báo chí Trường hợp khác là chúng “đánh chìm” các trang báo mạngđiện tử bằng những bài viết xấu để công chúng mất lòng tin Hoặc nhữngphóng viên cẩu thả sẽ vội vã khai thác chủ đề trên mạng xã hội mà khôngkiểm chứng cũng đem lại hậu quả tai hại

c Là công cụ để hacker phá hoại các trang báo mạng điện tử

Vì tốc độ lan truyền trên mạng xã hội rất lớn nên nếu nhiều người dùngcùng kích vào link chứa virut phá hoại các trang báo mạng điện tử, các trang

báo mạng điện tử sẽ bị mất thông tin, dữ liệu hoặc không thể truy cập vàođược Vnexpress và Vietnamnet đã chịu đôi ba lần bị phá hoại bởi nhữnghacker xấu tính này mà ở đó, mạng xã hội cũng là kẻ “tiếp tay” giúp chúngthực hiện ý đồ xấu

d Vi phạm luật bản quyền

Khi đọc được các bài báo ấn tượng, người dùng có thể lưu lại trên cáctrang mạng xã hội nhưng hầu hết trong số đó thường không trích dẫn rõnguồn gốc của các bài báo Họ sẽ làm mạng xã hội tăng lượt truy cập bởinhững bài viết hay, ấn tượng nhưng không ai biết là công ấy thuộc về báomạng điện tử Và ngược lại, khi báo mạng điện tử lấy thông tin trên mạng xãhội mà không chú thích rõ ràng cũng thế Họ chính là những người vi phạmluật bản quyền Trong khi nước ta đang tích cực kêu gọi bảo vệ bản quyềnthì những việc làm ấy lại “chống đối” lại văn hóa; gây ảnh hưởng cho cáctrang báo mạng điện tử

Trên đây là một số tác động tích cực, không có lợi của mạng xã hội đếnbáo mạng điện tử Ở Việt Nam, báo mạng điện tử vẫn được đánh giá cao và

ưa chuộng vì thế người dân sử dụng song song mạng xã hội và báo mạngđiện tử Trong quá trình cùng tồn tại, chúng đã và sẽ có nhiều tác động khácnữa; đặc biệt là tác động từ phía Mạng xã hội Phần tiếp theo của bài tiểuluận –khảo sát thực tế sẽ làm rõ, cụ thể vấn đề này

2 Khảo sát thực tế

2.1 Tiến hành khảo sát

a Sơ lược về các đối tượng khảo sát

Trước tiên phần khảo sát trên các báo mạng điện tử và các trang xã hội.Các trang báo mạng điện tử được khảo sát là: www.vnexpress.net,

www.vietnamnet.vn Các trang mạng xã hội được khảo sát là:www.facebook.com, www.yume.vn

Về các trang báo mạng điện tử: Vnexpress (Tin nhanh Việt Nam) làmột tờ báo điện tử hàng đầu ở Việt Nam, không có phiên bản báo giấy, cóthứ hạng Aleza đứng thứ ba sau Google.com và Google.com.vn Vnexpressthành lập bởi tập đoàn FPT vào ngày 26/2/2001, cấp phép ngày 25/11/2002.Vnexpress và Vietnamnet luôn có lượng truy cập lớn nhất trong top 10 tờbáo điện tử tại Việt Nam và thuộc top 300 website được truy cập nhiều nhấtthế giới Vietnamnet ban đầu thuộc về Tập đoàn Bưu chính Viễn thôngVNPT nhưng ngày 17/6/2008, báo này đã được chuyển giao toàn bộ về BộThông tin Truyền thông

Về trang mạng xã hội: Facebook mở đầu là một phiên bản Hot or Notcủa Đại học Harvard với tên gọi Facemash do Mark Zuckkerberg dựng lênngày 28/10/2003 Mạng xã hội này hiện có hơn 500 triệu thành viên tích cựctrên khắp thế giới Facebook là mạng xã hội phổ biến nhất, được cộng đồngmạng hưởng ứng nhiều nhất Tuy nhiên, Facebook hay MySpace lại khôngthể đáp ứng nhu cầu cho người dùng Việt Nam bởi sự khác biệt về văn hóacũng như ngôn ngữ và yume.vn đã xuất hiện Nửa cuối năm 2008, Công tyVON (Vietnam Online Network) đã đáp ứng được điều ấy bằng Yume.vn.Đây được coi là mạng xã hội tiếng Việt thân thiện và tiện ích nhất tính đếnthời điểm hiện tại Với thông điệp: “Liên kết hàng triệu user, kết nối khônggiới hạn”, Yume đã tối ưu hóa các chức năng, cho phép người dùng có thể

dễ dàng tạo cho mình một trang web cá nhân thể hiện cá tính và sở thích

Từ phía người dùng, như đã đề cập ở đối tượng nghiên cứu, cuộc khảosát sẽ dành cho đối tượng trẻ từ 18-30 tuổi Họ là sinh viên từ các trường đại

học khác nhau như Y, Báo chí và Tuyên truyền, Giao thông vận tải…Người

đi làm và các nhà báo, phóng viên đến từ các cơ quan khác nhau trên địa bànthành phố Hà Nội Ngoài ra, người viết còn thu thập các ý kiến của nhữngngười lớn tuổi để tăng tính khách quan cho bài Bên cạnh đó có sử dụng các

số liệu khảo sát có sẵn trong báo chí, sách vở và nguồn từ Internet

b.Khảo sát

b.1 Báo mạng điện tử và Mạng xã hội

Khảo sát trên báo mạng điện tử cho thấy: Trong vòng tháng 11, báoVnexpress có khoảng 20 bài liên quan đến mạng xã hội, chủ yếu ở mục “Vitính” Báo chủ yếu khai thác các vấn đề liên quan đến việc sử dụng mạng xãhội qua các thiết bị hỗ trợ, qua điện thoại, máy tính bảng và tìm hiểu các tínhnăng được tích hợp trên các mạng xã hội…Ngoài ra, mục “Giới trẻ”, “Xãhội” thỉnh thoảng xuất hiện các bài viết về cuộc sống ảo trên mạng xã hội.Nhưng bài viết trong các mục này hầu hết lấy nguồn từ bên ngoài Dưới đây

là ảnh các kết quả tìm kiếm cho các bài viết khai thác chủ đề từ mạng xã hộicủa báo Vnexpress

Còn ở báo Vietnamnet có khoảng 35 bài viết liên quan đến mạng xã hội,chủ yếu ở mục “Chuyển động trẻ” Các bài viết chủ yếu khai thác các vấn đềnổi cộm trên mạng xã hội; các “kiểu” hoạt động trên mạng xã hội của giớitrẻ… Ngoài ra, ở mục Công nghệ thông tin –Viễn thông, Xã hội thỉnhthoảng xuất hiện các bài viết về khai thác chủ đề từ mạng xã hội Các bàiviết này đa phần do vietnamnet viết, ít sử dụng từ các báo khác hoặc dịch Dưới đây là kết quả tìm kiếm trên Vietnamnet cho các bài viết có liênquan đến mạng xã hội, cộng đồng mạng.

Kết quả tìm kiếm ở Vietnamnet

Trang mạng xã hội thường được khai thác là Facebook Nội dung bàiviết liên quan đến mạng xã hội Facebook ở báo Vnexpress chiếm 80%, ởVietnamnet chiếm 97% Trong tháng 11, ở Vietnamnet chỉ có 1 bài báo ảnhlấy từ Yume còn Vnexpress không có bài nào lấy từ Yume