Vận dụng các phương pháp và kĩ thuật hiện đại trong giảng dạy lịch sử

HỌC THEO HỢP ĐỒNG * Khái niệm: Học theo hợp đồng - learning contract là một hoạt động học tập trong đó mỗi học sinh được giao một hợp đồng trọn gói bao gồm các nhiệm vụ/ bài tập bắt buộ

Trang 1

Sử dụng bảng hỏi theo kĩ thuật dạy học “KWLH” để tìm hiểu vấn đề: Vận dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học hiện đại trong môn Lịch sử ở trường phổ thông

Tổng hợp ý kiến

Trang 2

TS Nguyễn Thị Bích– Khoa Lịch sử - ĐHSP Hà Nội

Trang 3

ĐẠI TRONG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG

PHỔ THÔNG

Phần 2 VẬN DỤNG HIỆU QUẢ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC HIỆN

ĐẠI TRONG MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG

PHỔ THÔNG

Trang 4

Các nhóm báo cáo kết quả:

Các nhóm khác: nhận xét (sử dụng kĩ thuật 321)

Trang 5

Thực trạng việc DHLS ở trường phổ thông

Yêu cầu đổi mới giáo dục

Phát huy tính tích cực học tập của học sinh

Dạy hoc phát triển năng lực người học

Trang 8

Phần 2 VẬN DỤNG HIỆU QUẢ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC HIỆN ĐẠI THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC

SINH TRONG DẠY - HỌC MÔN LỊCH SỬ

Trang 9

Bước 3 Tổ chức, hướng dẫn học sinh tự phát hiện và

giải quyết vấn đề dựa trên nguồn tài liệu

Bước 2 Cho học sinh tiếp cận với các nguồn tài liệu

(dùng lời nói, phát tài liệu, hướng dẫn quan sát hình ảnh…)

5

Bước 4 Tổ chức cho học sinh trình bày, báo cáo kết

quả nghiên cứu và yêu cầu học sinh khác nhận xét, đánh giá

Bước 5 Nhận xét, đánh giá, tổng kết vấn đề (tinh

thần thái độ làm việc, kết quả báo cáo và cách nhận xét) của học sinh

Trang 10

Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực được vận dụng

trong dạy học môn Lịch sử ở trường phổ thông

Trang 11

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Dạy học đặt và giải quyết vấn đề được hiểu là tổ chức QTDH bao gồm việc tạo ra tình

huống, gợi vấn đề trong giờ học, kích thích ở HS có nhu cầu giải quyết vấn đề nảy sinh, lôi kéo các em vào hoạt động nhận thức tự lực, nhằm nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo mới, phát triển tính tích cực của trí tuệ và hình thành ở các em năng lực tự mình thông hiểu và lĩnh hội thông tin khoa học mới.

Sơ đồ cấu trúc quá trình giải quyết vấn đề

Trang 12

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Điều kiện áp dụng: Dạy học giải quyết vấn đề có thể được vận dụng trong

hầu hết các hình thức và PPDH môn Lịch sử ở trường phổ thông

Vai trò: Dạy học giải quyết vấn đề là con đường để phát huy tính tích cực học

tập của học sinh

Điều kiện áp dụng: Dạy học giải quyết vấn đề có thể được vận dụng trong

hầu hết các hình thức và PPDH môn Lịch sử ở trường phổ thông

Trang 13

DẠY HỌC DỰ ÁN

DHDA là một hình thức (phương pháp) dạy học, trong đó người

học thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu Người học thực hiện dự án với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện

Điều kiện để áp dụng: có thể vận dụng với những bài học cung cấp

kiến thức mới dạy theo chủ đề hoặc các tiết dạy Lịch sử địa phương

Trang 14

•Ưu điểm

- Gắn lí thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động, nhà trường và

xã hội, kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học

- Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm, sáng tạo, rèn luyện cho học sinh năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp

- Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn cũng như năng lực cộng tác làm việc

- Phát triển năng lực đánh giá cho học sinh

- Phát triển kĩ năng tự định hướng:

- Hình thành cho học sinh những kĩ năng của thế kỉ XXI.

- Mọi đối tượng học sinh đều hưởng lợi

Đối với giáo viên:

- DHDA tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao tính chuyên nghiệp

và hợp tác giữa các đồng nghiệp và cơ hội để xây dựng mối quan hệ tốt với học sinh

- Giáo viên cảm thấy yêu nghề hơn khi xây dựng được một dự án mang tính hiệu quả cao và làm cho học sinh của mình thích thú, yêu môn học hơn

•Ưu điểm

- Gắn lí thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động, nhà trường và

xã hội, kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học

- Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm, sáng tạo, rèn luyện cho học sinh năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp

- Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn cũng như năng lực cộng tác làm việc

- Phát triển năng lực đánh giá cho học sinh

- Phát triển kĩ năng tự định hướng:

- Hình thành cho học sinh những kĩ năng của thế kỉ XXI.

- Mọi đối tượng học sinh đều hưởng lợi

Đối với giáo viên:

- DHDA tạo điều kiện cho giáo viên nâng cao tính chuyên nghiệp

và hợp tác giữa các đồng nghiệp và cơ hội để xây dựng mối quan hệ tốt với học sinh

- Giáo viên cảm thấy yêu nghề hơn khi xây dựng được một dự án mang tính hiệu quả cao và làm cho học sinh của mình thích thú, yêu môn học hơn

Trang 15

- DHDA yêu cầu giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tích cực, yêu nghề.

- DHDA không phù hợp với những bài mang tính lí thuyết trừu tượng.

- Phương pháp này không hữu hiệu trong dạy học sinh tính toán, giải mã…

- DHDA không thay thế hoàn toàn mà là hình thức bổ sung cần thiết cho các PPDH truyền thống.

- Phương pháp này đòi hỏi nhiều thời gian của giáo viên và học sinh khi thực hiện

- Để phương pháp phát huy tối đa hiệu quả trong dạy học, đặc biệt đối với những hoạt động thực hành, thực tiễn của học sinh đòi hỏi phải có phương tiện vật chất phù hợp.

- DHDA yêu cầu giáo viên phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, tích cực, yêu nghề.

- DHDA không phù hợp với những bài mang tính lí thuyết trừu tượng.

- Phương pháp này không hữu hiệu trong dạy học sinh tính toán, giải mã…

- DHDA không thay thế hoàn toàn mà là hình thức bổ sung cần thiết cho các PPDH truyền thống.

- Phương pháp này đòi hỏi nhiều thời gian của giáo viên và học sinh khi thực hiện

- Để phương pháp phát huy tối đa hiệu quả trong dạy học, đặc biệt đối với những hoạt động thực hành, thực tiễn của học sinh đòi hỏi phải có phương tiện vật chất phù hợp.

Trang 16

Kế hoạch thời gian

Phân công công việc

Thực hiện công việc theo kế hoạch

Theo dõi công việc thực hiện

Thu thập sản phẩm

Trình bày, giới thiệu sản phẩm

Đánh giá quá trình thực hiện

Đánh giá sản phẩm dự án

Rút kinh nghiệm cho dự án sau

Kiểm tra, Điều

chỉnh

Trang 17

HỌC THEO HỢP ĐỒNG

* Khái niệm: Học theo hợp đồng - learning contract là một hoạt

động học tập trong đó mỗi học sinh được giao một hợp đồng trọn gói bao gồm các nhiệm vụ/ bài tập bắt buộc và tự chọn khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định Học sinh chủ động và độc lập quyết định về thời gian cho mỗi nhiệm vụ/ bài tập và thứ tự thực hiện các nhiệm vụ/ bài tập đó theo khả năng của mình.

* Khả năng vận dụng: phù hợp hơn khi học tập trên lớp với loại bài

ôn tập hoặc những bài học bao gồm nhiều tiết

Trang 18

* Ưu điểm

- Cho phép phân hoá nhịp độ và trình độ của học sinh: học sinh được phép tự

quyết định thực hiện nhiệm vụ, chọn nhiệm vụ theo khả năng của mình.

- Củng cố tính độc lập của học sinh, tạo cơ hội cho hướng dẫn cá nhân: học sinh

có thể độc lập thực hiện nhiệm vụ cần hoặc không cần sự hỗ trợ của giáo viên hoặc học sinh khác

- Dạy học hợp đồng, hoạt động của học sinh đa dạng, phong phú hơn, có nhiều lựa chọn phù hợp với năng lực mỗi học sinh: do hình thức bài tập/ nhiệm vụ đa dạng,

phong phú và cách thức thực hiện phần lớn do học sinh tự quyết định

- Tăng cường sự tương tác, tránh chờ đợi, tạo điều kiện cho học sinh được nhận

và thực hiện trách nhiệm học tập của mình.Trách nhiệm học tập của học sinh thể hiện

ở việc khi đã kí kết hợp đồng với giáo viên thì sẽ có trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ theo hợp đồng được kí kết.

* Hạn chế

- Cần thời gian nhất định để làm quen với phương pháp mới, với cách làm việc

độc lập và thực hiện các cam kết theo hợp đồng.

- Không phải mọi nội dung đều có thể tổ chức học theo hợp đồng: chỉ phù hợp

với các nội dung ôn tập, luyện tập, thực hành Với các bài hình thành kiến thức mới giáo viên cần cân nhắc kĩ trước khi áp dụng.

- Việc thiết kế hợp đồng đòi hỏi đầu tư nhiều thời gian đối với giáo viên Phải

chuẩn bị trước các tài liệu nhiệm vụ, các phiếu hỗ trợ, đáp án Các nhiệm vụ/ bài tập đưa ra phải đa dạng, phân hóa, kết hợp với giải trí.