Thực trạng hoạt động đàu tư mua sắm hàng hóa tại trung tâm truyền hình thương mại.doc

Thực trạng hoạt động đàu tư mua sắm hàng hóa tại trung tâm truyền hình thương mại.

P h ầ n I

một số vấn đề về đấu thầu mua sắm hàng hoá ở Việt nam

I Lý luận chung về đấu thầu

1 Một số khái niệm cơ bản về đấu thầu

Có nhiều cách định nghĩa đấu thầu khác nhau, nhng theo Quy chế Đấuthầu đợc ban hành kèm theo Nghị định số 88/ NĐ- CP ngày 01-9-1999 củaChính phủ thì đấu thầu đợc định nghĩa nh sau:

“Đấu thầu” là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bênmời thầu

Đấu thầu là một phạm trù gắn liền với nền kinh tế hàng hoá, không có sảnxuất, không có trao đổi hàng hoá thì không có đấu thầu Đấu thầu thực chất làmột hình thức để ngời mua chọn mua một loại hàng hoá nào đó thoả mãn cáctiêu chuẩn về kỹ thuật đợc đặt ra và với mức giá có thể chấp nhận đợc, trong

điều kiện có một ngời mua nhng lại có rất nhiều ngời bán

Liên quan đến khái niệm đấu thầu có một số khái niệm sau đây cần phải

“Bên mời thầu” là chủ dự án, chủ đầu t hoặc pháp nhân đại diện hợp phápcủa chủ dự án, chủ đầu t đợc giao trách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu

“Nhà thầu” là tổ chức kinh tế có đủ t cách pháp nhân tham gia đấu thầu.Trong trờng hợp đấu thầu tuyển chọn t vấn, nhà thầu có thể là cá nhân Nhàthầu là nhà xây dựng trong đấu thầu xây lắp; là nhà cung cấp đấu thầu trongmua sắm hàng hoá; là nhà đầu t trong đấu thầu lựa chọn đối tác đầu t Nhàthầu trong nớc là nhà thầu có t cách pháp nhân Việt Nam và hoạt động hợppháp tại Việt Nam

“Gói thầu” là một phần công việc của dự án đợc phân chia đảm bảo tínhhợp lý về kỹ thuật về công nghệ, về qui mô Trong trờng hợp mua sắm, góithầu có thể là một hoặc một loại đồ dùng, trang thiết bị hoặc phơng tiện

“T vấn” là hoạt động đáp ứng các yêu cầu về kiến thức, kinh nghiệmchuyên môn cho bên mời thầu trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra quátrình chuẩn bị và thực hiện dự án

“Xây lắp” là những công việc thuộc quá trình, hạng mục công trình

“Hàng hoá” là máy móc, phơng tiện vận chuyển, thiết bị (toàn bộ, đồng

bộ hoặc thiết bị lẻ), bản quyền sở hữu công nghiệp, bản quyền sở hữu côngnghệ, nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, hàng tiêu dùng (thành phẩm, bán thànhphẩm)

“Hồ sơ mời thầu” là toàn bộ tài liệu do bên mời thầu lập, bao gồm các yêucầu cho một gói thầu đợc làm căn cứ để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu vàbên mời thầu đánh giá hồ sơ dự thầu

“Hồ sơ mời thầu” phải đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyềnphê duyệt trớc khi phát hành

“Hồ sơ dự thầu” là các tài liệu do nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ sơ mờithầu

“Giá gói thầu” là giá đợc xác định cho từng gói thầu trong kế hoạch đấuthầu của dự án trên cơ sở tổng mức đầu t hoặc tổng dự toán, dự toán đợcduyệt

2 Phân loại đấu thầu

Có nhiều cách thức phân loại đấu thầu khác nhau nếu căn cứ vào các tiêuthức khác nhau Sau đây là sự phân loại đấu thầu theo một số tiêu thức chính:

2.1 Căn cứ vào tính chất và nội dung của gói thầu

* Đấu thầu xây lắp:

Đây là hình thức đấu thầu đợc áp dụng phổ biến nhất tại Việt Nam, đợc ápdụng trong ngành xây dựng cơ bản mà nội dung của gói thầu xây dựng baogồm việc tổ chức xây dựng các công trình hạng mục công trình và lắp đặt cáctrang thiết bị

Thực tế tại Việt nam những dnhự án sử dụng vốn ngân sách nhà nớc hay

sử dụng vốn vay u đãi của các tổ chức quốc tế ( WB, IMF, ADB, ) thờngkèm theo điều kiện là phải tổ chức đấu thầu

* Đấu thầu mua sắm hàng hoá:

Có thể hiểu đấu thầu mua sắm hàng hoá là hình thức mua hàng thông quamời thầu nhằm lựa chọn thơng nhân dự thầu đáp ứng dợc các yêu cầu về giácả điều kiện kinh tế, kỹ thuật do bên mời thầu đặt ra

Thực chất đây là hình thức cạnh tranh bán Đối với bên mời thầu đây làhình thức chọn hàng hoá, nhà cung cấp, giá cả và các điều kiện khác tối unhất Với nhà thầu thực chất đây là một hình thức tiêu thụ sản phẩm

* Đấu thầu tuyển chọn t vấn:

Nội dung của gói thầu là hoạt động cung ứng các yêu cầu về kiến thứckinh nghiệm chuyên môn cho bên mời thầu trong việc xem xét quyết địnhkiểm tra quy trình chuẩn bị vào thực hiện dự án, cụ thể nh: lập báo cáo nghiêncứu khả thi, thẩm định thiết kế lập ra dự toán, lập hồ sơ mời thầu, phân tích

đánh giá, giám sát thi công xây dựng, lắp đặt trang thiết bị …

* Đấu thầu tuyển chọn đối tác đầu t :

Thc hiện đấu thầu khi có từ hai nhà đầu t trở lên cùng muốn tham gia dự

án hoặc Thủ tớng Chính phủ yêu cầu

2.2 Căn cứ vào cách thức mở thầu

Có thể chia đấu thầu thành ba loại:

* Đấu thầu một túi hồ sơ một giai đoạn:

Đề xuất về tài chính và đề xuất kỹ thuật bỏ chung vào một túi hồ sơ, đầutiên đánh giá về kỹ thuật trớc, chỉ có nhà thầu đạt điểm kỹ thuật rồi mới xemxét tiếp về tài chính Phơng thức này đợc áp dụng cho đấu thầu mua sắm hànghoá và xây lắp

* Đấu thầu hai túi hồ sơ một giai đoạn :

Là phơng thức mà nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và đề xuất atì chínhnằm trong hai túi hồ sơ riêng biệt trong cùng một thời điểm Túi hồ sơ đề xuất

kỹ thuật sẽ đợc xem xét trớc để đánh giá Phơng thức này chỉ đợc áp dụng đốivới đấu thầu tuyển chọn t vấn

* Đấu thầu một túi hồ sơ hai giai đoạn :

Giai đoạn 1 : Bên mời thầu yêu cầu các nhà thầu nộp đề xuất kỹ thuậttrong trờng hợp cần thiết có thể nộp đề xuất tài chinhs nhng cha có giá

Giai đoạn 2 : Nhà thầu nộp đề xuất kỹ thuật đã đợc sửa đổi và điềuchỉnh về đề xuất tài chính bao gồm cả giá cả, hai đề xuất này để chung trongmột túi hồ sơ Phơng thức này chỉ đợc áp dụng đối với đấu thầu mua sắm hànghoá và dự án BOT

2.3 Căn cứ vào hình thức lựa chọn nhà thầu

* Đấu thầu mở rộng ( cạnh tranh rộng rãi )

Là hình thức đấu thầu không hạn chế số lợng nhà thầu tham gia Bên mờithầu thông báo công khai về các điều kiện, thời gian dự thầu trên các phơngtiện thông tin đại chúng tối thiểu 10 ngày trớc khi phát hành hồ sơ mời thầu

Đây là hình thức chủ yếu đợc áp dụng trong đấu thầu

* Đấu thầu cạnh tranh hạn chế:

Là hình thức hạn chế số lợng nhà thầu tham gia Bên mời thầu xác định

tr-ớc danh sách các nhà thầu đợc tham gia và hồ sơ mời thầu chỉ đợc bán cho cácnhà thầu này mà thôi Hình thức này chỉ đợc xem xét áp dụng khi có mộttrong các điều kiện sau:

- Chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng đợc yêu cầu đòi hỏi của góithầu;

- Các nguồn vốn sử dụng yêu cầu phải tiến hành đấu thầu hạn chế;

- Do tình hình cụ thể của gói thầu mà việc đấu thầu hạn chế có lợi thế

* Đấu thầu canh tranh hạn chế đến mức tối đa hay còn gọi là chỉ định thầu:

Là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu của gói thầu để

th-ơng thảo hợp đồng Hình thức này chỉ đợc áp dụng trong các trờng hợp đặcbiệt sau:

- Trờng hợp bất khả kháng do thiên tai, địch hoạ, đợc phép chỉ định thầu

- Dự án liên quan đến lĩnh vực an ninh - quốc phòng

- Khi giá trị công việc là quá nhỏ

- Hình thức tự làm : Đợc áp dụng khi bên mời thầu có thể tự làm công việc

II Một số vấn đề chung về đấu thầu mua sắm thiết bị hàng hoá

1/ Khái niệm :

1.1- Mua sắm hàng hoá : là hành vi trao đổi giữa hai ngời trong đó ngời

mua hàng hoá nhận đợc quyền sở hữu hàng hoá từ ngời bán bằng cách trảmột số tiền theo giá cả hai bên thoả thuận Trong thời kỳ cha có tiền tệviệc trao đổi mua sắm hàng hoá đợc thực hiện dới hình thái hiện vật Khitiền tệ xuất hiện việc mua hàng là hành vi của ngời sở hữu tiền tệ, đối diệnvới ngời bán (ngời sở hữu hàng hoá)

1.2- 1.2- Đấu thầu mua sắm hàng hoá : Là phơng thức giao dịch để mua

sắm hàng hoá trong đó ngời mua ( đợc gọi là bên mời thầu ) công bố trớccác điều kện giao hàng để ngời ban( đợc gọi là nhà thầu ) báo giá mìnhmuốn bán Ngời mua sẽ chọn mua của ngời nào bán báo giá rẻ nhất và

điều kiện tín dụng phù hợp hơn cả với những điều kiện mua hàng đã nêutrong hồ sơ mời thầu

1.3 - Đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hình :

Là một hình thức cụ thể trong đấu thầu mua sắm hàng hóa Tuy nhiênhàng hoá ở đây là các thiết bị phục vụ cho ngành phát thanh truyền hình

2/ Sự cần thiết áp dụng đấu thầu mua sắm hàng hoá :

Các tổ chức doanh nghiệp thuộc khu vực nhà nơcs tiến hành mua sắm chịumột trách nhiệm đặc biệt là đảm bảo không lãng phí vốn của công Dù vốn đó

là vốn lu động bình thờng hay từ nguồn vốn do Ngân sách nhà nớc cấp thì cáccơ quan thực hiện mua sắm cũng phải sử dụng vào đó để mua sắm đợc hànghoá dịch vụ đúng nh mục tiêu đã định; đúng thời điểm cầm mua với một đồngvốn bỏ ra mua sắm

2.1- Lợi ích của đấu thầu mua sắm hàng hoá :

* Đối với Nhà n ớc :

Thông qua đấu thầu giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn tập trungtránh đợc sự lãng phí không đáng có trong quá trình thực hiện dự án do có sựmóc ngoặc giữa bên A và bên B

Đấu thầu còn mang lại cho Nhà nớc những đầu t mới về công nghệ, trangthiết bị máy móc hiện đại phục vụ thiết thực cho quá trình công nghiệp hoáhiện đại hoá

* Đối với chủ đầu t :

áp dụng đấu thầu cạnh tranh công khai là phơng thức thích hợp nhất đểlựa chọn đợc nhà thầu có năng lực đáp ứng đợc yêu cầu của mình về kỹ thuật,

đảm bảo chất lợng và kế hoạch đặt ra, đồng thời cũng có đợc giá thành và điềukiện tín dụng hợp lý nhất, tiết kiệm vốn đầu t cơ bản, thực hiện đúng tiến độcông trình Đấu thầu cũng có thể chống tình trạng độc quyền về giá cả củanhà thầu

* Đối với nhà thầu:

Đấu thầu là hình thức bảo đảm công bằng và cơ hội tơng đối cho tất cả cácnhà cung cấp tiềm năng Thông qua đấu thầu kích thích các nhà thầu nâng caotrình độ, nâng cao chất lợng uy tín sản phẩm của mình trên thị trờng

2.2- Liên hệ thực tế với Việt Nam

Tại Việt nam, vấn đề quản lý vốn, quản lý chi tiêu trong việc mua sắmhàng hoá, thiết bị máy móc nhà xởng là vấn đề hết sức nan giải Hiện tợngtiêu cực xẩy ra ngày càng nhiều, thông qua việc khai nâng giá mua hàng hoáthiết bị lên nhiều lần, nhằm chiếm đoạt tiền của Nhà nớc Trớc tình hình tiêucực nh vậy thì việc áp dụng đấu thầu trong xây lắp cũng nh trong mua sắmhàng hoá là một đòi hỏi cần thiết là một hớng tích cực có nhiều u thế hơn hẳn

so với phơng thức giao thầu theo kế hoạch trớc đây của chúng ta Kinh nghiệmquản lý của các nớc trên thế giới đã chỉ ra rằng chỉ có thể hoàn thành tráchnhiệm trên nếu thực hiện mua sắm hàng hoá bằng đấu thầu trong khu vựcquốc doanh Nếu thích hợp thì canh tranh công khai là phơng thức đấu thầumua sắm đợc a dùng hơn

3/ Tính chất của hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá :

Chỉ khi nào đấu thầu thoả mãn tính bình đẳng thì nhà thầu mới có đợcmột môi trờng cạnh tranh thực sự và mới đem lại lợi ích thực sự cho chủ đầu tcũng nh các nhà thầu

3.2- Tính nhất quán :

Trong đấu thầu mọi quyết định đa ra đều không thể sửa đổi đợc sau khi

đã hết hạn nộp hồ sơ dự thầu, các đề xuất của nhà thầu sẽ đợc niêm phong giữkín cho đến ngày mở thầu Trong quá trình đánh giá, bên mời thầu có thể yêucầu nhà thầu làm rõ một số nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu, đặc biệt là giá

dự thầu

3.3- Tính bảo mật :

Để đạt đợc sự cạnh tranh bình đẳng, tất cả các đề xuất về tài chính, về kỹthuật của nhà thầu đều đợc giữ bí mật tuyệt đối, không ai trong hội đồng xétthầu đợc phép lấy hoặc sao chép hồ sơ dự thầu sau khi đã đến tay chủ đầu t

3.4- Tính có thể tiếp cận đợc :

Bên mời thầu có tinh thần thiện chí, luôn tạo điều kiện cho các nhà thầutiếp cận đợc tới hợp đồng Cụ thể là : Bên mới thầu luôn sẵn sàng giải đáp thắcmắc của nhà thầu một cách nhanh chóng đầy đủ bằng văn bản

3.5- Tính hình thức :

Đấu thầu là một qui trình phải làm theo đúng mọi thủ tục và thông lệ cótính qui luật cao mà bên mời thầu và nhà thầu phải tuân theo để đảm bảokhông có một sai phạm nào về hành chính, kỹ thuật ảnh hởng đến kết quả đấuthầu

3.6- Tính khách quan :

Để lựa chọn nhà thầu tối u, ngoài giá cả, bên mời thầu cần phải xem xétcác yếu tố khác nh tính năng kỹ thuật, phơng thức thanh toán, điều kiện bảohành Các tiêu chí đánh giá khách quan phải đợc vạch ra trong tài liệu đấuthầu, nó cần đợc áp dụng một cách khách quan và thờng kèm theo một thang

điểm đợc lợng hoá

4/ Một số nguyên tắc của hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá

Đấu thầu nói chung và đấu thầu mua sắm hàng hoá : Theo hiệp hội quốc

tế các kỹ s t vấn (FIDIC) tuân theo một số nguyên tắc sau :

4.1- Nguyên tắc cạnh tranh công khai với điều kiện ngang nhau :

Mỗi cuộc đấu thầu đều phải thực hiện với sự tham dự của một số nhàthầu có đủ năng lực để tiến hành một cuộc cạnh tranh mạnh mẽ Điều kiện đặt

ra với các đơn vị trúng thầu và thông tin cung cấp cho họ phải ngang bằngnhau nhất thiết không có sự phân biệt đối xử

4.2- Nguyên tắc dữ liệu đầy đủ :

Các nhà thầu phải nhận đầy đủ tài liệu đấu thầu với các thông tin chi tiết

và có hệ thống về qui mô, khối lợng qui cách, yêu cầu chất lợng công trìnhhay hàng hoá dịch vụ cần cung ứng, về tiến độ và điều kiện thực hiện

4.3- Nguyên tắc đánh công bằng :

Các hồ sơ dự thầu phải đợc đánh giá một cách không thiên vị theo cùngmột chuẩn mực và đợc đánh giá bởi hội đồng xét thầu có đủ t cách và nănglực Lý do để đợc chọn hay bị loại phải đợc giải thích đầy đủ để tránh sự ngờvực

- Việc tuân thủ các nguyên tắc nói trên kích thích và nỗ lực nghiêm túccủa mỗi bên và thúc đẩy sự hợp tác giữa các bên nhằm vào mục tiêu đáp ứngtốt nhất các yêu cầu về chất lợng, tiến độ tài chính của dự án và do đó đảmbảo đợc các lợi ích chính đáng cho cả bên mời thầu và nhà thầu góp phần tiếtkiệm các nguồn lực xã hội

5/ Đặc điểm của đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hình.

Thiết bị Phát thanh - Truyền hình thuộc loại hàng hoá đặc biệt, phục vụcho mục tiêu “ Đa truyền hình về vùng núi vùng cao biên giới hải đảo ” góp phần thực hiện tốt chính sách đa văn hoá thông tin về với cơ sở của Đảng

và Nhà nớc Chính vì vậy đấu thầu mua sắm thiết bị phát thanh truyền hìnhchủ yếu theo hình thức đấu thầu cạnh tranh hạn chế.

III Nội dung của hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá

1 Điều kiện thục hiện đấu thầu :

1.1/ Điều kiện tổ chức đấu thầu :

Việc đấu thầu chỉ đợc thực hiện khi có đủ các điều kiện sau :

+) Văn bản quyết định đầu t hoặc giấy phép đầu t của ngời có thẩm quyềnhoặc cấp có thẩm quyền

Đối với những dự án có sử dụng vốn ngân sách nhà nớc, phải có quyết

định đầu t của ngời có thẩm quyền trớc khi thực hiện đầu t

Đối với các dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nớc thì chủ đầu t đợccấp giấy phép đầu t, nội dung của giấy phép đầu t do Bộ Kế hoạch đầu t quyết

định

+) Kế hoạch đấu thầu đợc ngời có thẩm quyền phê duyệt

Nội dung của kế hoạch đấu thầu bao gồm : Phân chia dự án thành các góithầu nhỏ, ớc tính giá của từng gói thầu, hình thức lựa chọn nhà thầu và phơngthức áp dụng, thời gian tổ chức đấu thầu cho từng gói thầu

+) Hồ sơ mời thầu đợc ngời có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền phêduyệt : áp dụng trong trờng hợp vốn do ngân sách nhà nớc cấp, vốn vay củacác tổ chức tài chính tín dụng nớc ngoài nh ODA, WB, IMF

1.2- Điều kiện dự thầu :

Nhà thầu tham gia dự thầu phải có đủ các điều kiện sau :

+) Có giấy phép đăng ký kinh doanh : Đối với đấu thầu mua sắm thiết bị phứctạp công nghệ kỹ thuật cao đợc qui định trong hồ sơ mời thầu, ngoài giấy đăng

ký kinh doanh phải có giấy phép bán hàng thuộc bản quyền của nhà sản xuất.+)Có đủ năng lực về tài chính, kỹ thuật đáp ứng đợc yêu cầu của gói thầu.+) Chỉ đợc tham gia một đơn dự thầu trong một gói thầu, dù là đơn phơng hayliên doanh dự thầu thì các đơn vị trực thuộc không đợc phép tham dự với tcách là nhà thầu độc lập trong một gói thầu

Quy trình đấu thầu gồm ba giai đoạn chính, có thể mô tả khái quát nhữngcông việc mà nhà thầu và Bên mời thầu phải thực hiện trong suốt quá trìnhthực hiện công tác đấu thầu thông qua sơ đồ sau:

Giai đoan I : Sơ tuyển nhà thầu

Thông tin về sơ tuyển trên các ph ơng tiện thông tin đại chúng hoặc mời trực tiếp, bao gồm:

- Kinh nghiệm trong lĩnh vực của gói thầu

- Nguồn lực về kỹ thuật, laođộng….

Giai đoạn II- Lập và nhận hồ sơ dự thầu Bớc Bên mời thầu Nhà thầu

Tài liệu đấu thầu Chuẩn bị tài liệu đấu thầu

- Mẫu hồ sơ dự thầu và phụ lục…

Phát tài liệu đấu

thầu

Các nhà thầu đi

thăm công tr ờng Bố trí ngày và giờ đi thăm công tr ờng

Chuẩn bị hồ sơ dự thầu

Đi thăm công trình (nếu cần)

Tài liệu đấu thầu

Phát tài liệu đấu

- Mẫu hồ sơ dự thầu và phụ lục….

Phát văn kiện đấu thầu cho các nhà thầu trong danh sách nhà thầu đựơc chọn

Các nhà thầu đi

thăm công trình Bố trí ngày và giờ đi thăm công trình

Báo lại đã nhận đ ợc

Sửa đổi tài liệu đấu

thầu Chuẩn bị các sửa đổi (nếu có) vào tài

liệu đấu thầu

Báo lại đã nhận đ ợc

Sửa đổi tài liệu đấu

- Ghi ngày giờ nhận hồ sơ dự thầu và báo lại

đã nhận đ ợc

- Bảo quản hồ sơ dự thầu

Báo lại đã nhận đ ợc

- Thông báo cho nhà thầu có hồ sơ nộp

muộn

Giai đoạn III : Mở và đánhgiá hồ sơ dự thầu

Mở hồ sơ dự

thầu Mở hồ sơ dự thầuCó thể là công khai hay hạn chế

- Công bố & ghi tên nhà thầu, giá bỏ thầu, cả ph ơng án khác (nếu có)

- Ghi tên các nhà thầu không đ ợc xem xét, quá muộn hoăch không nộp đơn

Dự buổi mở thầu công khai hay hạn chế

Hoàn chỉnh việc đánh giá

Cung cấp thuyết minh

Ký hợp đồng

giao thầu

Họp thêm với từng nhà thầu đã đ ợc lựa chọn (nếu cần) để trao đổi thêm

về năng lực hoặc các mặt khác ch a phù hợp

Quyết định về đấu thầu

Yêu cầu nhà thầu trúng thầu nộp bảo lãnh

thực hiện hợp đồng

Nhà thầu trúng thầu nộp bảo lãnh thực hiện hợp đồng

Chuẩn bị và ký hợp đồng Ký hợp đồng

Trả lại bảo lãnh dự thầu cho các nhà thầu

không trúng thầu

Nhà thầu không trúng thầu báo lại

đã nhận tài liệu trả lại(nếu có yêu cầu

Phần II

Thực trạng hoạt động đấu thầu mua sắm hàng hoá tạI

trung tâm truyền hình thơng mại

I Giới thiệu chung về trung tâm <VTC>

1 Quá trình hình thành và phát triển của trung tâm truyền hình th ơng mại

Bớc sang thế kỷ XXI, thế kỷ của tin học và công nghệ thông tin, thế kỷcủa những bớc tiến nhảy vọt về khoa học kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vựccông nghệ truyền hình và phát thanh

Truyền hình với sức chuyền tải nhanh mạnh rộng khắp với nội dungphong phú, hình thức đa dạng đã và đang trở thành một công cụ tuyên truyền

đắc lực của bất kỳ một quốc gia nào Với sự phát triển nhanh chóng của lĩnhvực điện tử tăng tốc độ xử lý tính toán và thực hiện đợc nhiều chức năng, côngdụng của nó đã đợc áp dụng một cách rộng rãi ở mọi lĩnh vực Hoà cùng vớicông cuộc đổi mới công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc thì lĩnh vực côngnghệ truyền hình lại càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết

Trung tâm truyền hình thơng mại tiền thân là công ty xuất nhập khẩutruyền hình Việt Nam (tên giao dịch quốc tế Viet Nam TelevisionTelecommunication Import Company, viết tắt là Telexim), đợc thành lập theogiấy phép 26 QĐ - THVN ngày 7/4/1973, do Đài Truyền hình Việt Nam cấp,

là doanh nghiệp Nhà Nớc trực thuộc Đài Truyền hình Việt Nam Chức năngchính của Công ty là kinh doanh xuất nhập khẩu, lắp đặt và chuyển giao máymóc, thiết bị, vật t, kỹ thuật thông tin, điện tử phục vụ cho ngành phát thanhtruyền hình

Đến cuối năm 1996, do yêu cầu của việc tổ chức, xắp xếp lại đơn vị,

Đài truyền hình Việt nam đã ra quyết định số 918 QĐ/ TC – THVN ngày10/12/1996 quyết định hợp nhất Công ty xuất nhập khẩu truyền hình ViệtNam ( TELEXIM ) với hai công ty khác cũng trực thuộc Đài Truyền hình ViệtNam là INTEDICO và RATIMEX thành lập Công ty đầu t và phát triển côngnghệ truyền hình Việt Nam ( VTC ) và theo đó Công ty xuất nhập khẩu truyềnhình Việt Nam đợc đổi tên thành Trung tâm Truyền hình thơng mại

Hiện nay, Trung tâm Truyền hình Thơng mại là một trong số 13 đơn vịhạch toán phụ thuộc trực thuộc Công ty Đầu t và phát triển công nghệ truyềnhình Việt nam, cụ thể là :

- Trung tâm truyền hình thơng mại,

- Trung tâm ứng dụng công nghệ phát thanh truyền hình

- Trung tâm t vấn ứng dụng công nghệ phát thanh truyền hình

- Trung tâm chuyển giao công nghệ phát thanh truyền hình

- Trung tâm thiết bị khoa học đo lờng và giới thiệu sản phẩm phát thanhtruyền hình

- Trung tâm hợp tác quốc tế về lao động

- Xí nghiệp sản xuất và kinh doanh thiết bị phát thanh truyền hình

- Xí nghiệp điện tử VTV

- Xí nghiệp điện tử DTH

- Chi nhánh VTC tại thành phố Hồ Chí Minh

- Chi nhánh VTC tại Đà Nẵng và các tỉnh miền Trung Tây Nguyên

- Văn phòng VTC tại Lào

- Chi nhánh VTC tại Angola

Trung tâm Truyền hình thơng mại có t cách pháp nhân cha đầy đủ( Giám đốc trung tâm là do Phó Giám đốc trung tâm kiêm nên khi tham giaxuất nhập khẩu trực tiếp lấy t cách pháp nhân công ty và uỷ quyền của Giám

đốc Công ty đầu t phát triển công nghệ truyền hình Việt nam (VTC) Trungtâm đợc phép mở tài khoản tiền Việt Nam và ngoại tệ tại ngân hàng (cụ thể làtại chi nhánh Ngân hàng Công thơng khu vực Ba Đình – Hà Nội) và hoạt

động có con dấu riêng để giao dịch với tên gọi : “ Trung tâm Truyền hình

th-ơng mại – Công ty Đầu t và phát triển công nghệ truyền hình Việt nam ” Saukhi đợc tổ chức lại, chức năng chính của trung tâm là kinh doanh xuất nhậpkhẩu, lắp đặt và mau bán các thiết bị phục vụ ngành phát thanh và truyền hình(Giấy phép nhập khẩu số 5.30.1002/GP ngày 11/1/1997) Trung tâm có trụ sởtại 43 Nguyễn Chí Thanh – Ba Đình – Hà Nội

2 Chức năng nhiệm vụ chủ yếu của trung tâm truyền hình th ơng mại :

- Kinh doanh xuất – nhập khẩu ( chủ yếu là nhập khẩu 0, lắp đặt và ớng dẫn sử dụng các máy móc, vật t, thiết bị chuyên dụng thuộc lĩnh vực phátthanh truyền hình nh băng ghi hình các loại, đèn ánh sáng, camera, các thiết

h-bị kiểm tra chất lợng hình ảnh, bộ hiệu chỉnh gốc thời gian, bảng điều khiểndựng hình, các hệ thống truyền hình cáp CATV và TVRO nhiều chơng trình,

lắp đặt hệ thống máy phát hình Đây là các thiết bị hiện đại, có giá trị cao,phải nhập khẩu từ các nớc công nghiệp tiên tiến mà trong nớc không sản xuất

đợc, chủ yếu là các nớc nằm trong khối G7 ( Anh, Pháp, Đức, ý Canada,Nhật, Mỹ )

- Ngoài ra khi khách hàng có nu cầu, Trung tâm có thể nhập khẩu trựctiếp, nhập khẩu uỷ thác các thiết bị khác nh thiết bị văn phòng, thiết bị thôngtin liên lạc, các thiết bị đo lờng, hệ thống điều hoà, làm lạnh

Thông thờng, với các lô thiết bị có giá trị lớn khách hàng thờng tiếnhành mở thầu cung cấp thiết bị Trung tâm phải tiến hành đấu thầu và khitrúng thầu, đơn vị sẽ ký với khách hàng hợp đồng mua bán ( gọi là hợp đồngtrong nớc ), sau đó sẽ ký tiếp hợp đồng với các nhà sản xuất nớc ngoài ( hợp

đồng ngoại thơng ) nh : JVC, SONY, NEC của Nhật, THOMCAST của Pháp

và HARRIS của Mỹ để nhập khẩu các thiết bị và chuyển giao, lắp đặt chokhách hàng

3 Mô hình tổ chức quản lý trung tâm truyền hình thơng mại :

Bộ máy quản lý của Trung tâm truyền hình thơng mại đợc tổ chức gọnnhẹ, đơn giản nhng hiệu quả Tổng số cán bộ công nhân viên của trung tâm là

48 ngời, trong đó : Cán bộ có trình đọ Thạc sỹ là 5 ngời, 37 ngời là Kỹ s tốtnghiệp các trờng Đại học, Cao đẳng, và 6 nhân viên phục vụ văn phòng Hoạt

động với bốn phòng chức năng trực thuộc sự quản lý của Ban Giám đôvs, phùhợp với yêu cầu quản lý kinh doanh của trung tâm là : Phòng Kinh doanh,Phòng tài chính kế toán, Phòng tổ chức hành chính, Phòng nhập khẩu

Sơ đồ tổ chức quản lý của Trung tâm truyền hình thơng mại

- Ban Giám đốc : Chịu trách nhiệm trớc công ty về tổ chức điều hànhhoạt động của trung tâm, trực tiếp điều hành, lãnh đạo quản lý chung toàn bộhoạt động của trung tâm Ban Giám đốc trung tâm gồm có một gáim đốc vàhai phó giám đốc.

+ Giám đốc : Chịu trách nhiệm quản lý, điều hành chung các hoạt độngcủa trung tâm, là ngời đại diện hợp pháp và duy nhất của trung tâm tham gia

ký kết các hợp đồng kinh tế với các bạn hàng, nhà cung cấp và khách hàng

+ Phó giám đốc kiêm trởng phòng kế toán : Phụ trách các hoạt độngkinh doanh và tổ chức công tác kế toán tại đơn vị, hớng dẫn chuyên môn vàkiểm tra các nghiệp vụ về kế toán tại trung tâm theo đúng chức năng và đúngpháp lệnh thống kê, kế toán mà nhà nớc ban hành,

+ Phó giám đốc phụ trách tổ chức hành chính : Thực hiện các nhiệm vụcủa giám đốc giao cho, quản lý công tác hành chính của trung tâm

- Phòng kinh doanh : Có chức năng giúp ban giám đốc tổ chức việc kinhdoanh, tìm hiểu thị trờng, tìm kiếm bạn hàng, ký kết và thực hiện các hợp

đồng kinh tế với khách hàng Ngoài ra tham mu cho giám đốc về các nghiệp

vụ hoạt động kinh doanh và quản lý chất lợng hàng nhập khẩu của trung tâm,thực hiện nhiệm vụ lập kế hoạch bán hàng

- Phòng tổ chức hành chính : Giúp ban giám đốc xây dựng tổ chức bộmáy quản lý lực lợng lao động nhằm sử dụng có hiệu quả lực lợng lao độngcủa trung tâm, quản lý cán bộ công nhân viên, theo dõi và thực hiện các chế

độ tiền lơng, lập kế hoạch tiền lơng hàng tháng cho lao động Phòng này cònthực hiện công tác hành chính của trung tâm, quản lý và sử dụng hợp lý cácchứng từ, chứng chỉ của trung tâm ( con dấu và chức danh của trung tâm )quản lý hồ sơ tài liệu của Nhà nớc và của trung tâm

- Phòng tài chính kế toán : Thực hiện các chức năng giám đốc về mặttài chính Tổ chức công tác kế toán, thực hiện việc ghi chép, phản ánh cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh của triung tâm, tổng hợp số liệu, lập báo cáo tàichính hàng kỳ gửi công ty Ngoài ra phòng tài chính kế toán còn phân tích cáchoạt động kinh doanh ở trung tâm, tham mu đề xuất cho ban giám đốc trung

tâm các giải pháp hữu hiệu, các quyết định thích hợp nhằm thúc đẩy hoạt

động kinh doanh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của trung tâm

- Phòng nhập khẩu : Có chức năng nhiệm vụ khai thác các nhu cầu vềvật t thiết bị truyền hình phục vụ cho ngành truyền hình Việt nam trên cơ sở

đó tìm kiếm các thị trờng nớc ngoài đã ký kết các hợp đồng nhập khâủ ( đốivới các đơn vị trong ngành truyền hình )

II Những nhân tố ảnh hởng đến hoạt động đấu thầu tại trung tâm :

1 Đặc điểm thiết bị phát thanh truyền hình :

Trung tâm truyền hình thơng mại chuyên sản xuất và kinh doanh cácthiết bị phục vụ cho ngành phát thanh - truyền hình oqr Việt Nam Hầu hếtthiết bị của đài truyền hình Việt Nam đều do trung tâm truyền hình thơng mạicung cấp theo từng giai đoạn phát triển của công nghệ truyền hình mới gópphần nâng cao chất lợng kỹ thuật làm phong phú và hấp dẫn cho các chongtrình của đài truyền hình Việt Nam Ngoài ra trung tâm còn tham gia cungứng các thiết bị kỹ thuật Phát thanh - Truyền hình cho các đài địa phơng trongcả nớc và cho các cơ quan đơn vị ngoài ngành

Thiết bị phát thanh - truyền hình có thể nói là loại hàng hoá đặc biệt có

đặc điểm là kỹ thuật cao, công nghệ hiện đại, mang tính đồng bộ cao đòi hỏingời sử dụng phải có trình độ kiến thức trong lĩnh vực phát thanh truyền hình

Hiện nay trên thế giới công nghệ phát thanh - truyền hình không ngừng

đổi mới phát triển đòi hỏi Nhà nớc cần có sự đầu t nghiên cứu ứng dụng cáclĩnh vực kỹ thuật và công nghệ phát thanh truyền hình của các nớc tiên tiếntrên thế giới để áp dụng phù hợp với điều kiện phát triển của ngành truyềnhình Việt Nam

2 Đặc điểm khách hàng của trung tâm :

+ Nhóm khách hàng là các đài phát thanh - truyền hình địa phơng trêntoàn quốc

Nhóm khách hàng này có đặc điểm chủ yếu nh sau :

++ Khối lợng hàng mua một lần lớn tuy nhiên tần suất mua lạithấp

++ Quan tâm nhiều đến chát lợng, xuất sứ hàng hoá

++ Khả nằng thanh toán là chắc chắn nhng thời hạn thanh toán làtơng đối dài

++ Quyết định mua hàng do cơ quan chủ quản là UBND Tỉnh,Thành phố chỉ đạo.

+ Nhóm khách hàng là ngời tiêu dùng :

++ Chiếm một phần rất nhỏ  13% trong doanh thu của trungtâm, nhóm khách hàng này thờng quan tâm đến chất lợng - giá cả sản phẩm,thái độ phục vụ của nhân viên bán hàng, các dịch vụ sau bán hàng, và chịu

sự tác động lớn của các hoạt động kích thích tiêu thụ

3 Đặc điểm tài chính - Tình hình tài chính của trung tâm :

* Tổng số tài sản cố : 6.125.000.000 đồng

Trong đó : Tài sản lu động : 5.151.000.000 đồng

* Tài khoản và ngân hàng hoạt động

+ Tài khoản nội tệ : 431.101.000.178 Ngân hàng Nông nghiệp Hà Nội 710 A 00283 – Chi nhánhNgân hàng Công thơng Thành phố khu vực Ba Đình

+ Tài khoản ngoại tệ ( USD ) 710 B 00283

4 Đặc điểm lao động của trung tâm :

Bộ máy quản lý của trung tâm truyền hình thơng mại đợc tổ chức gọnnhẹ, đơn giản nhng lại rất hiệu quả Tổng số cán bộ công nhân viên của trungtâm là 48 ngời trong đó có 05 ngời là trình độ thạc sỹ, 37 kỹ s tốt nghiệp cáctrờng Đại học, Cao đẳng và 06 nhân viên phục vụ

5 Các đặc điểm khác của ngành :

Phát thanh – truyền hình là ngành đợc Nhà nớc u tiên đầu t phát triểncác chiến lợc phát triển tăng tốc, đặt ra nhiều mục tiêu phấn đấu trong tơng lai

: “ Phấn đấu để mọi ngời dân trên toàn lãnh thổ Việt Nam xem đợc đồng thời

các chơng trình của Đài truyền hình Việt Nam đạt tiêu chuẩn Quốc tế ” –

Hầu hết các sản phẩm trong lĩnh vực này đều do các doanh nghiệp trongngành cung cấp, môi trờng cạnh tranh trong lĩnh vực phát thanh truyền hình làkhông gay gắt, các đối thủ cạnh tranh của trung tâm chỉ có một số ít cácdoanh nghiệp trong và ngoài ngành đối với một số sản phẩm nh : Hệ thống

Ăng ten povabol, đầu thu kỹ thuật số , …

Tuy nhiên trong thời gian tới, khi Việt Nam đã gia nhập AFTA,WTO, sẽ có nhiều công ty nớc ngoài đầu t vào lĩnh vực này, khi đó môi tr-ờng cạnh tranh sẽ rất khắc nghiệt Để trụ vững và phát triển trong trong hoàncảnh đó đòi hỏi trung tâm phải đầu t, liên doanh, liên kết với các đối tác trongviệc sản xuất thiết bị nhằm hạ giá thành sản phẩm nâng cao khả năng cạnhtranh trên thị trờng

III Kết quả kinh doanh và tình hình thực hiện công tác đấu thầu mua sắm hàng hoá của trung tâm :

1/ Tình hình thực hiện đấu thầu của trung tâm trong những năm gần đây :

* Giai đoạn tr ớc năm 1998 :

Trớc năm 1998 sản phẩm của trung tâm chủ yếu đợc tiêu thụ thông qua

đơn đặt hàng trực tiếp từ các Đài trung ơng và đài địa phơng do vậy hoạt độngkinh doanh của trung tâm thời kỳ đó là cha phát huy đợc hiệu quả, việc tiêuthụ sản phẩm thờng là bị động

* Giai đoạn từ năm 1998 đến nay :

Hình thức tiêu thụ thông qua việc dự thầu mói chỉ thực sự bắt đầu từnăm 1998 theo qui chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định số 43/ NĐ-CPngày 16/7/1996 của Chính phủ đa tham gia và trúng gói thầu đầu tiên là : “Cung cấp lắp đặt hệ thống sản xuất chơng trình truyền hình Đài phát thanh -Truyền hình Vĩnh Long trị giá 1.995.000.000 đồng mà chủ đầu t là Đài PT -

TH Vĩnh Long - UBND Tỉnh Vĩnh Long cấp ngân sách, đã cho thấy những uthế của phơng thức giao dịch này và để phù hợp với thực tế Chính phủ đã banhành Qui chế đấu thầu mới kèm theo Nghị định 88/NĐ-CP ngày 01 / 09 /1999

2/ Qui trình triển khai công tác đấu thầu mua sắm hàng hoá tại trung tâm :

Việc tổ chức hoạt động của một doanh nghiệp có ảnh hởng trực tiếp vàquyết định đến cả quá trình tham gia dự thầu, khả năng thắng thầu cũng nhhiệu quả thực hiện gói thầu là cao hay thấp

Tại trung tâm truyền hình thơng mại, do đặc điểm các gói thầu trungtâm tham gia thờng có qui mô vừa và nhỏ, thiết bị kỹ thuật nhập khẩu, sảnphảm mang tiêu chuẩn quốc tế cho nên bộ máy đấu thầu cũng đợc tổ chức mộtcách khá đơn giản và gọn nhẹ ( theo sơ đồ dới đây ) Theo đó Giám đốc, PhóGiám đốc sẽ chỉ đạo thực hiện thông qua Trởng các phòng chức năng đến các

bộ phận phát thanh truyền hình trực tiếp thực hiện, trong quá trình thực hiệnnếu có vớng mắc thì xin ý kiến chỉ đạo trực tiếp từ trởng các phòng chức nănghay Phó Giám đốc, Giám đốc trung tâm

Sơ đồ bộ máy thực hiện triển khai công tác đấu thầu

Bộ máy thực hiện triển khai công tác đấu thầu :

Giám đốc

+ Qui trình triển khai công tác đấu thầu mua sắm hàng hoá tại trungtâm truyền hình thơng mại có thể đợc khái quát qua sơ đồ sau :

Trởng phòng kinh doanh

Phòng nhập khẩu

Bộ phận thiết

bị phát thanh

Bộ phận thiết

bị truyền hình

++ Nghiên cứu kế hoạch đấu thầu :Trung tâm luôn xây dựng chiến lợc, kế hoạch đấu thầu cho mình bằngnhững kế hoạch ngắn hạn và dài hạn sao cho phù hợp với chiến lợc kinhdoanh, chiến lợc tiêu thụ sản phẩm đã đề ra.

Thông qua việc xây dựng kế hoạch giúp cho trung tâm có định hớngtrong việc nhập khẩu thiết bị máy móc tránh gây ứ đọng vố, nâng cao hiệu quảkinh doanh

++ Lựa chọn gói thầu và đối tác liên doanh phù hợp:

Có nhiều khi Trung tâm đứng trớc hàng loạt các th mời thầu khác nhaunhng không phải gói thầu nào Trung tâm cũng có thể tham gia do sự hạn chế

về năng lực sản xuất, kỹ thuật, do có sự khó khăn trong công tác nhập khẩuthiết bị cho một số loại hàng hoá đặc biệt của trung tâm Chính vì vậy cần phảilựa chọn gói thầu sao cho phù hợp với khả năng của trung tâm là rất quantrọng, nó quyết định xác suất trúng thầu cũng nh hiệu quả đem lại sau khihoàn thành hợp đồng Khi lựa chọn gói thầu trung tâm thờng đối chiếu đăc

điểm tính chất của gói thầu, yêu cấu của chủ đầu t vơi khả năng về mọi mặtcủa mình đồng thời tính đến khả năng phải lựa chọn đối tác liên doanh haynhà thầu phụ khi cần thiết Nếu chọn đợc đối tác liên doanh tốt có thể nângcao khả năng thắng thầu của trung tâm Cơ sở cho việc lựa chọn đối tác lànăng lục của họ về mọi mặt, quan hệ truyền thống với đối tác, thứ tự u tiên cáctiêu chuẩn sẽ tuỳ theo từng gói thầu cụ thể Trên thực tế công tác này ở trungtâm còn cha đợc quan tâm đúng mức

* Chuẩn bị sơ tuyển:

Đối với những gói thầu khi tham gia phải qua vòng sơ tuyển Giám đốcTrung tâm giao cho các phòng chức năng chuẩn bị hồ sơ dự tuyển theo đúngyêu cầu của hồ sơ mời thầu và nộp đúng hạn qui định

+ Chuẩn bị hồ sơ dự thầu:

Đây là giai đoạn quyết định sự thành bại của công tác đấu thầu (xác suấttrúng thầu và hiệu quả hợp đông thầu mang lại), trong giai đoạn này trung tâmthờng chú ý đến các nội dung chủ yếu sau: