Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá từ cửa khẩu quốc tế múng cỏi vào TP đà nẵng của công ty cổ phần xuất nhập khẩu quảng ninh

Việc hội nhập nền kinh tế thế giới, tham gia vào các thể chế quốc tế đòihỏi Việt Nam phải nghiên cứu tham gia vào các hiệp định, công ớc quốc tế nóichung và liên quan đến giao thông vận

Mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với xu thế toàn cầu hoá, hội nhập và phát triển, Việt Nam trongnhững năm gần đây đã có những bớc tiến đáng kể trên trờng quốc tế Đặc biệt

là năm 2006, sự kiện Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Th

-ơng mại thế giới, một mốc son lịch sử trong tiến trình hội nhập quốc tế, đã chochúng ta thấy sự phát triển tất yếu của quá trình hội nhập Việc gia nhập WTO

đồng nghĩa chúng ta đang đứng trớc những cơ hội và thách thức lớn, phải chấpnhận cạnh tranh gay gắt trong mọi lĩnh vực, cạnh tranh trong nớc và cả cạnhtranh quốc tế, cạnh tranh lành mạnh để cùng tồn tại và phát triển

Việc hội nhập nền kinh tế thế giới, tham gia vào các thể chế quốc tế đòihỏi Việt Nam phải nghiên cứu tham gia vào các hiệp định, công ớc quốc tế nóichung và liên quan đến giao thông vận tải nói riêng nh: Công ớc quốc tế đểthống nhất một số quy tắc về vận tải hàng không quốc tế, Hiệp định liên vậnhàng hoá đờng sắt quốc tế, Hiệp định khung ASEAN về tạo điều kiện thuậnlợi vận chuyển hàng hoá quá cảnh, Hiệp định về vận tải đa phơng thức giữacác nớc ASEAN Các hiệp định trên tác động to lớn đến ngành Giao thông vậntải nớc ta, thúc đẩy hoạt động giao nhận vận chuyển hàng hoá giữa các nớc đ-

ợc nhanh chóng, thuận tiện, tạo điều kiện đơn giản hoá và hài hoà các yêu cầu,luật lệ giao thông vận tải, thơng mại, hải quan, hỗ trợ việc thực hiện khu vựcmậu dịch tự do ASEAN (AFTA) và liên kết khu vực

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp ở mọi lĩnh vực trong cả nớc nóichung và các doanh nghiệp làm dịch vụ giao nhận vận tải nói riêng đều phảitìm cách nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, phải có những bớc đi thíchhợp để đứng vững và phát triển

Với vị trí địa lý núi liền núi, sông liền sông và trớc bối cảnh hội nhập nhhiện nay, nhu cầu thông thơng giữa Việt Nam và Trung Quốc qua các cửakhẩu biên giới Việt - Trung ngày càng lớn, đặc biệt tuyến cửa khẩu ĐụngHưng – Múng Cỏi Từ thủ phủ tỉnh Quảng Tõy (Nam Ninh – Trung Quốc)nếu đi bằng đờng bộ sang Múng Cỏi ra cảng biển Cỏi Lõn (Hạ Long) chỉ dài450km, trong khi tuyến đờng sắt nội địa ngắn nhất đi Bằng Tường – TrungQuốc) ra cảng Hải Phũng cũng dài hơn 1500 Tuyến đờng bộ Nam Ninh –

Múng Cỏi – Hạ Long cũng là tuyến ngắn nhất trong vận chuyển hàng xuấtnhập khẩu quá cảnh từ Quảng Tõy đi Việt Nam tới các nớc thứ ba Thị trờngViệt Nam đang là một thị trờng tiềm năng đối với các tỉnh phía Tây NamTrung Quốc, đặc biệt là thị trờng mỏy nụng nghiệp và vật tư nụng nghiệp Trớc những nhu cầu vận chuyển hàng hoá tuyến Nam Ninh – Múng Cỏi– Hạ Long ngày càng lớn trong khi năng lực vận tải trên tuyến này còn nhiềuhạn chế, làm thế nào để đáp ứng đợc nhu cầu này? Công ty cổ phần xuất nhậpkhẩu Quảng Ninh hiện đang là doanh nghiệp đứng đầu trong dịch vụ giaonhận vận chuyển hàng hoá tuyến Nam Ninh (Trung Quốc) – Múng Cỏi –

Hạ Long đi tiếp các tỉnh miền Trung và miền Nam Để khắc phục những tồntại và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, việc thực hiện đề tài :

Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ giao nhận vận chuyển

hàng hoá từ cửa khẩu quốc tế Múng Cỏi vào TP Đà Nẵng của Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Ninh là thực sự cần thiết.

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Trên cơ sở thực tế trong dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng mỏy cụngnghiệp và vật tư nụng nghiệp của Công ty CP xuất nhập khẩu Quảng Ninhtrong thời gian vừa qua, đồng thời đánh giá các nguồn nội lực của doanhnghiệp cũng nh năng lực của các nhà cung ứng cùng các yếu tố tác động từbên ngoài khác để từ đó đa ra một số phơng án mang tính thực tiễn, khả thinhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá

từ cửa khẩu Múng Cỏi của Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Ninh

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tợng nghiên cứu của đề tài: Dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá

từ cửa khẩu Múng Cỏi vào Thành phố Đà Nẵng

Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Nghiên cứu quá trình thực hiện dịch vụ

giao nhận vận tải của Công ty CP xuất nhập khẩu từ năm 2005 - 2010

4 Phơng pháp nghiên cứu của đề tài

Tác giả đã sử dụng hệ thống các phơng pháp nghiên cứu của chủ nghĩaduy vật lịch sử và duy vật biện chứng, các phơng pháp phân tích, thống kê, sosánh, phơng pháp tổng kết rút kinh nghiệm… để làm rõ đối tuợng nghiên cứu

5 ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

ý nghĩa khoa học của đề tài

Đề tài làm rõ đợc loại hình kinh doanh dịch vụ giao nhận vận tải nóichung và đặc điểm kinh doanh của Công ty CP xuất nhập khẩu Quảng Ninhnói riêng Từ đó đề tài đã xây dựng một số giải phỏp nâng cao hiệu quả trongdịch vụ giao nhận vận tải của Công ty CP xuất nhập khẩu Quảng Ninh đồngthời cũng hệ thống hoá đợc nguồn nội lực của Cụng ty cũng nh năng lực củacác nhà cung ứng và các yếu tố ảnh hởng trực tiếp đến dịch vụ giao nhận vậntải của Công ty CP xuất nhập khẩu Quảng Ninh

ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Qua quá trình nghiên cứu, tác giả đã làm nổi bật những hạn chế trongcông tác kinh doanh dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá từ cửa khẩuMúng Cỏi vào Đà Nẵng của Công ty CP xuất nhập khẩu Quảng Ninh Từ đó

đã đa ra các biện pháp khắc phục nhằm nâng cao tính chủ động trong công táctiếp nhận vận chuyển hàng hoá từ cửa khẩu Múng Cỏi, tận dụng khai thác tối

đa năng lực xã hội, đảm bảo tiến độ giao nhận vận chuyển hàng hoá, giảm chiphí, nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp

Nói một cách ngắn gọn, giao nhận hàng hoá là tập hợp những nghiệp vụ,thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện các việc di chuyểnhàng hoá từ nơi gửi hàng (ngời gửi hàng) đến nơi nhận hàng (ngời nhận hàng).Doanh nghiệp giao nhận là doanh nghiệp kinh doanh các loại dịch vụgiao nhận hàng hoá trong xã hội, bao gồm hai loại: Doanh nghiệp giao nhậnvận tải hàng hoá trong nớc, khi các hoạt động của doanh nghiệp chỉ diễn ratrên và trong lãnh thổ của đất nớc; còn doanh nghiệp giao nhận vận tải hànghoá quốc tế khi hoạt động của doanh nghiệp diễn ra ngoài lãnh thổ đất nớc.Sản phẩm của doanh nghiệp giao nhận chính là các dịch vụ trong giao nhận 1.1.2 Các loại dịch vụ giao nhận vận chuyển hàng hoá

1.1.2.1 Loại dịch vụ thay mặt ngời gửi hàng

Theo yêu cầu của ngời gửi hàng, ngời giao nhận sẽ thực hiện các nhiệm

vụ sau:

- Chọn tuyến đờng, phơng thức vận tải và ngời chuyên chở thích hợp

- Lu cớc với ngời chuyên chở đã chọn

- Nhận hàng và cung cấp những chứng từ thích hợp nh: giấy chứng nhậnhàng của ngời giao nhận, giấy chứng nhận chuyên chở của ngời giaonhận

- Nghiên cứu những điều khoản trong tín dụng th và tất cả những luật lệcủa Chính phủ áp dụng vào việc giao hàng của nớc xuất khẩu, nớc nhậpkhẩu cũng nh bất kỳ nớc quá cảnh nào và chuẩn bị tất cả những chứng từcần thiết.

- Đóng gói hàng hoá (trừ khi việc này do ngời gửi hàng làm trớc khi giaocho ngời giao nhận) có tính đến tuyến đờng, phơng thức vận tải, bản chấthàng hoá và những luật lệ áp dụng ở nớc xuất khẩu, nớc quá cảnh và nớcgửi hàng đến

1.1.2.2 Loại dịch vụ thay mặt ngời nhận hàng

Theo yêu cầu và chỉ dẫn của ngời nhận hàng, ngời giao nhận sẽ:

- Thay mặt ngời nhận hàng giám sát việc vận tải hàng hoá khi ngời nhậnhàng lo việc vận tải

- Nhận và kiểm tra tất cảc các chứng từ có liên quan đến việc vận chuyểnhàng hoá

- Nhận hàng của ngời chuyên chở và nếu cần thiết thì thanh toán cớc

- Thu xếp việc khai báo hải quan và trả lệ phí, có thể thay mặt ngời nhậnhàng trả thuế và những phí khác cho hải quan và những cơ quan khác

- Thu xếp việc lu kho quá cảnh nếu cần

- Giao hàng đã làm thủ tục hải quan cho ngời nhận hàng

- Giúp đỡ ngời nhận hàng khiếu nại với ngời chuyên chở về tổn thất hànghoá nếu có

- Giúp ngời nhận hàng trong việc lu kho, phân phối nếu cần

1.1.2.3 Dịch vụ giao nhận hàng hoá đặc biệt

Ngời giao nhận thờng thực hiện giao nhận hàng hoá bao gồm nhiều loạithành phẩm, bán thành phẩm hay hàng sơ chế và những hàng hoá khác tronggiao lu quốc tế Ngoài ra, tuỳ theo yêu cầu của khách hàng, ngời giao nhậncũng có thể làm một số dịch vụ khác có liên quan nh:

Vận chuyển hàng công trình:

Việc này chủ yếu vận chuyển hàng máy móc, thiết bị nặng để xây dựngcác công trình lớn nh sân bay, nhà máy, cầu đờng từ nơi sản xuất đến côngtrình xây dựng

Việc di chuyển những hàng hoá này cần phải có kế hoạch chi tiết, cẩnthận để đảm bảo giao hàng an toàn, đúng thời hạn và có thể sử dụng cần cẩuloại nặng, xe chuyên dùng, tàu chở hàng chuyên dùng

Dịch vụ hàng hoá treo trên mắc:

Những quần áo may mặc đợc chuyên chở bằng những mắc áo treo trêngiá trong những container đặc biệt và ở nơi đến, hàng đợc chuyển trực tiếp từcontainer vào cửa hàng để bày bán Cách này tránh đợc việc phải chế biến lạiquần áo nếu đóng nhồi trong container và tránh đợc ẩm ớt, bụi bặm

Ngời giao nhận cũng có thể thông báo với khách hàng của mình về nhucầu tiêu dùng, những thông tin mới, tình hình cạnh tranh, chiến lợc xuất khẩu,những điều khoản thích hợp đa vào trong hợp đồng thơng mại hay tất cảnhững vấn đề liên quan đến công việc sản xuất kinh doanh của khách hàng.Ngời giao nhận cần tuân thủ những chỉ dẫn đặc biệt của chủ hàng về phơngthức chuyên chở đợc sử dụng, về hình thức vận chuyển, về nơi cụ thể làm thủtục hải quan, về những vấn đề cần lập

1.1.3 Những dịch vụ của ngời giao nhận vận chuyển

1.1.3.1 Dịch vụ t vấn

- Đóng gói: Lựa chọn loại nguyên liệu để sử dụng

- Tuyến đờng: Chọn hành trình và phơng tiện vận chuyển

- Bảo hiểm: Loại bảo hiểm cần cho hàng hoá

- Thủ tục hải quan: Khai báo hàng xuất nhập khẩu

- Chứng từ vận tải: Những chứng từ đi kèm

- Những quy định của L/C: Yêu cầu của ngân hàng

1.1.3.2 Dịch vụ tổ chức

- Vận tải những lô hàng xuất nhập khẩu và quá cảnh

- Gom hàng, vận tải những lô hàng nặng và đặc biệt, hàng công trình…1.1.3.3 Hàng nhập khẩu

- Dỡ hàng ra khỏi phơng phơng tiện của ngời vận tải

- Tháo dỡ hàng thu gom, khai báo hải quan

1.1.3.4 Hàng xuất khẩu

- Nhận hàng

- Đóng gói và đánh ký mã hiệu

- Lu cớc, lu khoang đối với ngời chuyên chở

- Cấp chứng từ vận tải, chứng từ cớc phí đi kèm

- Giám sát giao hàng

- Thông báo giao hàng cho khách hàng

- Khai báo hải quan

- Ngời giao nhận chuyên nghiệp

- Bất kỳ một ngời nào khác có đăng ký kinh doanh dịch vụ giao nhận hànghoá theo Luật thơng mại

ở nhiều nớc khác nhau ngời kinh doanh giao nhận đợc gọi tên khác nhaunh: đại lý hải quan (Custom Agent), môi giới hải quan (Custom Brocker), đại

lý thanh toán (Clearing Agent), đại lý gửi hàng và giao nhận (Shipping andForwarding Agent), ngời chuyên chở chính (Principal Carrier)

Tóm lại, thực chất những nghiệp vụ giao nhận là tổ chức quá trình vận tảihàng hoá từ nớc ngời bán sang nớc ngời mua, từ nơi nhận hàng đến nơi giaohàng

Phạm vi hoạt động của ngời giao nhận có thể đợc mô tả nh sau:

Giao nhận

- Cấp chứng từ vận tải

- Lu cớc hàng hoá

- Tổ chức vận tải

Thông báo cho ngời nhận

Thuê tàu, lu khoang

Lu kho và phân phối hàng Giám định

Kế hoạch xếp hàng theo lịch

Dán nhãn hiệu

Những dịch vụ nh hàng tơi sống, hàng may mặc

Kiểm soát đơn hàng

1.2 Vai trò của ngời làm dịch vụ giao nhận vận chuyển trong thơng mại quốc tế

Ngời làm dịch vụ giao nhận hàng hoá vừa là một nhà vận tải đa phơngthức, vừa là nhà tổ chức, kiến trúc s của vận tải Họ phải lựa chọn phơng tiện,ngời vận tải thích hợp, tuyến đờng thích hợp có hiệu quả kinh tế nhất và đứng

ra trực tiếp vận tải hay tổ chức thu xếp quá trình vận tải của toàn chặng vớinhiều loại phơng tiện vận tải khác nhau, vận chuyển qua nhiều nớc và chịutrách nhiệm trớc chủ hàng Vì vậy, chủ hàng chỉ cần gõ một cửa, ký một hợp

đồng giao nhận vận tải với ngời giao nhận, hàng hoá sẽ đợc vận chuyển kịpthời, an toàn với giá cớc hợp lý từ cửa kho nhà xuất khẩu tới cửa kho nhà nhậpkhẩu (door to door service), tiết kiệm đợc thời gian, giảm chi phí vận chuyển

và nâng cao tính cạnh tranh của hàng hoá trên thị trờng quốc tế Sự phát triểncủa dịch vụ giao nhận hàng hoá ở một nớc gắn liền với sự phát triển của vậntải ở nớc đó

Phát triển kinh doanh dịch vụ giao nhận vận tải quốc tế ở nớc ta có một ýnghĩa hết sức quan trọng, góp phần thúc đẩy nhanh tốc độ giao lu hàng hoáxuất nhập khẩu với các nớc trên thế giới, tạo điều kiện đơn giản hoá chứng từ,thủ tục thơng mại, thủ tục hải quan và các thủ tục pháp lý khác, hấp dẫn cácbạn hàng nớc ngoài có quan hệ kinh doanh với các doanh nghiệp trong nớc,làm cho sức cạnh tranh của hàng hoá nớc ta trên thị trờng quốc tế tăng đángkể

1.3 Địa vị pháp lý của ngời làm dịch vụ giao nhận vận chuyển

Do thiếu luật lệ quốc tế về lĩnh vực giao nhận, địa vị pháp lý của ngờigiao nhận ở mỗi nớc khác nhau, tuỳ thuộc vào luật pháp của nớc đó Nóichung ở những nớc có luật tập tục - luật không thành văn, thông dụng trongcác nớc thuộc khối liên hiệp Anh, hình thành trên cơ sở tập quán phổ biếntrong quan hệ dân sự từ nhiều thế kỷ thì địa vị pháp lý đó dựa trên khái niệm

đại lý Ngời giao nhận lấy danh nghĩa của ngời uỷ thác (tức là của ngời gửihàng hay ngời nhận hàng) để giao dịch cho công việc của ngời uỷ thác

Hoạt động của ngời giao nhận khi đó phụ thuộc vào những quy tắc truyềnthống về đại lý, nh việc phải mẫn cán khi thực hiện công việc của mình, phảitrung thực với ngời uỷ thác, tuân theo những chỉ dẫn hợp lý của ngời uỷ thác,mặt khác đợc hởng những quyền bảo vệ và giới hạn trách nhiệm phù hợp vớivai trò của ngời đại lý

Trong trờng hợp ngời giao nhận đảm nhiệm vai trò của ngời uỷ thác

(ng-ời uỷ thác là ng(ng-ời cho phép và chỉ đạo một ng(ng-ời khác ng(ng-ời đại lý, hành độngcho lợi ích của mình) tự ký kết hợp đồng sử dụng cho ngời chuyên chở và đại

lý, thì anh ta không đợc hởng những quyền bảo vệ và giới hạn trách nhiệm nóitrên, anh ta phải chịu cho cả quá trình vận tải hàng hoá kể cả khi nằm trongtay của ngời chuyên chở và đại lý mà anh ta sử dụng

Tại những nớc có luật dân sự là nơi quy định quyền hạn và việc bồi ờng của mỗi cá nhân thì địa vị pháp lý, quyền lợi và nghĩa vụ của ngời giaonhận giữa các nớc có khác nhau Thông thờng ngời giao nhận ở những nớc đólấy danh nghĩa của mình giao dịch cho công việc của ngời uỷ thác, họ vừa làngời uỷ thác vừa là đại lý Đối với ngời uỷ thác (ngời nhận hàng hay ngời gửihàng) họ đợc coi đại lý của ngời chuyên chở, và đối với ngời chuyên chở thì

th-họ lại đợc coi là ngời uỷ thác

- Ngời giao nhận không nhận đảm bảo hàng đến một ngày nhất định, cóquyền cầm giữ hàng nếu khách hàng không thanh toán các khoản phí

- Chỉ chịu trách nhiệm về lỗi lầm của bản thân mình và ngời làm côngcho mình, không chịu trách nhiệm về sai sót của bên thứ ba, miễn là đã

tỏ ra cần mẫn thích đáng trong việc lựa chọn bên thứ ba đó

Kinh nghiệm của các nớc phát triển cho thấy tại các trung tâm kinh tếlớn, các đầu mối giao thông vận tải cần có các công ty dịch vụ xuất nhập khẩu

và vận tải để thực hiện các chức năng chuyên ngành phục vụ, chắp mối, cungứng, giao nhận quốc tế cho các chủ hàng, chủ phơng tiện trong và ngoài nớc.Cụng ty là doanh nghiệp đầu tiên (số 1) tại Quảng Ninh hoạt động tronglĩnh vực xuất nhập khẩu và đại lý vận tải, liên hiệp vận chuyển, giao nhậnhàng xuất nhập khẩu, hàng siêu trờng siêu trọng, thiết bị vật tư cụng nghiệp

và nụng nghiệp

Năm 1982, UBND tỉnh Quảng Ninh ra quyết định thành lập Cụng ty xuấtnhập khẩu và vận tải Quảng Ninh tiền thân của Cụng ty Cp xuất nhập khẩu,trụ sở chính tại 92 Lờ Thỏnh Tụng Hồng Hải, Hạ Long, Quảng Ninh vớinhiệm vụ xuất nhập khẩu hàng hú và làm đại lý vận tải hàng hoá

Giai đoạn 1989 - 2009, trải qua 10 năm hoạt động, cùng với sự thăngtrầm của đất nớc, Cụng ty đã từng bớc đi lên khắc phục khó khăn hoàn thànhnhiệm vụ đợc giao

Trong những năm chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, Cụng ty luôn chứng tỏmình là một trong những doanh nghiệp có bản lĩnh trong lĩnh vực đại lý vậntải

Đến ngày 19/5/1999, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đã có quyết định

số 1269/QĐ- UBND về việc chuyển DNNN " xuất nhập khẩu và vận tảiQuảng Ninh" thành "Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Ninh" Đây làmột bớc tiến quan trọng đối với Cụng ty, từ một doanh nghiệp Nhà nớc độclập thành doanh nghiệp cổ phần hoá, Traco là một trong những doanh nghiệp

cổ phần hoá đầu tiên tại Quảng Ninh

Tên Tiếng Việt: Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Quảng Ninh