báo cáo Quản lí thư viện trong kỹ nghệ phần mềm

- Các báo cáo định kỳthành phần bạn đọc, diện đọc tài liệu, số lượt đọc, sốlượt mượn1.1.1: Cập nhật thông tin độc giả o Nhập thông tin về độc giả yêu cầu ngời sử dụng nhập mã độc giả, họ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

-* -BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN MÔN KỸ NGHỆ PHẦN MỀM

Đề tài:

HỆ THỐNG QUẢN LÍ THƯ VIỆN

Giảng viên hướng dẫn: TS.Trịnh Thanh Bình

Học viên thực hiện: Bùi Thị Quế

Nguyễn Thị Duyên

Nguyễn Thanh Tùng

Hải Phòng, ngày 20 tháng 4 năm 2016

LỜI NÓI ĐẦU

Trên thế giới cũng như Việt Nam hiện nay, Công Nghệ Thông Tin đã trở thành một công nghệ mũi nhọn, nó là ngành khoa học kĩ thuật không thể thiếu trong việc áp dụng vào các hoạt động xã hội như: quản lý hệ thống thư viện, kinh

tế, thông tin, kinh doanh và mọi hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu…

Ở nước ta hiện nay, việc áp dụng vi tính hóa trong quản lý tại các cơ quan,

xí nghiệp, tổ chức đang rất phổ biến và trở nên cấp thiết, bởi ngành nghề nào cùng đòi hỏi con người phải biết xử lý khối lượng công việc khổng lồ, và những kiến thức, những suy nghĩ, những đào tạo chuyên sâu Một vấn đề cấp thiết đặt ra trong quản lý là làm thế nào để chuẩn hóa cách xử lý dữ liệu ở trường học, chính vì hế chúng em đã chọn đề tài “Phân tích thiết kế hệ thống quản lý thư viện”

Mặc dù đã rất cố gắng để hoàn thành công việc, nhưng do thời gian có hạn

và thiết kinh nghiệm cũng như kỹ năng chưa cao nên việc phân tích thiết kế hệ thống còn nhiều thiết sót, kính mong quý thầy cô và các bạn góp ý, bổ sung để chúng em hoàn thiện cho bài tốt hơn nữa

Chúng em xin chân thành cám ơn!

Mục lục

I: Khảo sát hệ thống……….5

1.1:Mô tả quản lí thư viện………5

1.2:Ngân hàng báo cáo………10

1.3: Các yêu cầu khác đối với hệ thống……… 10

II: Hiện trạng hệ thống………

2.1: Nghiên cứu hiện trạng………

2.2: Nhiệm vụ củ hệ thống………

III Phân Tích Hệ Thống……….6

3.1 Biểu Đồ UC……….………

6 a Biểu Đồ UC Tổng Quát………

6 b Mô Tả Các Ca Sử Dụng………

7 c Phân rã các ca sử dụng………

Biểu Đồ Đăng nhập………

Biểu Đồ UC2:Quản lí độc giả……… ………

Biểu Đồ UC3:Tra cứu sách………

Biểu Đồ UC4:Quản lí sách………

Biểu Đồ UC5: Quản lí mượn trả………

Biểu Đồ UC6: Quản lí danh mục………

Biểu Đồ UC7: Quản lí nhân viên………

Biểu Đồ UC8: Thống kê………

3.2 Biểu Đồ Lớp……… …

3.3: Biểu đồ tuần tự………

Biểu Đồ tuần tự Đăng nhập………

Biểu Đồ tuần tự UC2:Quản lí độc giả……… …

Biểu Đồ tuần tự UC3:Tra cứu sách………

Biểu Đồ tuần tự UC4:Quản lí sách………

Biểu Đồ tuần tự UC5: Quản lí mượn trả………

Biểu Đồ tuần tự UC6: Quản lí danh mục………

Biểu Đồ tuần tự UC7: Quản lí nhân viên………

Biểu Đồ tuần tự UC8: Thống kê………

IV: Thiết kế dao diện………

I: Khảo sát hệ thống

1.1: Mô tả Quản lý thư viện:

 Hệ tin học ứng dụng trong công tác thư vịên là một thực thể phức tạp Vìvậy việc xây dựng một hệ tin học trong công tác thư viện phải tuân theo một quytắc chặt chẽ

 Nhiệm vụ tổng quát của việc thiết kế một hệ tin học ứng dụng trong côngtác thư viện có thể được xác định như sau:

o Tập hợp các nhu cầu thông tin và các nhu cầu ứng dụng tin học tronghoạt động Thư viện

o Tích hợp các nhu cầu đó trong một hệ tin học ứng dụng

o Cải tiến quản lý vốn tư liệu của thư viện Xây dựng các CSDL thư mụcthoả mãn nhu cầu lưu trữ và tìm kiếm thông tin

o Cải tiến qui trình làm việc của thư viện

 Để hoàn thành các nhiệm vụ và đạt được các mục quá trình thiết kế vàxây dựng một hệ tin học ứng dụng trong thư viện phải qua các giai đoạn sau đây:

1 Phân tích các chức năng hệ thống

2 Thiết kế mô hình hệ thống

3 Lựa chọn phần mềm và phương tiện kỹ thuật

4 Tính toán các chi phí và xây dựng các nguồn kinh phí

o Nhiệm vụ của thư viện: Là thu thập bảo quản tài liệu và thoả mãn nhu

cầu về tài liệu của bạn đọc.

- Nhu cầu của người đọc kinh phí bởi các thông tin chuyển tới họ bằngnhững nguồn khác nhau Có thể nói thư viện là cầu nối giữa nguồn cung cấp tàiliệu với người sử dụng cuối cùng.

- Thông thường theo quá trình xử lý thư viện bao gồm khâu chính sau:+) Bổ sung: Xây dựng vốn tài liệu

+) Xử lý dữ liệu(tài liệu , tạp chí): Biên mục, bổ sung, lưu thông, lưu trữ, bảoquản

+) Lưu thông: Phục vụ bạn đọc: mượn đọc tại chõ, mượn tài liệu của bạn đọcmượn về, tra cứu

a Chức năng:

- Kiểm soát tài liệu mới nhập về theo các nguồn khác nhau: đặt mua, traođổi, biếu tặng…

- Thống kê báo cáo kịp thời các số liệu về tài liệu đặt và kinh phí sử dụng

- Xử lý hình thức, nội dung tài liệu: biên mục, chủ đề, tóm tắt, chú giải

- Tra cứu về tài liệu và tạp chí nhằm phục vụ cho việc lưư trữ và tìm kiếmthông tin

b Các thông tin cần sử lý và sản phẩm đầu ra:

+) Quản lý đơn đặt theo từng cơ số

+) Danh mục các tài liệu đang đặt và mới về

+) Danh mục các tài liệu nhận đựoc qua các nguồn, các tổ chức

+) Các báo cáo về số lượng và kinh phí mua tài liệu

+) Các yếu tố mô tả thư mục, các từ khoá chủ đề các ký hiệu phân loại, ngônngữ.

+) Các bộ phiếu in để bổ sung và cập nhật các tủ mục lục truyền thông: phânloại, chữ cái, công cụ, vị trí, tra cứu

- Theo dõi quá trình phục vụ bạn đọc, quá trình phục vụ và hiệu quả

- Thống kê báo cáo về tình hình phục vụ bạn đọc

- Các thông tin cần xử lý và sản phẩm đầu ra các dữ liệu liên quan đếnbạn đọc

- Các câu trả lời về tình hình phục vụ bạn đọc

+) Tài liệu có người mượn chưa?

+) Mượn đọc tại chỗ hay độc giả mượn tài liệu đọc về nhà

+) Tài liệu mượn quá hạn

+) Thời gian đi lấy tài liệu

+) Thời gian đợi trung bình

+) Tần số sử dụng của tài liệu

- Thư đòi tài liệu

- Các báo cáo định kỳ(thành phần bạn đọc, diện đọc tài liệu, số lượt đọc, sốlượt mượn)

1.1.1: Cập nhật thông tin độc giả

o Nhập thông tin về độc giả yêu cầu ngời sử dụng nhập mã độc giả, họ tên,tên của độc giả Ngoài ra các thông tin khác ngời sử dụng có thể nhập hoặc bỏ qua

mà tốt nhất là các thông tin yêu cầu nhập đầy đủ để cho việc quản lý dê dàng hơntrong sử dụng Trong các thông tin độc giả nói chung là các thông tin từ Quản lýđào tạo …

o Sửa thông tin độc giả là chức năng khi mà ngời sử dụng cần sửa

1.1.2: Tra cứu thông tin độc giả

o Tìm kiếm thông tin độc giả: Mức tìm kiếm này thông qua mã thẻ đọc, họđệm, tên, ngày sinh… chức năng này chỉ cho phép tìm kiếm một thông tin duynhất

1.1.3 Làm thẻ thư viện (Đăng ký và in thẻ)

o Độc giả có thể phân loại nhiều loại sinh viên, giáo viên

o Kiểm tra ở số đăng ký Người đăng ký đã đầy đủ điều kiện để làm thẻ thìtiến hành làm thẻ Làm thẻ thì có hai bước cập nhật thông tin về người được làmthẻ vào danh sách độc giả

1.1.4 Bổ sung, phân loại, phân huỷ tài liệu

o Chức năng nhập tài liệu về thư viện, tiến hành phân loại và gán cho mộtcuốn tài liệu một mã số, để đánh vào vị trí theo qui định để tiện cho việc tìm kiếm

o Cập nhật thông tin về tài liệu: Mã số, tên tài liệu, nguồn cung cấp tài liệu,thời hạn sử dụng tài liệu đó và các thông tin khác trong thư viện

(lấy các thông tin từ danh mục nhà cung cấp tài liệu)

o Cập nhật thông tin các chương mục cho từng cuốn sách

o Sửa tài liệu nếu thông tin nhập còn thiếu chọn cuốn sách đó xong ngời sửdụng sửa lại thông tin cuốn sách đó

o Xoá tài liệu chọn cuôn sách cần xoá

1.1.5 Mượn - Trả tài liệu

Khi mượn tài liệu:

 Kiểm tra thẻ, tra cứu thông tin về độc giả để kiểm tra thông tin về độc giảnhư các sách đã mượn và thời hạn mượn, quyền tiếp tục mượn tài liệu

 Đồng thời tra cứu thông tin về tài liệu mà độc giả yêu cầu mượn

 Khi cho mượn tài liệu thì nhân viên Thư viện sẽ cập nhật thông tin vàobảng kết quả mượn tài liệu (Các thông tin về ngày mượn, ngày hạn trả )

 Cập nhật thông tin vào bảng: Thông tin về tài liệu để thay đổi số lượngtồn của tên tài liệu mà độc giả mượn

Khi trả tài liệu:

 Kiểm tra thẻ đọc, sách (có thể thay đổi hoặc hư hỏng) Nếu sách bị hỏngthì cập nhật thông tin vào bảng Thông tin vi phạm

 Các hình thức vi phạm có thể là rách, hỏng tài liệu, mất tài liệu, mất thẻ,mượn tài liệu quá hạn

 Cập nhật thông tin vào bảng kết quả trả tài liệu để thay đổi số lượng tồncủa tài liệu mà độc giả vừa trả

 Cập nhật thông tin vào bảng Danh mục từng cuốn sách về số lần mượncủa cuốn sách đó

 Cập nhật thông tin về độc giả về quyền mượn tài liệu.

1.1.6 Đặt tài liệu trước

 Kiểm tra thông tin về đặt tài liệu trước Gửi thông báo cho những người

có đặt mượn tài liệu vừa trả

 Khi xử lý vi phạm thì màn hình phải hiển thị thông tin vi phạm cuả người

vi phạm, giá trị thực tế của cuốn sách để có quyết định đưa ra giá phạt nêu độc giảlàm mất tài liệu

1.2 Ngân hàng báo cáo

 Thống kê tài liệu

 Thống kê độc giả

 Tài liệu độc giả trong ngày

 Thống kê độc giả mượn về

 Thống kê số lượng độc giả theo tháng

 Thống kê độc giả theo Khoà học - Hệ đào tạo - Lớp học - Ngành nghề

 Thống kê tài liệu theo lĩnh vực

 Thông tin độc giả vi phạm

 Phân hủy tài liệu

1.3: Các yêu cầu khác đối với hệ thống

 Giao diện nhập liệu chính phải đựoc thiết kế theo nhóm các thông tin cócùng tính chất

 Chương trình chạy trên mạng nhiều người dùng

 Các chức năng: Tìm kiếm, báo cáo, thống kê theo các thông tin tiêu chí

Qua quá trình tìm hiểu và khảo sát thực tế, xem xét đến quan hệ và tác động

của HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN ta xác định được các tác nhân có tương

tác với hệ thống đó là:

Độc giả: Tác nhân này tham gia vào hệ thống để tìm kiếm sách, thực

hiện mượn trả sách,

Thủ thư: Tác nhân này tham gia vào hệ thống để cập nhật cơ sở dữ

liệu sách, CSDL về độc giả (thêm sách mới, sửa sách, xóa sách, thêm độc giả, xóađộc giả)

Quản trị hệ thống: Tác nhân này tham gia vào hệ thống để cập nhật

cơ sở dữ liệu về nhân viên thư viện, đồng thời quản lý hồ sơ của những người sửdụng tham gia vào hệ thống, và theo dõi hệ thống làm việc hàng ngày

Danh sách tác nhân và các ca sử dụng của mỗi tác nhân:

YeuCauTra: Yêu cầu trả TimKiem: Tìm kiếm thông tin sách

Thu_thu

(Thủ thư )

DangNhap/DangXuat: Đăng

nhập( đăng xuất) hệ thống

CapNhatSach: Cập nhật sách mới CapNhatDocGia: Cập nhật độc giả

mới.

QuanLyMuon_Tra: Quản lý mượn,

trả sách.

ThongKeBaoCao: Thống kê báo cáo

Quantri_hethong

( Người quản trị hệ thống)

DangNhap/DangXuat: Đăng

nhập( đăng xuất) hệ thống.

CapNhatNhanVien: Cập nhật thông

tin của nhân viên thư viện (thêm nhân viên, sửa, xóa thông tin nhân viên).

2.2: Hiện trạng hệ thống

Hiện nay trường Đại Học Hải Phòng quản lý hàng trăm ngàn đầu sách và tạp chí, phục vụ cho sinh viên trường Hoạt động mượn – trả, nhập sách có thể được tóm tắt như sau:

 Thư viện tạo ra các thẻ quản lý sách như sau để quản lí quá trình nhập sách của mình

Thẻ Quản Lý Sách

Mã Số Sách:…………

Nhan Đề:……… Số Trang:………

Số Lượng:……… Năm Xuất Bản:………

Ngày Nh p……… Số Lượng Còn:………ập……… Số Lượng Còn:………

Nhà Xuất Bản:……… Mã NXB:………

Tên Tác Giả:……… Mã Tác Giả:………

Thể Loại:……… Ngôn Ngữ:………

Mã Vị Trí:………… Khu Vực:………… K :……… Ngăn: …….ệ:……… Ngăn: ……

 Mỗi đọc giả sẽ được cung cấp một thẻ như sau để có thể mượn được sách ở thư viện Thẻ Đ c Giả ộc Giả Số Thẻ:…………

Mã Sô Sinh Viên:………

Họ Và Tên:………

Khóa:……… Khoa:………

Ngày Sinh:……… Nơi Sinh:………

Ngày Làm Thẻ:……… Ngày Hết Hạn:…………

Ngày….Tháng… Năm……

 Việc mượn trả sách cũng được thư viện tạo phiếu để có thể quản lí Phiếu Mượn Sách Số Phiếu Mượn:…………

Số Thẻ:……… Mã Sinh Viên:………

Họ Và Tên:……… Ngày Sinh:………

Lớp:……… Khóa:………… Khoa:………

 Thống kế hàng tháng số sách cho mượn theo chủ để, tác giả Thống kê

số sách lâu không được mượn

 Hỗ trợ thủ thư cập nhật thông tin sách, xác nhận cho mươn và nhận lạisách khi được độc giả trả sách

 Hỗ trợ chức năng quản trị chinh hệ thống, trong đó có người quản trị chung có thể thêm bớt thủ thư

 Độc giả có thể tra cứu trên mạng nội bộ của trường về cuốn sách mìnhmuốn mượn, hay ngày phải trả sách của mình

 Thông tin thống kê phải được đảm bảo tính chính xác, khách quan Các hình thức phạt với độc giả quá hạn sẽ được lưu lại và thông báo đến độc giả biết.

III:Phân tích hệ thống

3.1: Biểu đồ use case

3.1.1 Use case tổng quát

3.1.2: Mô tả các ca sử dụng

1: Mô tả ca sử dụng đăng nhập

1.1: Tên Use case: Đăng nhập

1.2: Tóm tắt chức năng use case

Use case “ Đăng nhập” cho phép người dùng thực hiện việc đăng nhập vào hệ thống để làm việc

B3.1.1: Gọi thủ tục check login()

B3.2: Nếu username và password trùng khớp hệ thống sẽ đóng from đăng nhập lại

B4: Hệ thống cho phép sử dụng các chức năng của chương trình tùy theo loại người dùng

2: Mô tả ca sử dụng quản lí độc giả

2.1:Tên use case: Quản lí độc giả

-B1: Thủ thư đăng nhập vào hệ thống

-B2: Thủ thư chọn chức năng “Quản lí độc giả” hệ thống sẽ hiện thị các chức năng con trong mục cập nhập thông tin độc giả

-B3: Hiển thị danh sách sắp xếp độc giả theo thứ tự

-B4: Thủ thư nhập thông tin độc giả mới, sửa, xóa độc giả

-B5: Đưa ra danh sách sắp xếp độc giả đã thay đổi

2.3.2: Các dông sự kiện khác

Thoát: ngưởi dùng có thể thoát ra tại bất cứ thời gian nào của ca sử dụng, người sử dụng có thể ghi lại thông tin trước khi thoát

Nếu thông tin đã có thì cho phép sửa đổi thông tin

Nếu độc giả đã có (trùng mã độc giả) thì báo lỗi nhập dữ liệu

3: Mô tả ca sử dụng tra cứu sách

3.1: Tên use case: Tra cứu sách

3.2: Tóm tắt chức năng use case

Use case “Tra cứu sách” giúp người dùng tra cứu thông tin sách nhanh nhất, từ đó tìm sách cho phù hợp nhất với yêu cầu sử dụng sách

3.3: Các dòng sự kiện

3.31: Các dòng sự kiện chính

-B1: Độc giả đăng nhập vào hệ thống

-B2: Độc giả chọn chức năng “Tra cứu sách” hệ thống sẽ hiện thị các thông tin con trong mục tra cứu sách

-B3: Hiển thị thông tin tra cứu sách trong thư viện sách

-B4: Độc giả nhập thông tin nhà xuất bản, mã sách, chủ đề, tác giả, tên sách cần tra cứu

-B5: Hệ thống sẽ đưa ra danh sách sách tra cứu cho độc giả lựa chọn 3.3.2: Các dòng sự kiện khác

-Kiểm tra thẻ độc giả (nếu mất thẻ yêu cầu làm lại thẻ mới)

-Nếu sách độc giả cần tìm trong thư viện đã hết, độc giả sẽ nhận được phiếu hẹn quay lại khi thư viện có sách

4: Mô tả ca sử dụng quản lí sách

4.1: Tên use case: Quản lí sách

4.2: Tóm tắt chức năng use case

Use case “Quản lí sách” dùng để quản lý thông tin chi tiết sách

trong kho, xử lý thêm, xóa, sửa thông tin sách

4.3: Các dòng sự kiện

4.3.1: Dòng sự kiện chính

B1: Thủ thư đăng nhập vào hệ thống

B2: Thủ thư chọn chức năng “Quản lý sách” hệ thống sẽ hiển thị các chức năng con trong mục quản lý kho sách.

B3: Hiển thị danh sách sắp xếp sách trong thư viện theo thứ tự B4: Thủ thư nhập thông tin sách mới nhập hoặc sửa chữa, xóa bỏ B5: Đưa ra danh sách sắp xếp sách trong kho theo thứ tự khi đã thayđổi

4.3.2: Dòng sự kiện khác

Thoát: ngưởi dùng có thể thoát ra tại bất cứ thời gian nào của ca sử dụng, người sử dụng có thể ghi lại thông tin trước khi thoát

Nếu thông tin đã có thì cho phép sửa đổi thông tin

Nếu sách đã có (trùng mã sách) thì báo lỗi nhập dữ liệu

5: Mô tả ca sử dụng quản lí mượn trả

5.1: Tên use case: Quản lí mượn trả

5.2: Tóm tắt chức năng use case

Use case “Quản lí mượn trả” dùng để quản lí việc mượn trả sách trong thư viện

5.3: Các dòng sự kiện

5.3.1: Dòng sự kiện chính

B1: Thủ thư đăng nhập vào hệ thống

B2: Độc giả yêu cầu mượn( trả )sách, thủ thư xác nhận thông tin độc giả bằng chức năng tìm kiếm độc giả

B3: Xác nhận thông tin độc giả thành công, thủ thư kiểm tra thông tinsách độc giả yêu cầu mượn

B4: Thành công, thủ thư tạo phiếu mượn, yêu cầu độc giả thanh toán tiền cọc

B5: Với trường hợp trả sách, thủ thu kiểm tra thông tin phiếu mượn

và thông tin sách mượn