Từ đó, Nguyễn Ái Quốc khẳng định con đường cách mạng tư sản không thể mang lạiđộc lập và hạnh phúc thực sự cho nhân dân các nước nói chung và dân tộc Việt Namnói riêng.. Tác phẩm "Đường
Trang 1Câu 1: Hãy nêu và làm rõ quá trình ra đi tìm đường cứu nước (1911-1920) của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.
Sau những thất bại liên tiếp của các phong trào yêu nước Việt Nam những nămđầu của thế kỷ XX, trước sự bế tắc của các sĩ phu yêu nước Việt Nam, Người thanhniên trẻ tuổi Nguyễn Tất Thành rất trăn trở về cong đường cứư nước giải phóng dân tộcViệt Nam
Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành với tên là Nguyễn Văn Ba đã rời bên cảngNhà Rồng ra đi tìm con đường cứu nước mới để giải phóng cho dân tộc Người đãkhông đi sang phương Đông như con đường của các sĩ phu yêu nước trước đây, màNgười quyết định đi sang phương Tây để tìm con đường cứu nước mới giải phóng chodân tộc Sở dĩ người quyết định đi sang phương Tây là vì: như sau này Người nói lại:
"Muốn đánh đuổi được kẻ thù thì phỉa có sự hiểu biết về kẻ thù đó", và người cũngmuốn tìm hiểu xem cái khẩu hiệu tự do, bình đẳng, bác ái, của cách mạng Pháp nó đượcthực hiện như thế nào ở nước Pháp
Sau nhiều năm bôn ba khắp năm châu bốn biển, Người đã tìm hiểu kỹ các cuộccách mạng điển hình trên thế giới như Người đánh giá các tư tưởng tự do, bình đẳng,bác ái và quyền con người của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu như Cách mạng Mỹ(1776), Cách mạng Pháp (1789)…nhưng người cũng nhận thức rõ những hạn chế củacác cuộc cách mạng tư sản này là "chưa đến nơi" vì quần chúng nhân dân vẫn đói khổ
Từ đó, Nguyễn Ái Quốc khẳng định con đường cách mạng tư sản không thể mang lạiđộc lập và hạnh phúc thực sự cho nhân dân các nước nói chung và dân tộc Việt Namnói riêng
Người đặc biệt quan tâm tìm hiểu Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 Ngườirút ra kết luận: “Trong thế giới bấy giờ chỉ có Cách mệnh Nga là thành công, và thànhcông đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự do, bình đẳng thật.”
Tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đã được đọc bản “Sơ thảo lần thư nhất nhữngluận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin đăng trên báo Nhân đạo.Người đã tìm thấy trong Luận cương của Lê nin lời giải đáp về con đường giải phóngcho dân tộc Việt Nam
Tại Đại hội Đảng Xã hội Pháp (12/1920), Nguyễn Ái Quốc đã bỏ phiếu tán thànhviệc gia nhập Quốc tế Cộng sản và tham gia thành lập Đảng cộng sản Pháp Sự kiện nàyđánh dấu bước ngoặt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc- từngười yêu nước trở thành người cộng sản và tìm thấy con đường cứu nuớc đúng đắn, đó
là con đường giải phóng dân tộc theo cách mạng vô sản
Câu 2: Trình bày vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong việc chuẩn bị những điều kiện cho sự ra đời của Đảng Cộng sản VN.
Sau khi tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc, Người vừa tiếp tụchoạt động trong Đảng Cộng sản Pháp, nghiên cứu học tập, bổ sung và hoàn thiện tưtưởng cứu nước, vừa tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công
Trang 2nhân và phong trào yêu nước Việt Nam, chuẩn bị những điều kiện cần thiết để thành lậpmột Đảng cách mạng chân chính ở Việt Nam.
và các thuộc địa
Trong nội dung của các bài báo, các tác phẩm, Người đều tập trung lên án chủnghĩa thực dân, vạch trần bản chất xâm lược, phản động, bóc lột, đàn áp tàn bạo củachúng Người tố cáo đanh thép trước thế giới và nhân dân Pháp tội ác tày trời của chủnghĩa thực dân Pháp đối với các thuộc địa và thức tỉnh lòng yêu nước, tinh thần dân tộcnhắm đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược
- Thứ hai, Nguyễn Ái Quốc phác thảo đường lối cứu nước, thể hiện tập trung trongtác phẩm "Đường cách mệnh"
Nǎm 1927, cuốn Đường cách mệnh (tập hợp các bài giảng của NAQ ở lớp huấnluyện chính trị của Hội VN các mạng thanh niên) được Bộ tuyên truyền của Hội liênhiệp các dân tộc bị áp bức xuất bản Trong tác phẩm quan trọng này, đồng chí Nguyễn
Ái Quốc nêu ra những tư tưởng cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng ViệtNam
Tác phẩm phân tích những hạn chế của cách mạng tư sản ở Mỹ (1776), ở Pháp(1789) và khẳng định chỉ có Cách mạng tháng Mười Nga là cuộc cách mạng triệt để
Đường cách mệnh chỉ rõ tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là cáchmạng giải phóng dân tộc mở đường tiến lên chủ nghĩa xã hội hai cuộc cách mạng này
có quan hệ mật thiết với nhau; cách mạng là sự nghiệp của quần chúng là việc chung cảdân chúng chứ k phải việc một hai người, do đó phải đoàn kết toàn dân Nhưng cái cốtlõi của nó là công nông và phải luôn ghi nhớ rằng công nông là người chủ cách mệnh,công nông là gốc cách mệnh
Đường cách mệnh chỉ rõ cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thếgiới, cần được sự giúp đỡ quốc tế, nhưng “muốn người ta giúp cho thì trước hết mìnhphải tự giúp mình cái đã”
NAQ khẳng định: Muốn thắng lợi thì cách mạng phải có một Đảng lãnh đạo,Đảng có vững cách mạng mới thành công, Đảng muốn vững thì cần lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm kim chỉ nam
Tác phẩm "Đường cách mệnh" đã đề cập những vấn đề cơ bản của một cươnglĩnh chính trị, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng cho việc thành lập Đảng Cộng sản VN.Đường cách mệnh có giá trị lý luận và thực tiễn to lớn đối với cách mạng VN
Về mặt tổ chức:
Trang 3- Cùng với việc truyền bá lý luận chính trị để chuẩn bị cho sự ra đời của một chínhĐảng, Người đã dày công chuẩn bị về mặt tổ chức đó là huấn luyện, đào tạo cán bộ, từcác lớp huấn luyện do Người tiến hành ở Quảng Châu (Trung Quốc) tiến tới thành lậpHội Việt Nam cách mạng thanh niên (6-1925) Nhằm huấn luyện chính trị cho cán bộ,đồng thời truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin vào VN chuẩn bi điều kiện cho việc thànhlập chính đảng của giai cấp vô sản Việt Nam.
- Người đã trực tiếp mở nhiều lớp huấn luyện, đào tạo được hơn 200 cán bộ cáchmạng
Như vậy, có thể thấy rằng Người đã chuẩn bị đầy đủ về tư tưởng, chính trị và tổchức vững chắc cho việc ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930 Đó
là thành quả tất yếu của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào côngnhân và phong trào yêu nước Việt Nam, mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giữ vai trò làngười kiến tạo và sáng lập
Câu 3: Phân tích hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa Cương lĩnh cương lĩnh chính trị đầu tiên (1930) của Đảng Cộng sản VN.
a Hoàn cảnh ra đời cương lĩnh chính trị đầu tiên của đảng:
Các văn kiện được thông qua tại hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Namnhư: Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình tóm tắtcủa Đảng hợp thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản VN
b Nội dung cơ bản
Cương lĩnh chính trị xác định những vấn đề sau của cách mạng Việt Nam:
- Phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam là: “tư sản dân quyền cáchmạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”
- Xác định những nhiệm vụ cụ thế của cách mạng:
+ Về chính trị: đánh đổ đế quốc và phong kiến làm cho Việt Nam hoàn toàn đượcđộc lập, lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông
+ Về kinh tế: thủ tiêu các thứ quốc trái, tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn của tư bản
đế quốc Pháp như công nghiệp, vận tải, ngân hàng giao cho Chính phủ công nông binhquản lí; Tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làm của công chia chodân cày nghèo, xóa bỏ sưu thuế Mở mang công nghiệp và nông nghiệp, thi hành luậtngày làm 8 giờ
+ Về văn hóa- xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền,…Phổthông giáo dục theo công nông hóa
Trang 4+ Phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, thanh niên, Tân Việt…
để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp
+ Đối với phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phảncách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào ra mặtphản cách mạng thì phải đánh đổ
- Về lãnh đạo cách mạng:
+ Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng Việt Nam Đảng Cộng sản ViệtNam là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục được đại bộ phận giai cấp,lãnh đạo được dân chúng
+ Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, không khi nào nhân nhượngmột chút lợi ích gì của công nông mà đi vào con đường hòa hiệp
- Về quan hệ của cách mạng VN với phong trào thế giới: cách mạng Việt Nam làmột bộ phận của cách mạng thế giới, phải thực hành liên lạc với các dân tộc bị áp bức
và giai cấp vô sản trên thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp
c Ý nghĩa của cương lĩnh:
- Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là một văn kiện lịch sử hết sức quan trọngnêu lên những vấn đề rất cơ bản thuộc về đường lối chiến lược và sách lược của cáchmạng Việt Nam
- Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã xác định đúng đắn con đường giảiphóng dân tộc theo phương hướng cách mạng vô sản, là cơ sở để Đảng Cộng sản VNnắm được ngọn cờ lãnh đạo phong trào cách mạng VN Phù hợp với xu thế phát triểncủa thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử
- Giải quyết được tình trạng khủng hoảng về đường lối và giai lãnh cấp đạo cáchmạng diễn ra đầu thế kỷ XX, mở ra con đường và phương hướng phát triển mới phùhợp vơi đất nước Việt Nam
- Thực tiễn quá trình vận động cách mạng Việt Nam trong gần 80 năm qua đãchứng minh rõ tính khoa học và tính cánh mạng, tính đúng đắn và tiến bộ của cươnglĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam
Câu 4: Phân tích hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa của chỉ thị
“Nhật- Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” ngày 12/03/1945 của Đảng Cộng sản Đông Dương.
a Hoàn cảnh lịch sử
- Cuối năm 1944 đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giaiđoạn kết thúc, bọn phát xít liên tiếp thất bại trên nhiều mặt trận
- Hồng quân Liên Xô quét sạch phát xít Đức ra khỏi lãnh thổ của mình và tiến như
vũ bão về phía Beclin
- Phát xít Nhật lâm vào tình trạng nguy khốn
Trang 5- Mâu thuẫn Pháp – Nhật trở nên gay gắt Đêm 09/03/1945 Nhật đảo chính Pháp,hất cẳng Pháp ra khỏi Đông Dương.
- Ngay trong đêm 9-3-1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp Hội nghị
- Xác định kẻ thù trước mắt duy nhất của nhân dận Đông Dương là phát xit Nhật.Quyết định thay khẩu hiệu “đánh đuổi phát xít Nhật-Pháp” bằng khẩu hiệu “đánh đuổiphát xít Nhật”
- Chủ trương: phát động một cao trào kháng Nhật, cứu nước mạnh mẽ, làm tiền đềcho cuộc tổng khởi nghĩa Mọi hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranhlúc này phải thay đổi cho phù hợp với thời kỳ tiền khởi nghĩa như biểu tình, bãi côngchính trị, phá kho thóc của Nhật để giải quyết nạn đói, đẩy mạnh xây dựng các đội tự vệcứu quốc,…
- Phương châm đấu tranh lúc này là phát động chiến tranh du kích, giải phóng từngvùng, mở rộng căn cứ địa Đẩy mạnh khởi nghĩa từng phần, giành chính quyền bộ phận
- Dự kiến những điều kiện thuận lợi để thực hiện tổng khởi nghĩa như khi quânđồng minh kéo vào Đông Dương đánh Nhật, Nhật kéo ra mặt trận ngăn cản quân Đồngminh để phía sau sơ hở Cũng có thể là cách mạng Nhật bùng nổ, chính quyền cáchmạng của nhân dân Nhật ra đời, hoặc Nhật bị mất nước như Pháp năm 1940, quân độiviễn chinh Nhật mất tinh thần
- Tuy nhiên chỉ thị xác định không được trông chờ, ỷ lại vào bên ngoài, mà phảichủ động nắm bắt thời cơ và phải dựa vào sức mình là chính
c Ý nghĩa của chỉ thị:
- Chỉ thị thể hiện sự nhận định sáng suốt, có những chủ trương kiên quyết, kịp thờicủa Đảng ta, nhờ đó dấy lên 1 cao cách mạng, thúc đẩy tình thế cách mạng mau chóngchín muồi
- Là kim chỉ nam cho hành động của toàn Đảng, toàn dân để thực hiện khởi nghĩa
vũ trang từng phần, tiến tới tổng khởi nghĩa
- Thể hiện năng lực của Đảng, nắm bắt thời cơ và đưa ra đường lỗi phù hợp
Câu 5: Phân tích nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng Cộng sản Đông Dương.
a Hoàn cảnh lịch sử:
Tháng 11/1946, quân Pháp mở cuộc tấn công chiếm đóng cả thành phố HảiPhòng và thị xã Lạng Sơn, đổ bộ lên Đà Nẵng và gây ra nhiều cuộc khiêu khích, tàn sát
Trang 6đồng bào ta ở Hà Nội Trung ương Đảng đã chỉ đạo tìm cách liên lạc với phía Pháp đểgiải quyết vấn đề bằng biện pháp đàm phán, thương lượng nhưng không thành.
Ngày 19/12/1946, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp hội nghị mở rộng tạilàng Vạn Phúc (Hà Đông) dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hồ Chí Minh Hội nghị đã phátđộng cuộc kháng chiến trong cả nước và chủ động tiến công trước khi thực dân Phápthực hiện màn kịch đảo chính quân sự ở Hà Nội
Mệnh lệnh kháng chiến được phát đi Vào lúc 20 giờ ngày 19/12/1946, tất cả cácchiến trường trong cả nước đã đồng loạt nổ súng
Rạng sang ngày 20/12/1946, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ ChíMinh được phát đi trên Đài tiếng nói Việt Nam
b Nội dung đường lối:
- Mục đích kháng chiến: Kế tục và phát triển sự nghiệp Cách mạng tháng Tám,
“đánh phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và độc lập”
- Tính chất kháng chiến: Đó là cuộc kháng chiến có tính chất dân tộc giải phóng vàdân chủ mới
- Phương châm tiến hành kháng chiến: chiến tranh nhân dân, thực hiện khángchiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính
+ Kháng chiến toàn dân: thực hiện mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm làmột pháo đài Không phân biệt già, trẻ, gái, trai, không phân chia tôn giáo, đáng phái,dân tộc; tất cả mọi người dân VN đều phải đứng lên đánh thực dân Pháp
+ Kháng chiến toàn diện: Đánh địch về mọi mặt: chính trị, quân sự, kinh tế, vănhóa, ngoại giao Trong đó:
Về chính trị: Thực hiện đoàn kết toàn dân, tăng cường xây dựng Đảng, chínhquyền, các đoàn thể nhân dân; đoàn kết với các dân tộc yêu chuộng tự do, hòa bình
Về quân sự: Thực hiện vũ trang toàn dân, tăng cường xây dựng luwccj lượng vũtrang nhân dân, tiêu diệt địch, giải phóng nhân dân và đất đai, thực hiện du kích chiếntiến lên vận động chiến
Về kinh tế: Xây dựng kinh tế tự cung tự túc, tập trung phát triển nông nghiệp, thủcông nghiệp, thương nghiệp và công nghiệp quốc phòng
Về văn hóa: Xóa bỏ văn hóa thực dân, phong kiến, xây dựng nền văn hóa dân chủmới theo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học, đại chúng
Về ngoại giao: Thực hiện them bạn bớt thù, biểu dương thực lực Sẵn sang đàmphán nếu Pháp công nhận Việt Nam độc lập
+ Kháng chiến lâu dài (trường kỳ): Chống âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh củaPháp, để có thời gian phát huy yếu tố “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa” của ta, chuyển hóatương quan lực lượng từ chỗ ta yếu hơn địch đến chỗ ta mạnh hơn địch, đánh thắng địch+ Kháng chiến dựa vào sức mình là chính: Ta bị bao vây bốn phía và chưa đượcnước nào giúp đỡ nên phải tự lực cánh sinh về mọi mặt Khi có điều kiện sẽ tranh thủ sựgiúp đỡ của các nước nhưng không được ỷ lại
Trang 7- Triển vọng kháng chiến: Mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn, song nhất địnhthắng lợi
Đường lối kháng chiến của Đảng với những nội dung cơ bản như trên là đúngđắn và sáng tạo, vừa kế thừa được kinh nghiệm của tổ tiên, đúng với các nguyên lý vềchiến tranh cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, vừa phù hợp với thực tế đất nướclúc bấy giờ Đường lối kháng chiến của Đảng được công bố sớm có tác dụng đưa cuộckháng chiến nhanh chóng đi vào ổn định và phát triển đúng hướng, từng bước đi tớithắng lợi vẻ vang
Câu 6: Phân tích hoàn cảnh ra đời, nội dung cơ bản, ý nghĩa của đường lối cách mạng miền Nam do Hội nghị lần thứ 15 (01/1959) do Trung ương Đảng đề ra.
b Nội dung cơ bản
- Hội nghị xác định tính chất xã hội miền Nam đó là thuộc địa kiểu mới của Mỹ
- Mâu thuẫn cơ bản của xã hội miền Nam: Mâu thuẫn giữa nhân dân ta ở miềnNam với đế quốc Mỹ xâm lược và tay sai của chúng Mâu thuẫn giữa nhân dân miềnNam mà chủ yếu là nông dân với địa chủ phong kiến
- Nhiệm vụ cơ bản của cách mạng VN ở miền Nam là: giải phóng miền Nam khỏiách thống trị của đế quốc và phong kiến, thực hiện độc lập dân tộc và dân cày có ruộng,hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam
- Con đường phát triển cơ bản của cách mạng VN ở miền Nam: khởi nghĩa giànhchính quyền về tay nhân dân Đó là con đường lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vàolực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp lực lượng vũ trang để đánh đổquyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhândân Tuy nhiên, cách mạng miền Nam vẫn có khả năng hòa bình phát triển Dù khảnăng đó hiện nay rất ít, song Đảng ta không gạt bỏ khả năng đó, mà cần ra sức tranh thủkhả năng đó
- Về mặt trận: Hội nghị chủ trương cần có mặt trận dân tộc thống nhất riêng ởmiền Nam
Trang 8- Về vai trò của Đảng bộ miền Nam: Phải củng cố Đảng vững mạnh về chính trị, tưtưởng, tổ chức Không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo của các cấp Đảng bộ đối với
sự nghiệp cách mạng miền Nam, đảm bảo đoàn kết nhất trí, đề cao công tác bí mật, tăngcường mối quan hệ khăng khít giữa Đảng và quần chúng
c Ý nghĩa lịch sử
Nghị quyết hội Nghị lần thứ 15 có ý nghĩa lịch sử to lớn, chẳng những đã mởđường cho cách mạng miền Nam tiến lên, mà còn thể hiện rõ bản lĩnh độc lập tự chủ,sáng tạo của Đảng ta trong những năm tháng khó khăn của cách mạng
Đường lối mạng miền Nam do Hội nghị lần thứ 15 (01/1959) do Trung ươngĐảng đề ra có ý nghĩa lý luận và thực tiễn hết sức to lớn
- Đường lối đó thể hiện tư tưởng chiến lược của Đảng: giương cao ngọn cờ độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội phù hợp với tình hình miền Nam VN lúc bấy giờ, vừa phùhợp với tình hình cả nước Việt Nam và tình hình quốc tế, nên đã huy động và kết hợpđược sức mạnh của hậu phương và tiền tuyến, sức mạnh cả nước và sức mạnh cáchmạng trên thế giới Do đó đã tạo ra được sức mạnh tổng hợp để dân tộc ta đủ sức đánhthắng đế quốc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
- Đặt trong bối cảnh Việt Nam và quốc tế lúc bấy giờ, đường lối chung của cáchmạng Việt Nam đã thể hiện tinh thần độc lập, tự chủ và sáng tạo của Đảng ta trong việcgiải quyết những vấn đề không có tiền lệ lịch sử, vừa đúng với thực tiễn Việt Nam, vừaphù hợp với lợi ích của nhân loại và xu thế của thời đại
- Đường lối chiến lược cho cả nước nói chung và đường lối cách mạng ở miềnNam nói riêng là cơ sở để Đảng chỉ đạo quân dân ta đấu tranh chống các chiến lượcchiến tranh của đế quốc Mỹ và tay sai ở miền Nam giành thắng lợi
Câu 7: Phân tích hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản, ý nghĩa của đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước do Hội nghị lần thứ 11 và 12 (Khóa III) của ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đề ra.
a Hoàn cảnh lịch sử
- Khi Mỹ thực hiện “Chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam, các Hội nghị của Bộ chính
trị đầu năm 1961 và đầu năm 1962 đã nêu chủ trương giữ vững và phát triển thế tiếncông mà ta đã giành được sau cuộc “đồng khởi” năm 1960, đưa cách mạng miền Nam
từ khởi nghĩa từng phần phát triển thành chiến tranh cách mạng trên quy mô toàn miền
- Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ chín (11/1963), ngoài việc xác định đúng đắn
quan điểm quốc tế, hướng hoạt động đối ngoại vào việc kết hợp sức mạnh dân tộc vớisức mạnh thời đại để đánh Mỹ và thắng Mỹ, còn quyết định nhiều vấn đề quan trọng vềcách mạng miền Nam
- Trước hành động gây “Chiến tranh cục bộ” ở miền Nam, tiến hành chiến tranh
phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, Hội nghị Trung ương lần thứ 11 (3/1965) và lầnthứ 12 (12/1965) đã tập trung đánh giá tình hình và đề ra đường lối kháng chiến chống
Mỹ, cứu nước
Trang 9b Nội dung đường lối:
- Về nhận định tình hình và chủ trương chiến lược: Trung ương Đảng cho rằng,
cuộc "Chiến tranh cục bộ" mà Mỹ tiến hành ở miền Nam vẫn là cuộc chiến tranh xâmlược thực dân mới Cuộc chiến tranh đó được đề ra trong thế thua, thế thất bại và bịđộng, cho nên nó chứa đựng đầy mâu thuẫn về chiến lược; Mỹ không thể nào cứu vẫnđược tình thế nguy khốn, bế tắc của chúng ở miền Nam Từ sự phân tích và nhận định
đó, Trung ương Đảng quyết định phát động cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâmlược trong toàn quốc, coi chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc
từ Nam chí Bắc
- Quyết tâm và mục tiêu chiến lược: Chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng
của cả dân tộc ta từ Nam chí Bắc Kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của
đế quốc Mỹ trong bất cứ tình huống nào, nhằm bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam,hoàn thành cách mạng dân tộcdân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hoàbình thống nhất nước nhà
- Phương châm chỉ đạo chiến lược: đánh lâu dài, dựa vào sức mình là chính, càng
đánh càng mạnh, cần phải cố gắng đến mức độ cao, tập trung lực lượng của cả hai miền
mở những cuộc tiến công lớn, tranh thủ thời cơ giành thắng lợi quyết định trong thờigian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam
- Tư tưởng và phương châm đấu tranh ở miền Nam: giữ vững và phát triển thế tiến
công, kiên quyết tiến công, liên tục tiến công Cần phải tiếp tục kiên trì phương châm,kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh chính trị, triệt để thực hiện ba mũi giáp công.Trong giai đoạn hiện nay, đấu tranh quân sự có tác dụng quyết định trực tiếp và giữ vịtrí ngày càng quan trọng
- Tư tưởng chỉ đạo đối với miền Bắc, Trung ương Đảng chủ trương chuyển hướng
xây dựng kinh tế, đảm bảo tiếp tục xây dựng miền Bắc vững mạnh về kinh tế và quốcphòng trong điều kiện có chiến tranh, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại của
đế quốc Mỹ, bảo vệ vững chắc miền Bắc CNXH, động viên sức người, sức của ở mứccao nhất để chi viện cho cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, đồng thời tích cựcchuẩn bị đề phòng đánh bại địch trong trường hợp chúng liều lĩnh mở rộng “Chiến tranhcục bộ” ra cả nước
- Nhiệm vụ và mối quan hệ giữa cuộc chiến đấu ở hai miền: Trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân cả nước, miền Nam là tiền tuyến lớn, miềnBắc là hậu phương lớn Phải nắm vững mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc
và giải phóng miền Nam Hai nhiệm vụ trên đây k tách rới nhau, mà mật thiết gắn bónhau
- Đối với quốc tế: Tranh thủ sự ủng hộ, giúp đà của các nước XHCN anh em và
nhân các nước trên toàn thế giới, kể cả nhân dân Mỹ
c Ý nghĩa của đường lối
Trang 10- Thể hiện quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ, tinh thần cách mạng tiến công, tinh
thần độc lập tự chủ, sự kiên trì mục tiêu giải phóng niềm Nam, thống nhất Tổ quốc,phản ánh đúng đắn ý chí, ngyện vọng chung của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta
- Thể hiện tư tưởng nắm vững, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, tiếp tục tiến hành đồng thời và kết hợp chặt chẽ hai chiến lược cách mạng tronghoàn cảnh cả nước có chiến tranh ở mức độ khác nhau, phù hợp với thực tế đất nước vàbối cảnh quốc tế
- Đó là đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức
mình là chình được phát triển trong hoàn cảnh mới, tạo nên sức mạnh mới để dân tộc ta
đủ sức đánh thắng giặc Mỹ xâm lược
Câu 8: Phân tích quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa, và quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa thời kỳ đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam.
a Quá trình đổi mới tư duy về công nghiệp hóa thời kỳ đổi mới của Đảng Cộng sảnViệt Nam
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng
- Trước tình hình trong nước và quốc tế, Đại hội VI đã nghiêm khắc “nhìn thẳng
vào sự thật, đánh giá đúng sự thật và nói rõ sự thật” về những khuyết điểm sai lầmĐảng và Nhà nước về lãnh đạo và quản lý kinh tế trong thời kỳ 1960 - 1986 Về vấn đềCNH, chúng ta đã bị ảnh hưởng quá lớn từ mô hình CNH của Liên Xô cũ và các nướcXHCN mà không tính đến điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của nước ta
- Từ việc chỉ ra những sai lầm, khuyết điểm, Đại hội VI đã cụ thể hóa nội dung
chính của CNH XHCN là thực hiện cho bằng được 3 chương trình mục tiêu về lươngthực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu trong những năm còn lại của chặngđường đầu tiên của thời kỳ quá độ
Hội nghị Trung ương lần thứ 7 khóa VII đã có bước đột phá mới, trước hết ởnhận thức về khái niệm công nghiệp hóa, hiện đại hóa
- CNH, HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản cách và toàn diện tất cả các hoạt
động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội
- Cách thức của chuyển đổi là chuyển từ sử dụng sức lao động thủ công là chính
sang sử dụng sức lao động với công nghệ, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại
- Cơ sở của chuyển đổi là dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa
học công nghệ
- Mục đích của chuyển đổi là tạo ra năng suất lao động xã hội cao hơn.
Đại hội VIII của Đảng nhìn lại đất nước sau mười năm đổi mới đã nêu ra sáuđiểm về công nghiệp hóa, hiện đại hóa và định hướng những nội dung cơ bản của côngnghiệp hóa, hiện đại hóa những năm còn lại của thập kỷ 90, thế kỷ XX Các quan điểm
và định hướng này đến nay cơ bản vẫn đúng và có giá trị chỉ đạo thực tiễn
Trang 11Đại hội IX, Đại hội X, Đại hội XI của Đảng, Đảng ta tiếp tục bổ sung và nhấnmạnh một số điểm mới về công nghiệp hóa:
- Con đường công nghiệp hóa ở nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian so với các
nước đi trước
- Hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta là phải phát triển nhanh và có
hiệu quả các sản phẩm, các ngành, các lĩnh vực có lợi thế, đáp ứng nhu cầu trong nước
và xuất khẩu
- Công nghiệp hóa, hiện đại hóa phải đảm bảo xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ,
chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
- Đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn.
b Quan điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa thời kỳ đổi mới của Đảng Cộng sảnViệt Nam
Một là, công nghiệp hoá gắn với hiện đại hóa và công nghiệp hoá, hiện đại hoágắn với phát triển kinh tế tri thức, bảo vệ tài nguyên môi trường
- Hiện nay, tác động của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế hội nhập
toàn cầu hoá đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức đối với đất nước Nước ta cần phải và
có thể tiến hành công nghiệp hóa theo kiểu rút ngắn thời gian, không trải qua các bướcphát triển tuần tự từ kinh tế nông nghiệp lên kinh tế công nghiệp rồi mới phát triển kinh
tế tri thức
- Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng tri thức
giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chấtlượng cuộc sống
Hai là, công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế
- Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần
kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo Phương thức phân bổ nguồn lực
để công nghiệp hoá được thực hiện chủ yếu bằng cơ chế thị trường; trong đó, ưu tiênnhững ngành, những lĩnh vực có hiệu quả cao
- Hội nhập kinh tế quốc tế nhằm khai thác thị trường thế giới để tiêu thụ những sản
phẩm mà nước ta có nhiều lợi thế, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, thu hút công nghệhiện đại, học hỏi kinh nghiệm quản lý tiên tiến của thế giới
- Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để phát triển kinh tế và đẩy
nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Ba là, lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanhbền vững
- Trong năm yếu tố chủ yếu để tăng trưởng kinh tế (vốn, khoa học và công nghê,
con người, cơ cấu kinh tế, thể chế chính trị và quản lý nhà nước), con người là yếu tốquyết định Lực lượng cán bộ khoa học và công nghệ, khoa học quản lý và đội ngũ công