Cho hình vuông ABCD... ng tròn có bán kính b ng.
Trang 1Bài 1.Trong m t ph ng t a đ Oxy, cho hình thang ABCD vuông t i A và D có đáy l n CD và
0
45
BCD ng th ng AD và BD l n l t có ph ng trình 3x y 0 và x2y0 Vi t ph ng
trình đ ng th ng BC bi t di n tích hình thang b ng 15 và đi m B có tung đ d ng
Gi i :
+) Do ADBD D nên t a đ đi m D là nghi m c a h :
3 0
0 (0; 0) 0
x
D y
Ta có các vect pháp tuy n t ng ng c a AD và BD là:
nAD (3; 1), nBD Suy ra: (1; 2)
AD BD
AD BD
AD BD
45
Khi đó tam giác ABD và BDC l n l t vuông cân t i A và B, suy ra :
2
DC
15
ABCD
+) G i B t t(2 ; ) v i t 0
BD BD t t t t ho c t (lo i)2 B(4; 2)
+) ng th ng BC đi qua B(4; 2) và có véct pháp tuy n :nBC uBD (2;1)
(vì tam giác BDC vuông t i B) nên ta có ph ng trình : 2(x 4) (y 2) 0 2x y 100
Bài 2 Trong m t ph ng t a đ , cho tam giácABC cân t iA n i ti p đ ng tròn có tâm I(0;5)
ng th ng c t đ ng tròn t i đi m v i ng cao t đ nh c t đ ng tròn
d ng
Gi i:
(tính ch t góc n i ti p)
Suy ra là đ ng trung tr c c a , khi đó đi qua
TÌM I M LO I 2 HAY VÀ KHÓ
TÀI LI U BÀI GI NG Giáo viên: NGUY N THANH TÙNG
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Tìm đi m lo i 2 hay và khó thu c khóa h c Luy n thi THPT
qu c gia Pen - C: Môn Toán (GV: Nguy n Thanh Tùng) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n này,
b n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này.
Trang 2vuông góc v i nên có ph ng trình:
(lo i)
vuông góc có ph ng trình:
h
Do là trung đi m c a
V y A( 5;10), (1; 2), (7;4) B C
đi qua và đ ng phân giác trong c a góc c t t i đi m sao cho di n tích tam giác b ng di n tích tam giác Vi t ph ng trình đ ng th ng bi t có hoành đ
d ng
Gi i :
giác nên :
+) Vì là phân giác trong c a tam giác nên
+) Khi đó đi qua B(1;1), (4; 7)C nên có ph ng trình : 8x3y 11 0
đ còn l i c a hình thang đ , tam giác có di n tích b ng 12, đi m có hoành
đ d ng và đi m có hoành đ âm
Gi i:
MN
( ;5 7 )
IB IM t t t t
1
(4;1)
H
IAB IAC
25 ( t 1) (t 5) 16 (2 t 5) (2t 2)
2
13
BC
(3;3), (5; 3)
A
( ;3 2 )
Trang 3ho c (lo i) +) Khi đó đi qua có ph ng trình:
và đi qua có ph ng trình:
Khi đó:
+) ng th ng đi qua và song song v i có ph ng trình:
Khi đó t a đ đi m là nghi mc c a h :
V y A( 1;3), ( 3; 3) D
qua trung đi m c a các c nh và có ph ng trình Tìm t a đ các đ nh và ,
bi t đi m n m trên đ ng cao đi qua đ nh c a tam giác đã cho
Gi i :
Vì tam giác cân t i nên l n l t là trung đi m
c a và Khi đó đi qua vuông góc v i
nên có ph ng trình :
Suy ra t a đ đi m là nghi m c a h :
+) đi qua , song song v i nên có ph ng trình:
Do n m trên đ ng cao đi qua đ nh c a tam giác , suy ra :
+) V y B(0; 4), ( 4;0) C ho c B( 6; 2), (2; 6) C
Nh n xét:
bài toán này ta nh n th y có s m r ng c a đi m lo i 2 Thay vì đi m t o thành tam giác vuông,
ta có m i liên h qua 4 đi m có y u t vuông (hình v minh h a) V b n ch t hai d ki n này là nh
2
3
3 3 2
2
6 2
ABC S AC
d B AC
y
(1; 3)
0
x y I
0
(1; 3)
2
(0; 4) ( 4; 0) 0
(2; 6)
B C t
C
3
Trang 4nhau, đ u giúp ta “c t ngh a” y u t vuông đ thi t l p đ c m t ph ng trình ch a n mà ta c n tìm
( đây đi m B “suy bi n” thành hai đi m B và 1 B2)
Bài 6 (A, A1 – 2012 – CB ). Cho hình vuông ABCD G i M là trung đi m c a c nh BC, N là đi m trên
c nh CD sao cho CN = 2ND Gi s 11 1;
2 2
và AN có ph ng trình 2x y 3 0 Tìm t a đ đi m
A
Gi i:
+) G i H là hình chi u c a M lên AN
2 2
11 1
3 5
2
3
( vì ABCD là hình vuông và CN2ND)
(Các b n có th đ t AB a , đây ta đ t AB6a đ vi c bi u di n các đ dài khác đ c đ n gi n)
Khi đó áp d ng Pitago ta đ c: AM3 5 ;a MN5a và AN2 10a
2
MAN= 0
+) G i A t( ; 2t 3) AN
+) Ta có 2 45
2
AM (theo (*))
+) V y A(1; 1) ho c A(4;5)
Nh n xét:
ngh a” thông qua d ki n v đ nh l ng N u không có đi u này thì trong đ bài th ng n ch a nh ng
y u t b t bi n nh góc (ví nh trong bài toán này góc MAH ta luôn tính đ c), kho ng cách (trong ví d
này d M AN( , ) c ng là m t đ i l ng không đ i)…T đây vi c tìm đ dài AM s khá đ n gi n và đi m
A lúc này chính là đi m lo i 2
*) Ngoài cách tìm ra đ c 3 10
2
AM nh ví d trên, các b n có th tham kh o vi c tìm AMtheo
12 AMN ABCD ADN CNM BAM
a
3 a
Trang 5Khi đó:
2
5 2
3
AMN
a
Bài 7. Trong m t ph ng Oxy, cho hai đ ng th ng 1: 3x y 5 0, 2:x2y 3 0 và đ ng tròn
2 2
( ) :C x y 6x10y 9 0 G i M là m t đi m thu c đ ng tròn ( )C và N là đi m thu c đ ng
th ng sao cho 1 M và N đ i x ng nhau qua 2 Tìm t a đ đi m N
Gi i :
+) ng tròn ( )C có tâm I(3; 5) và bán kính R 5
+) G i I' là đi m đ i x ng v i I qua 2 , suy ra II' đi qua I và vuông góc v i 2 nên
II'có ph ng trình : 2x y 1 0 G i II' 2 H , khi đó t a đ đi m H là nghi m c a h :
+) G i N t( ; 3 t 5) 1 , khi đó do N I, ' l n l t là hai đi m đ i x ng c a M I, qua 2 nên :
NI'IM R 5 NI'2 25 (t 1)2(3t8)2 25 t2 5t 4 0 1
4
t t
( 1; 2)( 4; 7)
N N
+) V y N( 1; 2) ho c N( 4;7)
Bài 8. Trong m t ph ng t a đ Oxy cho hình ch nh t ABCD có E F, l n l t thu c các đo n AB AD,
sao cho EB2EA , FA3FD, F(2;1) và tam giác CEF vuông t i F Bi t r ng đ ng th ng
x y đi qua hai đi m C E, Tìm t a đ đi m C , bi t C có hoành đ d ng
Gi i :
+) Ta có F = 1 C (vì cùng ph v i 1 F ) và 2 A = D = 900
Suy ra AEF DFC AE AF EF
Trang 6Mà
1
;
4
AB
AD
Do đó
1
1 4
AB
AD
2 2
2 3 9
+) G i C t(3 9; )t v i t (do 3 xC ) Suy ra: 0
CF2 20(3t7)2 (t 1)2 20 t2 4t 3 0 t 1 ho c t (lo i) 3 C(6; 1)
đi m Tìm t a đ các đ nh c a hình ch nh t, bi t đi m có tung đ l n h n và đi m
có hoành đ l n h n
Gi i :
Khi đó
+) Do tam giác vuông t i nên :
ho c (lo i)
đi qua và có ph ng trình :
M t khác :
(5;1)
2
(9 2 ; )
2
t (4 2 ; 5) (4 2 ; 1)
2
2
5
1 1
( ; ) ( ; 6 )
;
6
Trang 7
(lo i)
Suy ra B(4; 4) và D( 6;12)
Bài 10 (B – 2013 – CB ). Trong m t ph ng t a đ Oxy, cho hình thang cân ABCD có hai đ ng chéo
vuông góc v i nhau và AD3BC ng th ng BD có ph ng trình x2y 6 0 và tam giácABD có
tr c tâm là H( 3; 2) Tìm t a đ các đ nh C và D
Gi i:
+) Vì ACBDnAC uBD (2; 1) , nên AC
có ph ng trình là:
2(x 3) (y2) 0 2x y 8 0
G i BDAC I Khi đó t a đ đi m I
là nghi m c a h :
I
+) Do ABCD là hình thang cân nên IBIC BCI = 0
45 BCH là tam giác cân t i B
Suy ra I là trung đi m c a HC C( 1;6)
+) Áp d ng đ nh lí Ta – lét v i AD/ /BC ta có: ID AD 3 ID 3IB 3IH 3 5
+) G i D(6 2 ; ) t t BD, khi đó 2
2 8 7 0 1 (4;1)
V y ( 1;6)
(4;1)
C
D
( 1; 6) ( 8; 7)
C D
Bài 11 Cho tam giác ABC vuông t i A, đi m B(1;1) Trên tia BC l y đi m M sao cho BM BC 75
Ph ng trình đ ng th ng AC: 4x3y320 Tìm t a đ đi m C bi t bán kính đ ng tròn ngo i ti p
tam giác MAC b ng 5 5
2
Gi i :
nên có ph ng trình:
là nghi m c a h :
1 1
1 1
(6 3 ;3 )
(3 3 ;3 3)
ABCD
3x4y 1 0
Trang 8
+) K vuông góc v i và c t
t i , suy ra là t giác n i ti p
đ ng tròn đ ng kính (c ng chính là đ ng tròn ngo i ti p tam giác ), khi đó :
n m gi a và
(8; 0)
(2;8)
C D
đi m c a và , là giao đi m c a và Vi t ph ng trình đ ng tròn ngo i ti p tam
giác bi t n m trên đ ng th ng và có hoành đ l n h n 2
Gi i :
+) G i là hình chi u vuông góc c a trên khi đó:
t
+) đi qua vuông góc v i nên có ph ng trình:
G i , suy ra t a đ đi m là nghi m c a h
hay tam giác vuông t i , nên tâm đ ng tròn ngo i ti p là trung đi m c a
Suy ra V y đ ng tròn ngo i ti p tam giác là: (x1)2(y3)2 5
(5; 4)
A
CD R
~
2 2
15
BD
A
15 5 10
(8 3 ; 4 )
2
t
t
2 2
5
2
2 5
a
( ;8 2 )
5
J
1
90
(1;3)
5
K
Trang 9Bài 13 Trongm t ph ng t a đ Oxy, cho tam giác nh n ABC có ph ng trình trung tuy n k t A và
đ ng th ng ch a c nh BC l n l t là 3x5y 2 0 và x y 2 0 ng th ng qua A vuông góc
v i BC c t đ ng tròn ngo i ti p tam giác ABC t i đi m th hai là D(2; 2) Tìm t a đ các đ nh c a
tam giác ABC , bi t B có tung đ âm
Gi i :
+) Ta có ph ng trình AD x: y 0
Khi đó t a đ đi m A là nghi m c a h :
A
+) G i AD BC K và M là trung
đi m c a BC Khi đó đ đi m K là
K
T a đ đi m M là nghi m c a h
3
;
2
x
M
y
+) G i H là tr c tâm tam giác ABC và AC BH E
Ta có H1 (cùng ph v i C HAC) và BDA C (cùng ch n AB )
Suy ra H1 BDA BHD cân t i B là trung đi m c a K HDH(0;0)
+) G i B b b( ; 2) BC ( v i b ) 2 C(3b;1b) (do M là trung đi m c a BC )
b(4 b) b b( 2) 0 b23b0 ho c b 0 b (lo i)3 B(0; 2)
V y A( 1;1), (0; 2), (3;1) B C
, trung đi m c a là đi m , đ ng th ng có ph ng trình Tìm t a đ đi m bi t có tung đ nguyên
Gi i :
+) G i là hình chi u vuông góc c a trên
Khi đó là hình vuông
t ABBHHDAD a BC2a
HC BC2BH a 3DC a a 3
+) G i là hình chi u vuông góc c a trên
Suy ra là trung đi m c a và
M t khác là đ ng trung bình c a hình thang nên:
ABHD
4
2
Trang 10
+) Xét tam giác vuông ta có:
(lo i)
V y A2 3 3;2
ng tròn có bán kính b ng Tìm t a đ tâm c a đ ng tròn , sao cho c t
theo m t dây cung qua có đ dài nh nh t
Gi i :
+) G i c t t i và , G i là tâm c a
Suy ra nh nh t khi l n nh t
nên có ph ng trình:
Không m t tính t ng quát gi s và
V y tâm c a đ ng tròn là I( 1; 2) ho c I(3; 6)
âm G i theo th t là các giao đi m c a đ ng tròn ngo i ti p hình vuông v i tr c
hoành và tr c tung ( và khác g c t a đ ) Tìm t a đ đi m trên sao cho tam giác
có di n tích l n nh t
Gi i :
ABOAAB2 OA2 (4 )t 2(3 )t 2 25
4
a AN
2
M
1
2
2 (C ) OI AB H
,
0
y
3 4
x y
(5;0)
2 (C )
,
3x4y250 B(3 4 ; 4 3 ) t t
Trang 112 1 1 ( 1; 7)
1
t
t
ho c B(7;1) (lo i) +) ng tròn ngo i ti p có tâm là trung đi m
Do
V y di n tích l n nh t b ng D u “=” x y ra khi: hay thu c đ ng trung tr c
nên có ph ng trình:
(có th trình bày b ng cách thay t a đ đi m vào ph ng trình do )
+) V y M(3;3) ho c M( 4; 4) thì tam giác có di n tích l n nh t
Bài 17 Trong m t ph ng t a đ Oxy, cho t giác ABCD n i ti p đ ng tròn và CB CD Trên tia đ i
c a tia DA l y đi m E sao cho DEAB Ph ng trình c nh BC x: 3y130, ph ng trình
AC x y Tìm t a đ đ nh A B, bi t Acó hoành đ nh h n 3 và E(14;1)
Gi i :
+) T a đ đi m C là nghi m c a h
C
+) Ta có CBA CDE (cùng bù v i CDA),
Suy ra ABC EDC (c.g.c) CA CE
G i A a a( ; 1) v i a , khi đó: 3
CA CE CA2 CE2 (a8)2 (a 8)2 72 a 2 ho c a 14 (lo i)A(2;1)
( 6; 6)
CE
CA
1 7
;
2 2
5 2 2
(0; 7) ( )
F
MEF
MEF
2 2
(24 7 ; )
2
7
MEF
Trang 12Khi đó AB đi qua A(2;1) và nh n AE(12;0) làm vecto pháp tuy n nên có ph ng trình: x 2 0
+) Suy ra t a đ đi m B là nghi m c a h : 2 0 2 (2;5)
B
V y A(2;1), (2;5)B
( ) : (T x1) (y1) 2 và hai đi m
(0; 4), (4;0)
A B Tìm t a đ hai đi m C D, sao cho ABCD là hình thang ( AB// CD) và đ ng tròn ( )T
n i ti p hình thang đó
Gi i :
+) G i M N, l n l t là các ti p đi m c a AB CD, v i đ ng
tròn ( )T Khi đó ta có :
4 2
AB
2
Suy ra M là trung đi m c a ABM(2; 2) N(0;0)
(do I là trung đi m c a MN )
+) Khi đó DC đi qua N(0;0) song song v i AB nên có ph ng
trình: x y 0
+) Do
0 1
0
1 1
1
180 2
90
2
DAB A
ADC D
G i D t t( ; )DCID (t 1;t1) Ta có: AI (1;3)
+) M t khác IAB cân t i IDABCBAABCD là hình thang cân
Suy ra tam giác IDC cân nên N là trung đi m c a 1 1;
2 2
V y 1 1;
2 2
;
D
Chú ý: Ngoài cách trình bày trên các b n có th tìm D b ng cách vi t các ph ng trình ID, CD và gi i
h đ tìm giao đi m D
Bài 19 Trongm t ph ng t a đ Oxy, cho tam giác ABC có tr c tâm H(2;1) và tâm đ ng tròn ngo i
ti p I(1; 0) Trung đi m BC n m trên đ ng th ng có ph ng trình x2y 1 0 Tìm t a đ đ nh B C,
bi t r ng đ ng tròn ngo i ti p tam giác HBC đi qua đi m E(6; 1) và hoành đ đi m B nh h n 4
Gi i :
+) G i M là trung đi m c a BC và J là đi m đ i x ng c a I qua BC
Khi đó AH2IMIJ AHJI là hình bình hành
JBJCJH
Suy ra J là tâm c a đ ng tròn ngo i ti p tam giác HBC
Trang 13+) G i M(2t1; )t J(4t1; 2 )t Do E thu c đ ng tròn
ngo i ti p tam giác HBC nên ta có:
JH2 JE2 (4t1)2(2t1)2 (4t5)2(2t1)2
24t24 t 1 M(3;1)J(5; 2)
Khi đó BC đi qua M nh n IM (2;1) làm vecto pháp tuy n
nên BC có ph ng trình: 2x y 7 0
+) G i B b( ;7 2 ) b BC v i b , khi đó: 4 2 2
ho c b (lo i)4 B(2;3)
+) Do M là trung đi m c a BC nên suy ra C(4; 1)
V y B(2;3), (4; 1)C
đ nh Bi t r ng đ ng tròn ngo i ti p tam giác đi qua đi m và hoành đ đi m nh h n
Hình 1 Hình 2
+) G i là trung đi m c a và là đi m đ i x ng v i qua Ta s ch ng minh chính là tâm c a
đ ng tròn ngo i ti p tam giác (Hình 1) Th t v y :
G i là trung đi m c a (Hình 2)
Suy ra nên
là hình bình hành nên (2)
T (1) và (2) suy ra là tâm c a đ ng tròn ngo i ti p tam giác
+) Vì đ ng th ng có ph ng trình nên g i
Khi đó
+) đi qua và nh n làm vecto pháp tuy n nên có ph ng trình:
+) V y B(2;3) và C(4; 1)
(1;0)
,
4
HBC
~
(5; 2)
D
J
( ;7 2 )
Giáo viên : Nguy n Thanh Tùng
Trang 145 L I ÍCH C A H C TR C TUY N
Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c
H c m i lúc, m i n i
Ti t ki m th i gian đi l i
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm
Ch ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c
Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo
ch ng trình sách giáo khoa
(l p 10, 11, 12) T p trung
vào m t s ki n th c tr ng
tâm c a kì thi THPT qu c gia
Là các khóa h c trang b toàn
di n ki n th c theo c u trúc c a
kì thi THPT qu c gia Phù h p
v i h c sinh c n ôn luy n bài
b n
Là các khóa h c t p trung vào
rèn ph ng pháp, luy n k
n ng tr c kì thi THPT qu c
gia cho các h c sinh đã tr i
qua quá trình ôn luy n t ng
th
Là nhóm các khóa h c t ng
ôn nh m t i u đi m s d a
trên h c l c t i th i đi m
tr c kì thi THPT qu c gia
1, 2 tháng