Bài giảng nguyên nhân suy thoái môi trường (13tr)

Suy thối mơi trường STMT là gì? STMT là sự suy giảm cả 2 mặt chất lượng và số lượng của tài nguyên thiên nhiên và mơi trường xung quanh  Các hình thức suy thối mơi trường:  Suy thoái

Nguyên nhân suy thoái

môi trường

Causes of environment degradation

1 Suy thối mơi trường (STMT) là gì?

 STMT là sự suy giảm cả 2 mặt chất lượng và số lượng của tài nguyên thiên nhiên và mơi trường xung quanh

 Các hình thức suy thối mơi trường:

 Suy thoái lưu vực sông  Xói mòn đất

 Giảm đa dạng sinh học  Khai thác đồng cỏ quá mức

 Thiếu hụt nước  Đánh bắt thủy sản quá mức

 Thiếu hụt chất đốt  Sự đông đúc đô thị

 Ô nhiễm nước  Giảm diện tích rừng

 Ô nhiễm không khí  Suy thoái rừng

 Ô nhiễm đất

1 Suy thoái môi trường (STMT) là gì?

 Biểu hiện của suy thoái môi trường:

 Suy giảm về số lượng

 Suy giảm về chất lượng

 Giải quyết?

 Có thể cấm khai thác, sử dụng?

 Câu hỏi:

Tại sao suy thoái môi trường?

Thị trường có thể bảo vệ được môi trường?

2 Thất bại thị trường (market failures)

 Ngoại tác (externality)

 Hàng hóa công (public goods)

 Sở hữu chung (common property)/Tài nguyên tự do tiếp cận (open access resources)

 Thông tin không hoàn hảo (imperfect information)

 Cạnh tranh không hoàn hảo (imperfect competition)

Bàn tay vô hình (invisible hand)

 Thị trường hoạt động như thế nào?

P=MB=MC

MB

MC

Q*

Ngoại tác (externality)

 Là hoạt động của một thực thể ảnh hưởng đến phúc lợi của

thực thể khác nhưng không được phản ánh trong giá thị trường

Q

P

Q*

P*

MEC

MB = MPC MSC = MPC + MEC -> MB < MSC

Xi măng

Ngoại tác (externality)

MEC

Q P

Hàng hóa công cộng

 Hàng hóa công cộng là các loại hàng hóa có đặc tính không độc quyền và không thể phân chia  không có giá cả

 Ví dụ?

 Đa số hàng hóa môi trường là loại hàng hóa công cộng: khí hậu, không khí sạch, công viên…

Vấn đề:

- Hàng hóa công không được cung cấp đầy đủ

Tài nguyên tự do tiếp cận (open access resources)

 Tài nguyên không được kiểm soát, ai cũng có thể tự do khai

thác

 Quyền sở hữu tài nguyên không được xác định rõ ràng

 Tình trạng tàn phá rừng

 Khai thác thủy sản quá mức

 Khai thác nước ngầm quá mức

Tài nguyên tự do tiếp cận (open access resources)

Xem xét việc đánh cá tại một vùng biển

 Cá nhân cân bằng MB = MC

 Lợi ích: giá trị của cá đánh bắt được

 Chi phí: 2 loại

 Bản thân ngư dân chịu chi phí (a) nhưng chỉ chịu 1 phần chi phí (b) Tất cả ngư dân chia nhau chịu chi phí (b)

 MPC < MSC

 MB = MPC < MSC: sử dụng quá mức

Thất bại của chính sách

(policy failures)

 Khi nào can thiệp chính sách?

 Thị trường thất bại (đk cần)

 Can thiệp đem lại kết quả tốt hơn

 Lợi ích > Chi phí cần thiết để can thiệp

 Chính quyền có thể can thiệp thông qua:

 Thuế, quy định, dự án đầu tư, quản lý vĩ mô, cải cách cơ cấu, trợ giá…

Thất bại của chính sách

(policy failures)

 Sử dụng tài nguyên: định giá nước thấp, trợ giá thủy lợi…

(30% đất thủy lợi của Ai Cập bị ngập và mặn hóa (FAO, 1980)

…)

 Thất bại liên quan đến chính sách về đô thị – công nghiệp: đô thị hóa, công nghiệp hóa

 Thất bại liên quan đến chính sách ngoại thương: khuyến khích xuất khẩu (trợ giá, tỷ giá hối đoái….)

 Thất bại liên quan đến chính sách kinh tế vĩ mô: lãi suất ( suất ck), luật về lương tối thiểu ( công nghệ thâm dụng tư bản  ô nhiễm),…

Thất bại của chính sách

(policy failures)

 Lý do:

 Điều chỉnh thị trường ít khi là mục tiêu chính của việc can thiệp (mục tiêu khác: quốc phòng, chính trị, quản lý vĩ

mô…)

 Không dự tính được các tác động phụ

 Không xử lý tốt vấn đề thông tin: phức tạp nhưng không được coi trọng

 Thiếu người thực hiện vì quyền lợi cộng đồng